Filozofia

Ścieżka sufich krok po kroku: 100 stacji duchowej podróży

Maciej Wielobób

Sufizm, mistyczny nurt, charakteryzują dwie doktryny: koncepcja jedności ideałów religijnych i idea równowagi między życiem wewnętrznym a zewnętrznym. Przede wszystkim jednak sufizm jest ścieżką radykalnej miłości. Zasadniczym celem sufiego zatem jest coraz mocniej kochać i coraz pełniej, dojrzalej ofiarowywać i przyjmować miłość. By stworzyć przestrzeń pełną miłości z ukochanymi osobami, musimy przejść wewnętrzną przemianę. Z jednej strony porzucić swoje wyobrażenia, uprzedzenia i idealizacje, a nawiązać prawdziwy kontakt z osobą, którą kochamy. W tym procesie musimy usunąć nasze uwarunkowania z przeszłości, które nam to utrudniają. Z drugiej strony potrzebujemy wzmacniać swoją zdolność do kochania. To piękny, choć niełatwy proces. Nie inaczej jest na sufickiej ścieżce radykalnej miłości. By uprościć usuwanie przeszkód na drodze i wzmacniać zdolność serca do kochania, sufi stworzyli mapę ideę stacji i stanów, które są istotnymi etapami na naszej ścieżce duchowej. Autor książki Maciej Wielobób jest jednym z dziewięciu sufickich murszidów (starszych szejków, najbardziej doświadczonych nauczycieli) sufizmu uniwersalnego na świecie. Opierając się na trzydziestojednoletnim doświadczeniu i omawiając poszczególne stacje, daje w niej praktyczne wskazówki, które nie tylko ułatwiają podążanie ścieżką duchową, ale też pozwalają wieść świadome życie. Jeśli ktoś Was zapyta, jak żyć, podarujcie mu tę książkę. Ścieżka sufich krok po kroku jest jak mapa, którą zabieramy ze sobą w piękną i długą podróż. Prowadzi nas od „stacji” do „stacji” ― tym terminem sufi określali etap drogi duchowej, który osiągamy własnym wysiłkiem. Każda stacja wymaga zatrzymania, refleksji i konsekwentnej pracy ― wdrażania w życie precyzyjnie opisanych praktyk. W tej podróży, mimo czekających nas wyzwań, możemy czuć się bezpiecznie, autor zadbał bowiem o merytoryczne wprowadzenie i liczne odwołania do mistrzów sufickich, pamiętając jednocześnie, że ― o czym pisze jeden z nich, Javad Nurbakhsh ― „gdy praktyka medytacyjna zostaje zdefiniowana słowami, przestaje być sufizmem”. W tej książce nie ma ani jednego zbędnego słowa. Agnieszka Rostkowska nauczycielka jogi, dziennikarka specjalizująca się w tematyce pracy z ciałem i ze świadomością O książce w mediach O indiach: "To droga powrotna do siebie" - Maciej Wielobób o sufizmie i 100 stacjach duchowej podróży Onet: Psychologia spotyka duchowość Jak medytować: Ścieżka sufich - czy polecam? Podcast Dobrostan: Ścieżka sufich  

Średniowieczne źródła do filozofii mesjanizmu

Władysław Horodyski

UWAGA! e-book jest skanem zapisanym w formacie PDF. Plik pdf uniemożliwia przeszukiwanie i kopiowanie tekstu. Opis: REPRINT. Idealny układ świata myślicieli średniowiecznych ustąpił w okresie nowożytnym miejsca realnemu. Człowiek jako taki stał się przedmiotem zagadnienia. I dlatego też nastąpiło przesunięcie punktu oparcia pod wiekowym poglądem na świat. Samoubóstwienie staje się mniej lub bardziej wyraźnym objawem w filozofii mesjanizmu, człowiek-bóstwo jest tym sanktuarium dla idei powrotu i to jest przyczyną, że i sama teofania traci dla nowożytnych historiozofów swoje religijne znaczenie. A drogę ku takiemu stanowi rzeczy przecierali już właśnie owi opisani w tym opracowaniu średniowieczni myśliciele...

