Historia Świata

Oblicza Wojny. Tom 9. Narzędzia wojny

Tadeusz Grabarczyk

Tematem dziewiątego tomu z serii Oblicza Wojny są narzędzia wojny. Jest to pojęcie szerokie, co znajduje odzwierciedlenie w problematyce poruszanej w publikowanych tu artykułach. Mówiąc o narzędziach wykorzystywanych podczas wojen, na myśl nasuwa się przede wszystkim różnego rodzaju broń czy uzbrojenie i to właśnie tych zagadnień dotyczy część tekstów, które oddajemy do rąk czytelników. Prezentowane przez autorów wyniki badań dotyczą różnych epok. Omówione zostało uzbrojenie jeźdźców z nadwornych oddziałów Kazimierza Jagiellończyka i Jana Olbrachta oraz broń zgromadzona w arsenałach krakowskich w XVII w. Jest też artykuł dotyczący użycia pociągów pancernych przez polskie wojsko w walce a bolszewikami w latach 1919-1921. W kolejnym opracowaniu zebrano opinie pilotów o samolotach jakimi posługiwali się w latach II wojny światowej. W tomie znalazł się również artykuł dotyczący rzadko dotychczas poruszanego przez historyków zagadnienia, jakim jest wyposażenie wojska polskiego w okresie PRL. Omówiono także kwestię produkcji uzbrojenia w Polsce okresie międzywojennym. Bez wątpienia narzędziem wojny były także fortyfikacje. Tej problematyce poświęcono tekst omawiający umocnienia wzniesione przez walczących pod Dyrrachium w 48 r. p.n.e. W problematykę tomu wpisują się również opracowania dotyczące formacjom wojskowym. To im dedykowane są artykuły omawiające losy 1 pułku czołgów stacjonującego w Łodzi po I wojnie światowej, irlandzkiej partyzantce z lat 1919-1921 oraz armii Ligi Państw Arabskich. Kolejnym z narzędzi wykorzystywanych w związku z wojnami była propaganda, dlatego w tym tomie znalazł się artykuł dotyczący rosyjskiej propagandy z okresu poprzedzającego wybuch I wojny światowej oraz radzieckiej - z lat II wojny światowej. Wyrażam nadzieję, że ten zbiór artykułów spełni oczekiwania czytelników. Tadeusz Grabarczyk

Obłęd Europy. Historie alternatywne XX wieku

Kuba Benedyczak

TO, CO BIERZEMY ZA PEWNIK, WCALE NIE MUSI NIM BYĆ Czy w latach 70. XX wieku na Warszawę mogła spaść bomba atomowa? Jak wyglądałby świat, gdyby w Chinach kwitła demokracja, a w Europie panował komunizm? Czy Rosja jest skazana na tyranię? Jak zmieniłby się bieg historii, gdyby finałowa sekwencja Bękartów wojny Quentina Tarantino wydarzyła się naprawdę i Żydzi zabiliby Hitlera? A gdyby Adolf nie został Hitlerem? Kuba Benedyczak dziennikarz i analityk polityczny wraz ze swoimi rozmówcami zastanawia się, jak wyglądałby świat, gdyby historia potoczyła się inaczej. Okazuje się, że okrutne dzieje XX wieku wcale nie są najgorszym z możliwych wariantów. Wyłaniające się z rozmów alternatywne scenariusze stają się pretekstem do dyskusji o aktualnych problemach oraz o obecnej wojnie w Ukrainie. Pomagają zrozumieć powtarzalne mechanizmy historii, przez które Europa znów znalazła się na skraju obłędu. Czy można było uniknąć najbardziej tragicznych wydarzeń i co zrobić, aby nie powtarzać błędów przeszłości? Na te pytania odpowiadają eksperci z różnych dziedzin: historycy, pisarze, a także polityk i doradca służb specjalnych. Kuba Benedyczak jest publicystą i dziennikarzem radiowym specjalizującym się w tematyce rosyjskiej i międzynarodowej. Jego teksty ukazywały się w Polityce, Rzeczpospolitej, Gazecie Wyborczej, Tygodniku Powszechnym, Nowej Europie Wschodniej i Magazynie TVN24. Prowadzi w Radiu 357 audycje Agenci ze Wschodu oraz Politkultura. Obronił doktorat na temat polityki w kinie rosyjskim ery putinowskiej. Pracował w Rosji jako członek organizacji praw człowieka i jako ekspert ds. Rosji w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Obóz zagłady w Bełżcu w relacjach ocalonych i zeznaniach polskich świadków

