Popularnonaukowe i akademickie
Søren Kierkegaard
Rok 1854 był przedostatnim rokiem życia Kierkegaarda. Obecnie wracał raz jeszcze do tematów, o których pisał wcześniej w pismach pseudonimowych, w rozprawach i mowach budujących, oraz we wcześniejszych partiach Dzienników. Teraz uściślał sformułowania, dookreślał swoje uprzednie wypowiedzi, dodawał nowe uwagi i nowe ilustrujące przykłady. Duński myśliciel nigdy nie pisał w sposób beznamiętny i chłodny, przeciwnie, był pisarzem, który wykorzystywał swój wielki talent literacki, by zarówno intelektualnie, jak i emocjonalnie poruszyć czytelnika, skłaniając go do określonych egzystencjalnych decyzji. Bywał w swoich określeniach dosadny a nawet pikantny. Notatki z tego końcowego okresu twórczości są jeszcze ostrzejsze w swej formie wyrazu niż te z lat wcześniejszych. Dzięki temu mocniej zapadają w pamięć czytelnika wszystkie kierowane do niego najważniejsze przesłania Duńczyka. Tematów, które poruszono w SKS 26 jest wiele, ale chyba najmocniej przebija się kwestia rozwoju ludzkiej jednostki w wymiarze psychicznym i duchowym. Jednostką ludzką (o osobie pisał rzadziej) Kierkegaard zajmował się od samego początku swojej filozoficznej aktywności, ale w ostatnich latach czynił to szczególnie intensywnie. Z pewnością odczuwał upływ sił żywotnych, zostawało mu jeszcze kilkanaście miesięcy życia, tym bardziej pragnął, aby to, co go najbardziej poruszało, wybrzmiało jeszcze mocniej i wyraźniej niż dotąd. Notatki z tego okresu są jakby mniej enigmatyczne, niedokończone, bardziej konkluzywne i dookreślone. W nich mistrz z Kopenhagi uściśla istotę ludzkiej egzystencji, która z całą egzystencjalną powagą dzieje się w relacji z Bogiem i przed Bogiem. Relacja ta jest niesłychanie dramatyczna, niekiedy bolesna, gdyż stają wobec siebie: nieskończony Majestat Boga, który jest Miłością, i człowiek w swej nędzy, grzeszności i skończoności. W tej ostatniej partii notatek Kierkegaard od różnych stron, z niezwykłą przenikliwością przedstawia ten miłosny dramat, który staje się udziałem wolnego człowieka.
Stanisław Ossowski
,,W kręgu Stanisława Ossowskiego" to projekt naukowy realizowany przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego celami są: dokumentacja dorobku Ossowskiego i jego środowiska, badania nad twórczością i znaczeniem tego kręgu oraz publikacja niedrukowanych pism uczonego. Tom pierwszy Dzienników jest drugą książką powstałą w ramach projektu. Dzienniki Stanisława Ossowskiego, wydawane ponad pół wieku po jego śmierci, obejmują niemal całe życie autora, wplecione w historię Polski. Pisane były, z przerwami, od 1905 do 1963 roku. Są zbiorem zapisków z życia codziennego, wojen i podróży, obserwacji środowiskowych, notatek z lektur i przemyśleń; łączy je uważność i refleksyjność. Stanowią materiał do biografii intelektualnej Ossowskiego i źródło do historii życia umysłowego w Polsce. Bogaty aparat naukowy ułatwia zrozumienie zapisków i umieszcza je w kontekście ludzi, miejsc i czasów. Tom II obejmie lata 1939-1949, a tom III - 1949-1963.
