Publisher: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Jak się różnimy jak się zmieniamy?
Wojciech Modzelewski
Prezentowane tu międzynarodowe badania opinii publicznej odzwierciedlają współczesne zróżnicowanie i przemiany poglądów na tak kontrowersyjne tematy jak kara śmierci, homoseksualizm, aborcja, gospodarka wolnorynkowa i demokracja. Są to kwestie będące przedmiotem konfliktów w wielu krajach i na arenie międzynarodowej.
Jak w witrażach. Tożsamość a religia w biografiach Tatarów Krymskich, Rosjan i Polaków na Krymie
Irena Borowik
Kluczowe w tej książce są trzy pojęcia: tożsamość, religia i biografia. Opowieść o życiu jest świadectwem losów poszczególnej osoby i jednocześnie narracją o wspólnotach, do których przynależy. Daje wyraz nie tylko zmaganiom z określeniem siebie, lecz także wyraża ,,My", w którym ,,Ja" jest zakorzenione. Z doświadczanym, nazywanym, nieodnajdywanym lub traconym sensem życia wiąże się właśnie tożsamość. W książce próbuję odpowiedzieć na pytanie o to, jak się kształtuje tożsamość osobista i zbiorowa, jak jest podtrzymywana i w jaki sposób podlega zmianom, a także - jaka jest rola religii w tych trzech procesach. O religii na tym pięknym półwyspie można powiedzieć, że - podobnie jak w innych miejscach poradzieckiego świata - przeżywa ,,renesans", albo że obserwowana zmiana to zbiorowa konwersja z ateizmu. Czy rzeczywiście? Czym był ateizm w życiu moich rozmówców i jak widzą to teraz? Czym był Związek Radziecki? Jaki był i jaki jest obecnie status prawosławia, islamu i katolicyzmu? Odpowiedzi na te i inne pytania poszukiwałam w biograficznych narracjach, relacje zaś między doświadczeniem poszczególnych osób i grup, tożsamością, jej podtrzymywaniem i zmianą, a także rolą religii, są złożone i niejednoznaczne - jak w witrażach. Irena Borowik - prof. dr hab. w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie kieruje Pracownią Społecznych Badań nad Religią. Interesuje się socjologią religii: teoriami religii, empirycznymi badaniami religijności w Polsce i na świecie, przemianami w Środkowo-Wschodniej Europie oraz metodologią badań. Autorka wielu publikacji krajowych i zagranicznych, redaktorka kilkudziesięciu prac zbiorowych polsko i angielskojęzycznych, pomysłodawczyni i koordynatorka serii Socjologia Religii. Należy do licznych organizacji naukowych i jest członkinią komitetów redakcyjnych kilku czasopism. Od 1991 roku kieruje Zakładem Wydawniczym NOMOS.
Mirosława Marody
Książka Mirosławy Marody jest próbą diagnozy kondycji współczesnych, wysoko rozwiniętych społeczeństw z kręgu kultury zachodniej. Diagnoza ta zmierza do ujawnienia przemian określanych przez Autorkę mianem po-nowoczesności, rozumianej w kategoriach zerwania z dotąd dominującą formą uspołecznienia, nazywaną zwykle nowoczesnością. (...) Analiza oparta jest na głębokiej znajomości interdyscyplinarnego spektrum badań i odmian teoretycznej refleksji nad współczesnością. Szczególne uznanie budzi językowa warstwa książki. Zachowując akademickie standardy w budowaniu argumentacji, Autorka oferuje czytelnikowi tekst, który pod względem kompozycyjnym i stylistycznym spełnia wiele warunków dobrej eseistyki. (...) W polskiej literaturze z zakresu nauk społecznych i humanistycznych książka Mirosławy Marody, pisana z wyraźną intencją wydobycia swoistości perspektywy socjologicznej, jest bez wątpienia jedną z najważniejszych i najpełniejszych prób zrozumienia wielowątkowych i głębokich przemian, jakim podlegają współczesne społeczeństwa. z recenzji wydawniczej dr. hab. Andrzeja Piotrowskiego, profesora UŁ W najnowszej Polityce (z 16 grudnia) wywiad Jacka Żakowskiego z Autorką: https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1602815,1,miroslawa-marody-o-tym-jak-funkcjonuje-spoleczenstwo.read A tak dr Edwin Bendyk o książce: https://antymatrix.blog.polityka.pl/2015/01/07/czlowiek-w-nie-stniejacym-spoleczenstwie/
