Verleger: Znak
Natalia Budzyńska
To one tworzyły Zakopane Malarki, aktorki, rzeźbiarki, tancerki, literatki. Artystki. Pisały przewodniki turystyczne, przyjeżdżały po literacki temat, odkrywały góralską sztukę, tworzyły teatry i prowadziły szkoły artystyczne. Tańczyły, tkały, pisały i grały. Zdobywały międzynarodowe nagrody. Przyjeżdżały na chwilę albo na zawsze, odpocząć lub pracować, na wakacje lub na leczenie. Zakopianki z urodzenia lub z wyboru. To one współtworzyły legendę stolicy polskich gór. Mimo że w swoich czasach były tak samo rozpoznawalne jak ich koledzy, dziś są dużo mniej popularne. Na szczęście w Zakopanem artystek powracają na ulice swojego miasta, by przypomnieć nam o swoim wkładzie w historię tego miejsca. Jakie echo zachwytów Marii Konopnickiej nad Tatrami można znaleźć w O krasnoludkach i sierotce Marysi? Kim była pierwsza zakopiańska poetka i dlaczego niektórzy mężczyźni tak chętnie ją krytykowali? Jak ze stolicą polskich Tatr związane były Pawlikowska-Jasnorzewska, Stryjeńska czy Nałkowska? Ile światowej sławy artystek zrezygnowało z kariery, by móc zamieszkać pod Tatrami? Skoro Witkiewicz, Chałubiński czy Eljasz-Radzikowski są nazywani ojcami Zakopanego, to kim są jego matki? Dlaczego artystki zostały przez historię sprowadzone do roli kawiarnianych towarzyszek znanych mężczyzn? Wielokrotnie nagradzana biografka Natalia Budzyńska, zapraszając nas do barwnego świata artystycznej bohemy sprzed stu lat, kreśli niezwykłe portrety kobiet, bez których Zakopane, jakie znamy dziś, nigdy by nie powstało.
Liane Moriarty
CO BYŚCIE ZROBILI, WIEDZĄC, KIEDY I JAK UMRZECIE? To miał być zwykły, krótki lot. Jednak gdy na pokładzie opóźnionego samolotu do Sydney niepozorna staruszka zaczęła przepowiadać pasażerom, kiedy i z jakiej przyczyny umrą, wszyscy byli w szoku. Paula dowiaduje się, że jej synek nie dożyje ósmych urodzin. Ethan, który nie skrzywdziłby muchy, za parę miesięcy ma jednak zginąć w bójce. Piękna stewardesa Allegra podobno sama odbierze sobie życie. A Eve wyrusza w podróż poślubną ze świadomością, że zostanie zamordowana przez mężczyznę, któremu właśnie przysięgała miłość aż po grób. Jak pasażerowie zareagują na przepowiednie? Czy będą w stanie żyć ze świadomością, że ich dni są policzone? Poddadzą się losowi, czy spróbują oszukać przeznaczenie? No i kim jest ta dziwna kobieta, która wywróciła ich życie do góry nogami? * Liane Moriarty, autorka bestsellerowych Wielkich kłamstewek, jest prawdziwą znawczynią ludzkich słabości i w mistrzowski sposób prowadzi wielogłosową narrację. Zaledwie moment to nie tylko trzymająca w napięciu powieść psychologiczna, ale także mądra, pełna humoru i dodająca otuchy historia o tym, jak każdy z nas mierzy się z tym, co nieuniknione.
