Видавець: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Marcin Matczak
Dawne weneckie prawo surowo zakazywało ,,wylewać krew na ulicę". Pewnego dnia za jego naruszenie formalistyczny sędzia skazał lekarza, który uratował życie leżącego na ulicy chorego, upuszczając mu krwi. Choć intuicyjnie niesłuszne, zachowanie weneckiego sędziego trudno krytykować. Gdyby uwolnił lekarza od odpowiedzialności, naraziłby się na zarzut odejścia od litery prawa, a więc zarzut dowolności rozstrzygnięcia. Z dylematem ,,duch czy litera" prawnicy borykają się od dawna. W ostatnim czasie górę zdaje się brać podejście nazywane formalizmem prawniczym, które - jak twierdzą jego zwolennicy - mimo wszystkich wad literalnego stosowania prawa gwarantuje ograniczenie swobody sędziów i urzędników, a tym samym zapewnia stabilność i przewidywalność ich rozstrzygnięć. Autor niniejszej książki nie podziela tego przekonania. Wykazuje w niej, że formalizm nie tylko prowadzi do niesłusznych rozstrzygnięć, lecz także jest niezgodny z podstawowymi założeniami pozytywizmu prawniczego i ideą rządów prawa. Przyczyną tej niezgodności jest nieadekwatność podejścia formalistycznego do charakteru języka, którym posługuje się prawodawca. Podejście formalistyczne paradoksalnie nie realizuje podstawowej funkcji procesu stosowania prawa, jaką jest wierność tekstowi prawnemu. Marcin Matczak tezę o błędzie formalizmu uzasadnia przy wykorzystaniu najnowszego dorobku filozofii języka i filozofii prawa, ilustrując swoje rozważania analizą praktyki orzeczniczej. Jednocześnie proponuje zastąpienie formalizmu holizmem interpretacyjnym, który mimo uwzględniania ducha prawa, nie niesie ze sobą ryzyka destabilizacji prawa i dowolności rozstrzygnięć sędziowskich. Dr Marcin Matczak, Research Associate Fellow w Centrum Badań Socjologiczno-Prawnych Uniwersytetu Oxfordzkiego i prawnik praktyk, zajmuje się teorią stosowania prawa i społeczno-kulturowymi aspektami interpretacji prawniczej.
Bartłomiej Woźniak
Autor wykazuje się pogłębioną wiedzą prawniczą z zakresu prawa rzymskiego, angielskiego, polskiego, a także międzynarodowego i obejmującego instrumenty harmonizacji powiernictwa w europejskiej kulturze prawnej. Tekst cechuje duża staranność w doborze i analizie źródeł, zarówno historycznych, jak i prawnych, a formułowane wnioski mają pogłębione merytoryczne uzasadnienie. Przedmiot badań odpowiada na zapotrzebowanie praktyki zarówno na poziomie europejskim, jak i krajowym. dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, prof. UŁ Praca Bratłomieja Woźniaka wprowadza do polskiego prawoznawstwa nowe, racjonalne ustalenia na temat doniosłości zasady surogacji rzeczowej dla ochrony majątku powierniczego. Książka wyróżnia się historyczną analizą doświadczenia prawniczego, w oparciu o którą sformułowano wnioski co do kwestii aktualnych dzisiaj. prof. dr hab. Wojciech Dajczak dr Bartłomiej Woźniak - absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego (summa cum laude), Szkoły Głównej Handlowej oraz Centrum Prawa Amerykańskiego na Wydziale Prawa i Administracji UW, prowadzonego we współpracy z University of Florida - Fredric G. Levin College of Law. Członek Izby Adwokackiej w Warszawie. W 2019 roku obronił pracę doktorską na Wydziale Prawa i Administracji UW.
