Ekonomia
Demokracja gospodarka polityka
Radosław Markowski, Mikołaj Cześnik, Michał Kotnarowski
Badanie preferencji politycznych, mechanizmów ich powstawania, stabilności i zmiany - to królewski temat politologii i socjologii. Poważne jego traktowanie wymaga kosztownych i wieloletnich badań empirycznych. Autorzy tej książki - jak nikt w Polsce - ten warunek spełnili. Przedstawiana praca opiera się na materiale empirycznym przez nich zgromadzonym w ramach kolejnych fal Polskiego Generalnego Studium Wyborczego. Tym razem uwagę badaczy przykuły nowe zjawiska, które ujawniły się w wyborach parlamentarnych 2011 roku, w szczególności fenomen sukcesu wyborczego Ruchu Palikota. Trzon monografii stanowią jednak dwa inne zagadnienia. Pierwsze, to wielce skomplikowany problem stosunku Polaków do partii politycznych, podjęty w perspektywie porównawczej i analizowany w ramach paradygmatu identyfikacji partyjnej, gdzie udało się daleko wyjść poza banalną tezę o powszechnej w społeczeństwie polskim niechęci do partii. Drugim, gruntownie zbadanym tematem jest kwestia głosowania ekonomicznego. Mamy dowód: w Polsce tego rodzaju determinanty preferencji wyborczych też mają znaczenie. Problem ten dał też Autorom okazję podjęcia prawdziwie ważkiej i ogólnej kwestii związków między polityką a gospodarką - problematyka klasyczna, ale rzadko empirycznie badana. Oddawana do rąk Czytelników książka z pewnością wejdzie na trwale do kanonu lektur politologów, socjologów, psychologów społecznych i ekonomistów. Znaczenia ujawnionych prawidłowości nie pomniejszą takie czy inne wyniki przyszłych wyborów, bo to nie jest rzecz o marketingu politycznym i doraźnych społecznych nastrojach.
Denacjonalizacja pieniądza. Analiza teoretyczna i praktyczna walut równoległych
Friedrich August von Hayek
Napisana ponad czterdzieści lat temu rozprawa o pieniądzach i wolności osobistej, która dziś inspiruje miłośników kryptowalut na całym świecie. Pierwszy polski przekład pracy Friedricha Augusta von Hayeka opublikowanej pierwotnie w 1976 i 1978 (wersja poszerzona) roku przez londyński Institute of Economic Affairs. Autor przedstawia koncepcję zniesienia rządowego monopolu na emisję pieniądza oraz kreśli wizję spontanicznego ładu ekonomicznego, w którym wiele równoległych walut emitowanych przez prywatne, nastawione na zysk podmioty konkuruje o względy użytkowników. Dowodzi, że implementacja jego projektu mogłaby nie tylko stworzyć stabilny system walutowy, lecz także przyczynić się do zabezpieczenia ludzkiej wolności przed tyrańskimi zakusami rządów. NIE KAŻDY SŁYSZAŁ O FRIEDRICHU AUGUŚCIE VON HAYEKU. Nie jest to jednak postać zupełnie nieznana. Przeciwnie, jak na nieżyjącego teoretyka nowoczesnej gospodarki cieszy się niesłabnącą popularnością i szacunkiem. Kojarzą go zwłaszcza ci, którzy szukają poważnego uzasadnienia dla obrony idei wolności ekonomicznej oraz dla druzgocącej krytyki tego sposobu myślenia, który charakteryzuje dzisiejszych socjalistów, etatystów, czy jakkolwiek ich nazwiemy. Jest więc Hayek autorytetem dla tzw. wolnorynkowców. Może być kimś więcej. Ten, kto przeczyta Denacjonalizację pieniądza i na jej podstawie postara się przemyśleć naszą obecną sytuację, może bez problemu zderzyć naukowe koncepcje Hayeka z rzeczywistością i zabawić się w futurologa. Czy bitcoin może wejść do powszechnego użytku? A jeżeli nie bitcoin, to może któraś z kolejnych walut notowanych w rankingach popularności? Co z librą, tokenem Facebooka? Także wiele banków pracuje nad własnymi rozwiązaniami. Krótko mówiąc, sprawa wydaje się otwarta, a problemy okazują się w gruncie rzeczy te same: dopuszczenie waluty do obrotu i uniwersalna stosowalność. Cały ten proces niewątpliwie już trwa. Internetowa infrastruktura kryptowalutowa w postaci bramek płatniczych, giełd i portfeli instalowanych na smartfonach rośnie z każdym dniem. Z każdym miesiącem coraz więcej sklepów przyjmować będzie kryptowaluty w podobny sposób, jak przyjmuje się klasyczne waluty fiducjarne. Wyzwaniem pozostają ciągle opłaty wymuszane przez obecnie przyjęty system dystrybucji – zdecentralizowana sieć zwana blockchainem utrzymywana jest dzięki „węzłom” zakładanym i utrzymywanym przez uczestników systemu, w którym transakcje są kodowane i zapisywane w nieedytowalnych blokach. Technologia ma jednak to do siebie, że znajduje rozwiązanie dla większości sytuacji, jeśli tylko pokonana Wprowadzenie tłumacza XXVIII zostanie bariera wyobraźni. Początkowy opór bankierów i rządów państw został skruszony. Co jednak wydarzy się, kiedy ministrowie finansów odkryją, że drugi obieg walutowy w żaden sposób nie jest przez nich kontrolowany, zatem nie mogą go opodatkować?
