Popularnonaukowe i akademickie

Studia Regionalne i Lokalne nr 3(93)/2023

Vesna Garvanlieva Andonova, Borce Trenovski, Denok Kurniasih,...

ARTYKUŁY: Vesna Garvanlieva Andonova, Borce Trenovski Determinants of Local Revenue Mobilisation: Do Governmental Transfers and Public Investment Matter? A Case of the Western Balkan Countries Denok Kurniasih, Wahyuningrat Wahyuningrat, Paulus Israwan Setyoko, Rodon Pedrason, Muhamad Yusuf How Well Has Local Government Human Resource Management Been Discussed? Looking at the Global Practice Oleksiy Gnatiuk, Serhii Puhach, Kostyantyn Mezentsev The Socio-Economic Regionalisation and the Administrative Division of Ukraine Through the Lens of the Gravity Model Liudmyla Bezuhla, Mariia Bieloborodova, Liudmyla Bondarenko, Tetiana Herasymenko Recreation Areas Optimisation and Nature Exploitation in Urban Ecosystems Svitlana Kuzikova, Valeriy Zlyvkov, Svitlana Lukomska, Tetiana Shcherbak, Olha Skyba, Borys Kuzikov Features of War Injuries in Persons of Different Ages Residing in the Kyiv and Kharkiv Regions of Ukraine Mykola Serbov, Iryna Kramarenko, Inna Irtyshcheva, Marianna Stehnei, Yevheniia Boiko, Nataliya Hryshyna, Kseniia Khaustova The Efficiency of Water Resources Management in the Black Sea Region (Ukraine) in the Context of Sustainable Development Under the Conditions of Military Operations

Studia Regionalne i Lokalne nr 3(97)/2024

Tomasz Laskowicz, Dominik Sikorski, Karolina Smętkiewicz, Taras...

ARTYKUŁY: Tomasz Laskowicz Economic Aspects of Marine Spatial Planning:The Case of Offshore Wind Farms in Poland Dominik Sikorski, Karolina Smętkiewicz The Contemporary Transformation of Post-Industrial Areas in Post-Socialist Polish Cities: Case Studies from Wrocław (Kleczków) and Kraków (Zabłocie) Taras G. Vasyltsiv, Olha O. Levytska, Olha P. Mulska, Ruslan L. Lupak, Iryna R. Bodnar Destabilization of Regional Labour Markets in Ukraineunder Heightened Security Threats Wirginia Aksztejn, Łukasz Mikuła, Marta Lackowska Local Governments of Large Polish Cities in the Face of Recentralisation: Attitudes and Their Determinants. A Study of the Years 2015-2023 Maria Bednarek-Szczepańska Protests Against the Location of Wind Power Plants in Poland and Their Consequences in the Light of the Concept of New Social Movements Mateusz Smolarski, Agnieszka Dembicka-Niemiec European Funds as an Instrument for the Implementation of Sustainable Transport in Urban Areas in the Years 2014-2020: The Example of Poland

Studia Regionalne i Lokalne nr 4(82)/2020

Nataliya Antonyuk, Oleksandra Fedun, Nataliya Papish, Marta...

WSPOMNIENIA: Grzegorz Gorzelak: Bohdan Jazłowiecki (1934 - 2020) ARTYKUŁY: Nataliya Antonyuk, Oleksandra Fedun, Nataliya Papish: Joint Border of Ukraine and the European Union...: Political and Legal Aspects of Cooperation in the Field of Integrated Border Management [Wspólna granica między Ukrainą a Unią Europejską: polityczne i prawne aspekty współpracy w zakresie zintegrowanego zarządzania granicami], doi: 10.7366/1509499548201, s. 11-32 Marta Borowska-Stefańska, Michał Kowalski, Szymon Wiśniewski, Bartosz Szustowski, Martyna Maczuga: The Impact of Statutory Sunday Trading Restrictions on the Choices of Residents of a Large Polish City with Regard to Transport Behaviours and Mobility [Wpływ ustawowego ograniczenia handlu w niedziele na zachowania transportowe mieszkańców dużego miasta w Polsce] doi: 10.7366/1509499548202, s. 33-59 Dominik Sieklucki: Obywatelska inicjatywa uchwałodawcza... w regulacjach prawnych miast na prawach powiatu [Civic Resolution Initiative in Legal Regulations of Cities with County Rights] doi: 10.7366/1509499548203, s. 60 -75 Grzegorz Gawron: Srebrna koprodukcja - analiza inicjatyw lokalnych na rzecz osób starszych w wybranych krajach rozwijających się [Silver Co-production - Analysis of Local Initiatives for the Elderly in Selected Developing Countries] doi: 10.7366/1509499548204, s.76-95 Wojciech Tomasz Modzelewski: Dyplomacja bez dyplomatów.... Polsko-chorwackie partnerstwa regionalne [Diplomacy Without Diplomats. Polish-Croatian Regional Partnerships], doi: 10.7366/1509499548205, s.96-108 Marta Szulc : Strategia Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego... - wdrażanie strategii z punktu widzenia partnerów projektów flagowych z województwa zachodniopomorskiego [Implementation of the European Union Strategy for the Baltic Sea Region from the perspective of the Flagship Project Partners from the Western Pomerania Region (Zachodniopomorskie Voivodship)] doi: 10.7366/1509499548206, s.109 - 126 Uwagi: dr hab. Agnieszka Olechnicka - redaktor naczelny periodyk redagowany wraz z Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych UW

