Popularnonaukowe i akademickie

HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii

red. Rafał Borysławski, Justyna Jajszczok, Jakub Wolff,...

Tom HistoRisus. Historie śmiechu / śmiech [w] historii jest zbiorem tekstów wynikających z fascynacji mnogością i wagą ról śmiechu w kulturze. W artykułach zawartych w niniejszym zbiorze spotykają się różne jego tropy i różne jego literackie i kulturowe odwzorowania, od antyku do współczesności. Wspólnym celem książki jest porównawcze przyjrzenie się rolom i znaczeniom śmiechu w historii, kulturze i literaturze europejskiej - ze szczególnym uwzględnieniem śmieszności w historii, śmiechu jako narzędzia manipulacji, miejsca i wieloznaczności śmiechu w tekstach historycznych i literackich,  karnawałowości w historii i historii karnawałowości, elementu zabawy w historii i literaturze, historii jako zbiorowej histerii, elementu szaleństwa, paranoiczności i maniakalności w tekstach historycznych i literackich - oraz szeroko rozumianym teoretycznym, filozoficznym i psychologicznym aspektom śmiechu.  Wszystkie teksty tworzące HistoRisus przypominają jednocześnie, że historia śmiechu w kulturze zachodniej to również historia prób jego tłumienia i zamykania w ramach, które dobrze określają bachtinowskie kategorie karnawałowości. Od Etyki nikomachejskiej Arystotelesa i Państwa Bożego św. Augustyna po współczesne karykatury polityczne, śmiech budził i budzi zgrozę i oburzenie tych, którzy widzą w nim zagrożenie dla ustalonego porządku. Niniejszy zbiór esejów jest zatem również wielogłosem, w którym analizowane są relacje między śmiechem i śmiesznością a hierarchiami władzy. Pośród autorów zawartych w tomie tekstów są literaturoznawcy, historycy i socjologowie, piszący o śmiechu w antyku, w literaturze i historii XIX wieku, w twórczości futurystów, przedwojennych kabareciarzy i dwudziestowiecznych bardów, w filmach propagandowych i fabularnych oraz w powieściach graficznych.

Historycy a socjalizm. Polska lewica niepodległościowa spod znaku Klio. Wybór tekstów

Jolanta Kolbuszewska, Marta Sikorska-Kowalska

Niniejsze wydawnictwo w zamyśle autorek ma stanowić tom pierwszy wielotomowej antologii, na którą złożą się materiały i opracowania odnoszące się do różnych epok i nurtów socjalizmu. W oddawanym do rąk czytelnika tomie zebrane zostały wypowiedzi polskich badaczy dziejów sympatyzujących z ruchem socjalistycznym ‒ od momentu powstania pierwszych tego typu organizacji na ziemiach polskich po rok 1918. Wyselekcjonowane wypowiedzi poświęcone życiu społecznemu, politycznemu, funkcjonowaniu kultury i nauki odzwierciedlają wielość sposobów rozumienia doktryny, płynność postaw i idei, bogactwo oraz zróżnicowanie nurtów polskiego socjalizmu. Reprezentanci wybranej grupy zawodowej, prezentujący światopogląd lewicowy (tzw. lewica niepodległościowa) popularyzowali bliskie sobie idee wśród szerokich kręgów społeczeństwa. Celem autorek było zarówno przypomnienie postaci, jak i próba prezentacji wyznawanego przez nie zespołu wartości. Nie analizowano teorii i przemian dokonujących się w myśli socjalistycznej, nie śledzono też pojawiających się w łonie ugrupowań partyjnych podziałów i wyodrębniających się nurtów. Autorki interesował sposób recypowania idei, jej krytyka, złożoność interpretacji oraz stopień oryginalności poglądów polskich socjalistów spod znaku Klio. Publikacja przekracza ramy tradycyjnej antologii. Poza edycją tekstów, zawiera również partie monograficzne, na które składają się biogramy autorów z fotografiami, zestawienie podstawowej literatury traktującej o ich życiu i działalności, a także rozdział wstępny zarysowujący portret zbiorowy pierwszych pokoleń socjalistów polskich podejmujących refleksję nad dziejami. Całość zamykają indeks, bibliografia i zestawienie źródeł pochodzenia wykorzystanych fotografii. Niniejsze wydawnictwo stawia sobie za zadanie przywrócenie pamięci o postaciach, określonym środowisku ideowym oraz popularyzację wypowiedzi, które być może w jakiejś części zachowały aktualność.  

Historyczne bzdury o średniowieczu. Jak naprawdę żyło się w czasach dam i rycerzy?

