Verleger: Wydawnictwo
Jowita Drohojowska
Morfologia tułowia i jej wykorzystanie w ustalaniu stosunków pokrewieństwa w obrębie nadrodziny Psylloidea (Hemiptera, Sternorrhyncha) Praca zawiera opis i dokumentację budowy tułowia 59. gatunków koliszków, przedstawicieli wszystkich wyższych jednostek taksonomicznych w obrębie nadrodziny Psylloidea (Hemiptera, Sternorrhyncha) wg klasyfikacji Burckhardt, Ouvrard (2012). Opierając się na kryterium paleontologicznym, porównaniach wewnątrzgrupowych oraz porównaniach pozagrupowych, przeprowadzono analizę kierunków zmian elementów budowy tułowia i jego przydatków. Przy pomocy analizy kladystycznej, z wykorzystaniem programu komputerowego TNT 1.1 (Goloboff et al., 2008) ustalono relacje filogenetyczne pomiędzy analizowanymi taksonami, obrazując je kladogramami. Uzupełniono charakterystyki rodzin i podrodzin o nowe cechy zidentyfikowane w obrębie tułowia. Na ich podstawie stworzono klucz do oznaczania gatunków z poszczególnych podrodzin światowej fauny koliszków. Wyniki przedstawione w tej pracy będą wykorzystywane przez grono specjalistów zajmujących się owadami z nadrodziny Psylloidea do wnioskowania o ich filogenezie, wnosząc wkład w proces tworzenia jasnej i aktualnej klasyfikacji światowej fauny owadów z nadrodziny Psylloidea (Hemiptera, Sternorrhyncha).
Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona
Dorota Zygmuntowicz
Monografia Doroty Zygmuntowicz Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona to praca, która wnikliwie analizuje zagadnienia związane z jednym z najbardziej kontrowersyjnych bohaterów w historii filozofii Thrasymachem z Chalcedonu. Autorka proponuje nowe spojrzenie na postać, która, dzięki Platonowi, stała się symbolem nie tylko filozoficznego immoralizmu, ale także realpolitik w myśli politycznej. Celem tej książki jest przygotowanie czytelnika do lektury Politei Platona, jednego z najważniejszych dzieł filozoficznych Europy, a jednocześnie tekstu, który pozostaje pełen tajemnic i trudnych do rozstrzygnięcia zagadek interpretacyjnych. Pierwsza część pracy skupia się na analizie dostępnych przekazów o Thrasymachu z Chalcedonu, zarówno tych historycznych, jak i tych związanych z jego filozoficzną postacią w Politei. W drugiej części autorka bada funkcję motywów thrasymachowych w dialogach sokratycznych, zawierających przekaz moralny i polityczny. Część trzecia monografii to szczegółowa analiza Politei jako tekstu, w którym te motywy zyskują na znaczeniu, łącząc się w jedną, wielką filozoficzną intrygę. Książka ma na celu nie tylko rozwikłanie zagadki, czy Thrasymach rzeczywiście głosił poglądy, które przypisuje mu Platon, ale także ukazanie, jaką rolę pełni ta postać w kontekście całej filozofii Platona. Czytelnicy będą mieli okazję zgłębić mechanizmy perswazji, jakie Platon zastosował w Politei, by wywrzeć wpływ na swoich odbiorców, w tym na mieszkańców ówczesnych Aten, których kondycja intelektualna i moralna stanowiła tło dla całej polemiki. Autorka proponuje nowatorskie podejście do Politei Platona, traktując ją nie tylko jako dzieło filozoficzne, ale i literackie, pełne subtelnych środków artystycznych, które miały na celu przekonanie czytelników do filozoficznych tez Platona. Dla współczesnych czytelników książka stanowi wyzwanie, ale także niezwykle cenną lekcję z zakresu filozofii politycznej, która nie tylko dostarcza wiedzy o starożytnych ideach, ale także wciąż może inspirować do refleksji nad współczesnymi problemami politycznymi. Praca Zygmuntowicz jest nieocenionym wprowadzeniem do lektury Politei. Dzięki tej książce czytelnicy zarówno licealiści, jak i studenci filozofii, politologii, socjologii, historii czy kultury będą mogli łatwiej zrozumieć trudne aspekty tego klasycznego dzieła. Jest to lektura polecana nie tylko dla osób zajmujących się filozofią, ale także dla każdego, kto pragnie zgłębić tajniki myślenia politycznego, które pozostają aktualne przez wieki. Monografia, poprzez swój przystępny język i klarowność wywodów, otwiera drzwi do świata filozofii, a także do zrozumienia zasad rządzących sprawiedliwością, polityką i moralnością. Książka ta jest doskonałym wyborem nie tylko dla studentów i nauczycieli, ale także dla każdego, kto pragnie poszerzyć swoją wiedzę na temat klasycznych podstaw zachodniej myśli politycznej, które wciąż mają kluczowe znaczenie w dzisiejszym świecie.
"Thyestes" Lucjusza Anneusza Seneki. Opracowanie monograficzne
Iwona Słomak
Seria: Biblioteka Pisarzy Antycznych (4), ISSN 2956-7459 Thyestes, któremu poświęcona jest niniejsza monografia, posiada wszystkie cechy Senecjańskich sztuk decydujące o wielowiekowym zainteresowaniu nimi ze strony badaczy i miłośników literatury. Odpowiadają one też za odmienność twórczości autora na tle tragedii greckiej - ze względu na filozoficzno-krytyczny charakter dzieła, zerwanie z bezpośrednio dydaktyzującym tonem na rzecz prowokacji i ironii, potencjał angażowania w mniejszym stopniu emocji, a w większym intelektu odbiorcy. Znajdujemy tu również przykłady charakterystycznych dla Seneki rozwiązań semantyczno-formalnych, które potwierdzają dynamiczny rozwój gatunku w starożytności i skądinąd mogą dziś sprawiać wrażenie mocno nowoczesnych.
