Видавець: Wydawnictwo
Rozbieżne emancypacje. Przewodnik po prozie 1976-2020
Przemysław Czapliński
Trochę podręcznik, trochę przewodnik, multisynteza, quasi-monografia i historycznoliteracki monster truck w jednym. Czas akcji: 19762020 Przestrzeń: kultura polska Bohater: literackie gatunki narracyjne Przemysław Czapliński, jeden z najwybitniejszych współczesnych historyków literatury i krytyków literackich, przedstawia aktualną syntezę najważniejszych zjawisk, nurtów i tematów we współczesnej polskiej prozie. Punkty orientacyjne jego opowieści wyznaczają następujące przez kolejne dekady emancypacje: od opresyjnej władzy, wielkich narracji i stereotypowych modeli tożsamości, od rozmaitych uwikłań w przeszłość i pułapek przyszłości. W ujęciu Czaplińskiego proza jest przewodniczką po zawirowaniach polskiej historii najnowszej. Nie tylko przewrotną rejestratorką historycznych zjawisk, ale także ich aktywną uczestniczką i współtwórczynią. Jak pisze autor: Literatura nie zmienia historii. Zmienia narracje, którymi o sobie w historii opowiadamy. Narodziny kultury niezależnej, transformacja, Europa wyobrażona, pisanie kobiet, zwrot ludowy, reportaż, fantastyka i fantasy to niektóre z tematów podejmowanych w tej książce. Rozbieżne emancypacje to praca napisana z największym znawstwem, a jednocześnie wyjątkowo komunikatywna i przejrzysta kompozycyjnie. Znakomity i tak dziś potrzebny przewodnik po coraz bardziej rozproszonym świecie współczesnej prozy polskiej. Czapliński przedstawia literaturę polską w ujęciu co tu kryć brawurowym i imponującym. Jego spojrzenie jest wielowymiarowe, bynajmniej nie ogranicza się do spraw literackich. Zajmuje się zróżnicowaną, wielodomenową przestrzenią kultury polskiej, odnosi się do spraw ideowych i politycznych, do nadwiślańskich sporów i konfliktów o emancypację, o nowoczesność i późną nowoczesność, o kapitalizm i pamięć historyczną. O tej książce należy myśleć w kategoriach wydarzenia intelektualnego. Dariusz Nowacki
Rozbita mozaika. Ekonomia poza równaniami
Władysław Dowbor
Książka Rozbita mozaika. Ekonomia poza równaniami jest ciekawym przykładem uprawiania "ekonomi autobiograficznej". Autor - człowiek o dużej wrażliwości społecznej - tłumaczy zjawiska ekonomiczne tym, którzy nie lubią matematyki, a chcą je zrozumieć. Sięga przy tym do własnych pasjonujących przeżyć w Brazylii i Izraelu, Szwajcarii i Algierii, Polsce i Portugalii, Gwinei Bissau i Nikaragui. Ujawnia porażające kontrasty między nędzą Trzeciego Świata a sytuacja czterystu najbogatszych osób, które skupia w swoich rękach więcej pieniędzy, niż wynosi roczny dochód biedniejszej połowy ludzkości. Autor stara się przekonać Czytelnika, że dysproporcje te można zredukować, wprowadzając w życie inne niż dotychczas reguły społeczno - ekonomiczne.