Anna Zielińska

Wcale nie takie mroczne wieki. Ile prawdy jest w mitach na temat średniowiecza? 100 dni wolnych od pracy, mecze kończące się śmiercią zawodników i zakaz gry w piłkę Średniowieczna stomatologia była bardziej rozwinięta, niż mogłoby się wydawać Choroba spustoszyła średniowieczną Europę. Czy państwo Kazimierza Wielkiego faktycznie uniknęło tego losu? Jagiełło przez niemal dwa miesiące oblegał najpotężniejszy krzyżacki zamek. Dlaczego król nie zdobył Malborka? Prawo pierwszej nocy. Co naprawdę mówią średniowieczne źródła? Rycerze nie potrzebowali dźwigów. Jak naprawdę walczono w średniowieczu Jeden z najpopularniejszych mitów o bitwie pod Grunwaldem. Skąd Aleksander Ford wziął pomysł krzyżackiego fortelu? Mit z "Krzyżaków" Forda przetrwał lata. Co mówią źródła? Nie było wilczych dołów ani piechoty - mity o bitwie pod Grunwaldem Mieczysław Voit jako Kuno von Lichtenstein, na planie epickiej ekranizacji „Krzyżaków” Mity bitwy pod Grunwaldem. Jak Sienkiewicz, Matejko i propaganda PRL stworzyli obraz 1410 roku, który znamy do dziś Ekspertka o Sienkiewiczu. "Na dobre namieszał Polakom w głowach" Czas zabobonu i ciemnoty? Anna Zielińska odczarowuje średniowiecze Wieki ciemne albo mroczne wieki tak o średniowieczu pisali historycy XVIII i XIX stulecia. To wtedy zrodził się wciąż żywy w powszechnej świadomości obraz epoki, która miała być brudna i posępna. Skupiona na Bogu i modlitwie. Pełna przemocy, śmierci, głodu, chorób, wojen i czasem bardzo wymyślnych tortur. Fakt, średniowiecze nie ma najlepszej prasy... Co znajdziesz w książce? Jak wyglądała higiena w średniowieczu i na co najczęściej umierano? Dlaczego legenda o Wielkiej Lechii to teoria spiskowa? Grunwald bez patriotycznych mitów: tego nie uczono w szkole. Skąd się wzięły kłamstwa o ciemnym średniowieczu i kto je stworzył? Prawda o życiu chłopstwa i rycerzy. Średniowiecze bez filtrów: brud, wojny, religia i fakty, które zaskakują historyków.

Hiszpania wielokulturowa

Maja Biernacka

Nie jest to książka o odmienności Hiszpanii, ale o odmienności etnicznej w obrębie Hiszpanii, dotyczy wielokulturowości tego kraju, zarówno dawnej, jak i dzisiejszej. Wprowadzając jako alternatywne wobec ,,wielokulturowości" pojęcia ,,transkulturowości" oraz ,,interkulturowości", autorka proponuje wziąć w nawias ujęcia substancjalizujące grupy społeczne. Tym samym podkreśla znaczenie interakcji międzygrupowych oraz wzajemnego przenikania się kultur. Umieszczając problematykę Hiszpanii w szerszym kontekście, autorka podejmuje kluczowe dla dzisiejszej Europy zagadnienia teoretyczne, ideowe, a także praktyczne. Bardzo dobrze wprowadza polskiego czytelnika w socjologiczne i antropologiczne interpretacje świata. prof. dr hab. Janusz Mucha

