Verleger: Wydawnictwo Naukowe UAM
Ośla Skórka, Wieloskórka i Mysi Kożuszek - baśniowe siostry. Studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B
Eliza Pieciul-Karmińska, Kamila Kowalczyk, Anna Loba
Jakie były źródła Perraultowskiej Oślej Skórki i Grimmowskiej Wieloskórki? W jakie kożuszki ubierały się bohaterki polskich wariantów bajki ATU 510B? Na czym polegają i z czego wynikają różnice pomiędzy francuskimi, niemieckimi i polskimi realizacjami tego wątku? W monografii Ośla Skórka, Wieloskórka i Mysi Kożuszek - baśniowe siostry. Studia nad wątkiem bajkowym ATU 51OB można znaleźć odpowiedzi na te i wiele innych pytań. Autorki proponują opowieść o baśni wyjątkowej, dotyka ona bowiem takich zagadnień jak kulturowe tabu, zachowania przemocowe czy nierówności społeczne. Jest to historia o dziewczynie, która uciekała przed własnym ojcem i ukrywała swą tożsamość dzięki nietypowemu odzieniu. Historia o wielu zakończeniach i znaczeniach. Monografia stanowi pierwsze w Polsce studium nad wybranym wątkiem bajkowym ATU 51OB (zgodnie z klasyfikacją Aarnego, Thompsona i Uthera), które traktować można w kategorii swoistego baśniowego silva rerum. Badaczki proponują opowieść o wątku ATU 51OB, odwołując się do perspektyw reprezentowanych przez siebie filologii i koncentrując się na tekstach ludowej proweniencji, utworach literackich i towarzyszących im paratekstach, a także złożonych i warunkowanych wieloma czynnikami świadectwach odbioru. Za najważniejsze bohaterki opracowania należy uznać Oślą Skórkę, Wieloskórkę i Mysi Kożuszek - baśniowe siostry, których losy śledzą autorki, odwołując się do francuskich, niemieckich i polskich kontekstów literackich i kulturowych.
Pamiętnik wiejskiego syna ziemi pałuckiej
Ignacy Lewandowski
Pamiętnik prof. Ignacego Lewandowskiego zawiera historię jego życia oraz ponadsześćdziesięcioletnich związków z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jako wieloletni dyrektor Instytutu Filologii Klasycznej szczegółowo opisał on w swoich wspomnieniach historię tej jednostki, począwszy od studenckich lat autora, aż po dzień dzisiejszy. Jest to cenne źródło wiedzy o profesorach i innych pracownikach UAM, a także rzadki przykład wspomnień obejmujących tak długi okres życia.
Poetyka i hermeneutyka. Eseje z filozofii literatury
Richard Shusterman
Książka Poetyka i hermeneutyka. Eseje z filozofii literatury jest zbiorem w przeważającej części wczesnych tekstów amerykańskiego pragmatysty Richarda Shustermana, niepublikowanych wcześniej po polsku - z wyjątkiem dwóch artykułów, które ukazały się w "Przestrzeniach Teorii" jako zapowiedź zbioru. Wypełnia tym samym istotną lukę w polskiej recepcji filozofii Shustermana, znanego przede wszystkim z innowacyjnych prac w obrębie estetyki pragmatycznej oraz jako twórca somaestetyki. W tekstach zgromadzonych w Poetyce i hermeneutyce Shusterman podejmuje rozważania nad ontologią dzieła literackiego, krytycznym rozumowaniem w obrębie dociekań estetycznych, interpretacją dzieła sztuki czy naturą i możliwością rozumienia, wchodząc w żywy dialog z koncepcjami filozofów takich jak Ludwig Wittgenstein, Roman Ingarden, Jacques Derrida, Hans Georg Gadamer czy Benedetto Croce. Ten zestaw tematów uzupełniają eseje poświęcone filozofii jako odmianie pisarstwa oraz autobiograficznym źródłom charakterystycznego dla autora sposobowi filozofowania. The book Poetics and Hermeneutics: Essays in the Philosophy of Literature is a collection of mostly early texts by the American pragmatist Richard Shusterman, published here for the first time in Polish, with the exception of two articles that appeared in the journal "Przestrzenie Teorii" ("Spaces of Theory") as a teaser to the collection. It thus fills an important gap in the Polish reception of the philosophy of Richard Shusterman, known primarily for his innovative work in pragmatist aesthetics and the creator of somaesthetics, the philosophy of the body. In the texts collected in Poetics and Hermeneutics, Shusterman reflects on the ontology of the literary work, critical reasoning within aesthetic inquiry, the interpretation of the work of art, and the nature and possibility of understanding, entering into a lively dialogue with the concepts of philosophers such as Ludwig Wittgenstein, Roman Ingarden, Jacques Derrida, Hans Georg Gadamer and Benedetto Croce. This set of themes is complemented by essays on philosophy as a kind of literature and on the autobiographical origins of the author's distinctive way of conducting philosophical inquiries.