Krystyna Januszewska
W 1962 roku młody i zdolny Antoni należał do ambitnej grupy brzeskich zapaleńców, którzy usiłowali stworzyć w swoim mieście centrum kultury zaangażowanej. Zapowiadali się wspaniale, byli piękni, zdolni, rozsadzała ich energia, apetyt na życie i wiara, że przed nimi wielkie wyzwania. Rok 2002, dla porównania ta sama pora roku, wiosna. Ten sam bohater po czterdziestu latach. Stojący nad grobem, przedwcześnie postarzały, ze zrujnowanym życiem osobistym, zawodowym. Wrak, meliniarz. Konfrontuje marzenia, ambicje, które kiedyś przyświecały mu w życiu i to, co z nimi zrobił. Próbuje dociec, jak to się stało i co było przyczyną upadku i ucieczki w nałóg. Jest zdegradowanym przez alkoholizm typem. Pod wpływem odtrucia organizmu, leczenia chemią, wewnętrznej walki z samym sobą, zaczyna się zmieniać. Wykorzystuje wiedzę, tlące się jeszcze zdolności, w pewnym sensie odradza intelektualnie i, ku własnemu zaskoczeniu, rozwija wewnętrznie. W ostatnich miesiącach życia postanawia namalować obrazy, które uwiecznią przynajmniej cząstkę tego, co przeżył. Chce - jak wielcy artyści - zaznaczyć swoja obecność. Otwierają się przed nim tajemnice wykasowane poprzednio z chorej świadomości. Pragnie jednego zrozumieć, czy jego zmarnowane życie jest i było komukolwiek potrzebne. Czy żył po coś, czy po nic na tym świecie. Czy Bóg, w którego jednak nie za bardzo wierzy, miał wobec niego jakiekolwiek zamiary, czy zrobił sobie tylko żart powołując go przypadkiem do życia. Postanawia zmierzyć się z własnymi demonami, i za pomocą dobrze znanych książek, które czytał w swoim życiu wielokrotnie, docieka jak blisko mu do wielkich ludzi, którzy byli mu w życiu mistrzami, czy kiedykolwiek miał szansę stać się naprawdę wielkim. W malignie, pod wpływem stosowanych cały czas jako środków przeciwbólowych narkotyków, wymyka się w świat iluzji i dopatruje się w nim podobieństw do własnego losu. Krystyna Januszewska w poprzednich książkach pokazała, że warto ją czytać. Tym razem opowiada historię człowieka od A do Zet. Opowiada ją w pierwszej męskiej osobie, chodzi bowiem o malarza, który dokonuje rachunku sumienia, a może porachunków z własnym życiem. Kobieca wrażliwość Januszewskiej, miękkość obrazu świata zderza się z męskim charakterem bohatera obracającego się w kobiecym świecie, doświadczającego "babskich klimatów". Postaci kobiet świetnie piórem Krystyny Januszewskiej namalowane tworzą świat według malarza. Wątki splatają się ciekawie, pojawia się dawno nie widziana córka dość przypadkowej żony, wielbicielka Renoira, nawiązuje się bliski kontakt dający radość, ale też i między wierszami smutek straconego podzieleniem się czasu. Bez dydaktyki pojawia się refleksja, co warto, a czego nie warto... Krystyna Kofta, autorka m.in.: Z monografii grzechów. Z dziennika 1978-1989
Rozbroić narcyza. Jak radzić sobie z osobą zapatrzoną w siebie
Wendy T. Behary
Doskonały przewodnik przetrwania dla osób będących w relacji z narcyzem! Narcyz to osoba zapatrzona w siebie i sobą zachwycona. Takich ludzi możemy spotkać wszędzie: w szkole, w pracy, w domu Autorka książki pokazuje, jak sobie z nimi radzić. Wyjaśnia, gdzie leżą źródła narcyzmu, dlaczego ulegamy urokowi narcyzów i jak zadbać o siebie, gdy partner lub rodzic jest narcyzem. Odwołuje się przy tym do terapii schematów i zasad neurobiologii interpersonalnej. To doskonały przewodnik przetrwania dla osób będących w relacji z narcyzem, a także nieocenione źródło wiedzy dla terapeutów prowadzących terapię osób narcystycznych. Dzięki lekturze dowiesz się, jak: rozpoznać osobowość narcystyczną, rodzaje narcyzmu i jego źródła; narcyz postrzega świat i innych ludzi; skutecznie radzić sobie z narcyzem; prezentować argumenty w dyskusji, unikając punktów zapalnych; wyznaczać granice w relacji z narcyzem, kiedy jego zachowanie staje się nie do przyjęcia.