Jedyna walka, którą przegrywasz, to ta, którą porzucasz
Tomasz Teodorczyk, Elsie Monge
Elsie Monge Yoder - ikona walki o prawa człowieka w Ekwadorze i całej Ameryce Łacińskiej. Nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla w 2005 roku. Dyrektorka zarządzająca CEDHU (Ekumenicznej Komisji Praw Człowieka), założycielka i przewodnicząca FEDHU (Ekwadorskiego Frontu Praw Człowieka). Siostra Wspólnoty Misyjnej Maryknoll. Prowadziła działalność m.in. w Ekwadorze, Gwatemali i Panamie. Przewodnicząca Komisji Prawdy w Ekwadorze (2007-2010) i Hondurasie (2010-2011). Dwukrotna wiceprzewodnicząca Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka (2016-2022). Tomasz Teodorczyk - psycholog, psychoterapeuta, superwizor i facylitator społeczny z wieloletnim stażem zawodowym. Współzałożyciel Akademii Psychologii Głębokiego Dialogu w Warszawie. Realizuje projekty społeczne i szkoleniowe w Polsce oraz na świecie (Ekwador, Meksyk, Gruzja, Armenia, Ukraina). Autor książek: Jak umierają ptaki (2014), Oświecenie dziobaków (2015), Mindell i Jung. Reedycje i inspiracje (2016), Traktat o psychoterapii. IMAM (2017), Płacz cykady (2021), Psychoterapia pisana żartem (2022), Mnemosyne/Lesmosyne (2023).
Barbara Giza, Piotr Zwierzchowski
Nie będzie przesadą stwierdzenie, że dla wielu osób pierwszy kontakt z wiedzą o filmie następował dzięki publikacjom Jerzego Płażewskiego. O dziejach kina uczyliśmy się z jego Historii filmu dla każdego (jej tytuł zmieniał się w kolejnych wydaniach), dzięki wcześniejszej książce poznawaliśmy Język filmu. Tysiące obejrzanych filmów, nieprawdopodobna wręcz liczba tekstów (publikował przez prawie 70 lat!): książek, recenzji, korespondencji z międzynarodowych festiwali, których był stałym bywalcem, artykułów narzucających niekiedy sposób myślenia o kinie, prowadzenie Kina Dobrych Filmów ,,Wiedza" w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki, wreszcie wieloletnie członkostwo w Filmowej Radzie Repertuarowej przy Centrali Wynajmu Filmów - wszystko to miało niewątpliwy wpływ na świadomość filmową kilku pokoleń polskich kinomanów. Bycie krytykiem nie oznaczało dla niego jedynie określenia dotyczącego zawodu, który wykonywał. Stanowiło sposób życia, które przepełniała ciekawość kina oraz przekonanie o jego doniosłej roli jako sztuki. Kolejne tomy serii dotyczyć będą innych ważnych dla polskiej krytyki filmowej postaci, m.in. Krzysztofa Teodora Toeplitza, Bolesława Michałka, Zygmunta Kałużyńskiego. Zamiarem redaktorów jest naszkicowanie obrazu krytyki oraz zrekonstruowanie roli, jaką niegdyś odgrywała. Być może okaże się to pomocne dla podjęcia dyskusji o specyfice, funkcji, a nawet zasadności istnienia krytyki filmowej w dzisiejszej rzeczywistości. Barbara Giza i Piotr Zwierzchowski
Juliusz Bursche - myśli, działalność i dziedzictwo
Aleksander Łupienko
