Popularnonaukowe i akademickie
Współczesne wprowadzenie do metafizyki
Thomas M. Crisp, Michael J. Loux
Stanowisko wyrażone w niniejszej monografii można streścić następująco: metafizyka stanowi niezbywalną część filozofii, obecną od samego jej początku. Punktem wyjścia rozstrzygnięć wypracowywanych przez nią są podstawowe intuicje zawarte w myśleniu przedfilozoficznym, jak chociażby ta, że otaczają nas poszczególne przedmioty, które składają się z części, trwają pomimo upływu czasu, że w ich opisie posługujemy się pojęciami itd. Kłopot zaczyna się jednak wtedy, gdy dążąc do precyzji, zaczynamy wyrażać owe intuicje w języku pojęć filozoficznych. Próby ich zoperacjonalizowania nie są w stanie pogodzić wszystkich takich intuicji w zupełnym i spójnym systemie pojęć. Nie oznacza to jednak, że, jak twierdzą Loux i Crisp, przedsięwzięcie określane mianem metafizyki skazane jest na porażkę. Wręcz przeciwnie: chociaż w historii filozofii wypracowano różnorodne, często znoszące siebie nawzajem stanowiska, to nadal są one dyskutowane, stanowiąc wyzwanie dla współczesnych badaczy. Nawet jeśli przyjęcie takiego bądź innego poglądu (czy to w kwestii powszechników, partykulariów, natury czasu czy możliwości określenia relacji łączących części i całości otaczających nas obiektów) nie jest rozstrzygające, rozciągająca się aż po współczesność historia metafizyki pozwala coraz lepiej uchwycić wszystkie konsekwencje proponowanych wcześniej rozstrzygnięć, a także oszacować ich ograniczenia. (fragment Słowa od tłumaczy) W Słowie od tłumaczy znajdujemy skrótowy opis zmian, jakim podlegała metafizyka będąca dziedzictwem Arystotelesa, wskazują przy tym na dwa przełomowe okresy, w których dochodziło do przeobrażenia przedmiotu metafizyki. Pierwszy z nich to okres siedemnasto- i osiemnastowiecznych systemów racjonalistycznych Kartezjusza, Leibniza czy Spinozy. Rozwój nowych metod poznania natury (matematyzacja przyrody przez Galileusza, eksperymentalizm Boylea, nowe spekulatywne mechanicystyczne koncepcje Gassendiego czy Kartezjusza; program powrotu do historii naturalnych Bacona czy Lockea, wreszcie usamodzielnienie fizyki przez Newtona) spowodował przesunięcie pomiędzy dziedzinami ludzkiej wiedzy. W poznaniu przyrody prymat zaczęły dzierżyć matematyka i mechanika, nauki, które dla Arystotelesa służyły innym celom, co spowodowało, że metafizyka co prawda opisywała to, co wymyka się doświadczeniu, ale jej obszar uległ rozszerzeniu i zaczął obejmować nie tylko Boga, ale też zgodnie z paradygmatem kartezjańskim także ludzką podmiotowość (tradycyjnie utożsamianą z duszą) oraz świat. Drugi przełom metafizyka zawdzięcza kantowskiemu transcendentalizmowi. Słynny kopernikański przewrót, który za sprawą królewieckiego filozofa dokonał się w filozofii, prowadził do kolejnego przeformułowania metafizyki. Ponieważ brak nam dostępu do rzeczy istniejących niezależnie od struktur poznania (muszą one pozostać zawsze rzeczami w sobie, a nie rzeczami dla nas), wcześniejsza metafizyka odnosząca się do przedmiotów wykraczających poza doświadczenie okazuje się wynikiem błędnego roszczenia ludzkiego rozumu, pragnącego osiągnąć poznanie konstytutywne tam, gdzie użycie rozumu może być jedynie regulatywne. Tak więc metafizyka wykraczająca poza przedmioty doświadczenia, określana mianem metafizyki transcendentnej i obejmująca takie dziedziny jak racjonalna kosmologia, racjonalna psychologia i racjonalna teologia, zdaniem autora Krytyki czystego rozumu musi być zastąpiona przez metafizykę krytyczną, która przedstawia miejsce najwyższych pojęć rozumu w całokształcie ludzkiego poznania.