Rozbudzona harfa. Baśnie i legendy z całego świata
Stefan Majchrowski
Odkrywanie jednego serca. Baśniowa podróż przez kontynenty i epoki. Książka dla całej rodziny. Niezwykłość baśni i legend napisanych przez Stefana Majchrowskiego, które układają się w szlak podróżny dookoła świata, wynika nie tylko z tego, że zostały one oparte na wątkach wysnutych z prastarych mitów i podań. Każda emanuje swoistą kulturą, z której wyrosła; czy to szkocką, arabską, polską, ukraińską, afrykańską czy inną. Łączy je wszak uniwersalny wątek - dociekanie nad pochodzeniem księżyca, wysp, skał i żyznych pół, nad początkiem świata. W świecie tym żyje człowiek - często zabawny, nieporadny, niekonsekwentny, obdarzony przywarami, zaletami i śmiesznostkami, który zmaga się z przeciwnościami losu. On właśnie jest tu głównym bohaterem. W każdym miejscu na ziemi jest inny, a jednak bliski i zrozumiały dla każdego. Każdy też znajdzie w tych żywo, z humorem napisanych legendach i baśniach coś innego, przeznaczonego dla siebie: i dziecko, i młody człowiek, i dorosły.
Rozczarowanie demokracją. Perspektywa psychologiczna
Janusz Reykowski
Nie wszyscy interesują się polityką, ale przecież dotyczy ona każdego. Nie wszyscy też deklarują swoje przywiązanie do takiej czy innej ideologii, lecz każdy z nas świadomie bądź nie jakąś ideologię wyznaje. I każdemu zdarza się narzekać na porządki panujące w kraju i na świecie. Zgiełk na arenie politycznej sprawia, że coraz trudniej jest zrozumieć, o co w tym wszystkim chodzi. I coraz trudniej wybrać tych, którym powierzamy swoje losy. A jeszcze trudniej im zaufać. Janusz Reykowski objaśnia złożone procesy, które doprowadziły do rozczarowania demokracją. Czyni to z perspektywy psychologicznej, wskazując, jak różne, często sprzeczne, mogą być wyobrażenia o dobrze urządzonym świecie i jakie konsekwencje łączą się z wyborem danej ideologii. Omawia też rolę przemocy, bezpośredniej i symbolicznej, a także rozmaitych zagrożeń wynikających z określonych decyzji politycznych. Dobre intencje, szczytne cele i wiara w pewne wartości, takie jak wolność, równość czy sprawiedliwość, nie chronią bowiem przed pułapkami myślenia ideologicznego, a tezy wielu polityków nie mają żadnych podstaw empirycznych, opierają się wyłącznie na ich przekonaniach na tym, w co wierzą, a nie na tym, co wiedzą politycy siła perswazji zaś często przysłania fakt, że ich myślenie od początku jest obarczone błędem i stronnicze. Rozczarowanie demokracją to książka naukowa (co jednak nie znaczy, że trudna w lekturze, wręcz przeciwnie) i bardzo dzisiaj potrzebna. Klarowność wywodu, precyzja, rozległość spojrzenia i elegancja, z jaką autor ujawnia błędy w myśleniu niektórych polityków czy ideologów, sprawiają, że aż się marzy taka jakość we współczesnej debacie publicznej. W tej książce staram się przedstawić analizę przyczyn niezwykle groźnego i przybierającego na sile zjawiska polegającego na zaprzeczaniu wartości i niszczeniu zasad życia demokratycznego w tak zwanym cywilizowanym świecie. Skąd takie nasilenie bezpardonowej, agresywnej walki, rosnące i pogłębiające się podziały, przejawy nienawiści i chęci zniszczenia przeciwników politycznych? Przecież wydawało się, że po stuleciach rozwiązywania konfliktów za pomocą bezpośredniej agresji i siły wypracowane zostały inne, bardziej pośrednie i oparte na przynajmniej częściowo uzgodnionych i akceptowanych zasadach formy współżycia społecznego. Co w tym systemie demokratycznym zawiodło, o czym zapomniano lub co zostało zlekceważone? Dlaczego znaczące grupy ludzi w demokratycznych krajach są demokracją rozczarowane? fragment Wstępu Janusz Reykowski (ur. 1929), profesor w Instytucie Psychologii PAN. Specjalizuje się w zakresie psychologii społecznej i psychologii politycznej. Jest członkiem Akademii Europejskiej (od 1991 roku), a także Membre Titulaire De LAcademie Européenne Des Sciences, Des Arts et Des Lettres (od 2001 roku). Otrzymał Nagrodę International Society for Political Psychology za wybitny wkład do psychologii politycznej (Nevitt Sanford Award 2000 roku) oraz Morton Deutsch Award for Social Justice (Nagrodę Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku). W latach 20032005 był prezydentem Międzynarodowego Towarzystwa Psychologii Politycznej. Brał udział w obradach Okrągłego Stołu jako współprzewodniczący Stołu Politycznego (ds. reform politycznych), reprezentując stronę rządową. Jest honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego i Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej, a także członkiem kilku towarzystw zagranicznych.