Potrzeba trwania. Zbiory ikonograficzne na ziemiach polskich w XIX w
Kamila Kłudkiewicz
Książka stanowi pionierskie opracowanie fenomenu dziewiętnastowiecznych zbiorów ikonograficznych, jak dotąd niebędących przedmiotem naukowej refleksji. Jej tematem są kolekcje graficznych i rysunkowych wizerunków przedstawiających zabytki, dzieła sztuki, rzemiosło artystyczne, portrety postaci historycznych, krajobrazy, typy i wyroby ludowe. Zbiory takie niekiedy zawierały wybitne artystyczne dzieła graficzne lub oryginalne rysunki dawnych mistrzów i współczesnych artystów, w większości jednak składały się z obrazów stworzonych w XIX wieku, przy użyciu metod reprodukcji charakterystycznych dla tego okresu. Zestawiały zatem rysunki, ryciny, szkice, druki historyczne i ich współczesne kopie, ilustracje prasowe, pocztówki i wreszcie (choć w dużo skromniejszym zakresie), w ostatniej ćwierci XIX wieku, fotografie. Ich głównym celem było wizualne udokumentowanie przeszłości i dziedzictwa kulturowego miasta, regionu lub narodu. Zbiory ikonograficzne stanowiły dziewiętnastowieczny fenomen kolekcjonerski, w którym krzyżowało się znawstwo rycin, reprodukcyjny potencjał technik graficznych i fotomechanicznych wynalezionych w "długim stuleciu" oraz chęć zgromadzenia ilustracji w szerszym ujęciu - różnych aspektów życia ludzkiego i elementów otaczającego człowieka świata, lub węższym - wizualnej dokumentacji jednego tematu.
Reformy gospodarcze i polityczne w Australii za rządów Gougha Whitlama w latach 1972-1975
Mieczysław Sprengel
Rozprawa dotyczy Australii i jej dużego znaczenia jako kraju gospodarczo rozwiniętego. Przełomowym czasem w rozwoju państwa były lata 70. XX wieku i wprowadzone wówczas reformy gospodarcze. Choć rządy ówczesnego premiera Gougha Whitlama trwały krótko (1972-1975), zapisał się on w historii Australii jako postać inspirująca i wizjonerska.
