Popularnonaukowe i akademickie
Doświadczanie pejzażu dźwiękowego. Ekologia akustyczna w edukacji
Magdalena Sasin
Książka kompleksowo i po raz pierwszy w literaturze polskiej w tak obszernej i pogłębionej formie przybliża czytelnikowi założenia mało znanej w Polsce ekologii akustycznej - interdyscyplinarnej dziedziny badającej relacje między człowiekiem a jego otoczeniem dźwiękowym, stworzonej w drugiej połowie XX wieku przez kanadyjskiego kompozytora i pedagoga Raymonda Murraya Schafera. Na podstawie badań własnych, przeprowadzonych wśród osób wyróżniających się wyższą niż przeciętna wrażliwością dźwiękową i wiedzą na temat zjawisk akustycznych, autorka formułuje sugestie dla praktyki pedagogicznej. Przedstawia konkretne propozycje metodyczne i organizacyjne. Z publikacji mogą skorzystać specjaliści zajmujący się problematyką dźwięku - terapeuci, pedagodzy, artyści, architekci oraz przedstawiciele innych zawodów, dla których dźwięk i potrzeba jego kształtowania są codziennym zadaniem pracy twórczej. Książka jest też skierowana do rodziców i opiekunów dzieci nadwrażliwych dźwiękowo oraz do wszystkich, którym kondycja współczesnego środowiska dźwiękowego nie jest obojętna. Istotą dociekań autorki są badania własne, zaprojektowane i przeprowadzone na potrzeby monografii. Wartościowe jest zwłaszcza szczegółowe, przeglądowe ujęcie literatury przedmiotu, dokonane z perspektywy interdyscyplinarnej, a nawet międzydziedzinowej, co dowodzi erudycyjnego potencjału badawczego, ukazując jednocześnie lukę w namyśle nad "dźwięko-logią" w polskiej literaturze pedagogicznej. [...] Walorem publikacji jest podjęcie tematyki niemal nieobecnej w dorobku pedagogicznym, zaś sięgnięcie do polifonicznego sposobu prowadzenia narracji odwołującej się do optyki kulturowej, kulturoznawczej, muzykologicznej, psychologicznej, a nawet ornitologicznej świadczy zarówno o oryginalności ujęcia tez, jak i ich innowacyjności. Z recenzji prof. dr hab. Katarzyny Krasoń Autorka podejmuje bardzo udaną próbę twórczego rozwinięcia koncepcji ekologii akustycznej, w szczególności w jej wymiarze edukacyjnym. Oryginalność jej monografii widoczna jest w profesjonalnym połączeniu trzech obszarów: omówienia pejzażu dźwiękowego, badań jakościowych nad doświadczeniem dźwięku oraz konstruowania zarysu programu autorskiego jako koncepcji edukacyjnej dla dzieci i młodzieży. Autorka rozszerza naukową debatę o ekologii akustycznej w kierunku praktyki dydaktycznej, co nadaje publikacji nowatorski charakter. Z recenzji dra hab. Jarosława Chacińskiego, prof. Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku
Doświadczenia biograficzne kobiet odnoszących sukcesy zawodowe. Warunki uczestnictwa społecznego
Ewa Arleta Kos
W późnonowoczesnym społeczeństwie, w warunkach wciąż zmieniającej się rzeczywistości, przebieg życia wymaga kontroli. Jednostka musi czuwać, by nie przegapić szansy lub zagrożenia. Jest to istotne zarówno w wymiarze zewnętrznym - przy wyborze spośród różnych rodzajów ofert społecznych, jak i wewnętrznym - podczas wyboru celów działania, wartości, priorytetów życiowych, stylów życia, wzorów osobowych. Podejmowane decyzje kształtują doświadczenia badanych kobiet, różnicują przebieg ich życia, modelują sytuację zawodową. Narratorki, dokonując wyborów, nie tylko korzystają z istniejących możliwości, ale często je kreują. "Publikacja jest nowatorska, oryginalna. Wyróżnia się na tle książek dotyczących podobnej problematyki teoretyczną dojrzałością i metodologicznym mistrzostwem. Bardzo dobrze napisana, ciekawa i ważna społecznie." Z recenzji prof. dr hab. Mirosławy Nowak-Dziemianowicz Dolnośląska Szkoła Wyższa
Doświadczenia transformacji systemowej w państwach Europy Środkowej i Wschodniej
red. Marek Barański, Natalia Rudakiewicz, Maciej Guzy