Stanisław Ossowski
,,W kręgu Stanisława Ossowskiego" to projekt naukowy realizowany przez Wydział Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jego celami są: dokumentacja dorobku Ossowskiego i jego środowiska, badania nad twórczością i znaczeniem tego kręgu oraz publikacja niedrukowanych pism uczonego. Tom trzeci Dzienników jest szóstą książka powstałą w ramach projektu. Dzienniki Stanisława Ossowskiego, wydawane ponad pół wieku po jego śmierci, obejmują niemal całe życie autora, wplecione w historię Polski. Pisane były, z przerwami, od 1905 do 1963 roku. Są zbiorem zapisków z życia codziennego, wojen i podróży, obserwacji środowiskowych, notatek z lektur i przemyśleń; łączy je uważność i refleksyjność. Stanowią materiał do biografii intelektualnej Ossowskiego i źródło do historii życia umysłowego w Polsce. Bogaty aparat naukowy ułatwia zrozumienie zapisków i umieszcza je w kontekście ludzi, miejsc i czasów. Tom I obejmuje lata 1905-1939, tom II 1939-1940, tom III 1949-1963. Cykl "Dzienników" otrzymał Nagrodę Historyczną "Polityki" 2023 w kategorii "Pamiętniki i źródła"
Eric Berne
Jak zmienić swój scenariusz życiowy, aby być szczęśliwym. Umiejętność porozumiewania się z innymi ludźmi kształtuje nasze życie. Życie każdego z nas toczy się zaś według scenariusza, który tworzymy we wczesnym dzieciństwie. Scenariusz może być smutny, może być też pełen sukcesów; decyduje, w jaki sposób odnosimy się do przyjaciół, kogo poślubiamy, a nawet w jakim łożu zakończymy życie. Berne demonstruje w tej książce, jak powstaje taki scenariusz, jak wprowadzany jest w życie i co najważniejsze jak każdy z nas może go zmienić, aby zakończył się szczęśliwie...
Jean M. Twenge
Jean Twenge pierwsza podniosła alarm, gdy w swoim wiralowym artykule, opublikowanym na łamach The Atlantic w 2017 roku, zadała pytanie: Czy smartfony zniszczyły całe pokolenie?. Od tamtej pory jest jedną z czołowych postaci i moją partnerką w badaniach naukowych w przedsięwzięciu dokumentowania coraz silniejszego negatywnego wpływu dzieciństwa spędzanego w telefonach na rozwój dzieci. W tej książce Jean Twenge nie ogranicza się do dokumentowania, lecz podpowiada nam, co jako rodzice możemy zrobić, aby chronić swoje dzieci, nie odcinając ich przy tym od technologii ani od rówieśników. Jeżeli uda nam się wprowadzić w życie choćby kilka z tych dziesięciu zasad, to będziemy mieć szczęśliwsze rodziny i zdrowsze dzieci. Jonathan Haidt, NYU-Stern School of Business, autor między innymi "Prawego umysłu" i "Niespokojnego pokolenia" Rodzice XXI wieku często czują, że prowadzą nierówną walkę coraz trudniejszą, w miarę jak technologia wdziera się do wszystkich zakamarków naszego życia. Od rosnącego problemu uzależnienia od mediów społecznościowych po coraz bardziej niepokojący kryzys zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży rodzice borykają się z przytłaczającymi trudnościami. Jak mogą pomóc swoim dzieciom w zbudowaniu zdrowej, zrównoważonej relacji z nowymi technologiami mimo że urządzenia i aplikacje projektuje się w taki sposób, aby wciągały użytkowników w głąb cyfrowego świata? Jean Twenge, autorka bestsellerów, powraca z Dziesięcioma zasadami wychowania w cyfrowym świecie praktycznym przewodnikiem, o który rodzice od dawna prosili. Na podstawie wieloletniego doświadczenia jako psycholożki zajmującej się badaniem pokoleń i jako matki trojga dzieci napisała ona rzeczowy poradnik dotyczący tego, jak wychować odporne psychicznie dzieci o rozwiniętej świadomości cyfrowej. Nie ma tu mglistych apeli o zwiększenie piśmienności cyfrowej. Zamiast tego Jean Twenge przedstawia dziesięć praktycznych zasad, które pomagają chronić dobrostan psychiczny dzieci, a jednocześnie wspierają rozwój samodzielności i głębokich więzi w rodzinie. Od reguły Żadnych mediów społecznościowych do szesnastego roku życia po