Tian Han. U źródeł nowego teatru chińskiego
Lidia Kasarełło
Udając się dzisiaj do teatru w Chinach, mamy do wyboru różne style, gatunki i sztuki różnych autorów. Możemy poddać się urokowi opery pekińskiej, kantońskiej lub jeszcze innej tradycyjnej formie widowiska muzycznego. Możemy jednak wybrać się do teatru, w którym nic oprócz języka nas nie zdziwi, do teatru nowoczesnego zarówno pod względem dramatopisarskim jak i inscenizacyjnym. Proces przejmowania i twórczego adaptowania na gruncie chińskim nowych wzorów teatralnych wiąże się bezpośrednio z Tian Hanem, którego powszechnie, w Chinach i za granicą, uważa się za "ojca nowoczesnego teatru chińskiego". Dlatego też on właśnie jest główną postacią w tej książce.
Platon
Timajos jest kosmologicznym dialogiem Platona. Autor przedstawia w nim wizję powstania świata oraz natury człowieka i wszechświata. Choć opiera się na ówczesnej wiedzy i spekulacji filozoficznej, stanowi ważny dokument starożytnej refleksji nad przyrodą. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.
Timarion albo Timariona przypadki przez niego opowiedziane
oprac. Przemysław Marciniak, Katarzyna Warcaba
Timarion to anonimowa dwunastowieczna bizantyńska satyra opowiadająca o podróży tytułowego bohatera do Hadesu. Timarion, straciwszy w wyniku choroby jeden z czterech płynów, niezbędnych według Hippokratesa do życia, niesłusznie zostaje uznany za zmarłego. W wyniku złożonej apelacji, podziemni sędziowie uznają go za żywego i odsyłają na ziemię. Tekst satyryzuje dwunastowiecznych intelektualistów, bizantyńskie sądy, wiarę w antyczne teorie medyczne, wykorzystując do tego cały arsenał cytatów, nawiązań i motywów zaczerpniętych z literatury antycznej. Tłumaczenie zostało poprzedzone obszernym wstępem i opatrzone przypisami, których celem jest przybliżenie Czytelnikowi realiów dwunastowiecznego Konstantynopola. W wersji elektronicznej poprawki z erraty zostały wprowadzone do tekstu. Artykuł o książce ukazał się w czasopiśmie „Gazeta Uniwersytecka UŚ” nr 8 (228) maj 2015, s. 14–15 (Maria Sztuka: Mistrzowie czy naśladowcy)
Jože Pirjevec
Najobszerniejsza jak dotąd biografia Josipa Broz Tity, napisana przez wybitnego słoweńskiego historyka, bazuje na krytycznej analizie ogromnej liczby świadectw przeszłości. Jej oryginalność i styl narracji powodują, że chętnie po nią sięgną nie tylko zawodowi historycy, ale też wszyscy zainteresowani historią XX wieku, a w szczególności historią Jugosławii, Bałkanów i polityki międzynarodowej. Autor w trzynastu rozdziałach opowiada o niebywałej politycznej karierze syna wielodzietnej chłopskiej rodziny, pokazuje drogę jego publicznego życia jako przywódcy ważnego kraju Europy Południowej i jednego z liderów ruchu państw niezaangażowanych. Omawia działalność rewolucyjno-polityczną Tity, w tym wyzwanie rzucone Stalinowi i uniezależnienie się od Moskwy. Jest to też książka o politykach z otoczenia Tity, przywódcach europejskich (w tym bałkańskich), o wojnach światowych, o jugosłowiańskich transformacjach społeczno-ustrojowych, o mechanizmach władzy. Jeden z rozdziałów poświęcony jest perypetiom życia osobistego Tity. Rzetelna i powściągliwa w ocenach praca może wywołać dyskusję i spory wśród zwolenników czarno-białego świata, co powinno dobrze służyć nauce i kulturze intelektualnej. Wchodzi do kanonu biografistyki europejskiej, została już przetłumaczona na kilka języków w Europie, od 2018 roku jest dostępna dla czytelnika polskiego.
Joźe Pirjevec
Najobszerniejsza jak dotąd biografia Josipa Broz Tity, napisana przez wybitnego słoweńskiego historyka, bazuje na krytycznej analizie ogromnej liczby świadectw przeszłości. Jej oryginalność i styl narracji powodują, że chętnie po nią sięgną nie tylko zawodowi historycy, ale też wszyscy zainteresowani historią Jugosławii. Autor w trzynastu rozdziałach opowiada o niebywałej politycznej karierze syna wielodzietnej chłopskiej rodziny, pokazuje drogę jego publicznego życia i działalności rewolucyjno-politycznej. Jest to też książka o politykach z otoczenia Tity, przywódcach europejskich (w tym bałkańskich), o wojnach światowych, o jugosłowiańskich transformacjach społeczno-ustrojowych, o mechanizmach władzy. Jeden z rozdziałów poświęcony jest perypetiom życia osobistego Tity. Książka została już przetłumaczona na kilka języków w Europie, od 2018 roku jest dostępna dla czytelnika polskiego.