Publisher: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Polska Wschodnia i Orientalizm
Tomasz Zarycki
Książka zbiera krytyczne analizy obrazów Polski Wschodniej i jej wschodnich sąsiadów, tworzonych w tej części kontynentu. Autorzy, intelektualiści i uczeni wywodzący się z tego regionu, rozważają problemy wzajemnej percepcji krajów Europy Środkowej i Wschodniej, rysując szeroki kontekst teoretyczny, geopolityczny oraz historyczny. Zastanawiają się nad funkcjami obrazów tych obszarów, analizują tworzone w ich ramach własne tożsamości i wizerunki. Badają przemiany znaczeń takich fundamentalnych pojęć jak Kresy, orient czy peryferie. Wśród kluczowych zagadnień podjętych w pracy wymienić można pytania o to, dlaczego i w jakich okolicznościach powstają negatywne stereotypy Wschodu, jak zmieniają się ich formy na przestrzeni dziejów oraz jak odnosić do nich narzędzia krytycznej teorii społecznej na czele z tytułowym pojęciem orientalizmu Edwarda Saida.
Stefan Dudra
Prezentowana książka, zgodnie z postawionymi przez Autora celami głównymi i szczegółowymi, wypełnia istniejącą dotąd lukę na rynku rodzimej literatury naukowej w odniesieniu do polskiego prawosławia w Polsce Ludowej oraz III RP. [...] Stefan Dudra pokazuje funkcjonowanie polskiej Cerkwi Prawosławnej kompleksowo. Uwzględnia aspekty: polityczne, historyczne, prawne, administracyjne, doktrynalne, finansowo-majątkowe, narodowościowe, edukacyjne, kulturalne, społeczne, organizacyjne, duszpasterskie, opiekuńcze, charytatywne, naukowe, demograficzne, statystyczne, ekumeniczne, medialne, a także międzynarodowe. Z uznaniem należy odnieść się do obiektywizmu i wieloaspektowej rzetelności Autora oraz jego kunsztu warsztatowego, na który składają się solidna kwerenda źródłowa archiwów państwowych i kościelnych oraz imponująca liczba książek, artykułów i innych dokumentów, będących podstawą opracowania. z recenzji dr. hab., prof. nadzw. Pawła A. Leszczyńskiego Z założenia jest to całościowe ujęcie, w którym podjęto próbę ukazania działań państwa polskiego po roku 1944 do chwili obecnej w stosunku do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, podjętych w ramach polityki wyznaniowej i narodowościowej. Na rynku wydawniczym widoczny jest brak tak cennego pod względem poznawczym i analitycznym kompleksowego podejścia do tytułowej problematyki. Rozważania zawarte w prezentowanej książce mogą być interesujące dla historyków oraz badaczy rozwiązań prawno-administracyjnych. z recenzji prof. dr. hab. Grzegorza Rydlewskiego Stefan Dudra - historyk i politolog, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Zielonogórskim, kierownik Zakładu Stosunków Międzynarodowych Instytutu Politologii UZ oraz Pracowni Badań nad Mniejszościami Narodowymi i Etnicznymi. Członek Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół zagadnień związanych z państwową polityką wyznaniową i narodowościową. Autor licznych publikacji w czasopismach naukowych i pracach zbiorowych.
Anna Sosnowska
Greenpoint (...) w Nowym Jorku i dążenie do uchwycenia oraz analizy tego wymiaru zewnętrznego oddziaływania jest bardzo silną, wręcz kluczową stroną podjętego przedsięwzięcia. Studium stanowi pokłosie autentycznego - to łatwo odczytać - zaangażowania i jednocześnie badawczej kompetencji. Oparte na szeregu zarówno zastanych, jak i wywołanych źródeł odzwierciedla w przekonywający sposób wiedzę oraz wyobraźnię Autorki. Z jednej strony, są w nim rozliczne pierwiastki empiryczne, które - by tak rzec - są informacją dostępną powszechnie. Z drugiej strony, nie waham się stwierdzić, że jest to obszerne, zaawansowane opracowanie o specyficznej wymowie, która potwierdza indywidualne, oryginalne podejście Anny Sosnowskiej. prof. dr hab. Krzysztof Frysztacki, fragment recenzji Miasto Nowy Jork wciąż jest stolicą świata - centrum wytwarzania dochodu i świadczenia usług finansowych, wyznaczania trendów w modzie i muzyce, miejscem, gdzie rodzą się nowe firmy i wynalazki. Jest też miniaturą świata. Imigranci wywodzący się ze wszystkich kontynentów i Amerykanie najróżniejszych grup etno-rasowych tworzą swoje nisze na rynku pracy. Urodzeni w Polsce migranci mają swój niewielki udział w tej kosmopolitycznej mozaice. ? Jakie miejsce zajmuje Little Poland na Greenpoincie i polscy imigranci? ? Dlaczego przeszedł zmiany, a polscy imigranci przyjęli je bez protestu? ? Jaką rolę pełnią na rynku pracy globalnego miasta polscy imigranci i jak można wyjaśnić ich pozycję w miejskim podziale pracy? Prezentowana książka, napisana na podstawie badań terenowych, analizy prasy i danych urzędowych, odpowiada na te pytania. Odwołuje się przy tym do badań porównawczych nad innymi grupami i dzielnicami Nowego Jorku. dr Anna Sosnowska wykłada w Ośrodku Studiów Amerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi badania nad migracjami z Europy Wschodniej i innych regionów peryferyjnych do Stanów Zjednoczonych, historycznymi związkami między zacofaniem gospodarczym a migracjami zarobkowymi, metropoliami jako skupiskami migrantów, hipsterów i biznesu. Stypendystka New School for Social Research (1994), Institut für die Wissenschaften vom Menschen (1997), Fulbrighta (2003), Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (2005, 2007). Opublikowała książkę Zrozumieć zacofanie. Spory historyków o Europę Wschodnią (2004).