Ks. Jan Kaczkowski
NIE TRAĆ CZASU, ZACZNIJ KOCHAĆ! Ks. Jan Kaczkowski uczył nas czułości, bliskości i miłości do drugiego człowieka. Jego słowa zawsze trafiały prosto w najdelikatniejsze struny naszej duszy i nierzadko poruszały najgłębiej ukryte lęki i pragnienia. Zdecydowanie za wcześnie zabrakło nam jego mądrego głosu. W nigdy wcześniej nie publikowanych tekstach wręcz każe nam wyjść ze strefy własnego komfortu. Porzucić wieczne czekanie na to, aż spotka nas coś dobrego, i wziąć życie we własne ręce. Piłka jest po naszej stronie czy odpowiemy na jego propozycję? Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Ks. Jan Kaczkowski
NIE TRAĆ CZASU, ZACZNIJ KOCHAĆ! Ks. Jan Kaczkowski uczył nas czułości, bliskości i miłości do drugiego człowieka. Jego słowa zawsze trafiały prosto w najdelikatniejsze struny naszej duszy i nierzadko poruszały najgłębiej ukryte lęki i pragnienia. Zdecydowanie za wcześnie zabrakło nam jego mądrego głosu. W nigdy wcześniej nie publikowanych tekstach wręcz każe nam wyjść ze strefy własnego komfortu. Porzucić wieczne czekanie na to, aż spotka nas coś dobrego, i wziąć życie we własne ręce. Piłka jest po naszej stronie czy odpowiemy na jego propozycję? Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Zanim naciśniesz spust. Pierwszy poradnik polskich snajperów
Przemysław Wójtowicz, Artur Panasiuk
NAJLEPSI POLSCY SNAJPERZY ZDRADZAJĄ TAJNIKI SWOJEGO ZAWODU Jaka jest różnica między snajperem a strzelcem wyborowym? Jakie są jednostki specjalne w Polsce i jak się do nich dostać? Jakie cechy charakteru musi mieć snajper i co to jest twarda psychika? Jak wyglądały szkolenia prowadzone przez kanadyjskich strzelców? Jak przebiegała walka na misjach w Afganistanie i Iraku? Po co snajperowi notes i sekator? Przemysław Wójtowicz i Artur Panasiuk wybitni polscy snajperzy, doświadczeni szkoleniowcy i uczestnicy misji zbrojnych m.in. w Afganistanie - zdradzają tajniki snajperskich szkoleń i treningów oraz opowiadają o realiach pola walki. Z tej książki dowiesz się między innymi: z broni jakiego kalibru strzela się najdalej, jakie techniki kamuflażu musisz znać, na czym polega sztuka obserwacji i zwiadu. TO MUST HAVE W NIESPOKOJNYCH CZASACH
Zanim naciśniesz spust. Pierwszy poradnik polskich snajperów
Przemysław Wójtowicz, Artur Panasiuk
NAJLEPSI POLSCY SNAJPERZY ZDRADZAJĄ TAJNIKI SWOJEGO ZAWODU Jaka jest różnica między snajperem a strzelcem wyborowym? Jakie są jednostki specjalne w Polsce i jak się do nich dostać? Jakie cechy charakteru musi mieć snajper i co to jest twarda psychika? Jak wyglądały szkolenia prowadzone przez kanadyjskich strzelców? Jak przebiegała walka na misjach w Afganistanie i Iraku? Po co snajperowi notes i sekator? Przemysław Wójtowicz i Artur Panasiuk wybitni polscy snajperzy, doświadczeni szkoleniowcy i uczestnicy misji zbrojnych m.in. w Afganistanie - zdradzają tajniki snajperskich szkoleń i treningów oraz opowiadają o realiach pola walki. Z tej książki dowiesz się między innymi: z broni jakiego kalibru strzela się najdalej, jakie techniki kamuflażu musisz znać, na czym polega sztuka obserwacji i zwiadu. TO MUST HAVE W NIESPOKOJNYCH CZASACH Przemysław Wójtowicz (ur. 1976). Ukończył kanadyjski kurs dowódców sekcji snajperskich SDCC 09, Szkołę Podoficerską Wojsk Lądowych w Poznaniu, liczne kursy z zakresu ratownictwa. Ciężko ranny podczas akcji bojowej w Afganistanie. Wyróżniony wpisem do Księgi Honorowej WP za męstwo i odwagę. Instruktor strzelectwa, płetwonurek wszystkich specjalności, instruktor strzelectwa długodystansowego, mechanik broni strzeleckiej, ratownik wodny, sternik, operator BSP. Zawodową służbę wojskową pełnił na stanowiskach dowódcy drużyny, pomocnika dowódcy