Studia Regionalne i Lokalne nr 4(86)/2021

Katarzyna Szmigiel-Rawska, Justyna Ślawska, Sylwia Waruszewska, Przemysław...

ARTYKUŁY: Katarzyna Szmigiel-Rawska, Justyna Ślawska, Sylwia Waruszewska, Identyfikacja gmin zurbanizowanych na podstawie danych przestrzennych, s. 7-25, doi: 10.7366/1509499548601 Przemysław Tomczak, Agnieszka Latocha, Dominik Sikorski, Robert Szmytkie, Katarzyna Kajdanek, Paulina Miodońska, Od regresu do sukcesu. Identyfikacja obszarów wiejskich na podstawie poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego, s. 26-47, doi: 10.7366/1509499548602 Grzegorz Dumieński, Alicja Lisowska, Andrzej Tiukało, Badania ilościowe źródłem danych o adaptacyjności gmin zagrożonych powodzią w zlewni Nysy Kłodzkiej, s. 48-68, doi: 10.7366/1509499548603 Maciej Pilny, Sposoby wyznaczania stref w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego największych polskich miast, s. 69-82, doi: 10.7366/1509499548604 Joanna Zuzanna Popławska, Strategie reprezentowania interesów mieszkańców przez ruchy miejskie w Polsce, s. 83-97, doi: 10.7366/1509499548605 Agnieszka Murawska, Działania łódzkich ośrodków wsparcia ekonomii społecznej - jako wsparcie dla rozwoju regionu, s. 98-113, doi: 10.7366/1509499548606 RECENZJE: Roman Szul, Dominika Studzińska, Zmiana roli i charakteru granicy polsko-rosyjskiej a uwarunkowania rozwoju polskiej strefy przygranicznej, s. 117-118, doi: 10.7366/1509499548607

Studia Regionalne i Lokalne nr 4(94)/2023

Christophe Chabrot, Robert Pyka, Dominika Wojtowicz, Anna...

ARTYKUŁY: Christophe Chabrot, Robert Pyka The Metropolis of Lyon: An Example to Follow by the GZM Metropolis? Dominika Wojtowicz, Anna Baczyńska The Spatial Patterns of Sustainable Development at the Local Level Marta Götz To Diversify or to Specialise? How to Strike a Balance in a Cluster Profile: A Case Study of the Hamburg Aviation Cluster (HAv), Drawing on Related Variety and Blending Processes Janina Kotlińska, Anna Mizak, Anna Krawczyk-Sawicka The Impact of the Socioeconomic Potential of the Regions in Poland on Their Financial Condition as a Typology Criterion Tomasz Kupiec, Dorota Celińska-Janowicz Public Interventions Evaluation Practice in Cities with County Status Kamil Nowak The Spatial Differentiation of the Housing Situation in the Process of Demographic Changes Igor Ksenicz Commemorating Foreign Partnerships in the Landscape of Polish Municipalities: The Case of the Gniezno District Roman Szul Richard Higgott, States, Civilisations and the Reset of World Order, Routledge, New York 2022, 165 s. Andrzej Miszczuk Roman Szul, Dynamika imperiów-cywilizacji a system światowy, Polskie Towarzystwo Geopolityczne, Kraków 2022, 271 s. Maciej J. Nowak Jerzy Hausner, Michał Krzykawski (red.), Gospodarka i entropia. Jak wyjść z polikryzysu?, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2023, 437 s.