Polski model organizacji typu think tank
Piotr Zbieranek
Temat podjęty w tej publikacji zwraca uwagę oryginalnością i aktualnością. Piotr Zbieranek zestawia teoretyczne podejście do modelu organizacyjnego think tanku z praktycznym wymiarem tego zjawiska. Tworzy konstrukcję interdyscyplinarną, łączącą elementy socjologiczne z teoriami organizacji, elementy politologiczne z koncepcjami nauk zarządzania i elementy instytucjonalne z public policy. Autor traktuje te wzajemne zapożyczenia jako wartościowy wkład w wypracowanie metody opisu zjawiska do tej pory niezbadanego. Książka może przyczynić się do upowszechnienia i wykorzystania w innych analizach socjologicznych i politologicznych tematyki modelu organizacyjnego think tanków. dr hab. Stanisław Mocek
Polskie tłumaczki literackie XIX wieku
Karolina Dębska
Noblistka uczy nas, że ,,tłumacze codziennie ratują świat': ,,stanowią bowiem elementy składowe czegoś w rodzaju przewodzącej tkanki nerwowej''. która umożliwia komunikację międzyludzką. Jednak o samych tłumaczach wiemy bardzo niewiele, a już tłumacze wieków wcześniejszych, którzy przez stulecia wzbogacali polską literaturę o utwory autorów zagranicznych, są dla nas światem całkowicie nieznanym. Uważam, że monografia Karoliny Dębskiej jest w polskim przekładoznawstwie pozycją bardzo wartościową, godną publikacji i rozpowszechnienia w dobie zwrotów, jakie przechodzi nasza dyscyplina. Jest świadectwem rzetelnego warsztatu naukowego, orientacji w rozmaitych nurtach i paradygmatach, a także w metodologiach badawczych, często mało znanych lub niedocenianych. Książka Karoliny Dębskiej wydobywa je na światło dzienne i ukazuje, że to, co zapomniane lub słabo znane (np. z racji swojej hermetyczności lub stopnia skomplikowania) jest bardzo przydatne i wciąż funkcjonuje w analizach takich jak ta podjęta w pracy. Przywracanie pamięci o dawnych tłumaczkach stało się także możliwe dzięki przypomnieniu metodologii Kitty van Leuven-Zwart, która zostaje tu z powodzeniem zastosowana. z recenzji prof. dr hab. Małgorzaty Tryuk, Uniwersytet Warszawski Monografia Karoliny Dębskiej to imponujące rozmachem i przeprowadzone z żelazną dyscypliną studium poświęcone dziewiętnastowiecznym polskim tłumaczkom literackim, sytuujące się na styku czterech nurtów nowoczesnego przekładoznawstwa: badań nad tłumaczem, feministycznych badań nad przekładem, historii tłumaczenia i socjologii tłumaczenia. Posługując się złożonym instrumentarium, Autorka nie tylko ,,odzyskuje" imiona i nazwiska ponad dwustu kobiet zajmujących się sztuką przekładu literackiego w XIX wieku, ale też podejmuje udaną próbę pokazania złożonych mechanizmów społecznych, które kształtowały ich role. Badając pochodzenie, wykształcenie i aktywności tłumaczek, rekonstruuje ich habitusy społeczne, a analizując decyzje, dotyczące doboru tekstów, autorów, gatunków i języków, stosowanych technik i strategii tłumaczeniowych, a także opinie na temat tłumaczenia i motywacje podjęcia pracy przekładowej, odtwarza ich habitusy translatorskie i pozycję w ówczesnym polu literackim. z recenzji dr hab. Natalii Paprockiej, prof. Uwr
Jacek Raciborski
Książka jest pierwszą w Polsce socjologiczną monografią wyborów parlamentarnych, prezydenckich i samorządowych, odbywających się w latach 1989 - 1997. W pierwszych rozdziałach - obok syntetyzującego przedstawienia głównych paradygmatów socjologii wyborczej - Autor analizuje kontekst polityczny i instytucjonalny, kampanie wyborcze i wyniki kolejnych wyborów, wykorzystując surowe dane z exit poll (OBOP, PBS, CBOS i innych ośrodków) oraz dane oficjalne Państwowej Komisji Wyborczej. Kolejne rozdziały poświęcone są zagadnieniom szczegółowym, m.in.: geografii wyborczej społeczeństwa polskiego, determinantom procesu krystalizacji preferencji wyborczych, absencji wyborczej. W obszernym Aneksie podano wyniki wszystkich wyborów parlamentarnych (w tym z 1997 r.) oraz prezydenckich w podziale na województwa.
Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 1
Robert Traba, Hans Henning Hahn
Polaków i Niemców łączy wiele wspomnień, które jednak wpisują się w potrzeby różnych tożsamości obu społeczeństw. Zawarte w tej książce eseje o wspólnych i oddzielnych polsko-niemieckich miejscach pamięci oferują analityczny wgląd w kultury pamięci obu narodów, w to, co je dzieli i łączy. Polsko-niemieckie sąsiedztwo sprawia, że nie da się w pełni zrozumieć własnej historii, nie znając historii drugiego kraju. Autorzy zebranych tu artykułów wykraczają poza narodowe schematy, badając konteksty społeczne, regionalne, płciowe i wyznaniowe w kulturach pamięci Polski i Niemiec. Polsko-niemieckie miejsca pamięci to dzieło klasy europejskiej. Bezprecedensowe w piśmiennictwie polskim, wyjątkowe w skali kontynentu. Jest źródłem wiedzy o polsko-niemieckich dziejach i wprowadzeniem do nowego postrzegania historii - od strony kultury pamięci. Jest dokonaniem pionierskim i zarazem wzorcowym, ponieważ autorzy nie tylko proponują nową metodę, ale jednocześnie aplikują ją do konkretnych badań. Równocześnie dzieło to podwaja stawkę, ponieważ do badania miejsc pamięci dodaje ujęcie bilateralne, czyli porównanie stanu polskiej i niemieckiej pamięci. Z tych wszystkich powodów przedsięwzięcie to wyznacza nowy wzorzec pisania o zbiorowościach narodowych - jako wspólnotach, które wytwarzają same siebie poprzez nieustanny ruch pamięci. prof. dr hab. Przemysław Czapliński W obliczu ciągłej zmiany perspektyw i związanego z nią poszanowania różnorodnych doświadczeń niniejsza książka wspaniale ukazuje, w jaki sposób może być dzisiaj pisana historia Europy. Wydawcom należą się słowa uznania za wypracowanie zupełnie nowego wymiaru pojęcia ,,miejsca pamięci" i transnarodowej historii wzajemnych oddziaływań, która nie rozmywa się w tym, co globalne, lecz zmienia bolesną granicę dzielącą dwa państwa w produktywną przestrzeń aktywnego pogranicza. prof. dr Aleida Assmann W tomie publikują: Felix Ackermann, Jochen Böhler, Odile Bour, Gernot Briesewitz, Grzegorz Chomicki, Andreas Degen, Nicole Dołowy-Rybińska, Stefan Dyroff, Elżbieta Dzikowska, Jörg Echternkamp, Jörg Hackmann, Hans Henning Hahn, Sylvia Haida, Mateusz J. Hartwich, Juliane Haubold-Stolle, Kerstin Hinrichsen, Jerzy Holzer, Mariusz Kaczka, Jerzy Kochanowski, Beate Kosmala, Adam Kożuchowski, Wojciech Kunicki, Anna Labentz, Peter Oliver Loew, Camilla Miglio, Witold Molik, Paolo Morawski, Nina Mueller, Werner Nell, Mathieu Olivier, Hubert Orłowski, Gertrud Pickhan, Miloš Řezník, Elisabeth Ritter, Magdalena Saryusz-Wolska, Stephan Scholz, Thomas Serrier, Katrin Steffen, Beate Störtkuhl, Robert Traba, Jakub Tyszkiewicz, Agnieszka Wierzcholska, Stefan Zwicker, Rafał Żytyniec.
Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 2
Robert Traba, Hans Henning Hahn
Polaków i Niemców łączy wiele wspomnień, które jednak wpisują się w potrzeby różnych tożsamości obu społeczeństw. Zawarte w tej książce eseje o wspólnych i oddzielnych polsko-niemieckich miejscach pamięci oferują analityczny wgląd w kultury pamięci obu narodów, w to, co je dzieli i łączy. Polsko-niemieckie sąsiedztwo sprawia, że nie da się w pełni zrozumieć własnej historii, nie znając historii drugiego kraju. Autorzy zebranych tu artykułów wykraczają poza narodowe schematy, badając konteksty społeczne, regionalne, płciowe i wyznaniowe w kulturach pamięci Polski i Niemiec. Polsko-niemieckie miejsca pamięci to niezwykły, śmiały, niemal szaleńczy pomysł badawczy. Pojęcie ,,miejsc" pamięci Pierre'a Nory rozprzestrzeniło się w wielu krajach, ale większość poświęconych mu prac dotyczyła narodowych miejsc pamięci. Niezwykłość tego przedsięwzięcia polega na przekroczeniu granic jednej wspólnoty narodowej. Analiza miejsc pamięci dwu sąsiednich społeczeństw pokazuje, co je dzieliło (i dzieli), jak również łączyło (i łączy). W historii polsko-niemieckiego sąsiedztwa były zarówno bolesne konflikty, jak i okresy zgodnej współpracy. Wiedza o tym, co dla obydwu stron wspólne, chociaż z reguły odmiennie wyrażone, i o tym, co inne i różne, pogłębia wzajemne zrozumienie i uczy poszanowania wzbogacającej świat różnorodności. prof. dr hab. Barbara Szacka Wołanie w głąb historii odbija się echem. Kto chce usłyszeć nie tylko o tym, co i tak dobrze zna, musi zmienić swój dotychczasowy punkt widzenia, wejść na niepewny grunt. Autorzy Polsko-niemieckich miejsc pamięci zachęcają nas do poznawania historii bez poczucia swojskości. Tylko w ten sposób można dokonywać niespodziewanych odkryć. Publikacja, którą trzymają Państwo w ręku, pozwala w niekonwencjonalny sposób spojrzeć na historię: czytelnik odwiedza ,,miejsca", które w pamięci zbiorowej Polaków i Niemców budzą odmienne, nierzadko sprzeczne skojarzenia. Patrzeć oczyma innych na to, co zdaje się oczywiste, oznacza lepsze rozumienie siebie i własnej przeszłości. prof. dr Dieter Langewiesche W tomie publikują: Stefan Bednarek, Leszek C. Belzyt, Sandra Bieler, Jerzy W. Borejsza, Hans-Jürgen Bömelburg, Jan C. Behrends, Piotr Buras, Edmund Dmitrów, Marta Domurat-Linde, Emmanuel Droit, Elżbieta Dzikowska, Daniela Fuchs-Frotscher, Maria Gierlak, Maciej Górny, Heidi Hein-Kircher, Jerzy Holzer, Joanna Jabłkowska, Jarosław Janneck, Jerzy Kałążny, Igor Kąkolewski, Kornelia Kończal, Adam Krzemiński, Markus Krzoska, Kolja Lichy, Bernard Linek, Magdalena Marszałek, Michał Matlak, Andreas Mix, Burkhard Olschowsky, Christian Pletzing, Piotr Przybyła, Miloš Řezník, Christian Schmidt-Rost, Damien Thiriet, Wolfgang Wippermann, Zofia Wóycicka, Robert Żurek, Leszek Żyliński.
Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 3
Robert Traba, Hans Henning Hahn
Stu trzydziestu autorów, cztery tomy w języku polskim i pięć w języku niemieckim. Redaktorzy i autorzy projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci | Deutsch-polnische Erinnerungsorte prezentują nowe spojrzenie na historię wzajemnych polsko-niemieckich oddziaływań. Miejsca pamięci (lieux de mémoire) to nie tylko miejsca w sensie topograficznym, lecz także historyczne fenomeny, które warunkują i odzwierciedlają procesy tworzenia się tożsamości zbiorowych. Miejscami pamięci mogą być między innymi osoby, wydarzenia i artefakty. Zastosowane w projekcie po raz pierwszy bilateralne podejście do analizy miejsc pamięci dekonstruuje narodowe wyobrażenia o przeszłości i otwiera nowe perspektywy porównawcze. Wszystkie tomy projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci orientują się podług bodaj najbardziej uniwersalnej definicji kultury Maksa Webera: ,,Z punktu widzenia człowieka >>kultura
Polsko-niemieckie miejsca pamięci Tom 4
Robert Traba, Hans Henning Hahn
Teksty zamieszczone w czwartym tomie Polsko-niemieckich miejsc pamięci to zaproszenie za kulisy projektu. Prezentujemy w nim teoretyczne i metodologiczne założenia całego przedsięwzięcia. Na pytanie, jak powstają kultury pamięci i za pomocą jakich instrumentów można je analizować, tom daje nie jedną, lecz wiele uzupełniających się odpowiedzi. Zebrane w nim artykuły dotyczą różnych aspektów badań nad pamięcią i wpływu poszczególnych dyscyplin na powstawanie tożsamości zbiorowych oraz proponują krytyczną konfrontację z przesłankami projektu Polsko-niemieckie miejsca pamięci | Deutsch-Polnische Erinnerungsorte. Im ciemniejsze są wizje przyszłości, tym większe zainteresowanie pamięcią. Czwarty tom Polsko-niemieckich miejsc pamięci czyni przedmiotem refleksji właśnie tę fascynację pamięcią zbiorową, która trwa od trzech dziesięcioleci i, jak wszystko wskazuje, nie mija. Zebrane tu artykuły stawiają pytania o nosicieli zbiorowej pamięci, o granice w badaniu miejsc pamięci, o złożone stosunki zapamiętywania i zapominania, o podejścia różnych dyscyplin humanistycznych do zjawiska pamięci zbiorowej. Jak wszystkie badania historyczne, badania nad pamięcią potrzebują krytyki źródeł, krytyki metod i krytyki otrzymanych wyników. Niniejszy tom odpowiada na tę potrzebę. prof. dr hab. Krzysztof Pomian W tomie publikują: Martin Aust, Moritz Csáky, Heinz Duchhardt, Étienne François, Maciej Górny, Christian Gudehus, Hans Henning Hahn, Heidi Hein-Kircher, Jerzy Jedlicki, Violetta Julkowska, Urte Kocka, Kornelia Kończal, Georg Kreis, Andreas Lawaty, MIchael G. Müller, Hubert Orłowski, Rüdiger Ritter, Peter Steinbach, Beate Störtkuhl, Izabela Surynt, Robert Traba, Joanna Wawrzyniak, Tobias Weger, Harald Welzer, Anna Zalewska.
Porządek międzynarodowy. Perspektywa ontologiczna
Roman Kuźniar
Bohaterem tej książki jest porządek międzynarodowy. Nie jakiś wybrany, westfalski, wersalski, zimnowojenny czy liberalny, jak się nazywa kolejne porządki w historii lub politologii, lecz także w języku polityczno-publicystycznym. To jest rzecz o pierwszym w dziejach porządku międzynarodowym, który niezauważenie pojawił się bezpośrednio po I wojnie światowej i nadal trwa. Tytułowa perspektywa ontologiczna oznacza, że w książce podjęto próbę wyjaśnienia jego istoty, łącznie z genezą, strukturą oraz procesem i logiką rozwoju. Jest to propozycja rewizjonistyczna w stosunku do zadomowionych w literaturze przedmiotu ujęć ,,bohatera" książki. Ale też, co jest nieśmiałą nadzieją Autora, może skłaniać do ukierunkowanej analizy empirycznej oraz szerszej refleksji teoretycznej służącej poznaniu stosunków międzynarodowych jako jednej ze sfer rzeczywistości oraz przedmiotu badań. *** Dokonana w recenzowanym tekście synteza jest na najwyższym poziomie oraz w znakomity sposób łączy ogromną erudycję i wszechstronne doświadczenia jej Autora. A dla czytelników będzie stanowić i kompendium wiedzy, i skuteczną inspirację do samodzielnych badań i analiz. z recenzji Profesora Wojciecha Kosteckiego Roman Kuźniar - profesor dr hab., kierownik Katedry Studiów Strategicznych i Bezpieczeństwa Międzynarodowego Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Były dyrektor departamentu analityczno-planistycznego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Autor wielu publikacji z zakresu historii najnowszej stosunków międzynarodowych, bezpieczeństwa międzynarodowego, ochrony praw człowieka, polityki zagranicznej RP, m.in.: Prawa człowieka. Prawo - instytucje - stosunki międzynarodowe (wyd. III, dodruk 2006), Polityka i siła. Studia strategiczne - zarys problematyki (2005; wyd. II 2006), Pozimnowojenne dwudziestolecie 1989-2010. Stosunki międzynarodowe na przełomie XX i XXI wieku (2011), Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej (2012), My, Europa (2013), Europa w porządku międzynarodowym (2016); współredaktor i współautor: Bezpieczeństwo międzynarodowe czasu przemian (wraz z Z. Lachowskim, wyd. pol. 2003, ang. 2004), Kryzys 2008 a pozycja międzynarodowa Zachodu (2011), Bezpieczeństwo międzynarodowe (wraz z B. Balcerowiczem i in., 2012), współautor Wojny Zachodu. Interwencje zbrojne państw zachodnich po zimnej wojnie (M. Madej red., 2017), Jestem obywatelem Unii Europejskiej (2019). Od 1995 r. redaktor naczelny Rocznika Strategicznego. W latach 2010-2015 doradca Prezydenta RP ds. międzynarodowych.