Romuald Jończy, Diana Rokita-Poskart, Przemysław Śleszyński
Prezentowana monografia dotyka problematyki procesów ludnościowo-rozwojowych w ośrodku subregionalnym oraz analizuje rolę, jaką odgrywa w tych procesach szkoła wyższa. Przedmiotem analizy uczyniono Nysę i cały powiat nyski, stanowiący obszar peryferyjny typologicznie, bardziej zbliżony do obszarów problemowych przedsudeckiego i sudeckiego Dolnego Śląska niż do specyficznej pod względem ludnościowym Opolszczyzny czy historycznego Górnego Śląska, z którymi głównie związane są dzieje omawianego miasta. Monografia opiera się na analizie danych i wynikach rozległych badań empirycznych, koncentrując się szczególnie na procesach przestrzennych, wyludnienia i drenażu ludności, zwłaszcza młodzieży. Dokonane analizy kontekstualizowane są w ramach procesów rozwoju i roli, jaką odgrywa w nich uczelnia umiejscowiona w subregionalnym ośrodku akademickim. Autorzy książki podejmują w niej próbę spojrzenia na uczelnie jak na instrument zatrzymujący młodzież i generujący impulsy dla lokalnego rozwoju demograficzno-gospodarczego
Deprecjacja francuskich asygnat w latach 1789-1796. Uwarunkowania ekonomiczno-społeczne
Krzysztof Andrzej Derejski
Przedmiotem pracy jest zjawisko deprecjacji francuskich asygnat w latach 1789-1796. W badanym okresie wartość asygnat zmieniała się, ich kurs podlegał zarówno deprecjacji jak i aprecjacji. Do 19 lutego 1796 roku, kiedy prasy do druku asygnat, stemple i matryce, zostały uroczyście zniszczone na placu Vendome, rewolucyjne banknoty straciły ok. 99,7% swojej wartości. Historia asygnat jest przykładem emisji pieniądza papierowego, w celu pokrycia wydatków państwa, która doprowadziła w kolejnych latach od pierwszej emisji w 1789 roku do całkowitej deprecjacji emitowanych banknotów. Głównym celem pracy jest przedstawienie deprecjacji francuskich asygnat w latach 1789-1796 oraz wskazanie i omówienie czynników, które ją determinowały, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań ekonomiczno-społecznych. Głównemu celowi pracy zostały przyporządkowane następujące cele szczegółowe: 1. Identyfikacja czynników oddziałujących na kurs asygnat; 2. Stworzenie zmiennej objaśnianej "deprecjacja" oraz potencjalnych zmiennych objaśniających; 3. Skonstruowanie przyczynowo-skutkowych ekonometrycznych modeli deprecjacji asygnat we Francji oraz w departamencie Bouches-du-Rhone; 4. Dokonanie weryfikacji merytorycznej i statystycznej skonstruowanych modeli. Na podstawie krytycznej analizy materiału źródłowego i przeglądu literatury przedmiotu, celu głównego i celów szczegółowych przyjętych w pracy sformułowano hipotezę główną i pytania badawcze. Główna hipoteza badawcza pracy brzmi: deprecjacja francuskich asygnat determinowana była przez ich emisję, sprzedaż dóbr narodowych, wprowadzenie powszechnego maksimum oraz działania wojenne prowadzone przez francuskie wojska rewolucyjne.