Studia Regionalne i Lokalne nr 4(98)/2024

Mikołaj Herbst, Michał Sitek, Iga Kołodyńska, Tiina...

ARTYKUŁY: Mikołaj Herbst, Michał Sitek Do Fewer School Transitions Imply Less Segregation? The Effects of Abolishing Middle Schools on Access to Upper Secondary Education in an Urban Context Iga Kołodyńska, Tiina Rinne, Marketta Kyttä Looking at the Suburban Landscape from the Functional Perspective - Taking Jan Gehl's Approach to the Neighbouring Municipalities of Wrocław, Poland Gbenga John Oladehinde Characteristics of Cross-border Migration in Nigerian Border Communities Agnieszka B. Chmura Lumpeks to jest mój drugi dom. Cyrkularność w warszawskich politykach, praktykach i przestrzeniach Weronika Skorupska Kooperatywy spożywcze w Polsce jako przykład alternatywnej spółdzielczości i pozaformalnej aktywności na poziomie lokalnym w Polsce Wojciech Pietrowski, Ewa Kraska Zarządzanie Regionalnym Programem Operacyjnym a ryzyko walutowe Roman Szul Andrzej Miszczuk, Alicja Sekuła, Magdalena Miszczuk, Zielona transformacja gospodarki i finansów samorządowych

Studia Regionalne i Lokalne Ukrainian Special Issue, 2024

Maryana Melnyk, Iryna Leshchukh, Uliana Ivaniu, Olena...

ARTYKUŁY: Maryana Melnyk, Iryna Leshchukh, Uliana Ivaniu The Risks and Opportunities of Forming a Specific Business Environment in Ukraine in the Conditions of War Olena Stryzhak The Features of Regional Human Capital Development Khrystyna Prytula, Anna Maksymenko, Nataliia Popovych, Halyna Ivasyk Integrating the Ukrainian Garment Industry into Global Value Chains: National and Regional Dimensions Yurii Umantsiv, Pavlo Dziuba, Yuliya Yasko, Maryna Shtan, Halyna Umantsiv The Regulatory Determinants of Economic Growth under Pandemic Challenges: Regional Cluster Issues and Patterns Lesya Korolchuk A Conceptual Approach to the Development of the Cross-Border Model of Sustainable Development of Regions in Times of War L?ubov G. Kvasnii, Olena V. Moravska, Oksana Soltysik, Yurii O. Shulzhyk, Oresta Ya. Shcherban, Stah O. Vovk Eco-Industrial Parks of the Lviv Region as a Factor of the Inclusive Development of the Western Region of Ukraine Olena Pobihun, Liudmyla Arkhypova, Yaroslava Korobeinykova, Sofiia Kachala, Victoria Hryniuk An Analysis of Tourists' Use and Assessment of Tourist Infrastructure in the Ivano-Frankivsk and Transcarpathian Regions of Ukraine Inna Mylko, Olena Nahornova, Serhii Ozhema Museums and Open-Air Museums in the Implementation of Cultural and Ethnic Tourism in Ukraine Halyna Zavarika, Olena Zelenko An Analysis of the Features of the Organisation of Tourist Activities in the Conditions of the War in Ukraine

Studia regionalne. Społeczeństwo - region - miejsce. Wybór prac Katedry Geografii Regionalnej i Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego

Marcin Wójcik

 Praca zbiorowa obejmuje badania empiryczne w następujących grupach zagadnień: – procesy integracji i dezintegracji społeczności lokalnych na różnych poziomach organizacji regionalnej osadnictwa, – tożsamość terytorialna mieszkańców regionu łódzkiego oraz kształtowanie się regionalnych i lokalnych więzi społecznych, a także terytorialnych, – percepcja procesu transformacji systemowej oraz jej konsekwencji społecznych, kulturowych i gospodarczych widocznych w krajobrazie kulturowym, – mechanizmy przemiany struktur społeczno-osadniczych na obszarach wiejskich i ich uwarunkowania systemowe, społeczno-kulturowe i lokalizacyjne, – procesy przemian społecznych oraz funkcjonalno-morfologicznych w przestrzeni wielkiego miasta (Łodzi), ze szczególnym uwzględnieniem ich efektów w postaci dysproporcji społecznych i gospodarczych widocznych w przestrzeni miejskiej, – zmiany funkcji i struktury funkcjonalnej osadnictwa pod wpływem transformacji systemowej i ich wpływ na morfologię miast i wsi, – procesy integracji i dezintegracji Obszaru Metropolitarnego Łodzi.