plutonu, dowódcy plutonu, starszego szyfranta, podoficera sztabowego S2, podoficera sztabowego S3, dowódcy sekcji snajperów, pomocnika dowódcy do spraw rannych i poszkodowanych w misjach. W 2012 roku został koordynatorem szkolenia snajperów w Wojskach Lądowych i starszym instruktorem. Pomagał stworzyć pierwszą w Polsce szkołę snajperów. Szkoleni przez niego snajperzy to dziś elita w polskich siłach zbrojnych. Autor bestsellerowej książki Snajper wchodzi pierwszy. Artur Panasiuk(ur. 1986). Absolwent Szkoły Podoficerskiej Wojsk Lądowych w Poznaniu. Od 2011 roku zaszeregowany w strukturach strzelców wyborowych, kolejno jako dowódca sekcji strzelców wyborowych (starszy strzelec), a następnie dowódca drużyny strzelców wyborowych, podoficer sekcji rozpoznawczej. Ukończył kurs strzelców wyborowych w systemie kanadyjskim z wyróżnieniem jako lider, zajmując pierwszą lokatę. Ukończył kurs strzelców karabinu wyborowego 12,7 mm/8,6 mm oraz kurs przeznaczony dla dowódców pododdziałów strzelców wyborowych Wojsk Lądowych. Uczestnik polskich misji zagranicznych w pododdziałach bojowych w ramach PKW International Security Assistance Force (ISAF), Resolute Support Mission (RSM) w Afganistanie oraz Joint Multinational Training GroupUkraine (JMTGU) w Ukrainie. Instruktor Systemu Szkolenia z Walki, instruktor strzelectwa bojowego, dynamicznego i dynamicznopraktycznego, a także instruktor sportu strzeleckiego.
Zanim wyjedziesz w Bieszczady. Nocny pociąg
Kazimierz Nóżka, Marcin Scelina, Maciej Kozłowski
Nowa podróż do serca dzikości Autorzy bestsellerowej serii poddają próbie nasze wyobrażenia o Bieszczadach, by pokazać, jak ścieżki natury krzyżują się tu z ludzką cywilizacją. Usłyszymy głosy sów. Przemierzymy łąki, na których rozgrywa się spektakl letniego przesilenia. Poznamy moc i brzmienie tradycyjnego rzemiosła. Damy się powieźć wagonom wąskotorówki w samo jądro austro-węgierskiej belle epoque. A na koniec wymierzymy teleskop w rozgwieżdżone niebo. Jakie są prawdziwe Bieszczady? Czego o nich nie wiemy? Czy są gotowe na zmiany klimatu? Czy jest jeszcze miejsce na lasy, góry i dzikie zwierzęta w świecie, w którym jedziemy w nieznane już nie z gitarą a ze smartfonem? Dlaczego warto chronić krajobraz nocnego nieba? Kozłowski, Nóżka i Scelina fundują nam nową podróż do serca dzikości i miejsc, które emanują magiczną aurą. Jest ona pełna natury, historii, pytań o przyszłość oraz wyjątkowych ludzi, którzy tworzą bieszczadzki mikroklimat. Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Magdalena Kordel
Każde serce chce kochać Wyobraź sobie ciepły dom, w którym zawsze jest miejsce dla kogoś, kto potrzebuje, by go wysłuchać, wesprzeć i przytulić. Zaprzyjaźnij się z Eweliną dziewczyną, która zawsze znajdzie się tam, gdzie ktoś czeka na wyciągniętą pomocną dłoń. Poznaj babcię Adelę i jej towarzyszkę Muszkę, których uśmiech i znajomość życia sprawiają, że po chwili rozmowy najgorsze problemy zamieniają się w drobnostki. W otoczonym górami miasteczku życie toczy się leniwie, choć krzyżują się tu rozmaite ludzkie losy, przeszłość miesza się z teraźniejszością, a każdy bohater coś ukrywa i pilnuje swoich sekretów. I choć pojawienie się tajemniczego Janka początkowo nie wzbudza niepokoju, niepostrzeżenie uruchomi lawinę wydarzeń, która doprowadzi do... wielkiej niespodzianki. Nowa powieść Magdaleny Kordel jest jak kojący balsam na skołatane nerwy albo plasterek na zranioną duszę. Kiedy sięgniesz po Zanim wyznasz mi miłość, zrozumiesz, jak niewiele wystarczy, by z nadzieją czekać na kolejny dzień. Magdalena Kordel - ulubiona pisarka Polek. Autorka bestsellerów Anioł do wynajęcia, W blasku słońca, a także serii Malownicze, Uroczysko, Wilczy dwór i Miasteczko.