Św. Tomasz z Akwinu i dzisiejsza filozofia

Ks. Antoni Langer

Rzućmy tylko okiem choćby na chwilę na dzisiejszy nasz świat, a trudno nie dostrzec tego, jak olbrzymi, wezbrany potok zalewa go powodzią błędów i fałszu! Ileż to szerzy się dzisiaj odmiennych poglądów i zdań o najdonioślejszych, najgłówniejszych zagadnieniach i zasadach moralnego i duchowego życia, o czasie i wieczności, o duszy i Bogu, o rodzinie i państwie, o prawie i obowiązku, o honorze i moralności, o cywilizacji i oświacie i umysłowej ciemnocie. A przecież wszystkie te sprzeczne z sobą, wzajemnie obalające się zdania razem wzięte, nie mogą w żaden sposób być prawdą. Do tej prawdy, tylko jedno z nich wszystkich może rościć sobie słuszne, uzasadnione prawo, wszystkie zaś inne są mylne, są fałszem. Któż więc zdobędzie się na to, by prądowi temu przeciwstawić nieprzebytą zaporę, kto się ośmieli zatrzymać go w biegu i jeśli to podobna, popchnąć w przeciwnym kierunku? Tylko Boska prawda zdolną jest przewrotność ludzką wyzwać do walki.

Świadomość środowiska

Włodzimierz Galewicz

Internetowe Czasopismo Filozoficzne Diametros przy Instytucie Filozofii UJ powstało wiosną 2004 r. i w niedługim czasie rozrosło się do rozmiarów sporego portalu (www.diametros.iphils.uj.edu.pl). Najstarszą częścią witryny jest internetowy kwartalnik filozoficzny o tej samej nazwie. Do tego działu dołączyło jednak wkrótce kilka innych, a wśród nich dział Forum, w którym przeprowadzono już szereg internetowych debat, ostatnio zaś również większą konferencję. Materiały z tej konferencji ukazują się także w obecnym tomie, który tym samym inauguruje Serię Wydawniczą Diametros.

Tajemnica mechanizmów ewolucji. Wielka opowieść biologii darwinowskiej o triumfie nad religią