Studia z hebrajszczyzny biblijnej. Niedoczytanie moje

Kamilla Termińska

Rozprawa jest zbiorem studiów poświęconych swoistościom hebrajskiego języka biblijnego, które uzewnętrzniają się na wszystkich płaszczyznach, na jakich może być analizowany język; od zakodowanej w alfabecie warstwy symbolicznej, poprzez znaczenia tkwiące w leksyce, gramatyce (szczególnie w morfologii) i składni, po wielkie tekstowe figury alegoryczne i gatunki mowy. Problem wielości, dynamiki i niewykonalności wyczerpania odczytań ilustrowany jest analizami pojęć odnoszących się do prawdy, wiedzy, modalności zmysłowych, błędu, wiary, dobra, piękna, nadziei, miłości, sprawiedliwości i in. Ukazana została jednoczesna konkretność i tropiczność tkwiąca w pojęciach oddychania, jedzenia, chodzenia. Podjęto próbę interpretacji tetragramu YHWH. Analiza desemantyzacji leksemu hebrajskiego twarz została uzupełniona o opis związków frazeologicznych z tym wyrażeniem oraz o typizację wypowiedzeń odnoszących się do ‘oblicza’  B-ga.  Udowodniono, że pojęcia kauzacji i intensywności są nie tylko odmiennie konkretyzowane w języku polskim i hebrajskim klasycznym, gdzie realizują się głównie (choć nie wyłącznie) poprzez morfologię, lecz odnoszą się do odmiennych fenomenów ujmowania świata. Ideą wiążącą całość jest myśl o niepochwytności sensu, który jest uzależniony od immanentnie tkwiącej w języku naturalnym ontologii i o niemożności doczytania Tanachu do końca. Zainteresuje Czytelnika, który podejmie trud zanurzenia się w odmienną, inaczej kategoryzowaną i inaczej uformowaną rzeczywistość języka uznawanego przez wyznawców judaizmu za święty.

Studia z klasycznej etyki greckiej

Włodzimierz Galewicz

Studia z klasycznej etyki greckiej Włodzimierza Galewicza to zbiór dwunastu tekstów poświęconych pewnym wybranym zagadnieniom etycznym, zaczerpniętym z Platona (5 tekstów) i Arystotelesa (7 artykułów). Teksty te, jak pisze autor, powstawały na przestrzeni wielu lat, a część z nich ukazała się wcześniej albo w formie artykułów, albo rozdziałów w książce. Ponowna publikacja tych już opublikowanych prac (niektóre teksty zostały zmodyfikowane na potrzeby książki) uzasadniona jest podkreślanym przez autora pragnieniem popularyzacji tych tekstów oraz zwiększenia ich dostępności (dotychczas były rozproszone w różnych pismach). Warto dodać, że do wcześniej publikowanych rozpraw autor dodał cztery całkowicie nowe teksty. W moim przekonaniu przedstawiony do recenzji zbiór tworzy bardzo udaną, jednolitą pod względem treści, formy, metody badawczej oraz sposobu analizy całość. Wszystkie teksty skupiają swoje rozważania na pewnych wybranych kwestiach z zakresu etyki platońskiej i arystotelesowej, poddając odpowiednie fragmenty dialogów Platona i Etyk Arystotelesa analizie filologicznej i historyczno-filozoficznej, w rozumny i interesujący sposób zadając pytania, przedstawiając próby odpowiedzi i starannie interpretując tekst. Co wydaje mi się warte szczególnego podkreślenia, wszystkie prace zawarte w zbiorze napisane są w taki sposób, że lektura ich sprawia niewątpliwą przyjemność.