Zapach Apulii. Włoska saga o miłości i dziedzictwie
Francesca Giannone
Połączeni marzeniami, rozdzieleni wyborem Włoskie Południe, lata sześćdziesiąte. Lorenzo i Agnese stracili wszystko: fabryka, którą ich dziadek stworzył z niczego pachnąca talkiem, esencjami kwiatowymi i olejkami eterycznymi, zajmująca każdą ich myśl i każde marzenie przeszła w obce ręce. Wraz z końcem pewnego rozdziału wszyscy stają przed ważnymi życiowymi wyborami. Lorenzo, dumny i porywczy, wychodzi, trzaskając drzwiami. Agnese, niepewna i pełna kompleksów, nie wyobraża sobie innego życia. Ich ojciec po latach uwiązania do rodzinnego dziedzictwa pierwszy raz podejmuje decyzje zgodne z własnymi pragnieniami. A matka usiłuje pogodzić ogień z wodą. Pomiędzy bliskimi sobie ludźmi zaczynają się pojawiać szczeliny. Dlatego każdy musi dokonać wyboru sam, biorąc odpowiedzialność za własne jutro. To opowieść o namiętności, która najpierw łączy, a potem dzieli. O słuchaniu głosu rozumu lub serca. O chwili, która może zmienić całe życie. Ale także o Włoszech, które z niedowierzaniem odkrywają nową epokę. O ludziach nucących Nel blu, dipinto di blu, tańczących twista, zafascynowanych kinem młodych, odważnych, niecierpliwych!
Aleksandra Młynarczyk-Gemza
Zawsze wydawało jej się, że będzie musiała się ukrywać. Bo pochodzi z prowincji, nie modli się, jest rozwódką i żyje w konkubinacie z obcokrajowcem, a zamiast dziecka ma wielkiego czarnego psa. Brakuje jej stałej pracy i oszczędności. No i najgorsze ma diagnozę psychiatryczną. To schizofrenia z komponentem afektywnym. Tajemnicze głosy, dziwne widzenia, pobyty w szpitalu, odjechane sny na kwetiapinie wkradają się w jej codzienność. Książka uchyla drzwi do świata, który stanowi tabu. Przełamuje stereotypy. Stanowi zapis walki o wyzwolenie spod stygmatyzacji klasowej i zdrowotnej. O samoakceptację i artystyczne uznanie. Brawurowy debiut. Energetyczny język. Bezgraniczna szczerość. Literackie objawienie. Świadectwo artystycznego talentu i wiary w sztukę, która ocala. Anna Marchewka, krytyczka literacka Błyskotliwy, często autoironiczny język, szczerość do bólu i odwaga stawiają Zapiski blisko książek Małgorzaty Halber i Natalii Fiedorczuk. Olga Drenda, autorka Duchologii Nigdy nie wierzyłam w jasny podział na wariatów oraz normalnych ludzi. Wariatka nie żyje tak, jak trzeba. Żyje tak, jak potrafi. Ta książka przekracza wiele norm ale kto powiedział, że normy są czymś na pewno dobrym? Dorota Kotas, autorka Pustostanów Bezkompromisowa i poruszająca proza, która wywraca do góry nogami mnóstwo utrwalonych społecznie stereotypów. Tomasz Stawiszyński, filozof i publicysta Agnieszka Młynarczyk-Gemza artystka multimedialna, fotografka, performerka; absolwentka Wydziału Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Zdobywczyni licznych stypendiów i wyróżnień artystycznych. Osoba z diagnozą F.20 (schizofrenia z komponentem afektywnym). Powyższy opis pochodzi od wydawcy
Zapomniane ludobójstwo. Polacy w Państwie Stalina
Nikołaj Iwanow
Być Polakiem w Związku Sowieckim w 1938 roku to mniej więcej to samo, co być Żydem w III Rzeszy. Helena Trybel, świadek ludobójstwa Bardzo dobrze! Kopcie i czyśćcie nadal ten polsko-szpiegowski brud. Niszczcie go w interesie Związku Sowieckiego. Józef Stalin Wkroczenie Sowietów do Polski w 1939 roku było dla wielu szokiem. Rozstrzelanie polskich oficerów przez NKWD wiosną 1940 roku stało się symbolem komunistycznego aparatu terroru Lecz Stalin mordował Polaków już w 1937 roku. W ramach operacji polskiej zginęło dziesięć razy więcej niewinnych ludzi, niż wynosi liczba ofiar zbrodni katyńskiej. W kraju Stalina każdy Polak był szpiegiem. Nikt nie czuł się bezpieczny. Dzieci traciły ojców. Żony mężów. Pustoszały kościoły. Wystarczył podpis jednego człowieka Oto historia zapomnianego ludobójstwa, które nie zostało rozliczone. Przypomina nam o nim Rosjanin, wybitny historyk, znawca dziejów mniejszości polskiej w Związku Sowieckim. Ta zbrodnia nie doczeka się kary. Ale nam, Polakom, nie wolno o niej zapomnieć!