Rozczarowanie. Trochę inne wprowadzenie do zen
Alexander Poraj-Żakiej
Na początku łudzimy się, jesteśmy oczarowani, a nawet zaczarowani, ale później to mija. Jesteśmy rozczarowani, gdy to, czego oczekiwaliśmy, co zakładaliśmy lub na co mieliśmy nadzieję, wcale się nie wydarza. Właściwie to dziwne, że zakończenie fałszywego widzenia stanu rzeczy oceniamy tak negatywnie i ze wszystkich sił staramy się uniknąć rozczarowania. Skoro nie chcemy być rozczarowani, zatem chcemy nadal być oczarowani, chcemy łudzić się i też na przyszłość takimi pozostać. Pragniemy być oczarowani i pragniemy być czarujący. Korzenie takiego zachowania tkwią w najgłębszych pokładach naszego myślenia, myślenia magicznego. Ale prawdziwy czar leży gdzie indziej, w doświadczeniu tu i teraz, a rozczarowanie jest najlepszym nauczycielem. Książka RozCzarowanie otwiera oczy i prowadzi do prawdziwej głębi zen. Bo nie tęsknota za wiedzą, nie nadzieja na przyszły pokój z samym sobą i światem jest prawdziwym misterium, ale doświadczenie życia tu i teraz. W ten sposób możliwe jest nieskrywane, świeże spotkanie z rzeczywistością. Odważna, napisana z iście zenistyczną konsekwencją, z dystansem i nie bez ironii dla odważnych czytelników i dla tych, którzy chcieliby się tego nauczyć.
Gulshan Esther
Prawdziwa historia wolności i cudownego uzdrowienia. Gulshan Esther, pobożna muzułmańska dziewczynka, miała zaledwie sześć miesięcy, gdy tyfus uczynił ją kaleką. Jej kochający ojciec zabrał ją z Pakistanu do Anglii w poszukiwaniu lekarstwa, ale brytyjski specjalista mógł zaoferować jedynie nadzieję w modlitwie. Gulshan i jej ojciec odbyli pielgrzymkę do Mekki, błagając Allaha o uzdrowienie, lecz odpowiedź przyszła dopiero po przedwczesnej śmierci ojca. W swoim żalu Gulshan pragnęła umrzeć, lecz gdy zawołała do Boga, po raz pierwszy w życiu poczuła, że została wysłuchana. Usłyszała niski, łagodny głos mówiący: "Nie pozwolę ci umrzeć. Utrzymam cię przy życiu. Jestem Jezusem, synem Marii". Zaintrygowana, zaczęła czytać Koran, a jej zainteresowanie Jezusem rosło. Pewnej niesamowitej nocy, w blasku światła, Jezus ukazał się jej w sypialni. Przywrócił jej sparaliżowaną rękę i nogę oraz nauczył Modlitwy Pańskiej. Powiedział jej, aby poszła do jego ludu - teraz jej ludu - i opowiedziała im o tym, co się stało. Od tamtej pory Gulshan stała się radosną, posłuszną uczennicą Chrystusa. "Rozdarta zasłona" to niesamowita historia wiary i determinacji. Ta poruszająca autobiografia, wydana po raz pierwszy w 1984 roku, sprzedała się w ponad 200 000 egzemplarzy na całym świecie.