Studia z leksykografii historycznej, wydanie 2 rozszerzone

Marek Kaszewski

Książka Studia z leksykografii historycznej (wydanie 2 rozszerzone) zawiera zbiór szkiców o dawnych słownikach języka polskiego. Obejmuje ona przede wszystkim studia materiałowe nad historycznymi dykcjonarzami w ujęciu porównawczym, także z uwzględnieniem danych statystycznych. W monografii Czytelnik odnajdzie również pogłębione refleksje o charakterze metaleksykograficznym, odnoszące się do kwestii szczegółowych, które do tej pory nie budziły większego zainteresowania historyków języka polskiego. Studium gromadzi informacje o dziełach mniej znanych, które nie zostały przez lingwistów kompleksowo opisane (Volckmar, Troc, Bandtkie, Osiński), dotyczące w dużej mierze relacji między dawnymi dziełami polskiej leksykografii – zarówno w aspekcie zawartości leksykalnej tych zbiorów, jak i charakteru ich makro- oraz mikrostruktury. 

Studia z socjologii sztuki. Od estetyki socjologicznej do socjologii sztuki cross-genre

Anna Matuchniak-Mystkowska

Książka stanowi erudycyjne i wyjątkowo rzadkie w polskiej literaturze socjologiczno-humanistycznej studium pogłębionych, systematycznych i w bardzo poglądowy sposób prowadzonych analiz, które w swojej historii i praktyce badawczej splatały polskie drogi odrębnych, ale silnie powiązanych studiów, a nawet coraz bardziej samodzielnie funkcjonujących dyscyplin, takich jak estetyka, socjologia kultury, filozofia i psychologia sztuki. Owocowały one pracami z zakresu estetyki socjologicznej, kompetencji artystycznej i estetycznej, socjologii i psychologii recepcji, antropologii komunikacji oraz wieloma projektami o charakterze interdyscyplinarnym, szczególnie we współczesnych wersjach tego typu badań i refleksji. Publikacja jest przejawem wybitnie dojrzałego warsztatu i wrażliwości intelektualnej prof. Anny Matuchniak-Mystkowskiej, przedstawicielki ważnej i ciągle aktywnej szkoły w kulturalistycznie pojmowanej socjologii, jaką zbudowała nestorka polskich nauk społecznych i humanistycznych - prof. Antonina Kłoskowska. dr hab. Leszek Korporowicz, prof. UJ Monografia prezentuje wybrany dorobek naukowy Autorki, jednej z najwybitniejszych postaci w polskiej socjologii sztuki. Z Jej dokonań w tej dziedzinie czerpie już kilka pokoleń badaczy. Książka jest bardzo ciekawą propozycją zwiększenia dostępności wcześniej publikowanych w formie artykułów tekstów, które obecnie, z racji swojego rozproszenia, nie mogą dotrzeć do czytelników. Poruszane w poszczególnych rozdziałach problemy zachowały swoją doniosłość, dlatego monografia nie jest jedynie dokumentacją dorobku Autorki, lecz sformułowanymi ponownie głosami w nadal aktualnej dyskusji naukowej. Warto podkreślić, że publikacja jest bardzo dobrze napisana, wciąga, inspiruje i skłania do refleksji nad współczesnymi zjawiskami artystycznymi. Dzięki przystępnemu językowi pozwala lepiej zrozumieć ten obszar życia społecznego nie tylko specjalistom, lecz także wszystkim zainteresowanym sztuką. Doskonale promuje wiedzę naukową i korzyści z niej płynące. dr hab. Przemysław Kisiel, prof. UE

Studia z teorii klas społecznych

Jerzy Kochan

Ptaki fruwały przed pojawieniem się ornitologii, nie musiały się bowiem uczyć latania od naukowców. Moralność istniała przed pojawieniem się etyków, a gorączka przed powstaniem akademii medycznych. Podobnie jest z teorią klas. Już od wieków ludzie zdają sobie sprawę z nierówności i sprzecznych interesów społecznych, z wyzysku i niesprawiedliwości. Przybierają one różne formy i w tych formach pozostają często nierozpoznane, niewidoczne i objęte tabuizacją, na straży której zazwyczaj stoją wojsko, policja, sądy, przymus ekonomiczny i cała zblokowana wiedza-władza aktualnej dominacji klasowej. Teoria klas jest swoistą społeczną psychoanalizą zastosowaną do całego społeczeństwa klasowego. Jest jednym z genialnych narzędzi poznawczych stworzonych przez trzech mistrzów podejrzeń: Marksa, Nietzschego, Freuda. I to być może narzędziem najprzemyślniejszym! W Polsce teoria klas społecznych nie cieszy się zbytnią popularnością, a jej znajomość wydaje się zanikać. Dzieje się tak ze szkodą dla wiedzy o społeczeństwie. Książka, którą przedstawiam czytelnikowi, stara się w pewnej mierze zaradzić tym kłopotom. Zawiera analizę historii uprawiania teorii klas w Polsce po drugiej wojnie światowej. Składają się na nią teksty historyczne, zarazem polemiczne, uwikłane w dyskusje teoretyczne, lecz niepozbawione systematycznego wykładu teorii klas, a także wielu nowych propozycji interpretacyjnych. Jerzy Kochan