Łukasz Leonkiewicz
Odrodzenie myśli teologicznej, które dokonało się w kręgu emigracji rosyjskiej w połowie XX w., sprawiło, że rosyjska - i prawosławna w ogóle - refleksja religijna zaczęła się rozwijać zgodnie z hasłem G. Fłorowskiego - ,,powrotu do Ojców Kościoła". Ten ruch w stronę ortodoksyjnej, bizantyjskiej myśli filozoficzno-teologicznej umożliwił prawosławnym myślicielom współczesną recepcję ich bizantyjskich źródeł i odnowienie dyskursu wschodniochrześcijańskiego w jego czystej formie. Wybitnymi reprezentantami tego nurtu są Siergiej Chorużyj i Władimir Bibichin. Pierwszy stworzył - i do dziś rozwija - koncepcję ,,antropologii synergicznej". Drugi, konsekwentnie wracając ,,do źródeł", uznał, że myślenie odzyska autentyczny kształt tylko wtedy, gdy do myśli współczesnej wróci starożytność. Łukasz Leonkiewicz - doktor filozofii, absolwent Instytutu Filozofii UW oraz Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, filozof i teolog prawosławny. Od 2010 roku wykładowca w Prawosławnym Seminarium Duchownym, nauczyciel filozofii i etyki, od 2015 roku pracownik nieetatowy Instytutu Filozofii UW, diakon w cerkwi św. Jana Klimaka w Warszawie. Autor licznych artykułów i tłumaczeń w czasopismach naukowych i popularnych, dotyczących filozofii rosyjskiej i teologii prawosławnej. Tłumacz z języka rosyjskiego Imperium peryferii B. Kagarlickiego oraz albumu Ikony rosyjskie.
Pavel Kolář
Książka wydana wspólnie z Niemieckim Instytutem Historycznym w Warszawie Tajny referat Chruszczowa z 1956 roku zachwiał komunizmem w posadach. Późniejsze lata kojarzone są zwykle z powolnym upadkiem tej ideologii. Pavel Kolář przedstawia natomiast inną perspektywę: interpretuje destalinizację jako początek nowej epoki. Dowodzi, że utopijne wizje cechowały również komunizm doby poststalinizmu. Ich istotą nie było już jednak niepohamowane dążenie do idealnego ustroju społecznego, lecz stopniowa poprawa istniejącej sytuacji. Wychodząc poza historię komunizmu, książka opowiada o przekształceniach nowoczesnych ideologii i budowaniu nowego konsensusu władzy. Pavel Kolář, profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Konstancji. Zajmuje się współczesną historią europejską (przede wszystkim dziejami Niemiec i Europy Środkowo-Wschodniej). Specjalizuje się w historii dyktatur komunistycznych, dziejach historiografii, historii nacjonalizmu i historii przemocy. Ostatnio opublikował: Co byla normalizace? Studie o pozdním socialismu (Co to była normalizacja? Eseje o późnym socjalizmie, 2016, wraz z Michalem Pullmannem) oraz Soudruzi a jejich svět. Sociálně myšlenková tvářnost komunismu (Świat towarzyszy. Społeczno-ideowe oblicze komunizmu, 2019).
Potencjał nauki a innowacyjność regionów
Agnieszka Olechnicka
Czy regionalny potencjał nauki może efektywnie stymulować innowacyjny rozwój danego obszaru? Jakie warunki muszą być spełnione, by tak się działo? Jaką rolę we współpracy innowacyjnej odgrywa dystans przestrzenny między partnerami? Autorka stara się odpowiedzieć na tak stawiane pytania, odnosząc je do najważniejszych koncepcji teoretycznych oraz doświadczeń międzynarodowych. Znaczenie regionalnych i ponadregionalnych relacji dla innowacyjności regionów analizowane jest zarówno z punktu widzenia powiązań w ramach sektora naukowego, jak i z punktu widzenia powiązań między sektorem nauki a sektorem biznesu. W części empirycznej autorka weryfikuje stawiane hipotezy na przykładzie polskich regionów, korzystając z metod naukometrycznych. Praca (...) z jednej strony należy do tych, których opublikowanie jest oczekiwane przez naukowo zainteresowanych problemem, z drugiej zaś powinna pełnić rolę swoistego ,,wyrzutu sumienia" wśród pomijających w decyzjach politycznych i gospodarczych kwestie kreowania przyjaznego klimatu dla racjonalnej współpracy między nauką a gospodarką i tworzenia ładu instytucjonalnego sprzyjającego rozwojowi innowacji, ,,ciągnących" (...) w górę dany region czy gospodarkę i lokujących ją na dobrej pozycji konkurencyjnej. z recenzji prof. zw. dr hab. Ewy Okoń-Horodyńskiej
Potrzeba zmian w samorządzie terytorialnym
Cezary Trutkowski, Joanna Podgórska-Rykała
Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej to organizacja, która od początku przywrócenia samorządu w Polsce wspiera szeroko pojęte procesy decentralizacji. Fundacja i ludzie z nią związani opublikowali wiele znaczących raportów, monografii naukowych i ekspertyz, które często stanowiły podstawę do dyskusji o kierunkach rozwoju samorządu w Polsce. [...] O wyjątkowym charakterze niniejszej publikacji decyduje zespół autorów: reprezentują oni różne dyscypliny i wszyscy mają ugruntowaną pozycję w środowisku naukowym i eksperckim zajmującym się władzą lokalną i regionalną. To uczeni, którzy przez cały okres funkcjonowania samorządu podejmowali problematykę władzy lokalnej w Polsce. Dla nich samorząd jest wielkim osiągnięciem ustrojowym Polski. Z recenzji dra hab. Arkadiusza Ptaka, prof. IRWiR PAN, Burmistrza Miasta i Gminy Pleszew Autorzy w sposób niezwykle merytoryczny, z uwzględnieniem naukowych metod badawczych, podeszli do problemu zmian w samorządzie terytorialnym. Śmiało można stwierdzić, iż wykazali się solidnością, sumiennością oraz rzetelnością warsztatu naukowego i badawczego, a także poprawnością metodologiczną przeprowadzonych analiz. Z recenzji dra hab. Grzegorza Krawca, prof. Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie Kryzys, w którym znalazła się samorządność terytorialna w Polsce, bez wątpienia wymaga działań. Potrzebne są zmiany, które odwrócą negatywne tendencje oraz wskrzeszą ład konstytucyjny w zakresie funkcjonowania samorządów terytorialnych - w tym rozwiązania i praktyki sprzyjające efektywnej decentralizacji władzy publicznej oraz funkcjonowaniu zasady pomocniczości. Ze Wstępu dra Cezarego Trutkowskiego Samorząd terytorialny jest koniecznym elementem struktury państwowej w zachodnioeuropejskim porządku publicznym. Europejskie wspólnoty terytorialne kierują się klasycznymi zasadami, które mówią, że wspólnoty samorządowe mają osobowość prawną, są właścicielami mienia komunalnego, dysponują odrębnymi od budżetu państwa własnymi budżetami, samodzielnie kreują własne władze, a ich działalność kontrolowana jest przez odpowiednie agendy rządowe wyłącznie pod kątem zgodności z prawem. [...] Zasady te są jednocześnie koniecznym instrumentarium, gwarantującym wspólnotom realną samodzielność [...] składają się na paradygmat ustrojowy, który w najbardziej ogólny sposób mówi, że [...] to, co ma wymiar lokalny (regionalny), zależy w zasadzie od decyzji podejmowanych lokalnie (regionalnie), a możliwość i zakres ingerencji centrum w lokalność (regionalność) jest limitowana prawem. Z rozdziału autorstwa Jerzego Stępnia Autorzy: Jerzy Bartkowski, Barbara Gąciarz, Grzegorz Gorzelak, Paweł Grzybowski, Hubert Izdebski, Tadeusz Markowski, Andrzej Piasecki, Marzanna Poniatowicz, Jacek Raciborski, Jerzy Regulski, Jerzy Stępień, Paweł Swianiewicz, Marek Szczepański, Anna Śliz, Cezary Trutkowski, Aldona Wiktorska-Święcka, Eugeniusz Wojciechowski, Krystian Ziemski
Potrzeby edukacyjne seniorów a uniwersytet trzeciego wieku
Piotr Sałustowicz, Barbara Goryńska-Bittner, Maciej Kokociński, Aleksandra...
Nasze spojrzenie na starość uległo daleko idącej zmianie, co można dobrze pokazać, odwołując się do koncepcji cyklów życia zaproponowanej przez Eriksona i jednocześnie dokonując pewnej jej rewizji. Nieodłącznym elementem towarzyszącym starości staje się longlife education. Cechą współczesnego świata są bowiem niezwykle szybkie zmiany zarówno w sferze wiedzy, jak i technologii. W tym procesie nieformalnej edukacji znaczącą, ale też budzącą wiele krytycznych uwag rolę odgrywa Uniwersytet Trzeciego Wieku (UTW). Instytucja ta ma za sobą prawie 50 lat rozwoju i jest przedmiotem dużego zainteresowania badaczy. Podejmując temat roli Uniwersytetu Trzeciego Wieku, pragnęliśmy znaleźć w tym obszarze nowe wątki. Zastosowanie różnych instrumentów badawczych poskutkowało zebraniem bogatego i różnorodnego materiału, który pozwolił na bardziej wszechstronne sportretowanie UTW działających na terenie Poznania i Leszna. Na postawie listy potrzeb Howarda McClusky'ego analizowano zarówno programy UTW, jak i poziom zaspokojenia tych potrzeb w opiniach uczestników. Ponadto Czytelnik otrzymuje kolejną porcję informacji na temat historii i rozwoju UTW w Polsce i na świecie, a także przegląd badań, jakie na ich temat już zrealizowano. Ambicją autorów jest ,,znalezienie nowych wątków" i ,,innego spojrzenia". Poza opisem działania UTW i charakterystyką ich uczestników, chcą oni bowiem wskazać na poziom zaspokojenia (a także niezaspokojenia) różnego typu potrzeb, a także szukać remedium na dotychczasowe słabości funkcjonowania UTW. Praca ma więc charakter nie tylko heurystyczny, ale i praktyczny. z recenzji profesor Marty Zahorskiej
Powroty Polaków po 2004 roku. W pętli pułapki migracji
Krystyna Iglicka
Książka stanowi niezwykle wartościowe poznawczo i faktograficznie studium o powrotach, osadzone na osi demografia - polityka - ekonomia. Podejmuje nowatorskie propozycje ,,rozwiązań emigracyjnych" analizowanych w kontekście kompleksowego zarządzania tym zjawiskiem. Rozwiązania te są nowe na gruncie polskim i ważne dla polityk implementacyjnych. Niezwykle inspirujące są również ustalenia empiryczne Autorki, będące rezultatem jej oryginalnych badań, które ukazują nam szerokie spektrum czynników rodzących motywy wyjazdowe, podejmowane decyzje, migracyjne życie zawodowe, działanie mikrostrukturalnej sieci powiązań oraz na tym tle uwarunkowania i socjoekonomiczną sytuację powrotu. Wnoszą wkład w budowanie nowych koncepcji wyjaśniających emigracje i powroty do kraju. W książce znajdujemy zarówno kanoniczne - starsze, jak i najnowsze w teorii migracji stanowiska, odnoszące się do migracji powrotnych. z recenzji prof. dr hab. Krystyny Slany, Uniwersytet Jagielloński
Pozanaukowe fascynacje innością kulturową. Polski Ruch Przyjaciół Indian
Ewa Szczecińska-Musielak
We współczesnym świecie, także w Polsce, coraz więcej osób szuka dla siebie drogi życia dalekiej od kulturowego mainstreamu czy masowej konsumpcji. Jedną z takich dróg jest eksplorowanie i poznawanie - nie tylko intelektualne, lecz także duchowe - innych kultur. Ta książka to antropologiczna i socjologiczna analiza polskich indianistów. Czego indianiści szukają w kulturach Indian obu Ameryk? Czy są takie elementy w duchowości i wierzeniach Indian, które mogą być przejęte przez Polaków, Europejczyków żyjących w XXI wieku? Czy możliwe jest życie w dwu światach naraz? To także pytania o to, czego możemy się nauczyć od Innego, w jakim stopniu możliwa jest głęboka komunikacja i wymiana między kulturami.
