Publisher: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Lokalne dziedzictwo kulturowe w doświadczeniu mieszkańców wsi
Izabella Bukraba-Rylska, Maria Wieruszewska, Konrad Burdyka
Podjętym analizom przyświecało kilka celów - przede wszystkim przedstawienie fragmentu współczesnej rzeczywistości kulturowej w Polsce lokalnej. Ponadto - empiryczne przetestowanie funkcjonalności i rozpoznawalności coraz popularniejszego określenia ,,dziedzictwo kulturowe"; następnym celem było zaś rozważenie możliwości zastosowania innego podejścia do zjawiska udziału w kulturze niż to praktykowane dotychczas. W omawiane przedsięwzięcie wpisany był jednak jeszcze jeden, istotny cel - eksploracyjny. Chodziło tu głównie o możliwość wykroczenia poza wąsko pojmowane ,,interpretację" i ,,rozumienie" znaczeń kulturowych i o uzupełnienie tej perspektywy towarzyszącą jej sferą komponentów uczuciowych i somatycznych. Prezentowana monografia nawiązuje do koncepcji socjologii ucieleśnionej (multisensorycznej), którą można też nazwać neonaturalistyczną. Chodzi w niej o to, aby nie ,,wyjmować" podmiotu doświadczającego świata przyrodniczego i społeczno-kulturowego ze splotu fenomenologicznego jego człowieczeństwa na rzecz wyłącznie zdolności poznawczych, ale by ów splot starać się rozwikłać także od strony emocjonalno-cielesnej. Jest to publikacja frapująca i prowokująca do przemyśleń jako przykład solidnie, mądrze i konsekwentnie zrealizowanych zamierzeń badawczych, w istotny sposób sterowanych myśleniem teoretycznym, które udatnie przekłada się na cele empiryczne, co prowadzi do ciekawych ustaleń. Z pewnością tego typu badania podpadają pod kategorię in progress, a ich potencjał jest obiecujący. z recenzji prof. dr. hab. Wojciecha J. Burszty (Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu SWPS)
Lokalne obywatelstwo społeczne w polityce społecznej. Przykład wychowania przedszkolnego
Maria Theiss, Piotr Binder, Marta Bożewicz, Anna...
Politykę społeczną zwykło się pojmować jako działalność państwa ukierunkowaną na podnoszenie standardu i jakości życia ludzi. Książka Lokalne obywatelstwo społeczne w polityce społecznej. Przykład wychowania przedszkolnego proponuje spojrzenie dopełniające tę perspektywę. W jego centrum jest zainteresowanie polityką społeczną jako zbiorem formalnych i nieformalnych zasad członkostwa we wspólnocie politycznej na poziomie lokalnym. Praca rozwija autorską koncepcję lokalnego obywatelstwa społecznego rozumianego jako status osób we wspólnocie politycznej, wyrażony w realnym dostępie do usług publicznych świadczonych w gminie. Jej zastosowanie w badaniach nad polityką wychowania przedszkolnego w Polsce ujawniło mechanizmy różnicowania pozycji obywateli między gminami i wewnątrz nich. Badania empiryczne zrealizowane w czterech miejscowościach pozwoliły przy tym stwierdzić, że wzorce lokalnego obywatelstwa społecznego w edukacji przedszkolnej przełamują dychotomie teoretycznych stanowisk - są specyficznym połączeniem ideału egalitaryzującego uniwersalizmu i koncepcji zespolenia uprawnień z określonymi obowiązkami rodzica-obywatela gminy. Atutem książki jest jej temat - obywatelstwo społeczne. Aktualność tej problematyki w czasach wyłaniania się nowego ładu społeczno-politycznego oraz nowego, opartego na usługach społecznych (do których należy opieka przedszkolna) modelu polityki społecznej jest niekwestionowana. Zaletą opracowania jest też bez wątpienia przyjęte w pracy nowatorskie podejście do lokalnego obywatelstwa społecznego oraz przeprowadzona starannie analiza empiryczna. Choćby dla tych powodów warto podjąć lekturę książki intersującej nie tylko dla czytelników zajmujących się zawodowo tą problematyką,lecz także dla wykładowców i studentów polityki społecznej i innych nauk społecznych. Z recenzji wydawniczej prof. UŁ dr hab. Jerzego Krzyszkowskiego W tomie publikują: Piotr Binder, Marta Bożewicz, Anna Cybulko, Anna Kurowska, Maria Theiss, Klaudia Wolniewicz-Slomka.