Wojciech Kwiatkowski
Jest to pierwsza w literaturze polskiej książka, w której omówiono w sposób systematyczny kluczowe zagadnienia związane z funkcjonowaniem banku centralnego Stanów Zjednoczonych tj. Systemu Rezerwy Federalnej. Autor przedstawia historię tworzenia banku, jego strukturę organizacyjną, cele i zadania oraz sposoby ich realizacji, a także mechanizmy podejmowania decyzji przez jego organy i zakres ich autonomii w strukturze władzy USA. Książka przynosi wiedzę pozwalającą odrzucić istniejące w sferze publicznej i często bezkrytycznie przyjmowane (także w Polsce) teorie spiskowe dotyczące powstania i funkcjonowania Systemu Rezerwy Federalnej. Ich żywotność wynika zarówno z nieznajomości tego z jakimi kwestiami bank centralny USA musi zmagać się na co dzień w realiach amerykańskich, ale też z niezwykle złożonego systemu polityczno-prawnego Stanów Zjednoczonych. dr Wojciech Kwiatkowski - absolwent wydziałów prawa i administracji na UW i UKSW (2007), doktor nauk prawnych (2011), adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji UKSW. Wywiad z dr. Wojciechem Kwiatkowskim w Pierwszym Programie Polskiego Radia (2 grudnia 2014 r.) https://www.polskieradio.pl/42/3306/Artykul/1306365/
Agnieszka Dudzińska
Książka opisuje mechanizmy rządzące stanowieniem prawa z perspektywy teorii systemów. Analiza procesu legislacyjnego dowodzi, że system polityczny w Polsce jest systemem operacyjnie zamkniętym. Nie przyjmuje informacji z otoczenia, zatem jego wytwory powstają w wyniku przetwarzania informacji pochodzących niemal wyłącznie z wewnętrznego obiegu komunikacyjnego. Władza wykonawcza i ustawodawcza stanowią funkcjonalną jedność, mimo konstytucyjnego ich rozdzielenia. Dyskurs legislacyjny w Sejmie i Senacie jest zrytualizowany, a parlament służy legitymizowaniu decyzji rządu (,,maszynka do głosowania"). Wywód popiera wiele wskaźników empirycznych, w tym pochodzących z bezpośredniej obserwacji prac komisji sejmowych i senackich. Dowodzą one, że realizowany model polityczny jest nieadekwatny do deklarowanych celów. Rewizji wymagałyby więc te rozwiązania instytucjonalne, które prowadzą do rozbieżności między modelem a praktyką. Opracowanie niesie w sobie nie tylko siłę argumentacji teoretycznej, lecz także dotyka praktyki polskiego życia politycznego. Publikacja, która umożliwia Czytelnikowi wgląd do środka zamkniętego systemu, zaspokaja zarówno ciekawość, jak i daje szansę zmniejszenia nierównowagi informacyjnej między klasą polityczną a społeczeństwem. Dlatego książka powinna być lekturą obowiązkową dla politologów, socjologów, prawników, ale również dla każdego aktywnego obywatela, który nie chce tkwić w naiwności i pragnie zwiększyć częstotliwość epizodów otwierania się systemu na otoczenie. A dla klasy politycznej niech książka ta będzie ostrzeżeniem: są tacy, którzy wasze działania potrafią rozłożyć na czynniki pierwsze. dr hab. Anna Pacześniak dr Agnieszka Dudzińska jest socjologiem, pracuje jako adiunkt w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Jej zainteresowania naukowe dotyczą reprezentacji politycznej, uczestnictwa obywatelskiego, instytucji politycznych, a także metod badawczych w naukach społecznych. agdudz@isppan.waw.pl
Systematyczny przegląd literatury w naukach społecznych
Regina Lenart-Gansiniec
Systematyczny przegląd literatury staje się normą oraz niezbędnym elementem każdego projektu badawczego w naukach społecznych. Niniejszy przewodnik zawiera praktyczne wskazówki dotyczące zaplanowania, przeprowadzenia oraz rozpowszechnienia systematycznego przeglądu literatury. Ważnym elementem książki są porady dotyczące organizacji pracy, wyodrębnienia i wizualizacji danych, a także wyszukiwania literatury przy wykorzystaniu elektronicznych baz publikacji: Web of Science oraz Scopus. Równie szczegółowej książki, prowadzącej badacza przez kolejne etapy procesu opracowywania systematycznego przeglądu literatury nie ma na polskim rynku. (...) To kompleksowy i bardzo praktyczny przewodnik. Z recenzji wydawniczej prof. dr. hab. Wojciecha Czakona Regina Lenart-Gansiniec, dr hab., profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jest autorką ponad stu publikacji z zakresu zarządzania strategicznego, zwłaszcza zarządzania wiedzą, organizacyjnego uczenia się oraz crowdsourcingu. Brała udział (jako kierownik i jako współwykonawca) w kilku projektach badawczych finansowanych ze środków un?nych, Narodowego Centrum Nauki oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW); stypendystka MNiSW w ramach konkursu dla wybitnych młodych naukowców.