Studies in Contrastive Semantics, Pragmatics, and Morphology

red. Paulina Biały, Bożena Cetnarowska

Książka stanowi zbiór artykułów poświęconych zagadnieniom związanym z lingwistyką kontrastywną. Artykuły w niej zaprezentowane omawiają w głównej mierze kwestie dotyczące kontrastywnej semantyki kognitywnej. Niemniej jednak, kilka artykułów skupia się wokół morfologii i pragmatyki kontrastywnej, dzięki czemu może być wartościowym woluminem dla szerszego grona czytelników. W publikacji poruszane są zjawiska językowe występujące głównie w języku polskim i angielskim, jednakże czytelnika mogą także zainteresować odniesienia do języka chorwackiego, francuskiego, czy czeskiego. O ile we wstępie w sposób przeglądowy omówione są najistotniejsze kwestie dotyczące lingwistyki kontrastywnej w szerszym kontekście, to poszczególne artykuły mają na celu ukazanie obecnych tendencji w badaniach kontrastywnych oraz zróżnicowanych metod badawczych. Dlatego też niniejsza publikacja adresowana jest głównie do językoznawców, teoretyków i praktyków lingwistyki kontrastywnej, a także kognitywistów.

Stulecie poetek polskich. Przekroje - tematy - interpretacje

Praca zbiorowa

Monografia Stulecie poetek polskich ukazuje twórczość znanych i mniej znanych polskich poetek (a także kilku obcych, literaturze polskiej przyswojonych), powstającą od początku XX do drugiej dekady XXI wieku – ich działalność zarówno poetycką, jak i tłumaczeniową, a także tę adresowaną do młodego odbiorcy. W nowych odczytaniach powracają zarówno autorki wielokrotnie już opisywane, o utrwalonej pozycji w literaturze: Kazimiera Iłłakowiczówna, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Anna Świrszczyńska, Julia Hartwig, Wisława Szymborska, Urszula Kozioł, Krystyna Miłobędzka, Halina Poświatowska czy Ewa Lipska, jak i te niegdyś znane, lecz dziś nieco już zapomniane lub mniej popularne ‒ takie jak między innymi Wanda Chotomska, Teresa Socha-Lisowska, Helena Raszka, Joanna Pollakówna, Małgorzata Hillar, Jadwiga Stańczakowa, Krystyna Rodowska, Marianna Bocian czy Barbara Sadowska. Ważne miejsce zajmują również poetki debiutujące w XXI wieku ‒ na przykład Agnieszka Kuciak, Julia Fiedorczuk, Joanna Mueller, Małgorzata Lebda, Justyna Bargielska, Urszula Zajączkowska, Kamila Janiak czy Katarzyna Giełżyńska. Ponawianie pytania o obecność i miejsce poezji kobiet w polskiej historii literatury wyznacza rytm książki w postaci zmieniającej się w poszczególnych częściach perspektywy: od ujęć przekrojowych, poprzez opracowania tematologiczne, aż po zbliżenia interpretacyjne. Charakterystyczne dla szkiców pojawiających się w książce jest równouprawnienie ich bohaterek, tych zapoznanych lub nigdy niewypromowanych, oraz tych nielicznych, którym udało się zająć miejsce w kanonie. Powstała w ten sposób wielowątkowa i wieloautorska opowieść nie tylko o poezji kobiet ostatniego stulecia, ale także o jej postrzeganiu i recepcji, o przełamywaniu interpretacyjnych klisz i obalaniu historycznoliterackich stereotypów. Jej bohaterkami są kobiety piszące, które poprzez dochodzenie do własnego języka i budowanie samoświadomych, oryginalnych projektów potwierdzają swą istotną obecność nie tylko w historii poezji – chronologiczna lektura ich wierszy, przynoszą¬cych zmianę w podejściu do ważnych i aktualnych tematów, stanowi bowiem także opowiedzianą przez medium literatury historię polskiej kobiety i jej drogi emancypacyjnej. Stulecie poetek polskich to projekt bardzo wartościowy nie tylko dlatego, że wypełnia wiele białych plam w obrazie historii naszej literatury, dokonuje reinterpretacji historycznoliterackich ustaleń i wywraca na nice pokutujące wciąż stereotypy o „niepozorności” poezji kobiecej. Sukcesem tomu, prócz zaprezentowania w wielorakich przekrojach nie w pełni doszacowanej poezji polskich autorek, jest rozbicie sporej ilości omyłek czy nazbyt pochopnych sądów, jak choćby tych o nikłej obecności Historii w ich utworach czy wątłym potencjale metajęzykowym. Wreszcie: autorki kolejnych rozdziałów, wyczulone na mechanizmy sprzyjające marginalizacji piszących kobiet, rozsadzają ramy uschematyzowanych porządków historycznoliterackich, umieszczając współczesną poezję kobiet w obszarze uniwersalnie traktowanej literatury polskiej. Nie na marginesach „męskiego”, nie w opozycji, a równoprawnie.              prof. dr hab. Danuta Opacka-Walasek  