Ludobójstwo kulturowe na Bałkanach Zachodnich z perspektywy kryminologicznej
Magdalena Ickiewicz-Sawicka
Autorka monografii podjęła próbę zbadania ludzkiej zbrodniczej działalności w kontekście niszczenia, dewastacji bądź zbezczeszczenia dóbr kultury podczas konfliktów zbrojnych. Zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie przeciwko pokojowi, ostatecznie ludobójstwo - zawsze rozpoczyna operacja anihilacji dóbr kultury. Destrukcja, grabież i erozja norm kultury to naturalne podglebie ludobójstwa kulturowego, którego definicję opracował polski prawnik pochodzenia żydowskiego Rafał Lemkin. Jednak w wyniku politycznych targów, ostatecznie pojęcie to zostało zredukowane do prawniczej wersji, eliminując jego kulturowy charakter. Autorka oddaje w ręce Czytelników niełatwą pozycję książkową, która niestety ze względu na istniejące wojenne napięcie jest wręcz boleśnie aktualna. W myśl łacińskiej paremii autorstwa Platona - soli mortui viderunt finem belli (tylko umarli widzieli koniec wojny) i tylko oni, już po drugiej stronie, doznają sprawiedliwości, bo nie pokój towarzyszy dziejom ludzkości, ale wojna, wieczysta wojna... Recenzowana monografia stanowi interesujące kompendium wiedzy na temat ludobójstwa kulturowego na Bałkanach Zachodnich. Autorka podjęła się niezwykle trudnego zadania badawczego i z założonego celu się wywiązała. Dobór państw uważam za jak najbardziej zasadny, funkcjonowały one w przeszłości w ramach jednego organizmu państwowego. Początkowi rozpadu Jugosławii towarzyszyła wojna, która pociągnęła za sobą masowe naruszenia praw człowieka, a jednym z jego elementów było ludobójstwo kulturowe. z recenzji dr. hab. Krzysztofa Żarny, prof. UR, Uniwersytet Rzeszowski Monografia autorstwa Pani dr Magdaleny Ickiewicz-Sawickiej jest unikalnym studium poświęconym kryminologicznej analizie ludobójstwa kulturowego na Bałkanach Zachodnich. Autorka poszerza wywód także o wątki antropologiczne, historyczne i konkretnie dogmatyczno-prawne, co jest tak istotne dla ukazania pełnego kryminologicznego tła ludobójstwa, które miało miejsce na Bałkanach Zachodnich. (...) Monografie można polecić nie tylko specjalistom z obszaru nauk penalnych prawoznawstwa, lecz także wszystkim tym, którym bliska jest historia i kultura Bałkanów Zachodnich. z recenzji prof. dr. hab. Artura Kotowskiego, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego
Karolina Echaust
Jest to praca wybitna. Jej przedmiotem jest polskie bartnictwo, przedstawione w ujęciu wiedzy instytucjonalnej oraz lokalnej. Badaczka opisuje bartnictwo, odwołując się do teorii Bruno Latoura, która pozwala jej wiązać ,,praktyki aktorów ludzkich i nie-ludzkich" i znosi opozycję między światem człowieka i światem przyrody. Autorka wykazała się znakomitym rozeznaniem w teoriach nowej antropologii międzygatunkowej. Przedstawiła niematerialne dziedzictwo kultury bartniczej, na które składają się praktyki i treści symboliczne, mocno wpisane w imaginarium kulturowe. Praca została oparta na bogatej, zróżnicowanej bazie