Psychologia
Jan Strelau, Agnieszka Wilczek, Jakub Balicki
Życie człowieka rozwija się w czasie ale pasja, chęć poznania i dociekliwość badawcza pozostają poza czasem. Poza czasem jest również ambicja, siła woli i system wartości. Oczywiście nie są one niezmienne, często ujawniają się w odpowiedzi na rozmaite wyzwania, dzięki którym człowiek może się przekonać, jaki jest naprawdę. Zapraszamy do niezwykłej rozmowy z profesorem Janem Strelauem nestorem polskiej psychologii i światowej rangi badaczem temperamentu, zapalonym narciarzem i niestrudzonym podróżnikiem o życiu, pracy, rodzinie i podróżach, a także o tym wszystkim, co było dla niego trudne, radosne lub fascynujące, nie tylko w badaniach, ale też w codzienności. Prof. dr hab. Jan Strelau Urodził się w 1931 r. w Gdańsku. Podjął studia filozoficzne w 1951 r. w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, a po dwu latach przeniósł się do Warszawy, gdzie w latach 1953-1958 studiował psychologię na Uniwersytecie Warszawskim. Po zakończeniu studiów rozpoczął pracę na macierzystym wydziale jako asystent. Stopień doktorski uzyskał w 1963 r. , zaś pięć lat później - habilitację na podstawie monografii Temperament i typ układu nerwowego. Tytuł i stanowisko profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1976 r., zaś w 1979 r. powołany został na stanowisko dyrektora Instytutu Psychologii, którym kierował do 1981 r. W 1982 r. uzyskał tytuł i stanowisko profesora zwyczajnego w Uniwersytecie Warszawskim. Członek rzeczywisty PAN, członek Akademii Europejskiej (Academia Europaea) i członek korespondent Fińskiej Akademii Nauk. Otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego oraz Państwowego Uniwersytetu Nauk Humanistycznych w Moskwie. Należy do wielu międzynarodowych towarzystw naukowych, w latach 1996 - 2000 był m. in. wice-przewodniczącym Międzynarodowej Unii Nauk Psychologicznych. Jest pionierem badań w zakresie psychologii różnic indywidualnych w Polsce i twórcą regulacyjnej teorii temperamentu. Opublikował około 200 prac, w tym 31 książek, których jest autorem, współautorem lub redaktorem naukowym. Do najbardziej znaczących należą monografie: Temperament, Activity, Personality (1983, Academic Press; przekład polski - PWN, 1985) oraz Temperament: A Psychological Perspective (1998, Plenum Press; przekład polski pt. Psychologia temperamentu, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998). Jest także redaktorem naukowym i współautorem 3-tomowego podręcznika: Psychologia: podręcznik akademicki (Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2000). Za swoją działalność był wielokrotnie nagradzany. Otrzymał m.in. nagrodę Fundacji Humboldta (1990) i Towarzystwa Maxa Plancka (1992) za wybitne osiągnięcia w zakresie badań nad osobowością oraz nagrodę "New Europe Prize 1997" za osiągnięcia w zakresie kształcenia akademickiego i badań naukowych, ufundowaną przez sześć instytutów badań zaawansowanych - Standford, Princeton, Chapel Hill, Berlin, Uppsala i Wassenaar.
JEDENASTKA. Miniatury z socjologii transportu publicznego
Grzegorz Całek
Czym jest tytułowa jedenastka? To numer tramwaju, którym autor książki zaczął jeździć systematycznie kilka lat temu po... ponad 20 latach obserwowania świata głównie przez okna samochodu. Ta zmiana środka komunikacji okazało się znaczącą zmianą i zaowocowała wieloma ciekawymi obserwacjami ludzi, zjawisk, rzeczywistości wokół. "Jedenastka" to ponad 100 krótkich opowiadanek - miniatur, będących obrazkami uwieczniającymi pasażerów oraz rozmaite zdarzenia tramwajowo-autobusowe. Czasem dziwne, czasem skłaniające do refleksji, najczęściej zabawne.