Zapomniani. Chłopi w Wojsku Polskim
Korczyński Piotr
Przemilczana historia chłopskiej walki Walczyli o kraj, którego chcieli być pełnoprawnymi obywatelami. Walczyli o swoje, pragnąc dzięki służbie wojskowej zrzucić jarzmo pańszczyzny. Towarzysze broni nazywali ich samotnymi wilkami i odszczepieńcami. W czasach pokoju widziano w nich darmową siłę roboczą. W czasach wojen widziano w nich mięso armatnie. Polscy panowie wyzyskiwali ich niemiłosiernie. Zaborcy siłą wcielali do swoich armii. Z ich pracy korzystali wszyscy. O ich bohaterskie nie pamiętał nikt. Przeczytaj niezwykłą opowieść o chłopskich formacjach w dawnym polskim wojsku od piechoty wybranieckiej po Bataliony Chłopskie. Poznaj zupełnie nieznanych bohaterów i oddziały, w których służyli. Stań w szeregu z kosynierami, rusz z Napoleonem na Moskwę, walcz z okupantem ramię w ramię z chłopakami z Batalionów Chłopskich. I nie zapomnij, że kiedyś większość z nas byłaby chłopami. Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Cyryl Sone
CYRYL SONE bestsellerowy pisarz i zawodowy prokurator wraca z nową serią kryminałów zaglądających w umysły najgroźniejszych psychopatów! Dlaczego najbardziej brutalne zbrodnie zdarzają się zwykle jedna po drugiej? Co sprawia, że na pozór normalni ludzie mordują swoich bliskich? NIE-SPOKÓJ Dunla to niewielkie powiatowe miasteczko, jakich wiele. Zamieszkiwane od pokoleń przez te same rodziny zamkniętą społeczność, w której nikt nigdy nie wyda obcemu swojego sąsiada. Nawet gdy ten okaże się bestią. Nikodem Rand trafia do Dunli zupełnie przypadkiem, by już po chwili odkryć, że nowo poznana dziewczyna pływa martwa w jeziorze. Komu zależało na jej śmierci? Okazuje się, że prawie wszystkim. Dunla jest zaborcza i wciąga jak ruchome piaski. Z każdym kolejnym krokiem Niko wnika głębiej w lokalne bagno, ciemne interesy oraz mroczne tajemnice z przeszłości, które wracają, zachłannie połykając kolejne ofiary. A jedną z nich jest sam Diabeł TRYLOGIA PRAWO DUNLI Mroczne historie inspirowane prawdziwymi zbrodniami.
Cyryl Sone
CYRYL SONE bestsellerowy pisarz i zawodowy prokurator wraca z nową serią kryminałów zaglądających w umysły najgroźniejszych psychopatów! Dlaczego najbardziej brutalne zbrodnie zdarzają się zwykle jedna po drugiej? Co sprawia, że na pozór normalni ludzie mordują swoich bliskich? NIE-SPOKÓJ Dunla to niewielkie powiatowe miasteczko, jakich wiele. Zamieszkiwane od pokoleń przez te same rodziny zamkniętą społeczność, w której nikt nigdy nie wyda obcemu swojego sąsiada. Nawet gdy ten okaże się bestią. Nikodem Rand trafia do Dunli zupełnie przypadkiem, by już po chwili odkryć, że nowo poznana dziewczyna pływa martwa w jeziorze. Komu zależało na jej śmierci? Okazuje się, że prawie wszystkim. Dunla jest zaborcza i wciąga jak ruchome piaski. Z każdym kolejnym krokiem Niko wnika głębiej w lokalne bagno, ciemne interesy oraz mroczne tajemnice z przeszłości, które wracają, zachłannie połykając kolejne ofiary. A jedną z nich jest sam Diabeł TRYLOGIA PRAWO DUNLI Mroczne historie inspirowane prawdziwymi zbrodniami.