Robert F. Shedinger

Czy darwinowska teoria ewolucji jest rzeczywiście największym osiągnięciem w historii nauki - a może nawet najbardziej twórczą i ekspansywną ideą, jaka kiedykolwiek pojawiła się w umyśle człowieka, jak to powiedział Daniel Dennett? "Tajemnica mechanizmów ewolucji" w sposób zrozumiały przedstawia krytyczne studium literatury z zakresu biologii ewolucyjnej od Darwina poprzez Dobzhansky'ego do Dawkinsa. Autor książki, Robert Shedinger pokazuje, że popularne ujęcie ewolucji jest jedną wielką opowieścią o triumfie darwinizmu, w którym wyraźnie przecenia się możliwości mechanizmów ewolucyjnych. Od publikacji opus magnum Darwina minęło już nieco ponad 160 lat, a my wciąż nie wiemy, w jaki sposób zachodzi proces ewolucji. Obecnie musimy pogodzić się z myślą, że mechanizmy ewolucji nadal są owiane tajemnicą, co według autora nie jest równoznaczne z zaprzestaniem naukowych prób poszukiwania prawdy, a wręcz przeciwnie - jest to zachęta do odważnego, a zarazem pokornego uznania ograniczeń ludzkiego rozumu i do otwarcia się na nienaturalistyczne interpretacje kwestii pochodzenia i rozwoju życia. Być może, ale tylko być może, ewolucja darwinowska została nieco przeceniona. Robert Shedinger, profesor religioznawstwa w Luther College, analizuje zarówno współczesne, jak i historyczne źródła, żeby pokazać, że za imponującą publiczną fasadą tej teorii skrywają się szczere, prywatne stwierdzenia wybitnych naukowców, iż nie są pewni, jaki jest mechanizm ewolucji. Ma to olbrzymie konsekwencje dla badaczy myśli religijnej. - Michael J. Behe, autor "Czarnej skrzynki Darwina" Dla osoby zajmującej się badaniami układu nerwowego, dla której przez cały okres dorosłego życia darwinowska teoria doboru naturalnego była absolutną podstawą ewolucji, czytanie "Tajemnicy mechanizmów ewolucji" było jak lektura detektywistycznego dreszczowca. Jest to niezwykle interesująca oraz otwierająca oczy historia ukazująca proces powstawania teorii naukowej. Jej autor zwraca szczególną uwagę, że proces ten może być równie mocno uzależniony od struktury poglądów zakotwiczonych w obecnej kulturze naukowej, jak od danych empirycznych uzyskiwanych w toku badań. - Marjorie Woollacott, profesor neuronauki, University of Oregon Robert F. Shedinger jest profesorem religii w Luther College w Decorah w stanie Iowa. Przez większość życia w pełni akceptował darwinizm i zasadniczo zgadzał się z opinią Daniela Dennetta, że teoria ewolucji Darwina jest największym osiągnięciem w historii myśli ludzkiej. Jego poglądy uległy zmianie, gdy zaczął prowadzić zajęcia omawiające spór między teorią inteligentnego projektu a ewolucjonizmem. Ze zdziwieniem stwierdził wówczas, że argumentacja czołowych teoretyków projektu ma charakter naukowy, a nie religijny. Shedinger jest autorem "Jesus and Jihad" (Cascade Books, 2015) i kilku innych książek z zakresu religioznawstwa. To jego pierwsza książka na temat religii i nauki. Seria Perspektywy Nauki Jeszcze sto lat temu uczeni uważali, że nauka to przedsięwzięcie obiektywne, oparte na gromadzeniu danych empirycznych i wyciąganiu na tej podstawie wniosków, które przeradzają się w teorie. Dziś jednak wiemy, że to nie fakty, ale przede wszystkim ich interpretacje prowadzą do rozwoju nauki. Największe rewolucje w historii nauki zaszły dzięki wybitnym jednostkom, które wykazały się postawą krytyczną wobec powszechnie obowiązujących poglądów. Kopernik nie przyjął geocentryzmu Ptolemeusza, Einstein odrzucił to, co dzisiaj określamy mianem fizyki klasycznej, a Darwin nie zgodził się z tym, co w jego czasach nazywano biblijnym poglądem o niezmienności gatunków. Seria Perspektywy Nauki pokazuje, że nauka nie jest przedsięwzięciem jednolitym, że to raczej kolaż rozmaitych poglądów, hipotez i idei. Będziemy w niej przedstawiać oryginalne poglądy uczonych, którzy wykraczają poza utarte szlaki i przedstawiają czytelnikowi zupełnie nowe perspektywy w nauce. Odkrycie naukowe polega na tym, że widzisz to, co wszyscy, ale i dostrzegasz to, czego nikt nie zauważył. - Albert Szent-GyOrgyi, laureat Nagrody Nobla

Tajemnica życia. Nauka wobec hipotezy Stwórcy

Štěpán Rucki

Tajemnica życia to książka, która pokazuje, że chrześcijańska wizja stworzenia jest nie tylko aktualna, ale potwierdzana przez najnowsze odkrycia naukowe. Autor wykazuje, że współczesna biologia - zamiast przemawiać na rzecz neodarwinizmu - ujawnia jego coraz głębsze problemy: brak mechanizmu powstawania nowej informacji, dominację dewolucji zamiast rozwoju, skokowe pojawianie się form życia oraz kwestię złożoności systemów komórkowych. Odkrycia te nie podważają obrazu Boga jako Stwórcy świata, lecz go uwidaczniają: "Albowiem od stworzenia świata niewidzialne Jego przymioty - wiekuista Jego potęga oraz bóstwo - stają się widzialne dla umysłu przez Jego dzieła [...]" (Rz 1,20). Autor polemizuje zarówno z neodarwinizmem, jak i z teistycznym ewolucjonizmem, pokazując, że łączenie wiary chrześcijańskiej z teorią pogrążoną w kryzysie rodzi poważne konsekwencje intelektualne i duchowe. W zamian proponuje teorię inteligentnego projektu jako racjonalną, naukową alternatywę, która nie eliminuje Boga, lecz wskazuje na sensowność i celowość życia. Wzywa także do uczciwego namysłu i odwagi intelektualnej: jeśli teoria ewolucji nie wyjaśnia faktów, nie ma powodu, by czynić z niej nienaruszalny dogmat. Ta książka to propozycja dla tych, którzy nie chcą rezygnować ani z wiary, ani z rozumu, pisana z przekonaniem, że prawdziwa wiara nie boi się prawdy, lecz rozpoznaje ją w stworzeniu.