utworzenie stref bez telefonów, takich jak sypialnie czy miejsce spożywania rodzinnych posiłków te zasady opierają się na wynikach badań naukowych, a przy tym są tak proste, że można je włączyć do życia codziennego każdej rodziny. Krótka, wzmacniająca i nadzwyczaj aktualna ta książka wyposaża rodziców w narzędzia, które pomogą im sprostać wyzwaniom i niebezpieczeństwem cyfrowego świata. Chodzi tu nie tylko o ochronę przed bezpośrednimi zagrożeniami, takimi jak cyberprzemoc, lecz także o działania wspierające rozwój ważnych umiejętności życiowych, zakłócany przez nadmiar czasu spędzanego przed ekranem takich jak samodzielność czy kreatywność. Dziesięć zasad wychowania w cyfrowym świecie to lektura obowiązkowa dla rodziców na całym świecie źródło praktycznych rozwiązań, które pomogą nam zadbać o przyszłość dzieci bez odbierania im radości tu i teraz. Jean M. Twenge, profesorka psychologii na Uniwersytecie Stanowym w San Diego, jest autorką ponad 190 publikacji naukowych i siedmiu książek opartych na wynikach jej badań, między innymi znanych i popularnych w Polsce: Pokoleń i iGen. Jej badania opisywano w takich pismach, jak Time, Newsweek, New York Times, USA Today i Washington Post. Omawiano je również w programach telewizyjnych, takich jak Today, NBC Nightly News, Fox and Friends, Dateline, Real Time with Bill Maher, a także na antenie National Public Radio. Recenzja: Publishers Weekly: W tym pouczającym, bogatym w cenne informacje poradniku Jean Twenge (autorka książki Pokolenia) podpowiada rodzicom, co mogą zrobić, aby ich dzieci utrzymywały zdrowe relacje z wszechobecną technologią. Autorka przekonuje, że rodzice powinni stawiać swoim dzieciom jasne granice dotyczące korzystania z telefonów i laptopów, zwłaszcza że zabezpieczenia prawne, mające chronić najmłodszych przed kontaktem z niewłaściwymi treściami, są delikatnie mówiąc dość wątłe. Zachęca do wprowadzenia sztywnych limitów czasu ekranowego, przy wsparciu programów i aplikacji do kontroli rodzicielskiej. Dzięki tym ograniczeniom rodzice mogą zadbać o to, by korzystanie z nowoczesnych technologii nie zakłócało takich sfer życia ich dzieci, jak kontakty towarzyskie czy aktywność fizyczna. Jean Twenge radzi też rodzicom, aby nie dawali swoim dzieciom smartfonów przed osiągnięciem przez nie wieku uprawniającego do prowadzenia samochodu. Powołuje się przy tym na badania, które wykazały, że opóźnienie rozpoczęcia korzystania ze smartfonu wywiera dobroczynny wpływ na zdrowie psychiczne młodych ludzi. Jeden z pozytywnych, wolnych od technologii sposobów wspierania rozwoju samodzielności u dorastających dzieci przekonuje polega na stwarzaniu im możliwości gromadzenia wartościowych doświadczeń w realnym świecie. Przywołuje tutaj przykład brytyjskiej dziennikarki, która wysłała swoich nastoletnich synów na biwak bez nadzoru i bez smartfonów. Po powrocie chłopcy z entuzjazmem opowiadali o grze na gitarze przy ognisku, które sami rozpalili. Jean Twenge przedstawia dziesięć jasnych, możliwych do wykonania kroków, popartych wynikami badań i historiami z życia, które składają się na kompleksowy przewodnik dla opiekunów. Ta książka będzie cennym wsparciem zarówno dla rodziców dzieci w wieku szkolnym, jak i dla nauczycieli zmęczonych ciągłą walką o uwagę uczniów.
Tadeusz Boy-Żeleński
“Dziewice konsystorskie“ to zbiór felietonów Tadeusza Boya-Żeleńskiego, wybitnego polskiego intelektualista i literata. Publicysta zajmuje się w tym zbiorze felietonów kwestią anulowania małżeństwa – problemami wynikającymi z niemożliwości zawarcia ślubu innego niż kościelny, z czym wiąże się niemożliwość otrzymania rozwodu. Boy-Żeleński zwraca uwagę na niedostosowanie prawa do realiów, obłudę w postępowaniu wielu księży, a także występuje jako obrońca praw kobiet, które najczęściej cierpią w efekcie zawarcia nieudanych małżeństw.