Robert Kuwałek, Dariusz Libionka

Ta książka to coś więcej niż zbiór dokumentów opracowanych przez dwóch cenionych historyków. To raport z miejsca, w którym dokonano masowej zbrodni. Obserwujemy ten proces z różnych punktów widzenia. Spośród 450 tysięcy Żydów przywiezionych z Europy do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu przeżyło dwóch właściciel fabryki mydła we Lwowie, któremu kazano konserwować używany do mordowania silnik czołgu, i blacharz z Janowa Lubelskiego, który za pomocą skórzanego paska musiał wyciągać ofiary z komór gazowych, w tym martwe ciało swojej żony. Przeżyli, choć przecież nie powinni. Leżące przy torach zwłoki tych, którzy próbowali uciekać z transportów, smród ciał palonych w dzień i w nocy na stosach, miejsce, w którym śmierć była wszechobecna jak powietrze to perspektywa okolicznych mieszkańców, świadków składających po wojnie zeznania. Lektura tego bardzo potrzebnego tomu pozostawia czytelnika z poczuciem grozy, pokazuje precyzję Zagłady zaplanowanej w najdrobniejszych szczegółach, pozwala dostrzec DNA zła, które tu w dużym stopniu jest wynikiem działania wielu ludzi. Zarazem wywołuje pytania, na które odpowiedzieć trudno: jak to wszystko w ogóle mogło się wydarzyć, dlaczego zbrodnia nie została po wojnie osądzona, i jak to możliwe, że Bełżec przez tak wiele lat był miejscem zapomnianym, bezkarnie plądrowanym. Piotr Paweł Reszka Publikacja opracowana przez Państwowe Muzeum na Majdanku (PMM).

Obraz Hannibala w literaturze antycznej

Patrycja Matusiak

Niniejsza praca jest próbą zbadania obrazu Hannibala istniejącego w literaturze antycznej. Obraz ten można podzielić na trzy podobrazy. Hannibal dla Rzymian jest przede wszystkim Punijczykiem, następnie wrogiem i w dalszej kolejności wodzem. Nacechowanie poszczególnych etapów postrzegania zmienia się od negatywnego po wręcz pozytywny. Hannibal jako Punijczyk opisany w rozdziale pierwszym "Hannibal Poenus" to obcy, spadkobierca Fenicjan, przeciwieństwo "typowego" Rzymianina, obdarzony zestawem cech kontrastujących z rzymskimi. Ważne jest tu rozróżnienie między negatywnym terminem "Punijczyk", a całkiem neutralnym i w niektórych kontekstach wręcz pozytywnym "Kartagińczyk". Ten fragment obrazu Hannibala został poddany największej typizacji i podatny był na wszelkie manipulacje. Hannibal-wróg omówiony w rozdziale drugim "Hannibal hostis" to człowiek okrutny i budzący strach, bardzo często wykorzystywany jako retoryczne "exemplum". Podobraz wodza zanalizowany w rozdziale trzecim "Hannibal dux" bazuje zaś na roztropności, przemyślności i doświadczeniu, co często stanowiło podstawę porównania z Hannibalem, pełniącego zazwyczaj funkcję laudacyjną. Owe porównania stanowią osobną kategorię, budującą obraz Kartagińczyka, w ramach której można wyróżnić koncept "Hannibal Romanus" czy też "novus Hannibal", przedstawioną w rozdziale czwartym "Alter Hannibal". Obraz Hannibala różni się w zależności od rodzaju literatury – poezja posługiwała się swobodniej niż historiografia osobą Kartagińczyka – oraz czasu powstania. U schyłku republiki akcentowano podobraz wroga, w czasach Augusta Punijczyka, a w epoce cesarstwa wodza. Praca adresowana jest do osób zainteresowanych historią i literaturą starożytną – filologów klasycznych i historyków starożytności.

Od ananasa do truskawki. Owoce, które zadziwiają

Jarosław Molenda

Od religii i sztuki, po miłość i pożądanie. Oto zadziwiające historie o tym, jak owoce odnalazły się w najgłębszych zakątkach naszej cywilizacji. Granaty w starożytnych grobowcach, ananasy w Pompejach i złote jabłka w ogrodach bogów? Skąd się tam wzięły, skoro historia mówi, że do Europy trafiły później? Czy biblijna Ewa naprawdę sięgnęła po jabłko? A może skusił ją zupełnie inny owoc? Wędrówka przez kontynenty i epoki ujawnia, skąd pochodziły najsłynniejsze owoce, jaką symbolikę im przypisywano i w jaki sposób odcisnęły piętno na sztuce, wierzeniach czy obyczajach. To nie jest atlas botaniczny to fascynująca podróż przez tysiąclecia, która ukazuje owoce jako bohaterów historii, symboli, wierzeń i zaskakujących nieporozumień. Tajemnice owoców Seria "Tajemnice owoców" to popularnonaukowe opowieści o zaskakującej historii owoców, które od starożytności po współczesność kształtowały kuchnię i kulturę. Jarosław Molenda polski pisarz, podróżnik, publicysta. W ćwierć wieku odwiedził cztery kontynenty i kilkadziesiąt krajów. Zajmuje się popularyzacją nauki.