Tako rzecze Zaratustra

Fryderyk Nietzsche

"Tako rzecze Zaratustra" to utwór prozatorski Fryderyka Nietzschego, wybitnego niemieckiego filozofa oraz poety, tworzącego w XIX wieku. "Tako rzecze Zaratustra" to najsłynniejszy utwór prozatorski Fryderyka Nietzschego. Dzieło jest traktatem filozoficznym jak i teologicznym, w którym autor głosi śmierć Boga, wolę mocy i wieczny powrót. Przedstawia w nim również koncepcję nadczłowieka oraz upadku kultury zachodniej, w szczególności chrześcijańskiej.

Taktyka. Plan gry, czyli jak rozmawiać o wierze chrześcijańskiej

Gregory Koukl

W świecie obojętnym, a nawet przeciwnym prawdzie chrześcijańskiej, chrześcijanie powinni być przygotowani do przekazywania ponadczasowej wiary chrześcijańskiej. Ale jak rozmawiać z kimś, kto chce udowodnić, że się mylisz i nie akceptuje Biblii jako źródła autorytetu? Taktyka uczy, jak z łatwością, a przy tym zgodnie z zasadami grzeczności manewrować w trakcie rozmów o wierze. Pokazuje, jak omijać pola minowe, powstrzymać natarcie, przejść z pozycji obronnych do ofensywy, a co najważniejsze - skierować myśli rozmówcy na Jezusa. Greg Koukl pokazuje, jak: zręcznie kontrolować przebieg rozmowy stosować zasady racjonalnego rozumowania i jasnego myślenia odpierać poszczególne rodzaje ataków na wiarę przyjąć ujmujący, rozbrajający styl rozmowy wobec podnoszonych zastrzeżeń Taktyka przedstawia plan gry, który pozwala przekazywać fascynującą prawdę chrześcijaństwa z pewnością siebie i w eleganckim stylu. Gregory Koukl Magister apologetyki i magister filozofii. Wykłada apologetykę chrześcijańską na Uniwersytecie Biola. Prowadzi też spotkania ze studentami na innych uczelniach. Od niemal 30 lat jest gospodarzem audycji radiowej. Założył organizację Stand to Reason (www.str.org), której przewodniczy. Na wszystkich polach działalności stara się przekonać słuchaczy, że "chrześcijaństwo jest warte uwagi". Nie ma lepszej książki, która wkładałaby w ręce chrześcijan narzędzia do jasnego, merytorycznego, a jednocześnie pełnego szacunku dla innych myślenia. Norm Geisler Taktyka pozwala stać się skuteczniejszym ambasadorem Chrystusa. William Lane Craig Taktyka zrewolucjonizuje twoje rozmowy z niechrześcijanami. Sean McDowell Niniejsza pozycja jest must-have w biblioteczce każdego apologety. ks. Rafał Pokrywiński Seria Apologetyka Objawienie jest niezmienne, ponieważ odsłania wieczne prawdy dotyczące natury Wszechświata, ludzi, a nade wszystko Boga. Zmienia się jednak kontekst intelektualny, społeczny i kulturowy, w którym rozbrzmiewa słowo Boga. Dlatego, by prawda chrześcijańska mogła być rozumiana, trzeba wyrażać ją i głosić wciąż na nowo. W niniejszej serii ukazują się książki prezentujące właściwe rozumienie i uzasadnienie wiary. Powstaje ona z myślą o każdym, kto chce poznać racjonalnie uzasadnione argumenty za prawdziwością objawienia. SERIĘ OPRACOWUJĄ: Wydawnictwo W drodze, które od 1973 roku publikuje treści pomagające łączyć wiarę z codziennością. Fundacja Prodoteo, której misją jest propagowanie stylu życia opartego na wartościach chrześcijańskich, m.in. poprzez popularyzację wiedzy z zakresu apologetyki chrześcijańskiej i znajomości Pisma Świętego.

Tam, gdzie rodziły się idee. Lwowska szkoła filozoficzna

Radosław Kuliniak

Tam, gdzie rodziły się idee. Lwowska szkoła filozoficzna Radosława Kuliniaka to opowieść o narodzinach lwowskiej szkoły filozoficznej i jej twórcy - Kazimierzu Twardowskim. Autor pokazuje, jak z uniwersyteckiego seminarium we Lwowie wyrosła tradycja, która ukształtowała filozofię XX wieku i doprowadziła do powstania szkoły lwowsko-warszawskiej. Książka łączy barwną narrację historyczną z analizą źródeł, prezentując nie tylko dzieje idei, ale również codzienność pracy naukowej, metody kształcenia i intelektualny klimat przełomu XIX i XX wieku. To cenna lektura dla filozofów, historyków oraz wszystkich zainteresowanych historią polskiej nauki. Pragnąłem nie tyko być w miarę sił i możności dobrym nauczycielem filozofii, lecz marzyłem też o tym, by moi uczniowie w czasie studiów swych, jak też po ich zakończeniu tworzyli wraz ze mną trwałą społeczność umysłową, spojoną wspólnością dążeń i wzajemnym przywiązaniem. A pragnąłem tego nie ku swemu tylko zadowoleniu. Miałem na myśli coś innego. Sądziłem, że kto nauczy się ściśle myśleć, ten nie potrafi być nieścisłym w swym działaniu. A tę ścisłość, dokładność, sumienność i aktualność w działaniu uważam za rzecz najbardziej nam potrzebną. Ten duch ścisłości filozoficznej tchnąć w tych wszystkich, którzy będą potem w życiu na różnych stanowiskach działali, uważałem za jeden z najważniejszych swych obowiązków. I gdyby tak, myślałem, coraz liczniejsze rzesze byłych uczniów filozofii, tak samo jak ja myśleli, tworzylibyśmy związek ludzi, wewnętrznymi więzami zespolony, służący filozofii a przez filozofię ojczyźnie. Kazimierz Twardowski, "Podczas 100. Posiedzenia Naukowego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie". Filozofia rzadko zaczyna się w konkretnym miejscu. Jednym z nich była niewielka sala seminaryjna przy ulicy Długosza w gmachu Uniwersytetu Lwowskiego. Prowadziły do niej ciężkie drzwi, a po ich przekroczeniu uderzał zapach papieru, atramentu i kredy. Przestrzeń była skromna. Stał tam półokrągły stół, kilka krzeseł i półka z książkami. A jednak właśnie tutaj, w warunkach pozbawionych wszelkiej zewnętrznej okazałości, kształtowała się kultura filozoficznej pracy, która w ciągu kilkunastu lat miała stać się fundamentem nowoczesnej polskiej szkoły filozoficznej. Na półce obok siebie stały dzieła Arystotelesa i Kanta, Berkeleya, Hume'a, Locke'a, Brentana i Trentowskiego. Nie tworzyły zbioru przeznaczonego do kontemplacji, lecz podstawowy zasób tekstów poddawanych systematycznej analizie. Na tablicy zapisywano pojęcia, definicje i rozróżnienia, a skrzypienie kredy towarzyszyło wysiłkowi porządkowania myśli. W tej niepozornej przestrzeni Aleksander Skórski, Kazimierz Twardowski i Mścisław Wartenberg wraz z uczniami nie tyle przekazywali gotową wiedzę, co kształtowali sposób jej wytwarzania. Powstawała tu kultura filozoficznego rzemiosła oparta na jasności, dyscyplinie pojęciowej i odpowiedzialności za słowo. (fragment Wstępu)

Tao - jego miejsce w XXI wieku

Radosław Gawlik

Krótka publikacja, koncentruje się na zestawieniu świata wierzeń Dalekiego Wschodu z fizyką cząstek elementarnych. Być może nauki ścisłe wcale nie są aż tak mocno oparte o namacalne fakty?