Hłasko. Nasz nie-współczesny, czyli nowy wspaniały żywot starej manipulacji

Bogdan Rudnicki

Książka, utrzymana w eseistycznej formie, ukazuje w części I rozpętaną z powodów politycznych aferę wokół Hłaski na tle historycznym i buduje podstawę dla wniosków dotyczących spraw nigdzie dotąd nieporuszanych w tak szerokim zakresie - jak choćby decyzja pisarza o emigracji. Poprzez liczne odniesienia do współczesności i dygresje "wykorzystuje" manipulację wokół Hłaski do obnażenia podobnych mechanizmów funkcjonujących obecnie w przestrzeni publicznej (medialnej). Część II skoncentrowana jest na literackich dokonaniach, a świeże spojrzenie umożliwia m.in. pryzmat groteski, pojęcia rzadko stosowanego do twórczości Hłaski; a najwięcej uwagi poświęca utworom, które nie doczekały się licznych głosów (m.in. Sowie, córce piekarza). Motywy z twórczości Hłaski łączone są z aktualnymi wydarzeniami, toteż książka może być interesująca także dla tych, którzy ani pisarstwem, ani "sensacjami" z życia Hłaski się nie ekscytują. Niewielu jest dziś intelektualistów mających status dogłębnego znawcy danego twórcy czy pisarza. (...) Rudnicki wpisuje się w obszar takiego właśnie badacza i humanisty. Jego książka (...) traktuje - mówiąc najogólniej - o mitach, prawdach, faktach, ale i zmyśleniach w kontekście egzystencji i twórczości Marka Hłaski. To rzecz będąca też korygowaniem błędów innych osób piszących o Hłasce. (...) Tekst Rudnickiego jest cenną zachętą do zaznajomienia się zarówno z twórczością Hłaski, jak i wielością zagadnień pobocznych. Autor trafnie pisze chociażby o politycznej poprawności dziś; o racjonalizmie, o prowokacji, o sowietyzacji... etc. Spektrum pojęć, zjawisk i nazwisk jest pokaźne. Z recenzji dr. Konrada Ludwickiego, Instytut Literaturoznawstwa, Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie Nasz nie-współczesny stanowi portret wnikliwy, może najbardziej z dotąd stworzonych portretów Hłaski, i wielowątkowy. To naukowy esej, gatunek najtrudniejszy z trudnych, bo łączący naukę ze swadą. Naukę, która bierze się tu z systematycznych badań, znajomości ich przedmiotu i giętkiego języka. Dostajemy więc historycznoliteracki, eseistyczny portret z prawdziwego zdarzenia. Nie syntetyczną monografię, ale napisane zgodnie z metodą naukową resume poglądów autora na Hłaskę i jego czasy. dr hab. Piotr Weiser Hłasko. Nasz nie-współczesny, czyli nowy wspaniały żywot starej manipulacji to pierwsza tak dogłębna monografia poświęcona życiu i całej twórczości pisarza. Jej autor oprócz dementowania utrwalonych już w świadomości zbiorowej - choć nieprawdziwych - legend dotyczących Hłaski porusza też tematy dotychczas niepodejmowane, m.in. różnorodność językową i rozmaitość sposobów wypowiedzi bohaterów czy też wykorzystywanie w utworach elementów groteski. Największym walorem tej publikacji jest jednak dążenie do ustalenia faktów i dotarcie do tekstów archiwalnych, po to, by "nowe interpretacje utworów prozaika nie były obarczone starymi błędami". dr Kamila Sowińska, Wydział Filologiczny Uniwersytetu Wrocławskiego Bogdan Rudnicki - absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor pierwszej w Polsce książki poświęconej Hłasce - Marek Hłasko, PIW, Warszawa 1983. Na przełomie lat 70. i 80. XX wieku współpracował z "Tygodnikiem Powszechnym", publikował też m.in. w "Studencie", "Przekroju" i "Rzeczpospolitej". Twórca i współtwórca spektakli teatralnych i scenariuszy filmowych. Obecnie kończy przygotowywać książkę Stanisław Czycz. Nasz nie-współczesny, której fragmenty ukazały się w pracy zbiorowej Stanisław Czycz. Za bramą gasnącego sierpnia (WNUP, Kraków 2023) oraz w dwumiesięczniku "Arcana" (2023, nr 169-170).

Holistyczne podejście do problemu ewakuacji

Paweł Wolny

Monografia porusza problematykę nagłej konieczności opuszczenia budynku ze względu na pojawiające się w nim zagrożenia życia lub zdrowia ludzi. Choć problem można scharakteryzować jednym zdaniem, to związany jest on z wieloma różnymi aspektami. 

Holistyczne sposoby uzdrawiania lęku

Alison Seponara

Odkryj bezcenne, naturalne sposoby radzenia sobie z lękiem w każdej sytuacji! Marzysz, by wreszcie uwolnić się od towarzyszącego ci niepokoju i zacząć żyć na własnych zasadach? Powrót do zdrowia i odzyskanie dobrostanu nie następują co prawda z dnia na dzień, ale regularne stosowanie określonych strategii jak dowiedziono naukowo wpływa kojąco na układ nerwowy i wzmacnia poczucie kontroli nad ciałem i emocjami, a w efekcie pozwala wyzwolić się ze stanów lękowych i ataków paniki. Z tej książki, napisanej przez certyfikowaną psychoterapeutkę i twórczynię profilu jednoczącego tysiące osób cierpiących z powodu zaburzeń lękowych, dowiesz się, co zrobić, by pomóc sobie niezależnie od okoliczności. Daj się poprowadzić uzdrowicielce lęku i poznaj: uspokajające techniki uziemiania, sposoby na przekierowywanie uwagi i przejmowanie kontroli nad myślami, metody radzenia sobie ze stresem w podróży, w pracy, podczas spotkań towarzyskich i w innych sytuacjach, w których potrzebna jest doraźna pomoc, ukrytą moc afirmacji, techniki oddechowe, uzdrawiające praktyki poznawczo-behawioralne, oraz wiele innych sprawdzonych narzędzi, które zmienią twoje życie na lepsze. Wypróbuj je i stwórz swoją osobistą apteczkę przeciwlękową, a stres i niepokój nie będą cię już powstrzymywać przed realizacją planów i marzeń.

Holizm znaczeniowy Kazimierza Ajdukiewicza

Janusz Maciaszek

Znaczenie słowa można wyjaśnić, szukając w słowniku jego synonimu. Czym jest jednak samo znaczenie? Na pytanie to udzielano wielu różnych odpowiedzi. Znaczenia utożsamiano z wyobrażeniami rzeczy oznaczanych przez słowo, wiązkami cech owych rzeczy, sposobami użycia wyrażeń lub bytami idealnymi. W książce omawia się holistyczną teorię znaczenia Kazimierza Ajdukiewicza, wybitnego polskiego logika i filozofa. Teoria znaczenia Ajdukiewicza nie utożsamia znaczeń wyrażeń języka z żadnymi bytami, lecz opiera je na całości wiedzy wyrażanej w tym języku, antycypując wiele teorii współczesnych. Okazuje się, że rezygnacja ze znaczeń jako bytów pozwala wyjaśnić wiele problemów związanych z funkcjonowaniem języka.