Współczesne wyzwania logistyki
Oksana Seroka-Stolka, Beata Ślusarczyk
Ostatnimi czasy przed branżą logistyczną stoi wiele wyzwań spowodowanych kryzysem światowym za sprawą m.in. pandemii koronawirusa i konfliktu na Ukrainie. Skutkiem tych zdarzeń są zakłócenia w łańcuchach dostaw, braki kadrowe oraz wzrost cen paliw i energii, jak również ograniczanie dostaw gazu czy węgla. Efekty tych problemów odczuwa cały świat. Logistyka - w sferze gospodarczej, ale też w funkcjonowaniu społeczeństw i podnoszeniu jakości życia - odgrywa coraz większą rolę. Powoduje to konieczność wprowadzania zmian w edukacji logistycznej. Logistyka więc musi nadążać za zmianami, ale nawet w wielu wypadkach uwzględniać je, by spełniać oczekiwania klientów. Wymaga to jednak zidentyfikowania nowych uwarunkowań oraz ich dogłębnej analizy, zrozumienia wzajemnych relacji i oddziaływania. Takie podejście pozwoli na wypracowanie sposobów sprostania zmieniającym się wymogom i potrzebom, ale też służyć będzie budowaniu nowych koncepcji logistycznych. Branża logistyczna to rozległa sieć kontaktów, organizacji i technologii. Zachodząca transformacja dotyczy każdego elementu: ludzi, urządzeń oraz stosowanego oprogramowania. Przedsiębiorstwa, które nie podejmą się wyzwania przejścia w nowy etap działalności, także tej zrównoważonej, mogą przegrać na rynku rywalizację o coraz bardziej wymagającego klienta. Współczesne zarządzanie logistyką wiąże się zatem z pełną kontrolą działań: złożonym procesem wymagającym śledzenia, wielowymiarowej komunikacji, aktualizacji modeli biznesowych i podejmowania szybkich decyzji w oparciu o sygnały płynące z otoczenia. Skrypt adresowany jest głównie do studentów kierunków logistycznych. Porusza problematykę zrównoważonej logistyki, logistyki utylizacji, ekologistyki, ubezpieczeń w branży logistycznej oraz kwestie prawne dot. m.in. zabezpieczeń i zawierania umów, mogące uchronić branżę przed niepożądanymi konsekwencjami prawnymi. Praca zawiera testy sprawdzające wiedzę teoretyczną oraz tematy do dyskusji. Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.
Współczesne wyzwania miast i regionów
Aleksandra Jewtuchowicz, Agnieszka Rzeńca
Głównym wyzwaniem, przed jakim obecnie stoją wszystkie gospodarki, bez względu na ich wielkość i zaawansowanie w rozwoju lub w transformacji jest globalizacja i ściśle z nią związana regionalizacja. Z jednej strony obserwujemy zjawisko coraz większego umiędzynarodowienia produkcji, co powoduje rozbicie przestrzeni lokalnej. Z drugiej, w miarę pogłębiania się tego procesu wzrasta znaczenie poziomu lokalnego i regionalnego w rozwoju ekonomicznym. Globalizacja jest procesem dynamicznym, którego rezultaty są jeszcze trudne do określenia, ponieważ jej przebieg warunkują zjawiska z pozoru przeciwstawne, przeplatające się wzajemnie i pojawiające się równocześnie w skali świata oraz wewnątrz mniejszych obszarów, takich jak kraje, miasta i regiony. Jest ona jednym z głównych problemów, przed którymi staje współczesny człowiek, i oznacza jakościowe zmiany i pojawienie się nowego paradygmatu, określającego nowe ramy odniesienia dla gospodarek i społeczeństw. Problemy te są przedmiotem rozważań i myślą przewodnią prezentowanej monografii. Poruszane w opracowaniu zagadnienia były i są przedmiotem ożywionej dyskusji w środowisku zarówno teoretyków, jak i praktyków zajmujących się rozwojem miast i regionów. Autorzy mają nadzieję, że książka zainteresuje osoby zajmujące się zagadnieniami rozwoju regionalnego w sposób profesjonalny, a także wszystkich tych, którzy chcą wiedzieć więcej o otaczającej ich rzeczywistości.
Współczesne wyzwania transportu, spedycji oraz logistyki - wybrane aspekty
Łukasz Jarosław Kozar, Małgorzata Matusiak
Wraz z rozwojem społeczno-gospodarczym obserwujemy kolejne wyzwania, na które muszą reagować zarządzający przedsiębiorstwami w różnych obszarach gospodarki. Zmiany te wynikają nie tylko z postępującego upowszechniania nowych technologii, lecz także z ogólnoświatowych kryzysów i trendów. Coraz częściej podkreśla się konieczność respektowania zasad zrównoważonego rozwoju w całym łańcuchu dostaw. Z tego powodu prezentowana publikacja została poświęcona wy branym współczesnym wyzwaniom związanym z transportem, spedycją oraz logistyką właśnie w tym kontekście. Monografia stanowi owoc współpracy pracowników Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu Łódzkiego ze studentami oraz absolwentami kierunków: logistyka i logistyka w gospodarce. Dzięki temu powstało opracowanie uwzględniające doświadczenia najmłodszych generacji wchodzących na rynek pracy bądź stawiających pierwsze kroki w profesjach związanych z logistyką. Współdziałanie studentów z pracownikami pozwoliło na wyciągnięcie szeregu wniosków, które mogą stanowić cenne wskazówki zarówno dla przyszłych badaczy, jak i praktyków wdrażających różnego rodzaju rozwiązania w obszarach działalności gospodarczych związanych z transportem, spedycją oraz logistyką.
Współczesne wyzwania w inżynierii materiałowej i zarządzaniu produkcją
Ewa Staniewska, Maciej Suliga (red.)