Pozimnowojenne dwudziestolecie 1989 - 2010
Roman Kuźniar
Książka jest pierwszą w naszej literaturze przedmiotu autorską próbą analizy przemian w życiu międzynarodowym po zimnej wojnie. Roman Kuźniar nie uchyla się przy tym od ocen. Polityka bowiem, podobnie jak inne sfery ludzkiej aktywności, nie dzieje się poza dobrem i złem. Książka ma przy tym charakter systematycznego wykładu, który obejmuje wszystkie regiony świata oraz główne dziedziny i problemy stosunków międzynarodowych w tym okresie. Punktem wyjścia rozważań jest konsekwentne przedstawienie przebiegu zimnej wojny. Następnie autor opisuje wydarzenia i procesy z okresu dwóch następnych dekad - istotnie różniących się od siebie. Od kryzysu 2008 datuje zaś nową epokę. Książka adresowana jest w szczególności do studentów stosunków międzynarodowych, ale jest też niezastąpioną lekturą dla wszystkich interesujących się problemami współczesnego świata. Roman KUŹNIAR - profesor dr hab., kierownik Zakładu Studiów Strategicznych w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Były dyrektor departamentu analityczno-planistycznego w Ministerstwie Spraw Zagranicznych oraz Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Autor wielu publikacji z zakresu historii najnowszej stosunków międzynarodowych, bezpieczeństwa międzynarodowego, ochrony praw człowieka, polityki zagranicznej RP: Stosunki międzynarodowe. Geneza, struktura, dynamika (Warszawa 2000, współredakcja z E. Haliżakiem), Polska polityka bezpieczeństwa 1989-2000 (wyd. pol. 2001, ang. 2001, redakcja naukowa), Polityka zagraniczna RP 1989-2002 (Warszawa 2003, współredakcja z K. Szczepanikiem), Bezpieczeństwo międzynarodowe czasu przemian (wyd. pol. 2003, ang. 2004, współredakcja z Z. Lachowskim), Polityka i siła. Studia strategiczne - zarys problematyki (Warszawa 2005; wyd. II 2006), Porządek międzynarodowy u progu XXI wieku (Warszawa 2005, redakcja naukowa), Prawa człowieka: prawo - instytucje - stosunki międzynarodowe (wyd. III, dodruk 2008), Droga do wolności. Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej (Warszawa 2008, wyd. w jęz. ang. Poland's Foreign Policy after 1989, Warszawa 2009). Redaktor naczelny Rocznika Strategicznego. Obecnie doradca Prezydenta RP ds. międzynarodowych.
Tomasz Sawczuk
Nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z pracą wybitną. Jestem pewien, że książka w istotny sposób wzbogaci rodzimy pejzaż intelektualny. Prof. Andrzej Szahaj Książka wnosi istotny wkład do rozumienia myśli Rorty'ego, ale także ważkiego nurtu w filozofii społecznej, który reprezentował - liberalizmu. Prof. Adam Chmielewski dr Tomasz Sawczuk (ur. 1989) - filozof, dziennikarz, tłumacz. Absolwent prawa i filozofii na Uniwersytecie Warszawskim, visiting scholar na University of Pittsburgh oraz Indiana University Bloomington. Szef działu politycznego w tygodniku ,,Kultura Liberalna". Autor książki Nowy liberalizm. Jak zrozumieć i wykorzystać kryzys III RP (2018).
Praktyki rodzinne i rodzicielskie we współczesnej Polsce
Małgorzata Sikorska
Twórczy, intelektualny ferment i badawczy boom w polskiej familiologii ostatnich lat musiały w końcu zaowocować taką pracą. (...) Największą wartością książki jest zebrany przez Sikorską ,,materiał dowodowy". To z niego pochodzą choćby nowe metafory (np. dziecko dyktator, dziecko bestyjka, dziecko Maverick), które mają wszelkie szanse, by wejść do kanonu słów kluczy opisujących po nowemu proces socjalizacji. Co jednak istotniejsze od nowej metaforyki, w końcu ktoś opisał za pomocą przekonującego materiału badawczego opresyjność życia rodzinnego w Polsce i ciężką pracę emocjonalną, jaką się wykonuje w rodzinie (zarówno z perspektywy kobiet, jak i mężczyzn). Ktoś końcu zaprezentował badawczą argumentację na rzecz tezy o rodzinie jako katastrofie dla życia prywatnego (...). W końcu ktoś opisuje postbadawczo to specyficzne napięcie, jakie rodzi się w głowach rodziców rozdartych między wiarą w umysł dziecka jako tabula rasa a wychowawczą bezsilnością. W końcu ktoś opisuje dzisiejsze rodzicielskie strategie nadopiekuńczości. Sikorska zderza to, co jest wyobrażeniem na temat norm w życiu rodzinnym i norm wychowawczych, z widocznymi jak na dłoni praktykami rodzicielskimi. To ewidentne nowe cegiełki dodane do gmachu wiedzy socjologicznej, a może i całej dziedziny nauk społecznych. Z recenzji prof. dr. hab. Tomasza Szlendaka Indywidualizacja jednostki powoduje, że rodzina zmienia swój kształt i staje się grupą negocjowalną, obieralną, zmultiplikowaną. (...) Obserwowane we współczesnych społeczeństwach epizodyczność i płynność, niestabilność oraz niepewność, denormalizacja ról społecznych czy szybkie tempo rozwoju nowych technologii, zwłaszcza technologii komunikacji medialnej, są wyzwaniem dla badaczy rzeczywistości. Zdaniem Sikorskiej, teorie praktyk oferują ramy metodologiczne dopasowane do analizowania współczesności. Z recenzji dr hab. Marioli Bieńko Podstawowym celem książki jest analiza i opis przemian socjologii rodziny jako subdyscypliny naukowej, rozwoju metodologii badania sfery życia rodzinnego, wreszcie przemian praktyk rodzinnych i rodzicielskich we współczesnej Polsce. W części empirycznej autorka przeanalizowała: sposoby konstruowania definicji rodziny; społeczne otoczenie rodzin; aspekty opresyjności życia rodzinnego; normatywne oczekiwania dotyczące matek, ojców i dzieci w zestawieniu z codziennymi doświadczeniami i praktykami; strategie rodzicielskie; rolę urządzeń elektronicznych używanych przez dzieci w kształtowaniu relacji rodzice-dzieci; zróżnicowanie obowiązków i ról matek i ojców. Małgorzata Sikorska, dr, pracuje w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się przede wszystkim socjologią życia rodzinnego oraz przemianami współczesnego społeczeństwa polskiego. Jest autorką książki Nowa matka, nowy ojciec, nowe dziecko - o nowym układzie sił w polskich rodzinach (2009). Wspólnie z Anną Giza wydała podręcznik akademicki Współczesne społeczeństwo polskie (2012).