Zygmunt Bauman
Szkice z teorii kultury są dziełem ze wszech miar wyjątkowym. Książka ta miała pierwotnie ukazać się w roku 1968, jednak w wyniku wydarzeń marcowych i represji nałożonych na jej autora, zamiar ten nie mógł zostać zrealizowany. Przez wiele lat dzieło to uznawano za bezpowrotnie zaginione. Ocalało z pożogi dziejowej w jednym, niepełnym egzemplarzu korektowym, który został niedawno odnaleziony i stał się podstawą niniejszej edycji. Z jednej strony praca ta jest szczególnie ważnym - urastającym wręcz do rangi symbolu - przykładem przedemigracyjnej twórczości Zygmunta Baumana i fascynującego klimatu intelektualnego końca lat sześćdziesiątych XX wieku. Z drugiej zaś zawarte w niej analizy - obejmujące m.in. zjawiska indywidualizacji, ambiwalencji, czy też intensyfikacji globalnych powiązań - stanowią zalążek późniejszych rozpoznań autora. Można ją czytać zarówno jako świadectwo swoich czasów, jak i dzieło, które poza ten okres zdecydowanie wykracza. dr Dariusz Brzeziński [...] Otóż żyjemy w epoce, która zdaje się, po raz pierwszy w dziejach, uznawać wieloznaczność kulturową za stan przyrodzony i nieodmienny świata, forytować taką formę osobowości, która w atmosferze wieloznaczności dobrze sobie radzi i czuje się nawet jak przysłowiowa ryba w wodzie; i nawet szczyci się tym, że nieoznaczoność ludzkiej sytuacji nie tylko wykryła, ale i zaakceptowała jako stan prawdziwie ludzki i na sposób ludzki szlachetny i wzniosły - jako powołanie człowieka. Z tekstu
Marcin Siadkowski
Autor stawia pytanie o rolę stereotypu narodowego polskiej szlachty, funkcjonującego w kulturze niemieckiej od XVIII wieku oraz o sposoby i motywy jego instrumentalizacji w bieżącej walce politycznej w Wiedniu u schyłku XIX wieku. Te rozważania prowadzą także do analizy prób odnalezienia się niemieckich elit politycznych w nowej sytuacji politycznej, będącej efektem modernizacji i demokratyzacji społeczeństwa Austro-Węgier. Książka zawiera odwołania do bogatego materiału źródłowego, m.in. do prasy codziennej, czasopism satyrycznych, podręczników szkolnych i przewodników turystycznych. Godne uwagi są również zamieszczone w niej liczne karykatury z epoki.
Sztuka aktorska w badaniach psychologicznych i refleksji estetycznej
Barbara Mróz, Jolanta Kociuba, Barbara Osterloff
Książek poświęconych psychologii aktorów jest niewiele, i to nawet w skali literatury światowej. Z tego względu z dużym uznaniem oceniam tę propozycję edytorską, pomyślaną jako praca zbiorowa z tego interesującego zakresu. Kompozycja całości książki, zawierającej trzy części, jest dobrze zaprojektowana. (...) Bardzo ciekawa kolekcja oryginalnych wypowiedzi aktorów stanowi doskonałe wsparcie i ilustrację badań psychologicznych. Rekomenduję tę książkę do druku i bardzo pozytywnie oceniam jej zawartość. prof. dr hab. Czesław S. Nosal, Uniwersytet SWPS - z recenzji Aktorzy: To nie są błazny (...), lecz ludzie, których na to powołano, by biorąc na się maskę i udanie, mówili prawdy wiecznej przykazanie. Na co stać kogo, tajemnic tych sięga; wieczna w tym siła, groza i potęga. Przedstawione przez Wyspiańskiego standardy sztuki aktorskiej dowodzą, że jest to sztuka zarówno ważna, jak i potrzebna - w perspektywie jednostkowej i społecznej. Z uznaniem należy się odnieść do podjętego przez autorki projektu, analiz, badań i opisu. (...) Książka jest adresowana do profesjonalistów: psychologów, teatrologów, kulturoznawców, a także do szerszego grona czytelników, szczególnie tych, którzy cenią żywe słowo i kulturę narodową. dr hab. Stanisława Tucholska, prof. Akademii Ignatianum w Krakowie - z recenzji Barbara Mróz, prof. nadzw. dr hab. w dziedzinie psychologii, jest zatrudniona w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Opolskiego. Przez 21 lat pracowała w Instytucie Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Mieszka we Wrocławiu. Jest autorką pięciu książek, w tym publikacji 20 lat później - osobowość i hierarchia wartości wybitnych aktorów polskich. Badania podłużne, która zdobyła w 2016 r. Nagrodę Teofrasta w kategorii najpopularniejsza naukowa książka psychologiczna. Jolanta Kociuba, dr hab. w dziedzinie nauk społecznych, zatrudniona w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Jest autorką książek: Tożsamość aktora (1996), Analityczne ujęcie danych jakościowych. Badanie poczucia tożsamości aktorów (2013), Idea Ja i koncepcja tożsamości. Zmiana znaczenia w nauce i kulturze (2014). Zajmuje się badaniami nad problemem poznania społecznego, nad współczesną tożsamością kulturową i indywidualną oraz jej przemianami w warunkach zmiany społecznej. Barbara Osterloff, prof. Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, dr nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, historyk teatru i krytyk teatralny. Wieloletnia redaktorka miesięcznika Teatr. Opracowała i wydała monografię naukową Aleksander Zelwerowicz (2011), uhonorowaną Nagrodą Warszawskiej Premiery Literackiej (2013). W latach 2008-2012 i 2012-2016 pełniła funkcję prorektora ds. dydaktyki. Wykłada również historię dramatu na Wydziale Scenografii Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.