Tao Te Ching. Księga Drogi i Cnoty

Laotse Laozi

Wprowadzenie tłumacza: Laotse (Laozi) urodził się w Chinach, w 604 r. przed Chrystusem. Kiedy umarł, nie wiadomo. Legenda mówi o nim, że przyszedł na świat, już mając lat 72, a przeżył lat 300. Podług innej wersji, Laotse nie umarł i nie umrze, bo wiedzą swoją zdobył nieśmiertelność. Filozoficzno-religijna osnowa tej wiedzy zawarta w trzech niedużych rozprawach: 1) Tao Księga drogi, 2) Te Księga cnoty albo prawości i 3) Kan-ing, czyli Księga sankcji. Dwie pierwsze są napisane, trzecia stanowi tradycję ustną i polega na kategoryzacji czynów ludzkich na dodatnie i ujemne, oraz na określeniu ich wzajemnego na siebie oddziaływania. Tao, wyraz pokrewny greckiemu teos lub łacińskiemu deus, charakteryzuje sam Laotse w taki sposób: Istnieje powiada on jakieś najwyższe JEST, które zapłodniło niebyt i które z otchłani możliwości pierwotnej wyłoniło pierwiastki bytu, a później stworzyło z nich wszystkie istoty i ciała. Nie mam dla tego najwyższego JEST nazwy. Dam Mu imię, którem wyrażam Jego najistotniejszą własność (twórczą) TAO (czyli Droga). W strofach niniejszych starałem się nie o dosłowność przekładową, ile raczej o oddanie myśli przewodniej tego mędrca wielkiego Wschodu.

Teajtet

Platon

Platon stawia tu pytanie: czym jest wiedza? Sokrates analizuje różne odpowiedzi, m.in. pogląd, że wiedza jest jedynie subiektywnym przekonaniem. Dialog zawiera polemikę z relatywizmem sofistów i prowadzi do głębokiej refleksji nad naturą poznania. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.

Teoria i praktyka w myśli amerykańskich pragmatystów. O społecznej odpowiedzialności filozofii

Agnieszka Hensoldt

Inspiracją dla niniejszej książki były zjawiska trojakiego rodzaju. Po pierwsze, coraz powszechniejsza w Polsce (i nie tylko) tendencja, aby stawiać pytania o praktyczne zastosowania teorii naukowych i aby czynić to w odniesieniu nie tylko do nauk doświadczalnych, lecz także w stosunku do tak „niepraktycznych” dziedzin jak filozofia. Po drugie, aktualne zjawiska występujące w samej filozofii, polegające na różnego rodzaju próbach innego niż tradycyjne odczytania oraz wykorzystania tekstów i koncepcji klasycznych pragmatystów, a także neopragmatystów. Po trzecie, narastająca potrzeba stawienia czoła problemom – o zasięgu zarówno lokalnym (dotykającym grupy sąsiadów, uczniów jednej klasy czy współpracowników), jak i globalnym – społecznej dyskryminacji i wykluczenia. Skuteczne sposoby przeciwdziałania tego typu zjawiskom muszą prowadzić do powiązanych ze sobą zmian na wszystkich poziomach życia społecznego, od poziomu ideowego począwszy. Udział refleksji filozoficznej zarówno w projektowaniu tych zmian, jak i w świadomym i społecznie odpowiedzialnym tworzeniu nowych koncepcji jest nie do zastąpienia. Filozoficzna refleksja nad naturą relacji między teorią a praktyką nigdy nie pozostaje całkowicie bezinteresowna – zazębia się bowiem z pytaniem o status filozofii. Jest to dociekanie krytyczne oraz samoodnośne, w którym filozof weryfikuje założenia dotyczące celów, zadań i metod własnej refleksji. Ponowożytne odrzucenie dualizmu teorii i praktyki jest zatem poszukiwaniem przez filozofię „nowej formuły”, w szczególności dla jej praktycznego zaangażowania.

Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona

Dorota Zygmuntowicz

Monografia Doroty Zygmuntowicz Thrasymach. Intrygi filozoficzne w Politei Platona to praca, która wnikliwie analizuje zagadnienia związane z jednym z najbardziej kontrowersyjnych bohaterów w historii filozofii Thrasymachem z Chalcedonu. Autorka proponuje nowe spojrzenie na postać, która, dzięki Platonowi, stała się symbolem nie tylko filozoficznego immoralizmu, ale także realpolitik w myśli politycznej. Celem tej książki jest przygotowanie czytelnika do lektury Politei Platona, jednego z najważniejszych dzieł filozoficznych Europy, a jednocześnie tekstu, który pozostaje pełen tajemnic i trudnych do rozstrzygnięcia zagadek interpretacyjnych. Pierwsza część pracy skupia się na analizie dostępnych przekazów o Thrasymachu z Chalcedonu, zarówno tych historycznych, jak i tych związanych z jego filozoficzną postacią w Politei. W drugiej części autorka bada funkcję motywów thrasymachowych w dialogach sokratycznych, zawierających przekaz moralny i polityczny. Część trzecia monografii to szczegółowa analiza Politei jako tekstu, w którym te motywy zyskują na znaczeniu, łącząc się w jedną, wielką filozoficzną intrygę. Książka ma na celu nie tylko rozwikłanie zagadki, czy Thrasymach rzeczywiście głosił poglądy, które przypisuje mu Platon, ale także ukazanie, jaką rolę pełni ta postać w kontekście całej filozofii Platona. Czytelnicy będą mieli okazję zgłębić mechanizmy perswazji, jakie Platon zastosował w Politei, by wywrzeć wpływ na swoich odbiorców, w tym na mieszkańców ówczesnych Aten, których kondycja intelektualna i moralna stanowiła tło dla całej polemiki. Autorka proponuje nowatorskie podejście do Politei Platona, traktując ją nie tylko jako dzieło filozoficzne, ale i literackie, pełne subtelnych środków artystycznych, które miały na celu przekonanie czytelników do filozoficznych tez Platona. Dla współczesnych czytelników książka stanowi wyzwanie, ale także niezwykle cenną lekcję z zakresu filozofii politycznej, która nie tylko dostarcza wiedzy o starożytnych ideach, ale także wciąż może inspirować do refleksji nad współczesnymi problemami politycznymi. Praca Zygmuntowicz jest nieocenionym wprowadzeniem do lektury Politei. Dzięki tej książce czytelnicy zarówno licealiści, jak i studenci filozofii, politologii, socjologii, historii czy kultury będą mogli łatwiej zrozumieć trudne aspekty tego klasycznego dzieła. Jest to lektura polecana nie tylko dla osób zajmujących się filozofią, ale także dla każdego, kto pragnie zgłębić tajniki myślenia politycznego, które pozostają aktualne przez wieki. Monografia, poprzez swój przystępny język i klarowność wywodów, otwiera drzwi do świata filozofii, a także do zrozumienia zasad rządzących sprawiedliwością, polityką i moralnością. Książka ta jest doskonałym wyborem nie tylko dla studentów i nauczycieli, ale także dla każdego, kto pragnie poszerzyć swoją wiedzę na temat klasycznych podstaw zachodniej myśli politycznej, które wciąż mają kluczowe znaczenie w dzisiejszym świecie.