Robert Zawada
Serce nie podlega zasadom aerodynamiki, a najtrudniejszym lotem jest ten w głąb własnych uczuć Pilot Konrad Kruk w powietrzu szukał wolności, na ziemi walczył o bliskość, która zawsze okazywała się niebezpieczniejsza niż największe przeciążenia. Jedna kobieta stała się jego początkiem i końcem, a późniejsze relacje jedynie odsłaniały to, co w nim pozostało niezaleczone. W górze panował nad każdym drgnieniem maszyny, na ziemi mierzył się z uczuciami, które wymykały mu się spod kontroli. "Rozdarte niebo" to opowieść o człowieku, który szuka dla siebie miejsca między pasją a tęsknotą, wolnością a lękiem, między tym, czego pragnie, a tym, czego boi się najbardziej. To historia o namiętności, która unosi, i rozczarowaniu, które uczy oddychać od nowa. O miłości, która niszczy, i o tej, która może jeszcze ocalić. Ta opowiedziana przez mężczyznę emocjonalna podróż przez wspomnienia, tęsknotę i próby odnalezienia uczucia tam, gdzie wcześniej była tylko głęboka rana, jest wzruszającą, intymną, pełną prawdy historią o tym, jak trudno jest wybaczyć i pokochać na nowo.
Robert Zawada
Serce nie podlega zasadom aerodynamiki, a najtrudniejszym lotem jest ten w głąb własnych uczuć Pilot Konrad Kruk w powietrzu szukał wolności, na ziemi walczył o bliskość, która zawsze okazywała się niebezpieczniejsza niż największe przeciążenia. Jedna kobieta stała się jego początkiem i końcem, a późniejsze relacje jedynie odsłaniały to, co w nim pozostało niezaleczone. W górze panował nad każdym drgnieniem maszyny, na ziemi mierzył się z uczuciami, które wymykały mu się spod kontroli. "Rozdarte niebo" to opowieść o człowieku, który szuka dla siebie miejsca między pasją a tęsknotą, wolnością a lękiem, między tym, czego pragnie, a tym, czego boi się najbardziej. To historia o namiętności, która unosi, i rozczarowaniu, które uczy oddychać od nowa. O miłości, która niszczy, i o tej, która może jeszcze ocalić. Ta opowiedziana przez mężczyznę emocjonalna podróż przez wspomnienia, tęsknotę i próby odnalezienia uczucia tam, gdzie wcześniej była tylko głęboka rana, jest wzruszającą, intymną, pełną prawdy historią o tym, jak trudno jest wybaczyć i pokochać na nowo.
Rozdroże. Literatura polska w kręgu litewskiego odrodzenia narodowego
Beata Kalęba
BIBLIOTEKA LITERATURY POGRANICZA
Stefan Żeromski
Andrzej Borycki transportuje broń podczas powstania styczniowego. Otoczony jesiennym świtem, ponurym i posępnym, smagany ulewnym deszczem i przenikliwym wiatrem, znajdując się u kresu sił fizycznych i psychicznych, zostaje brutalnie zamordowany przez Moskali i ograbiony po śmierci przez przejeżdżającego tamtędy chłopa. Stefan Żeromski w opowiadaniu pt. Rozdzióbią nas kruki i wrony ukazuje skrajnie różne postawy rodaków w walce o niepodległą ojczyznę. Bez patosu i upiększeń opisuje dramat tamtych wydarzeń poprzez los jednego, samotnego powstańca, do końca wierzącego w sens walki. Jego ciało porzucone, zapomniane staje się symbolem klęski i obojętności świata, ale też niezłomności i godności człowieka, który oddał życie za wolność
Mirosława Wielopolska-Szymura
Prezentowana monografia to próba określenia aktualnej roli radia w procesie komunikowania międzynarodowego państw w odniesieniu do wcześniejszych okresów funkcjonowania rozgłośni międzynarodowych. Prześledzono w niej historyczny rozwój Radio France Internationale, Voice of America i BBC World Service na tle innych rozgłośni tego typu, wskazując na najważniejsze zasady i formy ich działalności oraz podjęto rozważania na temat ich aktualnej aktywności w wymiarze komunikowania międzynarodowego, koncentrując się na latach pomiędzy 2014–2018. W rozdziale 1. przybliżono zakres pojęciowy komunikowania międzynarodowego, uwzględniając różne ujęcia definicyjne, odnosząc je do zagadnień pokrewnych, m.in. takich jak