Stworzenie i początek Wszechświata. Teologia - Filozofia - Kosmologia

Michał Heller, Tadeusz Pabjan

Jak pogodzić wiarę w stworzenie świata przez Boga z wiedzą naukową? Jak się ma biblijny opis stworzenia do około czternastu miliardów lat historii wszechświata i ewolucyjnego pochodzenia ciała i umysłu człowieka?  Czy nowoczesny, naukowy światopogląd wyklucza religijność i czyni z niej zabobon? To pytania, jakie przed sobą muszą postawić nie tylko naukowcy, filozofowie i teologowie. Stawia je każdy, kto racjonalnie podchodzi do swojej wiary, czyli prawdę o Bogu i świecie próbuje odczytać zarówno w Księdze Pisma Świętego, jak i Księdze Przyrody. Książka ta jest praktycznym, podstawowym kursem z teologii stworzenia, filozofii nauki, kosmologii i teorii ewolucji. Polecamy ją wszystkim osobom religijnym, borykającym się z problemami z pogodzeniem swojej wiary z naukowym obrazem świata, a także tym, którzy są przekonani, że w XXI wieku religia jest wyłącznie zabobonem. Być może argumentacja zawarta w tej książce przekona ich, że nie ma zasadniczej sprzeczności pomiędzy prawdami teologii, a prawdami nauk przyrodniczych. Stworzenie i początek Wszechświata. Teologia – Filozofia – Kosmologia została napisana między innymi z myślą o katechetach, jako pomoc dydaktyczna w nauczaniu przez nich religii uczniów wszystkich klas szkół podstawowych, gimnazjów i pogimnazjalnych. Z oczywistych powodów możliwość konfrontowania prawdy o stworzeniu świata przez Boga z aktualnym obrazem świata nie jest zarezerwowane jedynie dla „zawodowych” teologów. W rzeczywistości konfrontację taką powinien przeprowadzać na swój własny użytek każdy człowiek wierzący w Boga i poszukujący odpowiedzi na fundamentalne pytania o sens swojego istnienia i zarazem istnienia świata, w którym przyszło mu żyć. Fenomen wiary nie rozgrywa się przecież na kartach traktatów teologicznych; jego „naturalnym środowiskiem” jest przestrzeń relacji pomiędzy Bogiem i konkretnym, żyjącym w danym czasie i środowisku człowiekiem. I to właśnie dlatego konkretny człowiek – a nie tylko „zawodowy” teolog – musi poszukiwać odpowiedzi na pytania, które dotyczą jego samego i które dla niego samego są ważne.(…) Oddajemy do rąk Czytelników książkę pomyślaną jako w miarę zwięzły przewodnik po problematyce stworzenia, który może okazać się pomocny w ich osobistych poszukiwaniach. Nie jest to ani kompletne, ani wyczerpujące opracowanie, wydaje się jednak, że uwzględnia ono, i przynajmniej krótko naświetla, te aspekty zagadnienia, które na obecnym etapie rozwoju teologicznej refleksji nad kwestią stworzenia z pewnych względów wydają się najbardziej istotne.  Michał Heller i Tadeusz Pabjan