Od awokado do zapote. Owoce, które uzależniają smakiem

Jarosław Molenda

Słodkie, gorzkie, pikantne... Oto prawdziwe kulisy egzotycznych smaków. Dostępne w sklepach, choć często owiane tajemnicą omijamy je, nie wiedząc, co kryje się za ich niezwykłym wyglądem. To owoce od dobrze znanych, jak awokado i kiwi, po niemal zapomniane skarby tropików, takie jak zapote czy czerymoja. Autor prezentuje kulinarne ciekawostki, historyczne anegdoty i wyjaśnia pochodzenie oraz zastosowanie owoców, których nazwy często niewiele mówią. Co to jest gruszka aligatora, gdzie rosną owoce zwane ogniem Zeusa, albo za jakim owocem tęsknił pisarz Gabriel García Márquez? Egzotyczne smaki oraz historie z całego świata podane w lekki, zabawny i humorystyczny sposób sprawiają, że każdy z owoców chce się jak najszybciej spróbować! Tajemnice owoców Seria "Tajemnice owoców" to popularnonaukowe opowieści o zaskakującej historii owoców, które od starożytności po współczesność kształtowały kuchnię i kulturę. Jarosław Molenda polski pisarz, podróżnik, publicysta. W ćwierć wieku odwiedził cztery kontynenty i kilkadziesiąt krajów. Zajmuje się popularyzacją nauki.

Od chili do wanilii. Rośliny, które smakują światu

Jarosław Molenda

Niektóre rośliny kosztowały fortunę, inne inspirowały podróże przez oceany i kształtowały imperia. Ich historia często bywa bardziej niezwykła niż losy tych, którzy za nie płacili. Dzieje najbardziej apetycznych roślin świata od ostrej papryczki chili po słodką wanilię które kreowały style życia, gusty i tradycje. To opowieść o niezwykłych smakach, egzotyce, która stała się codziennością, oraz o produktach, które zawędrowały dalej, niż mogli przewidzieć ich odkrywcy. Skąd we Włoszech znalazł się makaron? Z czego słynie chorwacka Istria? Jakie przyprawy na przestrzeni wieków stosowali bogaci, a jakie biedniejsze warstwy społeczne? I dlaczego ogórek jest tak ważny dla wielu regionów Europy? Doskonałe połączenie historii z botaniką i antropologią, tworzące barwną podróż przez wieki i kontynenty pachnącą, pikantną i momentami zaskakującą! Tajemnice roślin Seria Tajemnice roślin to popularnonaukowe opowieści odsłaniające kulturową, historyczną i społeczną rolę roślin w dziejach świata od codziennego pożywienia po rośliny, które kształtowały smak, handel i wyobraźnię ludzi na przestrzeni wieków. Jarosław Molenda polski pisarz, podróżnik, publicysta. W ćwierć wieku odwiedził cztery kontynenty i kilkadziesiąt krajów. Zajmuje się popularyzacją nauki.

Od Dzierżyńskiego do Putina. Służby specjalne Rosji w walce o dominację nad światem 1917-2036

Jurij Felsztinski, Władimir Popow

Służby specjalne Rosji w walce o dominację nad światem 1917-2036. Najnowsza książka Jurija Felsztinskiego i Władimira Popowa opowiada o stopniowym przejmowaniu władzy w Rosji przez służby specjalne od grudnia 1917 roku, kiedy utworzono WCzK, Wszechrosyjską Komisję Nadzwyczajną, pod kierownictwem Feliksa Dzierżyńskiego, do czasów współczesnych, kiedy w rezultacie niezgodnych z konstytucją działań państwem zaczęła na dobre rządzić Federalna Służba Bezpieczeństwa, a jej dawny dyrektor, Władimir Putin, został wiecznym prezydentem. Autorzy opisują walkę WCzK/KGB z Komunistyczną Partią Związku Radzieckiego, która toczyła się nieustannie przez dziesiątki lat. W tej walce przewagę zyskiwała raz jedna, raz druga strona, ale w końcu służby bezpieczeństwa odniosły ostateczne zwycięstwo nad partią w 1991 roku. W 2000 roku, kiedy Putin przejął władzę, zdobyły cały kraj. Putin zamierza być prezydentem do 2036 roku w ten sposób pobije rekord Stalina, który rządził przez 30 lat. Rządy dysponującej bronią jądrową FSB są niezwykle niebezpieczne dla Rosji i całego świata. Czy i ewentualnie jak można wyeliminować to zagrożenie? O Rosji, Putinie i putinowskim reżimie już teraz można zapomnieć. Nie ma więcej takiego kraju jak Rosja. Putin go zniszczył. Istnieje pogardzane i znienawidzone państwo oraz pogardzany i znienawidzony naród, którzy zamieszkuje ten kraj. Nie ma już prezydenta Putina - jest szalony tyran, który zapędził siebie do bunkra. Jurij Felsztinski dla niezalezna.pl