Kraje Europy Środkowej i Wschodniej przebyły długą drogę reform mających na celu przede wszystkim demokratyzację władzy państwowej, urynkowienie i prywatyzację gospodarki oraz rozwój społeczeństwa obywatelskiego, korzystając w procesie modernizacji z doświadczeń państw zachodnich. Po 26 latach transformacji rodzą się dzisiaj pytania: Czy proces modernizacji państw Europy Środkowej i Wschodniej można uznać za zakończony? Czy „Wschód” dogonił „Zachód”? Pomimo pogłębiania integracji w ramach Unii Europejskiej wciąż istnieją rażące dysproporcje pomiędzy rozwiniętą Europą Zachodnią a europejskimi państwami postsocjalistycznymi. Europa Środkowa i Wschodnia jest obszarem bardziej podatnym na oddziaływanie czynników egzogennych, zwłaszcza wschodniego sąsiedztwa, szczególnie skutków polityki Federacji Rosyjskiej, odbudowującej swoją mocarstwową pozycję wobec europejskich i azjatyckich sąsiadów środkami militarnymi, destabilizując sytuację w regionie. Aktualność i waga tych zjawisk poszerzają pola badawcze i potrzebę systematycznego monitorowania polityki wschodniej Unii Europejskiej. Publikacja podzielona została na trzy bloki tematyczne. Część pierwsza poświęcona jest teoretyczno-filozoficznym aspektom transformacji. Autorzy starają się przedstawić teoretyczne tło sporów politycznych dotyczących transformacji politycznej z punktu widzenia wartości ideologicznego kontinuum od prawicowości do lewicowości. Drugi blok tematyczny dotyczy kwestii społecznych transformacji. Traktuje w głównej mierze o zmianach, jakie zachodzą w sferach kulturowych, gospodarczych i społecznych państw Europy Środkowej i Wschodniej podczas transformacji, z punktu widzenia różnych wskaźników rozwoju społecznego. Trzecia część monografii zawiera artykuły dotyczące kształtowania się i ewolucji narodowych systemów politycznych poszczególnych państw Europy Środkowej i Wschodniej z punktu widzenia oddziaływania czynnika endogennego oraz doświadczeń wysoko rozwiniętych państw demokratycznych. Wpływ wielorakich czynników na rozwój i przemiany polityczne zachodzące podczas procesu transformacji systemowej prowadzi do unikalnych doświadczeń w poszczególnych państwach, co stanowi podstawę do analiz porównawczych. Prezentacja dorobku badawczego autorów wywodzących się z różnych ośrodków akademickich stosujących różnorodne metodologie i narzędzia w obrębie zakreślonego przedmiotu badawczego powoduje, iż publikacja ma walor studium interdyscyplinarnego.
Doświadczenie duchowości. Konteksty filozoficzno-literackie
Anna Walczak, Artur Jocz
Przedmiotem naszych intelektualnych dociekań uczyniliśmy filozofię i literaturę, ponieważ również one - obok religii - roszczą sobie prawo do intelektualnej i artystycznej eksploracji doświadczenia duchowości. Dlatego o doświadczeniu duchowości mówimy w kontekście filozoficzno-literackim. Nie chodziło nam o zrekonstruowanie jakiejś teorii, która uwolni badany przedmiot od przypisywanej mu przez interpretacyjną tradycję niepoznawalności i niejednoznaczności. Nasz zamiar jest o wiele skromniejszy - chcemy mówić o doświadczeniu duchowości dwoma językami: filozofii i literatury. Pierwsza część książki charakteryzuje się zatem większym stopniem ogólności formułowanych rozważań. Natomiast w części drugiej skupiamy się na analizie literackiego doświadcze(a)nia duchowości, czyli jej artystycznych wizualizacjach. Piszemy przede wszystkim o pewnej istotnej potencji literatury, która manifestuje się wykraczaniem poza jej wąsko rozumianą funkcję poetycką. Sprowadza się ona do chęci artystycznego uchwycenia kategorii, która od zawsze była związana z religią i filozofią - duchowości i jej doświadcze(a)nia. W ten sposób zostaje przerzucony swoisty intelektualny most pomiędzy ogółem i szczegółem. Ze Wstępu
Marlena Kaźmierska
Publikacja opisuje doświadczenia młodych kobiet: studentek, doktorantek, absolwentek, ze zdiagnozowaną endometriozą oraz ukazuje, jak krzywdzące są słowa "taka pani uroda". Autorka przedstawia rzeczywistość endokobiet (tak bardzo różniącą się od "normalnej") oraz pogłębiony wymiar zmagania się z chorobą przewlekłą (obejmującego proces diagnozy i leczenia, a także codzienne życie). W książce zaprezentowane zostały biografie endokobiet, ich subiektywny sposób postrzegania własnych przeżyć i świata zewnętrznego we współczesnych polskich realiach społeczno-kulturowych. Opowiedziane historie są świadectwem, jak endometrioza może oddziaływać na różne obszary życia chorujących kobiet oraz na jego przebieg - niejednokrotnie zakłócając realizację planów i marzeń.
