Popularnonaukowe i akademickie

Współczesne refleksje wokół kartezjańskiej wizji podmiotu

Aldona Pobojewska

W latach sześćdziesiątych XX wieku falę zainteresowania kartezjańskim modelem podmiotu wywołało najbardziej głośne dzieło Foucaulta Les mots et les choses. Niniejsza publikacja stanowi w dużej mierze pokłosie tego namysłu. Autorzy poszczególnych jej rozdziałów nawiązują bowiem w mniej lub bardziej bezpośredni sposób do klasycznego stereotypu podmiotowości ukazując jego genezę, status, czy przedstawiając problematyczność określonych rozstrzygnięć, przy tym wielu z nich odwołuje się do twórczości Foucaulta.

Współczesne społeczeństwo polskie

Jacek Wasilewski

Głównym adresatem książki są studenci socjologii i pokrewnych dyscyplin, a także wszyscy inni zainteresowani zmianami zachodzącymi w naszym społeczeństwie w ostatnich kilkunastu latach. Praca składa się z trzynastu rozdziałów podejmujących rozmaite aspekty procesu potocznie nazywanego ,,transformacją". Czołowi polscy socjologowie przedstawiają w niej następujące zagadnienia: - polska transformacja przez pryzmat socjologicznych teorii zmiany, - formowanie się nowej struktury społecznej, - zmiany płodności i modelu rodziny, - zmieniające się wartości Polaków, - przemiany zbiorowości miejskich i wiejskich, - kształtowanie się partii politycznych, - nowe społeczne usytuowanie przedsiębiorstw, - ubóstwo, - korupcja, - przebudowa ustrojowa w pamięci zbiorowej, - kultura polska widziana oczyma mniejszości, - budowanie instytucji. Przewodnią ideą książki jest dostarczenie Czytelnikowi ogólnych ram teoretyczno-metodologicznych i wskazówek literaturowych do samodzielnego studiowania poszczególnych zagadnień. W zamyśle Autorów i wydawnictwa książka ma być swego rodzaju podręcznikiem do kursów Współczesne społeczeństwo polskie. Autorzy tomu: Marek S. Szczepański, Jacek Wasilewski, Marek Okólski, Marek Ziółkowski, Bohdan Jałowiecki, Hanna Podedworna, Mirosława Grabowska, Jerzy Szczupaczyński, Elżbieta Tarkowska, Antoni Z. Kamiński, Barbara Szacka, Sławomir Kapralski i Janusz Mucha, Andrzej Rychard.

Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu. Problemy i wyzwania gospodarek wschodnich

Beata Glinkowska-Krauze

Książka Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu. Problemy i wyzwania gospodarek wschodnich jest opracowaniem naukowym, które zostało poparte badaniami empirycznymi i studiami przypadków. Monografia ta jest rezultatem wspólnych i indywidualnych międzynarodowych prac badających trendy, problemy i wyzwania stojące przed gospodarkami wschodnimi, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa biznesu. Cykliczność publikowania wyników badań zapewnia ciągłość i aktualność uczestniczenia w problematyce funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw w międzynarodowym, turbulentnym otoczeniu. Poprzednie publikacje, które powstały w ramach współpracy studentów, doktorantów, pracowników naukowobadawczych, przedstawicieli samorządów i biznesu, były koordynowane przez Centrum Współpracy NaukowoBadawczej: Polska-Ukraina, istniejące na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego i w Ługańskim Narodowym Uniwersytecie im. T. Szewczenki na Ukrainie. W aktualną koordynację bardzo aktywnie włączyło się Studenckie Koło Naukowe ManageTeam oraz Katedra Grup Dyspozycyjnych z Uniwersytetu Wrocławskiego. W realizacji kompleksowych badań pomógł międzynarodowy projekt NAWA, dotyczący mobilności naukowej Polska-Ukraina na lata 2020/2021. Monografia zawiera tylko część rezultatów badań w postaci popularnonaukowych artykułów. Pozostała część zaprezentowana została na III Międzynarodowej Konferencji NaukowoBadawczej w obszarze Zarządzania, Ekonomii, Marketingu i Socjologii w perspektywie wielokulturowości w dniu 27 kwietnia 2021 roku oraz na VI Międzynarodowym Seminarium Naukowym "Współczesne trendy bezpieczeństwa biznesu międzynarodowego" w dniu 1 czerwca 2021 roku w Kijowie. Dołożono starań, aby książka miała kompleksowy charakter i stanowiła istotny wkład teorii i praktyki w kształtowanie bezpieczeństwa biznesu w gospodarkach wschodnich.