Rytmika w eterze. Historia audycji umuzykalniających Marii Wieman
Katarzyna Forecka-Waśko
Książka Rytmika w eterze. Historia audycji umuzykalniających Marii Wieman prezentuje historyczne tło powojennej edukacji muzycznej najmłodszych oraz działalność Marii Wieman i jej wkład w rozwój radiowych audycji umuzykalniających. Autorka bada, jak Wieman, wykorzystując metodę rytmiki Emile'a Jaques'a-Dalcroze'a, stworzyła radiowe programy stanowiące istotne narzędzie dydaktyczne w pracy wychowawczyń przedszkoli. Analiza materiałów radiowych oraz pomocy metodycznych i dydaktycznych, w tym scenariuszy, śpiewników oraz nagrań z lat 1948-1976, pozwala na ukazanie audycji jako ważnego elementu ówczesnej praktyki pedagogicznej. Książka koncentruje się na wartości metodycznej zachowanego materiału radiowego i jego wpływie na kształtowanie się w Polsce metodyki wychowania muzycznego dzieci w wieku przedszkolnym. Autorka ukazuje edukacyjną misję Polskiego Radia, a także kulturotwórczą rolę rozgłośni. Polskie Radio w istotny sposób wspierało tworzenie literatury muzycznej dla najmłodszych, która do dziś stanowi kanon piosenki dla dzieci. To pozycja przeznaczona dla historyków edukacji, muzykologów, pedagogów przedszkolnych, studentów kierunków pedagogicznych oraz wszystkich zainteresowanych historią polskiej edukacji muzycznej i jej metodologicznymi podstawami. Lektura przybliża korzenie nowoczesnej edukacji muzycznej i pozwala na nowe spojrzenie na jej rozwój w powojennej Polsce. Patronami książki są:
Anna Krajewska
Książka Splątany świat jest monografią naukową poświęconą zarysowi myślenia o literaturze i sztuce w nowych kategoriach wyprowadzonych z fizyki kwantowej, tj. splątania kwantowego (cząstki elementarne przekazujące sobie wzajemnie na odległość cechy powodują, że otrzymujemy układ sprzężonych ze sobą czasowo obiektów o podobnych właściwościach). W tym ujęciu "stany splątane" przestają być tylko metaforą. Kwantowy świat wytworzył prawa pozwalające na inne (współgrające z myśleniem performatywnym) działania w humanistyce, pozwalające zrozumieć świat w działaniu, uchwycić zmienność, antybinarność, przybliżyć zjawiska emergentne, określić równoczesność, różnorodność, płynność, niestabilność, niekonsekwencję jako zmienne cechy splątanego świata. Humanistyka, poszukując nowego języka, porzuca myślenie binarne, tak dobrze ugruntowane przez wieki w zachodniej kulturze schematy i dążenia odwołujące się do porządku, ładu, zasad systematyzujących. W naszym podejściu do świata coś pękło, coś się zmieniło. Humanistyka operująca pojęciem "stanów splątanych" stwarza podstawy nowego literaturoznawstwa jako dyscypliny otwartej, będącej swoistą dramaturgią. Książka Splątany świat jest monografią naukową poświęconą zarysowi myślenia o literaturze i sztuce w nowych kategoriach wyprowadzonych z fizyki kwantowej, tj. splątania kwantowego (cząstki elementarne przekazujące sobie wzajemnie na odległość cechy powodują, że otrzymujemy układ sprzężonych ze sobą czasowo obiektów o podobnych właściwościach). W tym ujęciu "stany splątane" przestają być tylko metaforą. Kwantowy świat wytworzył prawa pozwalające na inne (współgrające z myśleniem performatywnym) działania w humanistyce, pozwalające zrozumieć świat w działaniu, uchwycić zmienność, antybinarność, przybliżyć zjawiska emergentne, określić równoczesność, różnorodność, płynność, niestabilność, niekonsekwencję jako zmienne cechy splątanego świata. Humanistyka, poszukując nowego języka, porzuca myślenie binarne, tak dobrze ugruntowane przez wieki w zachodniej kulturze schematy i dążenia odwołujące się do porządku, ładu, zasad systematyzujących. W naszym podejściu do świata coś pękło, coś się zmieniło. Humanistyka operująca pojęciem "stanów splątanych" stwarza podstawy nowego literaturoznawstwa jako dyscypliny otwartej, będącej swoistą dramaturgią.
Studia Musicologica Calisiensia, tom IV: Instrumentarium, muzealnictwo, kolekcje, varia
Krzysztof Rottermund
Czwarty tom serii Studia Musicologica Calisiensia poświęcony jest instrumentarium muzycznemu, muzealnictwu oraz kolekcjom muzycznym. Książka jest zbiorem tekstów muzykologów, teoretyków muzyki, historyków i historyków sztuki zaproszonych, którzy zaprezentowali wyniki swoich badań prowadzonych w obrębie muzykologii historycznej i systematycznej, historii ogólnej i historii sztuki w różnorodnych jej aspektach oraz historii budownictwa instrumentów muzycznych. Artykuły charakteryzuje różnorodne podejście ich autorów do dyskursu naukowego, ukazują również indywidualne założenia metodologiczne w podjętej problematyce badawczej.