Designerzy. Rola zawodowa projektanta w oglądzie socjologicznym
Paulina Rojek-Adamek
O ile nie sposób podać uniwersalnej definicji designu, o tyle codzienna praktyka osób zajmujących się projektowaniem poddaje się różnym opisom tożsamościowym. Trudno jednak wskazać obiektywne kryteria, które pozwoliłyby na przykład na dystynkcję określeń ,,designer" i ,,projektant" czy na opisanie warunków niezbędnych, by ten zawód wykonywać (co czyni designera/projektanta - jaki typ przygotowania, doświadczenia, wykształcenia?). Kłopotliwe jest też pytanie o cel i zakres czynności zawodowych (czy to projektowanie form przemysłowych, czy także projektowanie usług? Czy również design doświadczeń?). Zagadnienia te pociągają za sobą kolejne - dotyczące postrzegania projektantów w ramach szerszej struktury społecznej, a więc odnoszące się do kwestii uznania i prestiżu. Jeśli niemal wszystko można nazwać dziś designem i niemal każdego designerem, to oba te określenia właściwie nic nie znaczą. Świetnie więc, że Paulina Rojek-Adamek zajęła się zbieraniem argumentów, które przemawiają za szerokim (bądź przeciwnie - za bardziej restrykcyjnym) rozumieniem designu. (...) Dobrze, że jej rozważania na temat designu i tego, jaka jest (jaka powinna być) dziś rola projektanta nie są zawieszone w próżni. Z jednej strony nawiązują one do coraz bogatszej literatury autorów identyfikujących się z socjologią designu, z drugiej - wypływają z rezultatów zrealizowanego przez Autorkę projektu badawczego. prof. dr hab. Rafał Drozdowski Książka ta jest na pewno pracą erudycyjną, w której uwzględnione zostały zarówno podejścia klasycznej socjologii, jak i współczesnych autorów. (...) Polskiemu czytelnikowi jak dotąd nie zaoferowano wielu prac podejmujących tę problematykę, tymczasem zarówno estetyka, jak i - w węższym ujęciu - praca projektowa są dzisiaj uznawane za kwestię centralną dla rozważań związanych z nową ekonomią, studiami miejskimi, ,,zwrotem ku rzeczom" czy sztuką publiczną. dr hab. Małgorzata Jacyno Paulina Rojek-Adamek, doktor socjologii. W swojej pracy naukowo-badawczej i licznych publikacjach zajmuje się tematyką designu, szczególnie aspektem społecznie odpowiedzialnego projektowania i rolą zawodową projektantów. Publikowała m.in. w czasopismach ,,Polish Sociological Review", ,,Kultura Popularna", ,,Humanizacja Pracy". Współredaktorka tomu Drafts from Sociology of Design. Introduction to Discussion (2016). Adiunkt w Instytucie Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, od kilkunastu lat współpracuje również z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach.
Małgorzata Grzywińska-Rąpca, Agnieszka Stanimir, Mariola Grzybowska-Brzezińska, Klaudia...
Dualny charakter gospodarstw domowych polega na tym, że z jednej strony są one tym elementem struktury społeczno-ekonomicznej, dzięki któremu kreowane są procesy gospodarcze, a z drugiej strony, ponoszą konsekwencje zmian i konieczności przystosowania się do zmiennych warunków gospodarczych. Niniejsza monografia jest odpowiedzią na potrzebę zauważenia, z jakimi wyzwaniami borykają się gospodarstwa domowe w kontekście nierówności dochodowych, poziomu zaspokajania potrzeb czy też subiektywnej oceny jakości życia. Autorki podjęły próbę zintegrowanej analizy sytuacji tych podmiotów, łącząc perspektywę teoretyczną, u podstaw której leżą modele gospodarstw domowych, z perspektywą empiryczną polegającą na ocenie dochodów i wydatków. Szczególną, dodaną wartością publikacji jest połączenie powyższych (perspektyw) z uwzględnieniem subiektywnych aspektów funkcjonowania gospodarstw domowych, które często są niedocenianym i niezbadanym podłożem podejmowanych decyzji.
Determinanty efektywności ekonomicznej aktywów obrotowych przemysłowych spółek giełdowych
Michał Comporek
W monografii zaprezentowano dwuwymiarowe podejście do oceny efektywności ekonomicznej aktywów obrotowych przemysłowych spółek giełdowych. Pozwala ono spojrzeć na kwestię zróżnicowania czynników wpływających na tę ocenę zarówno z punktu widzenia memoriałowych wyników działalności przedsiębiorstwa, jak i z perspektywy postrzegania efektów działania podmiotu gospodarczego w optyce podejścia kasowego. Szerokie spektrum dokonanej analizy związków zachodzących między gospodarowaniem aktywami obrotowymi a efektywnością ekonomiczną przemysłowych spółek giełdowych umożliwiło bliższe odniesienie się do sfery przychodowości, kosztochłonności i rentowności aktywów obrotowych oraz cyklu obrotowego netto. Przybrało ono również strategiczny wymiar oceny relacji efektywności tych aktywów z uwzględnieniem sposobów tworzenia i podziału zysku netto, operacyjnych przepływów pieniężnych oraz koncepcji zrównoważonego wzrostu przedsiębiorstwa. Publikacja aspiruje do wypełnienia luki w obszarze badawczym dotyczącym problematyki gospodarowania aktywami obrotowymi. Zawiera zarówno zagadnienia teoretyczne, jak i praktyczne, które zostały podjęte z potrzeby sformułowania i realizacji nowych paradygmatów zarządzania przedsiębiorstwami przemysłowymi.
Determinanty rozwoju gospodarczego państw ASEAN
Katarzyna Anna Nawrot
W książce dokonano identyfikacji i ewaluacji kluczowych czynników, które zadecydowały o rozwoju gospodarczym państw Azji Południowo-Wschodniej zrzeszonych w ASEAN. Praca dotyczy nie tylko transformacji gospodarczej i społecznej omawianego regionu, z którym nawiązujemy coraz wszechstronniejszą współpracę, lecz także całego subsystemu krajów rozwijających się. W warstwie teoretycznej przedstawiono współczesne teorie i nurty ekonomii rozwoju oraz przeprowadzono kompleksową analizę i ocenę jakościowych wskaźników rozwoju. Książka jest adresowana do środowiska naukowego, praktyków życia gospodarczego oraz przede wszystkim studentów kierunków: stosunki międzynarodowe, ekonomia, nauki polityczne, geografia polityczna.