Timaios

Platon

Timajos jest kosmologicznym dialogiem Platona. Autor przedstawia w nim wizję powstania świata oraz natury człowieka i wszechświata. Choć opiera się na ówczesnej wiedzy i spekulacji filozoficznej, stanowi ważny dokument starożytnej refleksji nad przyrodą. Dialogi Platona należą do najważniejszych i najbardziej wpływowych dzieł w historii filozofii europejskiej. Spisane w formie rozmów najczęściej prowadzonych przez Sokratesa stanowią niezwykłe połączenie filozoficznego dociekania, literackiej formy i żywej dyskusji nad najważniejszymi pytaniami dotyczącymi człowieka i świata. W dialogach tych Platon podejmuje fundamentalne zagadnienia filozoficzne: czym jest sprawiedliwość, czym jest dobro, czym jest prawda i wiedza, jaka jest natura duszy oraz jaki powinien być właściwy porządek państwa. Rozmowy bohaterów, prowadzone metodą pytań i odpowiedzi, odsłaniają złożoność pojęć, które często uznajemy za oczywiste, a jednocześnie uczą sztuki krytycznego myślenia i filozoficznej refleksji. Dialogiczna forma dzieł Platona sprawia, że nie są one jedynie traktatami filozoficznymi, lecz także literackimi obrazami życia intelektualnego starożytnej Grecji. Spotykamy w nich postacie filozofów, polityków, sofistów i młodych uczniów, którzy wspólnie poszukują prawdy w atmosferze sporów, ironii i dociekliwości. Niniejsza seria obejmuje wybór dwudziestu trzech dialogów Platona, publikowanych w osobnych tomach. Każdy z nich stanowi samodzielną całość, a zarazem część wielkiego projektu filozoficznego, który od ponad dwóch tysięcy lat kształtuje myślenie o etyce, polityce, poznaniu i naturze rzeczywistości. Lektura dialogów Platona pozostaje jednym z najważniejszych doświadczeń intelektualnych kultury Zachodu zaproszeniem do rozmowy o pytaniach, które nigdy nie tracą aktualności.

To, co naturalne. Eseje antropologiczne

Robert Spaemann

Robert Spaemann pyta o jednostkę i jej istotę w kontekście współczesnych nauk przyrodniczych oraz nawiązującej do nich filozofii, która redukuje człowieka do statusu jednej z istot naturalnych. W jaki sposób powinniśmy pojmować przyrodę, aby siebie samych móc rozumieć jako istoty naturalne? Jak jednocześnie nie utracić tego, co wyróżnia nas spośród innych istot naturalnych? W zamieszczonych w książce esejach Spaemann pokazuje, że pojęcie „tego, co naturalne” jest dwuznaczne. „Zgodność z naturą” nie jest „dana naturalnie”, lecz jest tym, co odpowiada pojęciu rozumności. Pytanie „Kim jest człowiek?” różni się istotnie od pytania „Kim jest zięba?”, na to drugie odpowiadamy, wyliczając cechy, na podstawie których pewne ptaki nazywamy ziębami. Pytanie o to, co czyni człowieka człowiekiem, nie służy klasyfikacji przedmiotów, lecz – jako pytanie o „istotę” – jest częścią historycznego procesu rozumienia i potwierdzania samego siebie przez człowieka w obliczu różnych wyzwań. Dzisiaj wyzwaniem dla potwierdzenia siebie jest scjentyzm, tj. pewnego rodzaju sposób pojmowania funkcji nauki w całości naszego życia. Fragment książki To, co naturalne Serię zapoczątkowało wydanie książki Kim jest człowiek? Abrahama J. Heschela w tłumaczeniu Katarzyny Wojtkowskiej, inicjatorki serii. Od 2017 roku ukazały się m.in.: Moje poszukiwania absolutów Paula Tillicha, Dlaczego kochamy? Harry’ego Frankfurta, W mroku uczonej niewiedzy Karola Tarnowskiego, Sens życia i jego znaczenie Susan Wolf, Lustereczko, powiedz przecie… Simona Blackburna, Status moralny. Obowiązki wobec osób i innych istot żywych Mary Anne Warren, Śmierć i życie po śmierci. Kiedy umrę, ludzkość będzie trwać Samuela Schefflera, Prawda i życie. Dlaczego prawda jest ważna Michaela Patricka Lyncha, Godny pożądania stan świadomości. O przyjemności jako wartości ostatecznej Katarzyny de Lazari-Radek oraz Zależne zwierzęta rozumne. Dlaczego ludzie potrzebują cnót Alasdaira MacIntyre’a. W przygotowaniu książka autorstwa Roberta P. George’a. * Seria „Kim Jest Człowiek? ” jest płaszczyzną rozmowy, do której zapraszamy uczonych i myślicieli, przedstawicieli różnych środowisk, a także wszystkich, dla których kluczowe jest pytanie o człowieka. Katarzyna Wojtkowska