Współczesne wprowadzenie do metafizyki

Thomas M. Crisp, Michael J. Loux

Stanowisko wyrażone w niniejszej monografii można streścić następująco: metafizyka stanowi niezbywalną część filozofii, obecną od samego jej początku. Punktem wyjścia rozstrzygnięć wypracowywanych przez nią są podstawowe intuicje zawarte w myśleniu przedfilozoficznym, jak chociażby ta, że otaczają nas poszczególne przedmioty, które składają się z części, trwają pomimo upływu czasu, że w ich opisie posługujemy się pojęciami itd. Kłopot zaczyna się jednak wtedy, gdy dążąc do precyzji, zaczynamy wyrażać owe intuicje w języku pojęć filozoficznych. Próby ich zoperacjonalizowania nie są w stanie pogodzić wszystkich takich intuicji w zupełnym i spójnym systemie pojęć. Nie oznacza to jednak, że, jak twierdzą Loux i Crisp, przedsięwzięcie określane mianem metafizyki skazane jest na porażkę. Wręcz przeciwnie: chociaż w historii filozofii wypracowano różnorodne, często znoszące siebie nawzajem stanowiska, to nadal są one dyskutowane, stanowiąc wyzwanie dla współczesnych badaczy. Nawet jeśli przyjęcie takiego bądź innego poglądu (czy to w kwestii powszechników, partykulariów, natury czasu czy możliwości określenia relacji łączących części i całości otaczających nas obiektów) nie jest rozstrzygające, rozciągająca się aż po współczesność historia metafizyki pozwala coraz lepiej uchwycić wszystkie konsekwencje proponowanych wcześniej rozstrzygnięć, a także oszacować ich ograniczenia. (fragment Słowa od tłumaczy) W Słowie od tłumaczy znajdujemy skrótowy opis zmian, jakim podlegała metafizyka będąca dziedzictwem Arystotelesa, wskazują przy tym na dwa przełomowe okresy, w których dochodziło do przeobrażenia przedmiotu metafizyki. Pierwszy z nich to okres siedemnasto- i osiemnastowiecznych systemów racjonalistycznych Kartezjusza, Leibniza czy Spinozy. Rozwój nowych metod poznania natury (matematyzacja przyrody przez Galileusza, eksperymentalizm Boylea, nowe spekulatywne mechanicystyczne koncepcje Gassendiego czy Kartezjusza; program powrotu do historii naturalnych Bacona czy Lockea, wreszcie usamodzielnienie fizyki przez Newtona) spowodował przesunięcie pomiędzy dziedzinami ludzkiej wiedzy. W poznaniu przyrody prymat zaczęły dzierżyć matematyka i mechanika, nauki, które dla Arystotelesa służyły innym celom, co spowodowało, że metafizyka co prawda opisywała to, co wymyka się doświadczeniu, ale jej obszar uległ rozszerzeniu i zaczął obejmować nie tylko Boga, ale też zgodnie z paradygmatem kartezjańskim także ludzką podmiotowość (tradycyjnie utożsamianą z duszą) oraz świat. Drugi przełom metafizyka zawdzięcza kantowskiemu transcendentalizmowi. Słynny kopernikański przewrót, który za sprawą królewieckiego filozofa dokonał się w filozofii, prowadził do kolejnego przeformułowania metafizyki. Ponieważ brak nam dostępu do rzeczy istniejących niezależnie od struktur poznania (muszą one pozostać zawsze rzeczami w sobie, a nie rzeczami dla nas), wcześniejsza metafizyka odnosząca się do przedmiotów wykraczających poza doświadczenie okazuje się wynikiem błędnego roszczenia ludzkiego rozumu, pragnącego osiągnąć poznanie konstytutywne tam, gdzie użycie rozumu może być jedynie regulatywne. Tak więc metafizyka wykraczająca poza przedmioty doświadczenia, określana mianem metafizyki transcendentnej i obejmująca takie dziedziny jak racjonalna kosmologia, racjonalna psychologia i racjonalna teologia, zdaniem autora Krytyki czystego rozumu musi być zastąpiona przez metafizykę krytyczną, która przedstawia miejsce najwyższych pojęć rozumu w całokształcie ludzkiego poznania.

Współczesne wyzwania logistyki

Oksana Seroka-Stolka, Beata Ślusarczyk

Ostatnimi czasy przed branżą logistyczną stoi wiele wyzwań spowodowanych kryzysem światowym za sprawą m.in. pandemii koronawirusa i konfliktu na Ukrainie. Skutkiem tych zdarzeń są zakłócenia w łańcuchach dostaw, braki kadrowe oraz wzrost cen paliw i energii, jak również ograniczanie dostaw gazu czy węgla. Efekty tych problemów odczuwa cały świat. Logistyka - w sferze gospodarczej, ale też w funkcjonowaniu społeczeństw i podnoszeniu jakości życia - odgrywa coraz większą rolę. Powoduje to konieczność wprowadzania zmian w edukacji logistycznej. Logistyka więc musi nadążać za zmianami, ale nawet w wielu wypadkach uwzględniać je, by spełniać oczekiwania klientów. Wymaga to jednak zidentyfikowania nowych uwarunkowań oraz ich dogłębnej analizy, zrozumienia wzajemnych relacji i oddziaływania. Takie podejście pozwoli na wypracowanie sposobów sprostania zmieniającym się wymogom i potrzebom, ale też służyć będzie budowaniu nowych koncepcji logistycznych. Branża logistyczna to rozległa sieć kontaktów, organizacji i technologii. Zachodząca transformacja dotyczy każdego elementu: ludzi, urządzeń oraz stosowanego oprogramowania. Przedsiębiorstwa, które nie podejmą się wyzwania przejścia w nowy etap działalności, także tej zrównoważonej, mogą przegrać na rynku rywalizację o coraz bardziej wymagającego klienta. Współczesne zarządzanie logistyką wiąże się zatem z pełną kontrolą działań: złożonym procesem wymagającym śledzenia, wielowymiarowej komunikacji, aktualizacji modeli biznesowych i podejmowania szybkich decyzji w oparciu o sygnały płynące z otoczenia. Skrypt adresowany jest głównie do studentów kierunków logistycznych. Porusza problematykę zrównoważonej logistyki, logistyki utylizacji, ekologistyki, ubezpieczeń w branży logistycznej oraz kwestie prawne dot. m.in. zabezpieczeń i zawierania umów, mogące uchronić branżę przed niepożądanymi konsekwencjami prawnymi. Praca zawiera testy sprawdzające wiedzę teoretyczną oraz tematy do dyskusji. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.

Współczesne wyzwania miast i regionów

Aleksandra Jewtuchowicz, Agnieszka Rzeńca

 Głównym wyzwaniem, przed jakim obecnie stoją wszystkie gospodarki, bez względu na ich wielkość i zaawansowanie w rozwoju lub w transformacji jest globalizacja i ściśle z nią związana regionalizacja. Z jednej strony obserwujemy zjawisko coraz większego umiędzynarodowienia produkcji, co powoduje rozbicie przestrzeni lokalnej. Z drugiej, w miarę pogłębiania się tego procesu wzrasta znaczenie poziomu lokalnego i regionalnego w rozwoju ekonomicznym. Globalizacja jest procesem dynamicznym, którego rezultaty są jeszcze trudne do określenia, ponieważ jej przebieg warunkują zjawiska z pozoru przeciwstawne, przeplatające się wzajemnie i pojawiające się równocześnie w skali świata oraz wewnątrz mniejszych obszarów, takich jak kraje, miasta i regiony. Jest ona jednym z głównych problemów, przed którymi staje współczesny człowiek, i oznacza jakościowe zmiany i pojawienie się nowego paradygmatu, określającego nowe ramy odniesienia dla gospodarek i społeczeństw. Problemy te są przedmiotem rozważań i myślą przewodnią prezentowanej monografii. Poruszane w opracowaniu zagadnienia były i są przedmiotem ożywionej dyskusji w środowisku zarówno teoretyków, jak i praktyków zajmujących się rozwojem miast i regionów. Autorzy mają nadzieję, że książka zainteresuje osoby zajmujące się zagadnieniami rozwoju regionalnego w sposób profesjonalny, a także wszystkich tych, którzy chcą wiedzieć więcej o otaczającej ich rzeczywistości.