Małgorzata Kornacka
Wielka sztuka przebaczania Poradnik dla kobiet Najtrudniejsze ćwiczenie podczas prowadzonych przeze mnie warsztatówJesteś córką Królajest uzmysłowienie sobie skojarzeń, jakie mamy z naszym tatą Każda z nas nosi na dnie serca głębokie pragnienie bycia zauważoną, docenioną, podziwianą Pragniemy, aby ktoś o nas walczył, patrzył z miłością i troską Mówił nam, że jesteśmy mądre, piękne, bezcenne że warto za nas oddać życie Może powiesz: ja nie potrafię wybaczać. To ja Ci odpowiadam: to jak najszybciej się naucz!. Największą ofiarą nieprzebaczenia jesteś Ty sama. Twój mózg nie odróżnia traumy od rzeczywistego doświadczenia. I w jednym i drugim przypadku reagujesz silnym stresem, który ma za zadanie przystosować Cię do zmiany lub pomóc przeżyć zagrożenie. Jedynym skutecznym wyjściem, którego z całą pewnością potrzebujesz, jest przeżyć proces przebaczenia Pamiętaj, że przebaczenie nie musi oznaczać pojednania. Trauma z dzieciństwa? Popraw koronę, naucz się wybaczać i biegnij dalej. Ku Bogu. Małgorzata Kornacka
Lisa M. Schab
Zaakceptuj to, kim jesteś Zbuduj poczucie własnej wartości Odkryj swoje pasje i przekonania Przestań porównywać się z innymi Osiągnij to, czego pragniesz Zostaw niepewność za sobą Każdy człowiek, bez wyjątku, przychodzi na ten świat, mając wartość i znaczenie. Absolutnie każdy. Również ty. Zdrowa samoocena oznacza, że masz silne poczucie własnej wartości. Rozumiesz i akceptujesz swoje słabości, a także doceniasz swoje mocne strony i cieszysz się nimi. Mając zdrową samoocenę, uznajesz wrodzoną wartość każdego człowieka w tym również siebie. Wielu z nas nadmiernie koncentruje się na swoich niedoskonałościach. To błąd! Ważne jest zrozumienie, że wszyscy jesteśmy wartościowi. Każdy z nas ma wspaniałe, wyjątkowe cechy po prostu ich nie dostrzegamy i nie cenimy, ponieważ skupiamy się na tym, czego w sobie nie lubimy. Wyolbrzymiamy swoje wady i niedoskonałości, a bagatelizujemy zalety i osiągnięcia. To rzutuje na nasze ogólne nastawienie wobec relacji z ludźmi, własnych dokonań, własnych działań niczym chmura, która nieustannie rzuca na nas swój cień. Jak zmienić takie nastawienie jak przegonić chmury samokrytyki i odkryć własną wartość? Jest to szczególnie istotne w okresie dorastania, kiedy samoocena spada. Nastolatki często zmagają się z niepokojem, niewiarą w siebie, samokrytyką, stresem, nadmiernym zamartwianiem i innymi przytłaczającymi emocjami. Do tego dochodzą presja ze strony rówieśników, obawa przed oceną innych czy trudności w szkole. Wszystko to składa się na trudną do zniesienia mieszankę emocji i znacząco obniża samoocenę, wpływając na każdą sferę życia. Niniejszy poradnik, napisany lekkim i bezpośrednim językiem, jest naszpikowany ćwiczeniami, przykładami i wskazówkami. Pomoże ci odkryć twoją wrodzoną wartość, wzmocnić poczucie własnej wartości i uwierzyć w siebie. W rezultacie będziesz podejmować racjonalne decyzje, zbudujesz zdrową samoocenę, nauczysz się akceptować swoje słabości oraz doceniać mocne strony. Zrozumiesz, że jesteś wyjątkową i wartościową osobą dokładnie taki, jaki jesteś.
Kat miłości. Opowieści psychoterapeutyczne
Irvin D. Yalom
Jeśli nie możesz znieść bólu, spróbuj nadać mu sens. Oto prawdziwe historie dziesięciu osób, które skorzystały z terapii, aby rozwiązać zwyczajne problemy. Dzięki niej odkryli, że korzenie lęków, strachu, depresji sięgają podstaw ich egzystencji. Oprócz cierpienia i pustki po utracie najbliższych tym, co boli najbardziej, jest utrata młodości, miłości i wieczna pogoń za szczęściem. Yalom jako terapeuta jest bezwzględnie szczery. Nie pomaga uśmierzać bólu, ale próbuje nadać mu sens. To także książka o trudach bycia terapeutą, uciążliwych sesjach i problemach w relacjach z bliskimi osobami. Jednak to nie tylko pozycja dla studentów psychologii czy psychologów, skorzystają z niej także ci, którzy poszukują sensu w życiu.
Każdy krok niesie pokój Zen w sztuce codziennego życia
Thich Nhat Hanh
Książka zdolna zmienić życie jednostki i całego świata. Dalajlama Thích Nhat Hanh, wietnamski mnich buddyjski i światowej sławy mistrz zen, zaprasza nas do świata, w którym uważność staje się najprostszą i najgłębszą odpowiedzią na codzienny pośpiech. Pokazuje, że spokój nie kryje się w odległych miejscach ani wyjątkowych chwilach, lecz w tym, co najbliższe w oddechu, kroku, uśmiechu, w zwyczajnych z pozoru gestach. Z właściwą sobie łagodnością i klarownością autor prowadzi czytelnika przez praktykę świadomego życia, ucząc, jak odzyskać kontakt z samym sobą, wyciszyć natłok myśli i odnaleźć równowagę nawet w najbardziej wymagających momentach. To nie tylko wprowadzenie do filozofii zen, lecz także czuły, inspirujący przewodnik, który pomaga dostrzec piękno każdej chwili, by odnaleźć w niej źródło prawdziwego ukojenia.
Każdy powinien chodzić na terapię oraz inne kłamstwa psychologii
Joe Nucci
Popularność treści dotyczących zdrowia psychicznego w mediach społecznościowych doprowadziła do prawdziwej epidemii dezinformacji na ten temat. Influencerzy i coache tworzą viralowe filmy, w których namawiają ludzi do zerwania kontaktów z problematycznymi rodzicami, osoby po rozwodzie z dumą ogłaszają na Instagramie, że w końcu uwolniły się od narcystycznego partnera, choć można odnieść wrażenie, że nie wiedzą, co to słowo znaczy, a nastolatki masowo dzielą się trudnościami wynikającymi z neuroróżnorodności zdiagnozowanej na podstawie trzydziestosekundowych rolek. PsychoDEZinformacja powoduje, że zbyt często podejmujemy decyzje, które wywracają nasze życie do góry nogami, nadmiernie eksponujemy błahe problemy, a także trywializujemy poważne sprawy, kierując się fałszywymi przekonaniami, półprawdami i radami samozwańczych ekspertów. W tej książce licencjonowany psychoterapeuta Joe Nucci rozprawia się z czterdziestoma najpopularniejszymi mitami na temat zdrowia psychicznego. Oto niektóre z nich: każdy doświadczył traumy i potrzebuje terapii, praktyka mindfulness jest dobra dla każdego, osoba, której trudno się skoncentrować, na pewno ma ADHD, ktoś, kto wyraża inne zdanie, stosuje gaslighting, trzeba zawsze polegać na swoich uczuciach. Nucci, dzieląc się rzetelną wiedzą, doświadczeniem i inspirującymi historiami swoich klientów, zastępuje mity wyzwalającymi prawdami, dzięki którym rozpoznasz dezinformację i będziesz sobie lepiej radzić problemami związanymi ze zdrowiem psychicznym.
Kiedy ciało mówi nie. Koszty ukrytego stresu
Gabor Maté
Czy można dosłownie umrzeć z samotności? Czy istnieje połączenie między zdolnością wyrażania emocji a chorobą Alzheimera? Czy można zdefiniować osobowość nowotworową? Opierając się na dogłębnych badaniach naukowych, doktor Gabor Maté udziela odpowiedzi na pytania dotyczące połączenia umysł - ciało. Przedstawia dowody naukowe na to, jaką rolę odgrywają stres i emocje w występowaniu szeregu powszechnych chorób takich jak zapalenie stawów, nowotwory, cukrzyca, choroby serca, zespół jelita drażliwego czy stwardnienie rozsiane. Na podstawie dziesiątek studiów przypadków i historii takich osób jak Ronald Reagan (alzheimer) czy Lance Armstrong (rak jąder) Gabor Maté ujawnia Siedem zasad zdrowienia, czyli reguł pomagających uchronić się przed ukrytym stresem. Kiedy ciało mówi nie to międzynarodowy bestseller przetłumaczony na piętnaście języków, propagujący uczenie się i leczenie poprzez dostarczanie transformującego wglądu w to, w jaki sposób choroba może być sposobem na odrzucenie przez organizm tego, czego umysł nie może lub nie chce uznać. Ludzie zawsze intuicyjnie czuli, że ciało i umysł są niepodzielne. Współcześnie doszło jednak do niefortunnego rozłamu między tym, co podpowiada nam organizm, a tym, co umysł uważa za prawdę. Ku własnej zgubie, zwykle kierujemy się drugim z tych dwóch źródeł informacji. Dlatego za przyjemność i przywilej uważam przedstawienie Czytelnikowi odkryć nowoczesnej nauki, potwierdzających intuicję odwiecznej mądrości. Stanowiło to mój nadrzędny cel podczas pisania tej książki. Innym było odsłonięcie zwierciadła, w którym przegląda się nasze napędzane stresem społeczeństwo w odbiciu tym widzimy, jak na niezliczone mimowolne sposoby pomagamy powstawać nękającym nas chorobom. Gabor Maté