Dziewięć nauk o Sercu Jezusowym, jako Sercu Kościoła
Marian Morawski
Częstoście słyszeli, najmilsi w Panu, nauki o Najsłodszym Sercu Jezusowym, wieleście czytali o tym nabożeństwie pobożnych i wybornych książek, tak dalece, iż zdaje się trudno w tym przedmiocie podać nowy pokarm duchowny waszym sercom, które przecież pragną ciągle wzrastać w poznaniu i miłości Boskiego Serca. Ale dotąd podobno rozważaliście głównie, czym jest Serce Jezusowe dla duszy waszej, odnośnie do prywatnego życia i osobistej doskonałości waszej. Otóż w przeciągu tego dziewięciodniowego nabożeństwa będziemy się starali poznać stosunki Serca Jezusowego do Kościoła w całości uważanego. Zobaczymy, że Serce Jezusowe jest sercem Kościoła. Jako bowiem w organizmie człowieka serce jest środkiem życia: z serca wypływa krew ożywiająca całe ciało i do serca znowu wszystka powraca, tak i w ciele mistycznym Kościoła, Serce Jezusowe jest tym środkiem, z którego płynie wszystko życie Kościoła św.: i życie wewnętrzne tj. łaska i cnoty wlane, i zewnętrzne życia objawy, cała hierarchia, sakramenty, ofiara i znów ku temu środkowi wszystko się zwraca, do tegoż Serca całe życie Kościoła płynie. Nad tymi rzeczami zastanawiać się będziemy w tych dziewięciu naukach. Jest to założenie trudne, wymagające uwagi, ale przy tym bardzo pożyteczne, bo nam da lepiej poznać te dwa przedmioty ku którym powinny być ciągle zwrócone nasze umysły i nasze serca: Serce Jezusa i Kościół święty. Prośmy więc pokornie o światło Ducha Świętego i o rozgrzanie serc naszych, abyśmy coraz lepiej poznawali te dwa najdroższe przedmioty, i przez to coraz bardziej je pokochali. Przez przyczynę Najświętszej Maryi Panny, Matki Serca Jezusowego.
Dziewiętnastowieczne pryncypia i marginalia literackie. Studia
Dorota Samborska-Kukuć
Jednym z zadań historyka literatury jest ponawianie interpretacji zanim "nastanie czas innych odczytań i nie pozostanie słowo na słowie, a każdy sens rozproszy się jak chmury i opadnie jak woda". Zebrane w książce teksty pisane były z myślą o utrwaleniu tych sensów, które wyłoniły się z nowych odczytań, z odświeżonych kontekstualizacji. [...] Jednym z zadań historyka literatury jest więc weryfikacja rozumiana jako ponowienie badawcze w celu reasumpcji i w myśl zasady, iż "tradycja nie jest konduktem żałobnym, jest ciągiem zmartwychwstań". Być może cytat ten nie jest użyty tak, jak ma to miejsce w oryginalnym kontekście, ale wyjęty z niego oznacza niemal dosłownie potrzebę wskrzeszania tego, co uległo zapomnieniu, wygaszeniu. Ze Słowa wstępnego Publikacja stanowi oryginalne połączenie erudycyjnego dyskursu naukowego, studiów materiałowych oraz bardziej eseistycznych szkiców (impresji) analityczno-interpretacyjnych [...]. Ma podwójny wymiar: erudycyjnej publikacji naukowej (archiwalia, niuanse interpretacyjne) oraz uniwersalnej oferty polonistycznej podejmującej tropy utworów kanonicznych i znanych, dopełniającej obecny stan wiedzy interesującymi kontekstami analitycznymi, interpretacyjnymi i biograficzno-kulturowymi. Autorka nie musi obawiać się konkurencji przede wszystkim ze względu na merytoryczny wkład badań archiwalnych, stanowiących jej poważny atut, ale i z uwagi na oryginalny pluralizm zarówno tematów, jak i przyjętych perspektyw oglądu. Z recenzji prof. dr hab. Anety Mazur