Współczesne wyzwania transportu, spedycji oraz logistyki - wybrane aspekty

Łukasz Jarosław Kozar, Małgorzata Matusiak

Wraz z rozwojem społeczno-gospodarczym obserwujemy kolejne wyzwania, na które muszą reagować zarządzający przedsiębiorstwami w różnych obszarach gospodarki. Zmiany te wynikają nie tylko z postępującego upowszechniania nowych technologii, lecz także z ogólnoświatowych kryzysów i trendów. Coraz częściej podkreśla się konieczność respektowania zasad zrównoważonego rozwoju w całym łańcuchu dostaw. Z tego powodu prezentowana publikacja została poświęcona wy branym współczesnym wyzwaniom związanym z transportem, spedycją oraz logistyką właśnie w tym kontekście. Monografia stanowi owoc współpracy pracowników Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego ze studentami oraz absolwentami kierunków: logistyka i logistyka w gospodarce. Dzięki temu powstało opracowanie uwzględniające doświadczenia najmłodszych generacji wchodzących na rynek pracy bądź stawiających pierwsze kroki w profesjach związanych z logistyką. Współdziałanie studentów z pracownikami pozwoliło na wyciągnięcie szeregu wniosków, które mogą stanowić cenne wskazówki zarówno dla przyszłych badaczy, jak i praktyków wdrażających różnego rodzaju rozwiązania w obszarach działalności gospodarczych związanych z transportem, spedycją oraz logistyką.

Współczesne wyzwania w inżynierii materiałowej i zarządzaniu produkcją

Ewa Staniewska, Maciej Suliga (red.)

Globalna konkurencja, wyzwania cywilizacyjne, zmiany w otoczeniu czy rosnące oczekiwania konsumentów to tylko niektóre z czynników motywujących do poszukiwania nowych rozwiązań technologicznych, materiałów oraz możliwości doskonalenia metod badawczych i procesów produkcyjnych. Wiele działań podejmowanych przez przedsiębiorców ma na celu ograniczenie zużycia zasobów, zwiększenie konkurencyjności na globalnym rynku gospodarczym i zmniejszenie oddziaływania na środowisko, w tym realizację celów zrównoważonego rozwoju, zarówno ekologicznych, jak i ekonomicznych. W monografii skoncentrowano się na omówieniu ściśle powiązanych ze sobą obszarów zwiększania konkurencyjności gospodarczej, takich jak nowoczesne technologie i materiały, zrównoważony rozwój czy systemy zarządzania i inżynierii produkcji. Materiał badawczy stanowią wyniki prac studentów, członków kół naukowych oraz doktorantów z polskich uczelni, zaprezentowane na 46. Studenckiej Konferencji Naukowej pt. "Potencjał innowacyjny w inżynierii materiałowej i zarządzaniu produkcją", która odbyła się 5 czerwca 2025 roku na Wydziale Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Politechniki Częstochowskiej. Opracowanie składa się z trzech części, w których zaprezentowano współczesne trendy i problemy występujące w wybranych obszarach badawczych, nawiązując jednocześnie do realnych potrzeb współczesnej nauki i przemysłu oraz uwzględniając szczególnie istotne kwestie wzajemnego oddziaływania technologii i idei zrównoważonego rozwoju.