Doświadczenie estetyczne i wspólnota spektaklu
Katarzyna Kasia
Na czym opiera się współczesna wspólnota? Czy tym, co konstytuuje nasze poczucie przynależności, jest historia, tradycja, wiara w mit? Na czym opieramy swoją tożsamość? W jakim stopniu wynika ona z bycia członkinią lub członkiem jakiejś grupy? Jaką rolę odgrywa w tym spektakl medialny rozgrywający się przed nami i angażujący naszą uwagę właściwie bez większych przerw? Czy spektakl - dzięki globalizacji i nowym elektronicznym mediom - wytwarza szczególny rodzaj powszechnego zaangażowania? A może właśnie zastępuje i przesłania faktyczne uczestnictwo i poczucie bliskości? W kontekście tych pytań istotne staje się zagadnienie doświadczenia estetycznego: na ile zachowuje ono swój transformujący potencjał? Natłok bodźców o charakterze estetycznym może przecież prowadzić do uodpornienia się na ich działanie. Książka Doświadczenie estetyczne i wspólnota spektaklu to próba zmierzenia się między innymi z tymi kwestiami i zarazem omówienie ich w szerokim kontekście teorii filozoficznych odnoszących się do kategorii pozoru, edukacji estetycznej i "słabego myślenia". Katarzyna Kasia - filozofka, absolwentka Wydziału Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, stypendystka Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Włoskiej i Fundacji Kościuszkowskiej, visiting professor w Princeton University. Wykłada w warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych i w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Autorka książki Rzemiosło formowania (2008), tłumaczka prac współczesnych włoskich filozofów: Estetyka. Teoria formatywności Luigiego Pareysona oraz Poza interpretacją. Znaczenie hermeneutyki dla filozofii współczesnej i Nie być Bogiem Gianniego Vattimo.
Doświadczenie lektury. Między krytyką literacką a dydaktyką literatury
Krzysztof Biedrzycki, Anna Janus-Sitarz
Czytelnik dostaje do rąk książkę, w której zostały zebrane wypowiedzi krytyków literackich i badaczy krytyki, dydaktyków literatury i nauczycieli języka polskiego, teoretyków i historyków literatury. Układają się one w ciąg refleksji nad doświadczeniem lektury i otwierają przestrzeń do dyskusji o lekturze spontanicznej i profesjonalnej, o miejscu książki w świecie zdominowanym przez kulturę audiowizualną i cyfrową, o kryzysie czytelnictwa. Czytanie, bliski kontakt z literaturą, przeżywanie lektury są to doświadczenia, którymi warto się dzielić z innymi uczestnikami życia kulturalnego, czy będą to spontaniczni czytelnicy, czy uczniowie nakłaniani do obcowania z dziełami przez nauczyciela. Jak zachęcać ich do spotkań z literaturą, zarażać radością czytania i jednocześnie pogłębiać czytelnicze kompetencje? Warto kontynuować rozmowę na ten temat.
Dowody zbrodni. Jak rośliny rozwiązują zagadki kryminalne
David J. Gibson
Gwałciciel i morderca Charles Ashley nie zostałby złapany, gdyby nie mech pod paznokciami jego ofiary. Liście przyczepione do kaptura bluzy D'Angela Darby'ego umożliwiły skazanie go za popełnione morderstwo. Ciało pewnego mężczyzny znaleziono tylko dzięki temu, że ze znajdującego się w jego żołądku nasiona wyrósł nietypowy dla tego obszaru figowiec. W Dowodach zbrodni David Gibson omawia głośne przypadki spraw kryminalnych, do których rozwiązania przyczyniły się rośliny rosnące na miejscu zbrodni lub znalezione w ciałach ofiar i na rzeczach należących do przestępców. Dzięki nim osądzono i skazano wielu morderców z pierwszych stron gazet, takich jak Ian Huntley (morderstwa w Soham, Anglia, 2002) i Bruno Hauptman (porwanie małego Lindbergha, Stany Zjednoczone, 1932).Analiza roślin umożliwiła także zlokalizowanie "składu" Teda Bundy'ego, czyli miejsca, gdzie zostawiał głowy swoich ofiar. Książka Davida Gibsona zdecydowanie nie jest lekturą dla wrażliwych. Natomiast prawdziwi wielbiciele zagadek kryminalnych przeczytają ją z zapartym tchem.