komunikacja międzykulturowa, komunikowanie polityczne, propaganda, dyplomacja publiczna, dyplomacja kulturalna, dyplomacja medialna, soft power, i poddając je krytycznej analizie. Autorka zaproponowała również własną definicję komunikowania międzynarodowego oraz jego graficzny model. Rozdział 2. ma charakter historyczny i jest poświęcony odkryciu fal radiowych i wynalazkowi radia z perspektywy technicznej. Omówiono ponadto wczesne formy zastosowania tego medium, kładąc nacisk na jego potencjał w komunikacji zagranicznej, oraz przedstawiono rozwój radiofonii we Francji, Wielkiej Brytanii i USA, ukazując różnice pomiędzy kształtującymi się modelami nadawczymi. W rozdziale 3. zaprezentowano rozwój radiowej nadawczości międzynarodowej, skupiając się na trzech jej etapach: 1) pierwsze trzydziestolecie XX w., w którym testowane były fale radiowe i powstawały pierwsze stacje eksperymentalne; 2) okres II wojny światowej, w którym używano radia w międzynarodowym komunikowaniu wojennym, propagandzie i dywersji; 3) okres zimnej wojny. Ostatni 4. rozdział jest poświęcony zasadom, zakresom i formom funkcjonowania rozgłośni BBC World Service, Radio France Internationale i Voice of America w czasach obecnych. Skupiono się na ich roli jako instrumencie stosowanym w dyplomacji publicznej reprezentowanych państw, wskazując na ich powiązanie instytucjonalno-formalne z instytucjami państwowymi. Działania rozgłośni mają związek z polityką rządów USA, Wielkiej Brytanii i Francji w zakresie zwalczania tzw. państwa islamskiego i struktur terrorystycznych, jak również wzmacniania procesów demokratyzacyjnych w obszarach świata dotkniętych konfliktami zbrojnymi lub kryzysami politycznymi.
Elle Kennedy
Niesamowita chemia uczuć i ekscytująca zabawa w dowcipnej opowieści o parze z pozoru nie do połączenia Czego się nauczyłem po zeszłorocznych rozgrywkach i co trapiło naszą drużynę hokejową przez cały poprzedni sezon? Nigdy więcej takiego rozprzężenia. Koniec z seksem przy każdej nadarzającej się okazji, kropka. Jako nowy kapitan drużyny potrzebuję zupełnie nowej filozofii życiowej: teraz liczy się hokej i uczelnia, na kobiety przyjdzie czas później. Co oznacza, że ja, Hunter Davenport, oficjalnie żyję w celibacie. Nieważne, że tak diabelnie trudno w nim wytrzymać Jednak te nowe zasady nie zabraniają mi przyjaźnić się z kobietami. I nie będę kłamał - moja nowa koleżanka Demi Davis to naprawdę fajna laska. Jest inteligentna, jej ponętne usta ciągle mnie prowokują, podobnie jak jej zgrabne ciało, jestem jednak pewien, że dam radę oprzeć się pokusie. Teraz tylko muszę przekonać do tego swoje ciało i serce "OMG! Królowa hokeja znowu to robi! Od pierwszej strony Rozgrywka sprawiła, że chichotałam, a czytając zakończenie, prawie omdlałam z wrażenia. Bohater alfa, który żyje w celibacie? A niech to!! Bohaterka, która przekonuje go do złamania ślubów? Podwójnie TAK!. Ilsa Madden-Mills, autorka bestsellera I Dare You
Agnes Sour
Dwudziestosiedmioletnia Lukrecja to samotna matka, która ponad wszystko ceni swoją wolność i niezależność. Już dawno nauczyła się polegać wyłącznie na sobie, a w miłość przestała wierzyć, uznając ją jedynie za źródło bólu. Kiedy wyjeżdża na Boże Narodzenie do rodzinnej Jeleniej Góry, nie spodziewa się, że te święta będą dla niej wyjąatkowo gorące. Jedna, zdawałoby się niewinna noc i spotkanie z mężczyzną, którego miała już nigdy nie zobaczyć, wywrócą jej świat do góry nogami. Lukrecja latami chroniła swoje serce za murem lodu, ale teraz, pod wpływem ciepła, które niespodziewanie wniósł w jej życie mężczyzna, lód zaczyna niebezpiecznie topnieć. Chociaż pragnie poddać się uczuciom, równocześnie przeraża ją myśl, że płomień, który nagle rozbłysnął między nimi, zgaśnie zbyt szybko, pozostawiając po sobie jedynie popiół i kolejne złamane nadzieje.