Globalna konkurencja, wyzwania cywilizacyjne, zmiany w otoczeniu czy rosnące oczekiwania konsumentów to tylko niektóre z czynników motywujących do poszukiwania nowych rozwiązań technologicznych, materiałów oraz możliwości doskonalenia metod badawczych i procesów produkcyjnych. Wiele działań podejmowanych przez przedsiębiorców ma na celu ograniczenie zużycia zasobów, zwiększenie konkurencyjności na globalnym rynku gospodarczym i zmniejszenie oddziaływania na środowisko, w tym realizację celów zrównoważonego rozwoju, zarówno ekologicznych, jak i ekonomicznych. W monografii skoncentrowano się na omówieniu ściśle powiązanych ze sobą obszarów zwiększania konkurencyjności gospodarczej, takich jak nowoczesne technologie i materiały, zrównoważony rozwój czy systemy zarządzania i inżynierii produkcji. Materiał badawczy stanowią wyniki prac studentów, członków kół naukowych oraz doktorantów z polskich uczelni, zaprezentowane na 46. Studenckiej Konferencji Naukowej pt. "Potencjał innowacyjny w inżynierii materiałowej i zarządzaniu produkcją", która odbyła się 5 czerwca 2025 roku na Wydziale Inżynierii Produkcji i Technologii Materiałów Politechniki Częstochowskiej. Opracowanie składa się z trzech części, w których zaprezentowano współczesne trendy i problemy występujące w wybranych obszarach badawczych, nawiązując jednocześnie do realnych potrzeb współczesnej nauki i przemysłu oraz uwzględniając szczególnie istotne kwestie wzajemnego oddziaływania technologii i idei zrównoważonego rozwoju.
Marta Woźniak
W książce na przykładzie diaspory asyryjsko-aramejskiej pokazano, jak funkcjonują mechanizmy tożsamości, w jaki sposób jest ona utrwalana, co działa na jej korzyść, co zaś burzy jej podstawowy budulec. Autorka sięga nie tylko do historii, ale też, a może przede wszystkim, koncentruje się na współczesności Asyryjczyków i Aramejczyków. Dla nich właśnie tożsamość stała się nową ojczyzną, którą pielęgnują w swoich umysłach i sercach. Dużym walorem książki jest przypomnienie nader skomplikowanych i właściwie zupełnie zapomnianych dziejów starożytnego narodu bądź dwóch narodów (nie jest to do końca jasne), które są przykładem, z jednej strony, żywotności idei narodu, a z drugiej tragiczną ilustracją fatalnych konsekwencji splotu religii z polityką i dziejami militarnymi Bliskiego Wschodu. Dzieje najnowsze są natomiast przykładem, jak dalece Asyryjczycy i Aramejczycy dzielą losy innych małych narodów, które w dużej mierze są wyznaczone dynamiką relacji mieszkańców terytoriów Bliskiego Wschodu z diasporą.
Współdziałanie logistyczne w sieci humanitarnej
Jakub Marcinkowski
Współcześnie dostrzega się coraz większe zainteresowanie tematyką pomocy humanitarnej oraz radzenia sobie ze skutkami kryzysów humanitarnych. Rozważania podjęte w monografii dotyczą sieciowego podejścia do kategorii współdziałania logistycznego w sektorze humanitarnym w ramach trzech ujęć, tj. sieci międzyorganizacyjnych, sieci logistycznych i sieci humanitarnych. Jest to nowy kontekst badawczy w tym sektorze, w którym logistyka jest traktowana jako kręgosłup podejmowanych działań. Monografia w swoim zamierzeniu wzbogaca wiedzę o tym, jak zarządzać humanitarnymi łańcuchami dostaw w dobie zwiększającej się częstotliwości i intensywności kryzysów humanitarnych, które coraz częściej pojawiają się w "naszej" szerokości geograficznej. Przeprowadzone badania mają trójpłaszczyznowy charakter (teoriotwórczy, metodologiczny, empiryczny), a wyniki badań własnych mają aplikacyjny charakter dla organizacji humanitarnych. Monografia może być także wartościowa dla badaczy i praktyków zainteresowanych zarządzaniem pomocą humanitarną i strategiami sieci podmiotów niepowiązanych kapitałowo.
Halina Waniak-Michalak
Opracowanie stanowi nowatorskie ujęcie problemu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (CSR). Podjęto w nim próbę kompleksowego spojrzenia na działalność organizacji społecznych, a w szczególności współpracę korporacji i organizacji pozarządowych służącą realizacji działań społecznie odpowiedzialnych w okresie międzywojennym, po II wojnie światowej iw XXI w. Celem książki jest analiza zjawiska społecznej odpowiedzialności organizacji, a w szczególności wskazanie motywów podejmowania przez korporacje działań filantropijnych. Osobną kwestią jest znaczenie i zakres ujawniania informacji dotyczących współpracy przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych. Badano raporty CSR, raporty zintegrowane, a także sprawozdania organizacji pozarządowych. Zastosowano analizę literatury, kwerendy, analizę treści i przypadków oraz analizę statystyczną. W ramach badań historycznych przyjęto metodę indukcyjną, opierając się na danych źródłowych pozyskanych w Archiwum Państwowym w Łodzi. Opracowanie może być wykorzystywane przez badaczy zainteresowanych szeroko rozumianą tematyką społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw.