Verleger: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Otwierając głowy. Migracje i kompetencje społeczne
Izabela Grabowska
Migranci często deklarują, że dzięki doświadczaniu życia i pracy za granicą lepiej rozumieją świat i samych siebie, zwiększają pewność siebie, zyskują niezależność i nabywają kompetencji społecznych, w tym kompetencji komunikacyjnych. Jednak badacze zajmujący się kapitałem ludzkim zwykle nie patrzą dalej, niż na kwalifikacje formalne. Do tej pory nie mieliśmy adekwatnych ram koncepcyjnych do zrozumienia nabywania przez migrantów kompetencji społecznych właśnie dzięki migracjom. Książka prof. Grabowskiej wypełnia tę lukę, pokazuje bowiem jak sami migranci oceniają swoje doświadczenia i jakie są uwarunkowania nabywania (a czasami blokowania) kompetencji społecznych. Monografia znacznie wzbogaca naszą wiedzę o migracyjnych przekazach społecznych (social remittances) migrantów międzynarodowych. prof. Anne White, University College London Tematem książki są skutki masowych migracji Polaków po akcesji do UE w 2004 r. (w mniejszym stopniu również wcześniejszych) na poziomie jednostki ludzkiej. Autorka zadaje sobie pytanie, w jaki sposób doświadczenia migracji, zwłaszcza na zagranicznym rynku pracy, wpływają na migranta i jego najbliższe otoczenie, zarówno za granicą, jak i po powrocie. Interesuje ją wpływ tych doświadczeń na kompetencje społeczne definiowane jako ,,formy zdolności człowieka do bycia i działania w świecie społecznym". Migrant jest tu przede wszystkim zarówno podmiotem (sprawcą) migracji, w której uczestniczy, jak i przedmiotem, czyli jakby biorcą konsekwencji owego sprawstwa. Nie jest trybikiem w wielkiej masie migrujących ani anonimowym, pozbawionym tożsamości elementem różnych układów strukturalnych cechujących migracje. prof. dr hab. Marek Okólski - fragment recenzji Głównymi bohaterami monografii są migranci poakcesyjni, przedstawiciele określonych roczników, usytuowanych w konkretnych ramach społeczno-historycznych, w których funkcjonowali i podejmowali decyzje migracyjne. Książka Izabeli Grabowskiej to dzieło unikalne z uwagi zarówno na podjętą tematykę ukrytych wymiarów migracji międzynarodowych Polaków, jak i instrumentarium analityczne. Na pewno stanie się inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. Zainteresuje nie tylko specjalistów, badaczy migracji i naukowców, lecz także czytelników, dla których doświadczenie migracyjne było elementem własnej biografii lub biografii ich bliskich bądź znajomych. dr hab. prof. UZ Maria Zielińska - fragment recenzji Izabela Grabowska - socjolożka i ekonomistka, profesor nadzwyczajna w SWPS Uniwersytecie Humanistycznospołecznym; dyrektor Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej; kieruje ośrodkiem badawczym Młodzi w Centrum Lab; w latach 2002-2019 związana z Ośrodkiem Badań nad Migracjami; autorka m.in. monografii Migrantów ścieżki zawodowe bez granic (2012); szczegóły znajdują się na www.izabelagrabowska.com.
Outsiderzy integracji europejskiej Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska
Dariusz Popławski, Joanna Starzyk-Sulejewska
Dariusz Popławski, Joanna Starzyk-Sulejewska Outsiderzy integracji europejskiej. Szwajcaria i Norwegia a Unia Europejska Autorzy monografii podkreślili skomplikowany charakter aktualnych relacji obu państw z Unią, w ramach których pozycja outsidera wobec procesów integracji europejskiej staje się coraz bardziej uciążliwa. Norwegia coraz trudniej bowiem radzi sobie z tzw. half-in-option, mimo że jest członkiem EOG; z kolei Szwajcaria w ramach formuły integracji bez członkostwa napotyka na coraz większe bariery wraz z wyczerpywaniem się możliwości regulacji bilateralnych. Szczególnym wyzwaniem w tym kontekście stają się dodatkowo kwestie związane z unijną polityką zagraniczną i bezpieczeństwa. prof. UW dr hab. Dariusz Milczarek Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego Monografia przedstawia zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne uwarunkowania o charakterze politycznym, ekonomicznym oraz społecznym kształtujące stosunek Szwajcarii oraz Norwegii do procesu integracji europejskiej rozwijanej przede wszystkim w ramach WE/UE. Autorzy odpowiadają w niej na pytanie, dlaczego te dwa małe, zamożne państwa o otwartych i rozwiniętych gospodarkach przejawiają wciąż niechętny stosunek do procesu integracji europejskiej dziejącego się w ramach Unii. prof. dr hab. Edward Haliżak Instytut Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego
Pamięć przeszłości pokolenia transformacji
Krzysztof Malicki
Pokolenie transformacji zostało ukształtowane przez przełom ustrojowy roku 1989. Po raz pierwszy od siedemdziesięciu lat w dorosłość weszła generacja Polaków znająca wojnę i niewolę jedynie z przekazów. Tak wyjątkowa chwila wymaga pogłębionej refleksji nad młodym pokoleniem. Trzeba odpowiedzieć na wiele pytań, wśród których jedno wydaje się szczególnie istotne: w jakim stopniu młodzież wychowana w realiach wolnej Polski jest skłonna uznać przeszłość za istotny element wyjaśniający współczesność i dostrzec wpływ historii na swe życie? Na ile chce się odwrócić od przeszłości i uznać, że jest nudna, niewarta rozważania, po prostu niepotrzebna? Książka stanowi rezultat badania przeprowadzonego jesienią 2009 r. na zbiorowości ponad 5 tys. uczniów w ponad stu szkołach średnich w całej Polsce.
Pamięć społeczna miasta - jej liderzy i odbiorcy
Łukasz Skoczylas
Przestrzeń miejska centrów polskich miast staje się w coraz większym stopniu produktem turystycznym, którego stałym elementem są odrestaurowane budynki, pomniki czy też elementy małej architektury w stylu retro. Wszystko to tworzy nowy kontekst dla procesu społecznego konstruowania przeszłości, który w przypadku wielkiego miasta staje się areną sporów politycznych i ideologicznych. Autor analizuje ten proces uwypuklając znaczenie nośników pamięci - tych istniejących od dawna i tych nowych, tworzonych często w formie implantów pamięci, a więc obiektów przypominających swoim wyglądem stare budynki. W wymiarze tożsamościowym książka przedstawia pamięć społeczną Poznania, sposób interpretacji skomplikowanej historii miasta przez jego współczesnych mieszkańców. Ukazuje społeczne zróżnicowania interpretacji przeszłości i wielość sposobów na jaki może ona wpływać na codzienne życie.
Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji
Piotr Tadeusz Kwiatkowski
Socjologowie polscy już od początku lat sześćdziesiątych XX wieku systematycznie podejmowali temat ,,żywej historii" - oddziaływania przeszłości na żyjące pokolenia. W ostatnich dekadach tematyka ta zyskała na znaczeniu, a w wielu krajach toczą się poważne, a często trudne i bolesne dyskusje o różnych sposobach reprezentowania zbiorowego doświadczenia. Prace przygotowane w ramach projektu badawczego ,,Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości" wnoszą do socjologicznej debaty propozycje teoretycznego ujęcia pamięci zbiorowej, podsumowania badań dawniejszych, nowe ustalenia empiryczne oraz wynikające z nich pytania i hipotezy. Książka Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji prezentuje przemiany postaw Polaków wobec przeszłości obserwowane od końca PRL do 2004 roku, gdy Polska weszła do Unii .Europejskiej, a w życiu publicznym krystalizowała się idea budowy IV RP. Autor, socjolog, pracownik Instytutu Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego (1980-1995), CBOS (1985-1991), a od 1991 Instytutu Badania Opinii i Rynku Pentor Research International, analizuje ,,potoczną" pamięć zbiorową - postrzeganie i doświadczanie przeszłości przez ,,przeciętnych ludzi" niezajmujących się zawodowo historią. W swojej pracy wykorzystuje różnorodne materiały: badania socjologiczne, sondaże opinii publicznej, publikacje prasowe i wiele innych źródeł. W pierwszych rozdziałach skupia się na funkcjonowaniu pamięci zbiorowej w życiu codziennym. Pisze o tradycji rodzinnej, ,,utowarowieniu" przeszłości postępującym wraz z rozwojem gospodarki rynkowej oraz o ruchu rekonstrukcji historycznych - nowego typu działaniach społecznych zorientowanych na odtwarzanie wybranych fragmentów dziejów. Dalsze rozdziały dotyczą przemian kanonu tradycji narodowej, a także tematów, które po roku 1989 budziły wiele dyskusji i wywoływały silne emocje - postrzegania i oceny PRL oraz funkcjonowania w pamięci Polaków stanu wojennego wprowadzonego 13 grudnia 1981 roku. Ta książka to rozważny głos w polskiej debacie o polityce historycznej. Wnosi też wiele do rozumienia procesów kształtowania się tożsamości zbiorowych.
Państwo narodowe w perspektywie wspólnoty europejskiej
Joanna Ewa Ziółkowska
Pojęcie państwa w epoce nowożytnej zajmowało pozycję centralną w dyskursie politycznym i wyznaczało funkcje oraz miejsce innych pojęć, a także zachodzących między nimi relacji. Nowożytna idea państwa nie tylko umożliwiała jednostkom identyfikację ze wspólnotą i aktywne uczestniczenie w polityce, lecz także gwarantowała poczucie bezpieczeństwa. Jednak współcześnie państwo utraciło ten status - wraz ze zmianą formy politycznej wspólnoty i warunków samej działalności politycznej. Na płaszczyźnie praktyki politycznej pojęcie państwa narodowego zaatakowane zostało zarówno przez zwolenników globalizacji, jak i jej przeciwników - propagatorów regionalizacji. Natomiast na gruncie teorii politycznej partykularyzm państwa narodowego okazuje się trudny do pogodzenia z uniwersalizmem praw człowieka. Joanna Ewa Ziółkowska (ur. 1979) - doktor nauk humanistycznych, studiowała filozofię oraz dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim; zajmuje się filozofią polityki i analizą procesów społecznych.
Paradoksy idei reprezentacji politycznej
Andrzej Waśkiewicz
Książka Andrzeja Waśkiewicza dotyczy jednej z kluczowych idei związanych z demokracją - idei reprezentacji. Kiedy dzisiaj mówimy o kryzysie demokracji, w istocie najczęściej mamy na myśli kryzys instytucji reprezentacji. Andrzej Waśkiewicz z perspektywy historyka idei pokazuje znakomicie narodziny i rozwój idei reprezentacji, zwłaszcza przed jej zinstytucjonalizowaniem w demokracji przedstawicielskiej, a także problemy związane z funkcjonowaniem instytucji reprezentacji we współczesnym państwie. Dzięki tej wyczerpującej, świetnie napisanej książce możemy się zastanowić, czy słabościom reprezentacji jesteśmy w stanie jakoś zaradzić, do jakich historycznych dzieł i autorów powinniśmy się odwołać oraz na jakie pytania związane z ideą demokracji musi jeszcze odpowiedzieć myśl polityczna, by kwestia reprezentacji została potraktowana poważnie. Nie jest to książka wyłącznie dla specjalistów, gdyż zarówno z ideą, jak i instytucją reprezentacji mamy przecież wszyscy do czynienia na co dzień. Marcin Król
Paradoksy ponowoczesności. O starciach płci, religii, tozsamości, norm i kultur
Anna Jawor
Dobrze pomyślana, solidnie podbudowana intelektualnie i rzetelnie skonstruowana pokoleniowa refleksja nad kulturą tu i teraz, w której z pewnością rozpoznają się czytelnicy. prof. dr hab. Wojciech Józef Burszta Jesteśmy świadkami przejścia ponowoczesnego, które sprawia, że kulturę przestaje się utożsamiać ze zbiorowością ludzi żyjących w jej obrębie i dzielących jednakowy system normatywny, jest ona raczej kojarzona z mnogością i różnorodnością ich wyborów. Autorzy niniejszej publikacji ukazują rozmaite paradoksy z tym związane występujące w różnych obszarach świata/życia: religijności, seksualności, przemian męskości i kobiecości, konsumpcjonizmu, korporacjonizmu, jednostkowej tożsamości, kultury masowej i sztuki. Prezentują zarazem swoistą walkę między zjawiskami takimi jak fast-food i slow food, kultura ,,wysoka" i popularna, heteronorma i wielość norm, a także różne praktyki oporu w ramach tych starć. Ostatecznie jednak zostawiają Czytelnika z nadzieją, że warto postrzegać przejście ponowoczesne nie tyle przez pryzmat kryzysów, jak to się powszechnie czyni, ile widzieć w nim proces - by tak rzec - dezintegracji pozytywnej w makroskali. W tomie publikują: Zuzanna Grad, Izabela Handzlik, Anna Hebda, Anna Jawor, Marta Karczewska, Lidia Lechnio, Michał Jan Lutostański, Natalia Mojzych, Magdalena Skrętkowicz, Joanna Stępniewska, Aleksander Wasiak-Radoszewski, Piotr Zańko.