Literatura faktu
Marek Sekielski
Wybitny aktor, Borys Szyc, który przestał pić i zaczął się leczyć. Lekarz, który w piciu dotknął dna. Kobieta, która w alkohol uciekała od samej siebie. Sportowiec, którego alkohol doprowadził do bezdomności. Dwanaście szczerych i intymnych rozmów o piekle, z którego można wrócić. Najpierw był cykl wywiadów w internecie. A teraz książka. Na początku jednak była potrzeba wysłuchania drugiego człowieka poznania jego emocji, historii uzależnienia i drogi wyjścia z alkoholizmu. Te rozmowy mają pomóc znaleźć motywację do walki o siebie i dać nadzieję. Chciałem odczarować stereotyp alkoholika jako osoby z nizin społecznych, często bezdomnego, leżącego na ławce przed blokiem albo żebrzącego o pięć złotych pod sklepem monopolowym. Stereotyp, który jest przekłamany, bo w Polsce osób uzależnionych może być nawet kilka milionów, a znakomita większość z nich rano wstaje, bierze prysznic, perfumuje się i idzie do pracy. Ich alkoholizmu często na zewnątrz w ogóle nie widać. Marek Sekielski Marek Sekielski producent i dziennikarz telewizyjny, związany z mediami od 20 lat. Rozpoczynał karierę przy programie Marcina Wrony Pod napięciem w TVN, współpracował z Telewizyjną Agencją Informacyjną, współtworzył poranne pasmo w TVN 24, program Teraz my! dla TVN, przez siedem lat był producentem Faktów TVN, a następnie programu Po prostu w TVP 1. Ma na koncie współpracę producencką przy Teorii spisku dla Fokus TV oraz Teraz ja! dla Nowa TV. Nadzorował produkcję dokumentu Tylko nie mów nikomu, za który dostał m.in. Orła i Telekamerę, oraz Zabawy w chowanego. W 2021 roku wspólnie z Arturem Nowakiem wydał książkę Ogarnij się, czyli jak wychodziliśmy z szamba, a w 2023 roku wraz z Małgorzatą Serafin Jest OK. To dlaczego nie chcę żyć?. Na YouTubie prowadzi podcast Sekielski o nałogach.
Arkadiusz Lorenc
W Stanach Zjednoczonych epidemia uzależnień od leków przerodziła się w poważny kryzys, o którym mówi dziś cały świat. A co się dzieje w Polsce? Choć skala problemu jest inna, to mechanizmy bywają zatrważająco podobne. Nadużywanie pigułek i uzależnienie od leków nie musi zaczynać się od czarnego rynku. Wystarczą leki dostępne w aptekach, na receptę lub nie, a nawet suplementy diety przyjmowane bezmyślnie, często w kombinacjach, które mogą okazać się toksyczne. Autor zagląda za kulisy polskiej farmakologii. Opisuje szkodliwe skutki nieodpowiedzialnego samoleczenia, nadużywania antybiotyków czy stosowania leków niezgodnie z ich przeznaczeniem, ale za to w zgodzie z trendami lansowanymi przez celebrytów. Pokazuje zatrważające dane. Rozmawia z lekarzami, farmaceutami i pacjentami, by ustalić, dlaczego w Polsce tak łatwo ulegamy chęci sięgnięcia po tabletkę. Polska na prochach to ostrzeżenie i wezwanie do działania, bo jeśli nie wyciągniemy wniosków z doświadczeń innych krajów jak Stany Zjednoczone może nas spotkać taki sam los. Arkadiusz Lorenc reporter, absolwent Uniwersytetu Łódzkiego, gdzie studiował języki niemiecki i hiszpański, oraz Polskiej Szkoły Reportażu. Publikował między innymi w Dużym Formacie magazynie reporterów Gazety Wyborczej, Polityce, Tygodniku Powszechnym. W miesięczniku National Geographic Traveler pisał o podróżach. Autor pierwszego na polskim rynku multiformatu reporterskiego Morderca z pikiety i książek Lękowi. Osobiste historie zaburzeń (2024) oraz Ukryci. Głosy z kryjówek przed Zagładą(2025). Finalista siódmej edycji Konkursu Stypendialnego im. Ryszarda Kapuścińskiego.
Monika Białkowska
Formacja nie przygotowała mnie na to, czym będzie samotność w klasztorze, czym będzie brak bliskości kobiety. Nikt mnie nie uprzedził, że będę tak bardzo sam, że zaglądać będę obcym ludziom w okna. Nie składałem Bogu ślubów po to, żeby w Jego służbie zdechnąć z samotności. (Konrad, były ksiądz) Monika Białkowska dziennikarka i teolożka przedstawia prawdziwe historie połamanego celibatu. Historie księży, którzy odeszli od kapłaństwa po latach wewnętrznych konfliktów, i tych, którzy doświadczyli ludzkiej miłości, ale z niej zrezygnowali, płacąc za to nieraz ogromną cenę. Oddaje głos kobietom: ukrytym nielegalnym partnerkom, wychowującym księżowskie dzieci, porzuconym dla uratowania kapłaństwa, wreszcie szczęśliwym żonom byłych duchownych. Tym wszystkim, których nikt dotąd o zdanie nie pytał. Opowiada o dramatycznych wyborach, wierności i zdradzie, podwójnym życiu i odwadze zmiany, wielkich nadziejach i rozpaczliwej samotności. To książka pisana z wnętrza Kościoła, która nie boi się stawiania wprost najtrudniejszych pytań.