Łukasz Sojka
Szaleńcza misja lotnicza, która stała się legendą Operacja Chastise stała się legendą już w chwili, gdy ostatni z ocalałych Lancasterów dotykał kołami pasa startowego w Scampton. W nocy z 16 na 17 maja 1943 roku alianckie bombowce całkowicie zaskoczyły wroga, sparaliżowały hitlerowski przemysł i wywołały w Niemcach psychozę strachu. Wzmocniły morale sprzymierzonych i udowodniły Stalinowi, że zachodni front istnieje, a Armia Czerwona nie walczy samotnie. Z misji nie wróciło 8 z 19 bombowców, a jej założenia nawet dziś brzmią jak czyste szaleństwo. Nie miała nic wspólnego z typowym nalotem dywanowym, w którym bomby zapalające zrzuca się na niemieckie miasta z wysokości 10 kilometrów. Celem 617 Dywizjonu Bombowego RAF były zapory wodne na rzekach w Zagłębiu Ruhry, w samym sercu hitlerowskiego przemysłu. Ogromne betonowe konstrukcje były niemożliwe do zniszczenia, chyba że eksplozja uszkodziłaby podstawę tamy. Niemcy przewidzieli ataki na zapory, instalując podwodne siatki przeciwtorpedowe. Tej nocy ani siatki, ani huraganowy ogień baterii przeciwlotniczych na nic się jednak nie zdały. Ciężkie czterosilnikowe maszyny kolejno schodziły na zaledwie 20 metrów nad taflę wody i lecąc z prędkością 400 kilometrów na godzinę, zrzucały podwieszone pod kadłubami ładunki. Ważące ponad 4 tony ogromne bomby, skacząc po powierzchni wody, docierały do zapór, wytracały prędkość i tonęły. Huk eksplozji i szum milionów ton wody zalewającej doliny poniżej zerwanych tam niosły lotnikom snajperskiego dywizjonu bombowego zapowiedź sławy, a uśpionym mieszkańcom Zagłębia Ruhry śmierć. Poznaj operację lotniczą, bez której nie byłoby Gwiezdnych Wojen Łukasz Sojka, autor bestsellerowej Skrzydlatej husarii. Historii polskich lotników bombowych, wraca z kolejną pasjonującą historią, od której nie sposób się oderwać. Najsłynniejsza misja dywizjonu Dambusters przestaje być wyrwanym z kontekstu epizodem, a staje się częścią epickiej, wielowątkowej opowieści o działaniach Bomber Command w czasie wojny. Powyższy opis pochodzi od wydawcy.
Michał Witkowski
NOWE WYDANIE ZBRODNIARZA I DZIEWCZYNY Literackie alter ego Witkowskiego powraca! Tym razem Michał, szukając inspiracji do najnowszej książki, wyławia z tłumu spojrzenie przystojnego Studencika. I przepada w nim całkowicie. Nieszczęśliwie zakochany, próbując ściągnąć na siebie jego uwagę, unikając siłowni i odwiedzając kostnice, wplątuje się w sam środek policyjnego dochodzenia. We Wrocławiu trup ściele się gęsto. Michał podąża śladami Przedwojennego Mordercy i pośród krawieckich ścinków szuka poszlak nietypowego zbrodniarza. Tymczasem on szykuje swoją ostatnią, najważniejszą kreację, skrojoną na wymiar słynnego pisarza. Czy Michał wie, że to on będzie kolejną ofiarą? * Laureat Paszportu Polityki, Nagrody Literackiej Gdynia, finalista Angelusa, pięciokrotnie nominowany do Nagrody Nike, wyróżniony Nike Czytelników 2024. Michał Witkowski w swoim niepodrabialnym stylu opisuje rzeczywistość przesiąkniętą czarnym humorem i groteską. To proza olśniewająco dygresyjna, w której kryminalna zagadka jest tylko pretekstem do ukazania wyjątkowego literackiego świata.