Juliusz Bursche (1862-1942) był zwierzchnikiem największego protestanckiego Kościoła w międzywojennej Polsce, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego (inaczej: luterańskiego), wówczas dużo liczniejszego i bardziej wpływowego niż obecnie, mającego charakter niemiecko-polski. Wywodził się z rodziny osadników niemieckich, którzy dotarli do ówczesnego Królestwa Polskiego w pierwszej połowie XIX w. i był pierwszą osobą w rodzie, która się utożsamiła z polskością. Jako świadomy ,,Polak z wyboru", stojący u steru Kościoła przez trzy i pół dekady, poprowadził on swych wiernych przez najbardziej burzliwy okres XX w.: od rewolucji 1905 r. do II wojny światowej. Uznał, że Kościół powinien się otworzyć na potrzeby coraz liczniejszych wiernych mówiących po polsku i umożliwił rozwijanie posługi w tym języku, nie zapominając przy tym o swych niemieckich współwyznawcach. Za lojalność wobec państwa polskiego oraz za swą zdecydowaną antynazistowską postawę został aresztowany przez hitlerowców już na początku II wojny światowej i zmarł w obozie koncentracyjnym. Udowodnił, że ewangelicy mogą mieć polską tożsamość narodową, co nie było sprawą oczywistą w pierwszych dekadach XX w. *** Monografia zbiera teksty Juliusza Burschego, prezentuje recepcję jego myśli od czasów rozbiorowych, a także współczesne badania i interpretacje. Jest to tom wieloautorski, przybliżający sylwetkę biskupa oraz jego dziedzictwo, w tym pośmiertne docenienie jego działalności i dorobku intelektualnego. Wybory, jakich dokonywał, miały ogromne znaczenie dla dużej społeczności obywateli Polski międzywojennej, wzbudzały więc ogromne emocje, a także krytykę długo po ostatniej wojnie. Dowody jednoznacznej aprobaty i docenienia ze strony państw polskiego i niemieckiego przyszły wiele lat po jego śmierci, a książka ta jest także ich zapisem. Ze wstępu Dzieje rodziny Bursche są emanacją dziewiętnastowiecznych losów polskich ewangelików na terenie zaboru rosyjskiego. Byli oni częścią większej zbiorowości protestanckiej na tych ziemiach, składającej się z potomków starej szlachty różnowierczej z XVI wieku, emigrantów z krajów niemieckich, przybyszy z Mazur, osiedlających się na Suwalszczyźnie i północnym Mazowszu, autochtonicznej ludności polskiej zamieszkującej ziemię wieluńską czy polskojęzycznych ,,olędrów" zamieszkujących nabrzeża Bugu. (...) Z grona kolonistów niemieckich ulegających wpływom polskiej kultury i polonizujących się pochodził bohater niniejszej książki. (...) Jest to niewątpliwie książka przedstawiająca postać Burschego bez patosu i starająca się zebrać cały dotychczas znany dorobek na jego temat. Wnosi także nowe ustalenia, dotyczące zwłaszcza ostatnich lat jego życia. prof. dr hab. Jarosław Kłaczkow, UMK Zawarty w książce różnorodny materiał tworzy interesującą mozaikę, uzupełniającą obraz biskupa Burschego i jego rodziny, jaki wyłania się z dotychczas dostępnych publikacji. Fakt, że w mozaice tej obok tekstów naukowych znalazły się teksty wspomnieniowe, odwołujące się do pamięci rodzinnej czy wręcz relacje o dziennikarskim charakterze, przydaje jej wartości. dr hab. Jerzy Sojka, prof. ChAT ,,Moje oczy są pełne łez, kiedy wspominam ostatnie Wigilie u nas i radosne Sylwestry u Heniów i moje osamotnienie. Duszę moją przytłacza nieszczęście naszego kraju, niepewna przyszłość, długie więzienie. Moja praca życiowa: stworzenie silnego, mającego wpływ Kościoła ewangelickiego w ultrakatolickiej Polsce, który by przyciągał Polaków i Niemców, jest zniszczona. Spalone są moje notatki, pamiętnik biskupi, protokoły wizytacji, zeszyty z kazaniami, przemówieniami i odczytami - cały materiał do historii moich czasów, a także moje książki. To jest tragedią mojego życia. Mimo to nie ogarnia mnie rozpacz ani nie tracę odwagi. Jedno mi pozostało: Wy i Wasza miłość, która może opromieni mi wieczór mojego życia, jeśli taki przeznaczony mi jest w miłosierdziu Bożym". Fragment listu Juliusza Burschego z 15 grudnia 1940 r. z obozu Sachsenhausen-Oranienburg