Połaniecka. Najgłośniejsza zmowa milczenia w historii PRL
Grzegorz Wielgus
Bóg się rodzi, a we wsi umierają ludzie. Wigilia 1976 roku. W kościele rozbrzmiewają kolędy, a śnieg przykrywa polską wieś białą niewinną warstwą. Ale kilka kilometrów dalej, na ciemnej szosie, śnieg zmienia kolor na czerwony. Do autobusu PKS wsiada trzydzieści osób. Wszyscy widzą, jak lokalny watażka i jego kompani bestialsko mordują rodzinę, która odważyła się im sprzeciwić. Nikt nie wysiada. Nikt nie krzyczy. Nikt nie biegnie po pomoc. Zamiast tego, w świetle reflektorów, odbywa się makabryczny rytuał. Sprawcy zmuszają świadków do całowania różańca i przysięgi na własną krew. "Połaniecka" to wstrząsająca, oparta na faktach historia jednej z najgłośniejszych zbrodni PRL-u. To opowieść o tym, jak strach potrafi zasznurować usta całego miasteczka, i o tym, że najciemniejszy mrok czai się w sercach zwykłych sąsiadów. Czy Ty odważyłbyś się przerwać milczenie?
Wilhelmina Skulska
Zbiór 21 reportaży o tematyce kryminalnej. Dziennikarka Wilhelmina Skulska jest stałą bywalczynią wydziału kryminalnego Komendy Stołecznej Milicji Obywatelskiej w Warszawie. Tu ma szansę obserwować, jak śledztwo rozwija się w czasie, a funkcjonariusze kluczą wokół różnych tropów, świadków, potencjalnych sprawców. Na tym etapie wszystko jest jeszcze możliwe, każda wersja zdarzeń jest brana pod uwagę, żadna klamka jeszcze nie zapadła. To dlatego autorka woli wydzierać opowieści od śledczych, których nieustannie musi do siebie przekonywać, niż wygodnie rozsiąść się w ławach sądowych.
Leone Milton
Jak to się stało, że Pedro Alonso López mógł w latach 70. w Ekwadorze, Kolumbii i Peru niemal niezauważony zgwałcić i zamordować nawet 300 dziewczynek? Czy jego zbrodnie można wytłumaczyć tym, w jakim środowisku się wychowywał, czy są po prostu wytworem czystego zła? W swojej książce Potwór z Andów Leone Milton maluje obraz prawdopodobnie najgroźniejszego seryjnego mordercy na świecie. Biografia powstała między innymi na bazie artykułów dziennikarza Rona Laytnera, które napisał po spotkaniu z Pedrem w ekwadorskim więzieniu w 1980 roku. Kim był człowiek, który dopuścił się tak okrutnych czynów? Czemu je popełnił? Czy poniósł za nie odpowiednią karę?
Tomasz Stawiszyński
Podobno każdy jest kowalem własnego losu. Ale czy na pewno? Wbrew temu, co sugerują wszechobecne samorozwojowe narracje, część ludzkiego doświadczenia zawsze pozostanie poza naszą kontrolą. Czy jednak jesteśmy zdani tylko na siebie? Czy raczej coś lub ktoś dyskretnie nad nami czuwa? A może wszystko, co wydarza się w naszym życiu, zostało z góry przesądzone? Tomasz Stawiszyński filozof i eseista, autor m.in. bestsellerowych Reguł na czas chaosu i Ucieczki od bezradności w swojej najnowszej książce skupia się na zagadnieniu losu i pokazuje, jak współcześnie się z nim mierzymy. Biorąc na warsztat obrazy świata ukształtowane przez racjonalizm, chrześcijaństwo i ezoterykę, zastanawia się, czy w obliczu wyzwań naszych czasów, na które nauka i religia nie potrafią udzielić już satysfakcjonujących odpowiedzi, powrót fatum jest czymś nieuchronnym. Z rzadko spotykaną śmiałością zachęca do podważania tego, co uchodzi za pewnik, szuka nieoczywistych ścieżek i jak zwykle nie unika niewygodnych pytań. Brawurowa podróż przez opowieści, ku którym zwracamy się, chcąc uporządkować naszą rzeczywistość.
Powstanie Warszawskie. Między faktami a legendą
Sławomir Koper, Tymoteusz Pawłowski
Godzina W sukces czy porażka? Czy w Powstaniu Warszawskim walczyła tylko Armia Krajowa? Jakie straty naprawdę poniosła Warszawa? Subiektywny dwugłos historyków, w którym rzetelna analiza powstańczego zrywu z 1944 roku zyskuje gawędziarski i anegdotyczny styl narracji. Sławomir Koper i Tymoteusz Pawłowski przystępnie i konsekwentnie odkrywają zupełnie nowe, zaskakujące, a chwilami wręcz szokujące fakty sprzed ponad osiemdziesięciu lat. Obalają błędne interpretacje, przełamują stereotypy i wypełniają białe plamy powstańczej epopei, wydobywając z niej wątki z różnych powodów dotychczas pomijane lub marginalizowane. Poznajmy niedomówienia, przemilczenia i zapomnianych bohaterów 63 dni walczącej stolicy. Tę historię przez dekady opowiadano inaczej. Aż do teraz. Aż do tej książki.