Jan Hudzik
Ostatni akapit książki Jana Hudzika można by potraktować jako jej motto: ,,Filozof, który odwiedza Śląsk, wie, że nie jest już możliwy powrót do kraju jego dzieciństwa, bo nie ma nic w kulturze, co byłoby czyste i autentyczne. Śląsk jest dziś dlatego - w nieznanych filozofowi proporcjach - zarówno iwaszkiewiczowski, jak i bienkowski lub braslavsky. Tak samo jak Polska - jednocześnie śląska i wschodnia, europejska i azjatycka. Binarne opozycje przestały już być dla filozofa użyteczne w opisywaniu świata. Wnioskuje on stąd, że nie warto wybierać się na Śląsk tylko po to, by posłuchać bercikowego gadania lub by podziwiać jedynie ziemiańskie dworki. Warto natomiast uczynić to wtedy, gdy zechce się tam znaleźć jedno i drugie lub jedno w drugim". W Prawdzie i teorii filozof, który wie, że nie ma nic w kulturze, co byłoby czyste i autentyczne, odwiedza nie tylko Śląsk. Z takim samym nastawieniem odwiedza również świat prawdy i pamięci, świat polityki i estetyki, świat religii i mediów. Dlatego jego książka uczy myśleć i pamiętać na wiele sposobów; jestem przekonany, że spotka się z dużym zainteresowaniem zarówno profesjonalnych badaczy, jak i studentów nauk społecznych, historycznych i humanistycznych, a także licznych publicystów i animatorów życia społecznego, którzy nie boją się refleksyjnego współbycia ze współczesnością. prof. dr hab. Roman Kubicki
Marcin Kamiński, Adam Szafrański
Przedmiotem opracowania jest pogłębiona analiza ustrojowego statusu i mechanizmów odpowiedzialności spółek z udziałem Skarbu Państwa (SSP), ujęta na przykładzie dyskusyjnych działań Orlen SA w zakresie polityki cenowej paliw w latach 2022-2023. Autorzy przyjmują perspektywę z pogranicza prawa konstytucyjnego, publicznego, handlowego i teorii państwa, pokazując, że klasyczne podejście do SSP - jako zwykłych podmiotów prywatnoprawnych, gdzie istnieją mechanizmy typowe dla sektora prywatnego - nie odpowiada już rzeczywistości gospodarczo-polityczno-społecznej państwa. dr hab. Bartłomiej Nowak profesor Akademii Leona Koźmińskiego Wartość monografii upatruję w pierwszej naukowej analizie polityki cenowej dominanta rynkowego na polskim rynku paliwowym. Przeprowadzone badania identyfikują granice prawne pomiędzy dozwolonym i naruszającym prawo sposobem kształtowania cen przez dominanta rynkowego (...). Jednocześnie Autorzy nie ograniczają się do analizy tego przypadku, ale pokazują szersze tło teoretyczne, konstytucyjne i dogmatyczne funkcjonowania spółek strategicznych kontrolowanych przez Skarb Państwa. (...) Praca wejdzie z pewnością do zestawu podstawowych opracowań dotyczących prawa energetycznego i antymonopolowego oraz będzie stanowiła ważny odnośnik dla dalszych badań prowadzonych w tych obszarach. Wnioski Autorów mogą być bardzo użyteczne dla studiów nad ustrojem gospodarczym Polski oraz rolą, jaką w nim odgrywają lub powinny odgrywać spółki strategiczne kontrolowane przez Skarb Państwa. dr hab. Mateusz Błachucki profesor Instytutu Nauk Prawnych PAN
Prawo do miasta a wyzwania polityki miejskiej w Polsce
Maciej Cesarski, Paweł Chruski, Jerzy Hausner, Hubert...
Procesy i zdarzenia obserwowane w ostatnich latach na świecie wymagają adekwatnej odpowiedzi naukowej. Jedną z jej form jest redefiniowanie, dostosowywanie wcześniejszych koncepcji teoretycznych. Dotyczy to również wyzwań, wobec których stają miasta i polityka miejska. Coraz bardziej zauważalne zmiany klimatyczne i pandemia skłaniają do pogłębionej refleksji w tym zakresie. Jednym z jej punktów odniesienia jest koncepcja prawa do miasta. Zaproponowana wiele lat temu, wciąż stanowi przedmiot szerokiej międzynarodowej dyskusji (a także działań wdrożeniowych). Celem monografii jest próba dostosowania koncepcji prawa do miasta do aktualnych wyzwań miast polskich. Zadania podjęli się autorzy reprezentujący zróżnicowane dyscypliny i różne punkty widzenia: Maciej Cesarski, Paweł Churski, Jerzy Hausner, Hubert Izdebski, Tomasz Kaczmarek, Tomasz Komornicki, Tadeusz Markowski, Rafał Matyja, Maciej J. Nowak, Krzysztof Simon, Robert Simon, Marek S. Szczepański, Przemysław Śleszyński, Anna Śliz.