Rozgrzewanie uwagi - wyczerpywanie woli - uległość
Sławomir Śpiewak
Jakie koszty i jakie korzyści wynikają z konieczności wykonywania czynności intelektualnych wymagających od nas wysiłku? Kiedy sprawowanie kontroli nad czynnościami wysiłkowymi się załamuje, a kiedy człowiek zdolny jest do mobilizacji i zintensyfikowania wysiłku poznawczego? Prezentowana Czytelnikowi monografia stanowi pierwszą w języku polskim, tak rozległą próbę zebrania wiedzy na temat wysiłkowych uwarunkowań sprawności funkcjonowania intelektualnego. Człowiek, przynajmniej od czasu do czasu, musi podjąć wzmożony wysiłek. Zwykle pojęcie ,,wzmożonego wysiłku" wiąże się z pracą mięśni, a więc odnosi do aktywności fizycznej. Psychologów interesuje jednak także (a może przede wszystkim) wysiłek poznawczy. Mamy z nim do czynienia wtedy, gdy podmiot aktywnie przetwarza informacje, koncentruje uwagę, podejmuje złożone decyzje, czy stara się zapamiętać jak najwięcej docierających doń informacji. (...) W poszczególnych częściach monografii Sławomir Śpiewak przedstawia kolejno takie zagadnienia, jak: charakterystyka wysiłkowych procesów mentalnych z perspektywy właściwości systemu przetwarzania informacji, wysiłkowe uwarunkowania możliwości sprawowania kontroli nad kilkoma (...) czynnościami jednocześnie, oraz wysiłkowe uwarunkowania sprawności przetwarzania informacji z punktu widzenia czasowej dynamiki aktywności poznawczej... Szczególnie, moim zdaniem poznawczo wartościowa jest, poparta dowodami empirycznymi, teza Śpiewaka, że system przetwarzania informacji może w wyniku wcześniejszego wysiłku i wzrostu pobudzenia o charakterze energetycznym, mobilizować się do wysiłku, który wcześniej nie był możliwy... (...) Sławomir Śpiewak jest w polskiej psychologii postacią szczególną. Gruntowna znajomość klasycznie rozumianej psychologii poznawczej z jednej strony i psychologii społecznej - z drugiej, czyni go prawdziwym ekspertem w obszarze social cognition. Potrafi on bowiem ,,odróżnić ziarno od plew". W recenzowanej książce rozprawia się w sposób mistrzowski z funkcjonującymi w nauce pustymi pojęciami, które niestety stały się powszechnie używanymi wytrychami do pozornego wyjaśniania pewnych prawidłowości z zakresu psychologii społecznej (nie zaś: kluczami do rzeczywistego zrozumienia zjawisk społecznych). (...) Osobną kwestią jest sposób, w jaki Autor poradził sobie z prezentacją trudnego, a zarazem bardzo złożonego materiału. Albertowi Einsteinowi przypisuje się twierdzenie, że w nauce wszystko powinno być przedstawiane tak prosto, jak to możliwe, ale ... nie prościej. Uważam, że Sławomirowi Śpiewakowi udało się to (...) po prostu nadzwyczajnie. prof. dr hab. Dariusz Doliński Dr Sławomir Śpiewak jest psychologiem społecznym. Pracuje jako adiunkt w Zakładzie Psychologii Społecznej Instytutu Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zajmuje się badaniem mechanizmów odpowiedzialnych za skuteczność wpływu społecznego, poszukiwaniem poznawczych uwarunkowań zachowań społecznych oraz badaniem wysiłkowych procesów mentalnych. Jest członkiem European Association of Experimental Social Psychology, Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej (obecnie członek Zarządu) oraz zastępcą Redaktora Naczelnego (associate editor) pisma Psychologia Społeczna.