źródłowej, pozyskanej w czasie wieloletnich badań terenowych. Kapituła konkursu ,,Polska wieś - dziedzictwo i przyszłość" W rozprawie znajdujemy skrupulatne, rzetelne przedstawienie historii bartnictwa. Dowiadujemy się o ambiwalencji istniejącej między podejściem hodowlanym do pszczół, opartym na opiece i kontroli, podejściem afirmującym ich ,,dzikość" oraz podejściem symbolicznym, skoncentrowanym na czynnikach społeczno-kulturowych (dziedzictwie). dr hab. Dorota Rancew-Sikora, prof. UG
Mieczysław Jagłowski
Mamy do czynienia z książką nie tylko unikatową w polskim piśmiennictwie - dzieje Portugalii i historia portugalskiej myśli społecznej czy filozoficznej nie są tematami silnie zaakcentowanymi w nauce polskiej - ale przede wszystkim dobrze napisaną, dobrze udokumentowaną i dobrze uargumentowaną. (...) To szeroka panorama portugalskiej historii intelektualnej, obejmująca myśl polityczną, filozofię, antropologię (i etnografię). prof. dr. hab. Henryk Szlajfer Książka profesora Jagłowskiego prezentuje chronologicznie uporządkowany wykład portugalskiej historii idei. Monografia oparta jest na solidnej kwerendzie źródłowej; szczególnie pozytywne wrażenia sprawia m.in. odważna interpretacja mesjanizmu Fernando Pessoi. Wartość poznawcza książki wskazuje na to, że będzie można rekomendować ją jako niemal obowiązkową lekturę dla studentów portugalistyki i iberystyki. prof. dr. hab. Jerzy Brzozowski
Łączenie solidaryzmu z wolnością w ubezpieczeniach społecznych
Christoph Sowada
Książka Christopha Sowady jest pierwszą na polskim rynku, która ukazuje problemy funkcjonowania i zmian systemu zdrowotnego w pełni jego teoretycznej i praktycznej złożoności. Jednocześnie pozbawia złudzeń co do tego, że istnieje jedno remedium i możliwe są szybkie i zasadnicze przeobrażenia tego systemu. (...) Szczególnie wartościowe w tej pracy jest to, że ogólne rozważania na temat łączenia rynku i państwa (public - private mix) w systemie zdrowotnym są konfrontowane z doświadczeniami wieloletniego reformowania tych systemów w trzech krajach, które świadomie wybrały poszukiwanie odpowiednich proporcji w działaniu zróżnicowanych mechanizmów: Szwajcarii, Niemiec i Holandii. (...) Oryginalnym elementem tych rozważań jest potraktowanie solidaryzmu; nie tyle jako wartości (celu), a de facto - jako instrumentu ładu społeczno-gospodarczego, obok rynku i państwa. Prof. dr hab. Stanisława Golinowska Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Christoph Sowada (ur. w roku 1966), absolwent uniwersytetu Justusa Liebiga w Giessen (Niemcy), uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych na uniwersytecie w Poczdamie (Niemcy). Od roku 2000 pracownik Instytutu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, współtwórca pierwszego w Polsce zespołu ekonomiki zdrowia. W pracy naukowej i dydaktyce zajmuje się głównie problemami finansowania w ochronie zdrowia. Współautor raportów Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce - Zielona Księga I i Zielona Księga II, autor kilkudziesięciu publikacji naukowych.