Kampanie parlamentarne w Polsce
Wojciech Rafałowski
Jest to pionierska monografia, która koncentruje się na problematyce manipulacji ważnością propozycji programowych podczas kampanii wyborczej. W światowej politologii publikacje związane z kluczową dla badań Rafałowskiego koncepcją własności kwestii mają wysoką rangę, jednak w polskim piśmiennictwie naukowym odwołania do nich są nieliczne, a pojęcie i związana z nią teoria nie były do tej pory przedmiotem systematycznych rozważań ani implementacji w badaniach polskiej sceny politycznej. (...) Jest to książka z bogatym fundamentem teoretycznym i metodologicznym, operująca specjalistycznym językiem i aparatem pojęciowym charakterystycznym dla nauk politycznych i socjologii. (...) Książka nie jest poradnikiem z zakresu marketingu politycznego, w którym jak na tacy podane są sposoby i narzędzia do prowadzenia kampanii wyborczej. Niemniej inteligentny czytelnik bez większego trudu wyłuska z tej solidnej naukowej analizy wiedzę o tym, jakie strategie są ryzykowne, które zaś - pod pewnymi warunkami - przyniosą niemal pewne zwycięstwo. Dowie się też, kto zazwyczaj stosuje w kampanii strategię tysiąca kwiatów, kiedy i pod jakimi warunkami wyjście poza własne terytorium programowe może być skuteczną taktyką wyborczą, jakie treści mają duży potencjał demobilizacji elektoratu przeciwnika, jak skupić uwagę elektoratu na tematach dających przewagę w rywalizacji o władzę. z recenzji prof. dr hab. Anny Pacześniak Monografia przekonuje, że w Polsce wiele partii potrafi skutecznie dostosować swoje priorytety do kontekstu rywalizacji, własnego potencjału, charakteru przeciwników i klimatu konkretnej kampanii wyborczej. To ustalenie ma ważne implikacje praktyczne: trafne odczytanie wskaźników strukturalnych sytuacji w Polsce pomaga w osiągnięciu sukcesu wyborczego. z recenzji prof. Mikołaja Cześnika
Kapitał obywatelski społeczności lokalnych
Anna Dabrowska, Adam Gendźwiłł, Joannna Konieczna-Sałamatin, Mikołaj...
,,Zarówno temat badań, jakim jest próba znalezienia społecznych uwarunkowań rozwoju lokalnego, olbrzymia skala podjętych badań, triangulacyjny charakter metod i analiz pozwala, moim zdaniem, na przyrównanie tomu do epokowego dzieła R. Putnama ,,Demokracja w działaniu. Tradycje obywatelskie we współczesnych Włoszech", która to książka otworzyła obszar poszukiwań badawczych kapitału społecznego, stanowiący również jeden z głównych tematów książki. Znaczenie przedstawionej do recenzji książki oceniam jako równie ważne dla badań nad potencjałami obywatelskimi lokalnych społeczności w Polsce." z recenzji dr hab. Barbary Lewenstein, prof. Uniwersytetu Warszawskiego ,,W mojej opinii książka stanowi jedno z najważniejszych opracowań wyznaczających dalsze orientacje badań nad demokracją lokalną w Polsce i określających również kierunki poszukiwań praktycznych rozwiązań instytucjonalnych zwiększających podmiotowość społeczności lokalnych. Wielkim walorem przedstawionych opracowań jest ich zakorzenienie w koncepcjach teoretycznych i rozległej literaturze przedmiotu oraz umiejętne połączenie takiej perspektywy z orientacją na praktykę społeczną, na możliwości modyfikowania, stymulowania procesów wzmacniających zdolności społeczności lokalnych do rozwoju, do zapewniania ich uczestnikom lepszych warunków życia i zwiększania ich podmiotowości." z recenzji dr hab. Barbary Gąciarz, prof. Akademii Górniczo-Hutniczej