Wojciech Łukowski, Wojciech Bedyński, Justyna Godz
Czym jest mobilność? Jest przemieszczaniem się w przestrzeni społecznej (ruchliwość społeczna), jest przemieszczaniem się w przestrzeni geograficznej (migracje). W tej książce te dwa ujęcia zachowują ważność, ale też pojawia się propozycja ich uzupełnienia, otwarcia na ujmowanie mobilności jako gospodarowania zasobami, wyraźniejszego dostrzegania, że mobilność ma nie tylko wymiar modernizacyjny, lecz także ekologiczny. Bohaterem tej książki jest Giżycko - niewielkie, mazurskie miasto i jego mieszkańcy, również ci, którzy z niego wyjechali. Ta książka jest próbą opowiedzenia, co jest ważne w życiu miasta, co jest ważne w życiu człowieka. Książka jest wartościową i nowatorską, w pełni udaną próbą ukazania istoty małego miasta ulokowanego w wielkim świecie za sprawą zmian wywołanych przez mobilność społeczną jego mieszkańców. Praca ukazuje, jak bardzo ta mobilność sprzyja kształtowaniu postaw otwartości na innych, sprzyja ogólnej pluralizacji postaw i zachowań społecznych. prof. dr hab. Andrzej Sadowski Jest to książka o społecznej i przestrzennej ruchliwości mieszkańców Giżycka, którzy w zmieniających się kontekstach musieli radzić sobie z gospodarowaniem zasobami [...]. To socjologiczno-antropologiczny fresk ukazujący powiązania (figuracje), w jakie uwikłani byli i są ludzie migrujący z małego miasta, niekiedy doń powracający. To opis powiązań i ich konsekwencji, opis splotu zdarzeń, w których rodzina-środowisko małego miasta - polskie/światowe metropolie formują życie. dr hab. Jacek Poniedziałek, prof. UMK
Barbara Giza, Piotr Zwierzchowski
Maria Kornatowska doskonale czuła ducha czasu, wychwytywała zmiany społeczne i obyczajowe, świetnie orientowała się we współczesnym życiu artystycznym, ale przede wszystkim wierzyła w kino, w jego magię i sztukę obrazu. Szukała w nim niejednoznaczności, nieoczywistości, tego, co ukryte. O niektórych filmach opowiadała, odsłaniała ich znaczenia, wychwytywała konteksty, tworzyła ich sensy, te najważniejsze (jak Federica Felliniego i Wojciecha Jerzego Hasa, jej dwóch wielkich filmowych miłości) były dla niej towarzyszami podróży w wędrówce przez kulturę, obraz i tajemnicę. Skupiamy się zaledwie na kilku tematach, motywach przewodnich jej twórczości, które jednak pozwalają pokazać wnikliwość interpretacyjną, zanurzenie w kulturze, kunszt pisarski, nie tylko krytycznofilmową osobowość. Maria Kornatowska oferowała czytelnikowi styl i nieoczywistość spojrzenia. Bezbłędnie odczytywała światy kulturowych znaczeń, także je tworzyła. Miała wszystkie te cechy, które sprawiają, że krytyk staje się autorem, kimś, kto kreuje świat tak samo jak artysta. Kolejne tomy serii dotyczyć będą innych ważnych dla polskiej krytyki filmowej postaci, m.in. Jerzego Płażewskiego, Bolesława Michałka, Krzysztofa Teodora Toeplitza, Zygmunta Kałużyńskiego. Zamiarem redaktorów jest naszkicowanie obrazu krytyki oraz zrekonstruowanie roli, jaką niegdyś odgrywała. Być może okaże się to pomocne dla podjęcia dyskusji o specyfice, funkcji, a nawet zasadności istnienia krytyki filmowej w dzisiejszej rzeczywistości. W tomie publikują: Barbara Giza, Alicja Helman, Annette Insdorf, Karol Jachymek, Małgorzata Jakubowska, Katarzyna Mąka-Malatyńska, Anna Osmólska-Mętrak, Agnieszka Polanowska, Małgorzata Radkiewicz, Grażyna Stachówna, Monika Talarczyk, Piotr Zwierzchowski.