Ogólne, kompendium wiedzy
Agata Górny, Paweł Kaczmarczyk, Magdalena Lesińska
Niniejszy tom, który tworzy blisko 40 krótkich esejów, przedstawia różnorodne wymiary polskiej transformacji. Eseje te swoją formą nawiązują do haseł encyklopedycznych i odnoszą się do czterech obszarów tematycznych: zmian i wyzwań demograficznych, procesów migracyjnych, kwestii regionalnych oraz przemian instytucjonalnych. Ich autorami są wybitni przedstawiciele polskiego i europejskiego świata naukowego. W tomie publikują: Marta Anacka, Grzegorz Babiński, Marek Bednarski, Maciej Duszczyk, Grzegorz Gorzelak, Marek Góra, Agata Górny, Izabela Grabowska, Aleksandra Grzymała-Kazłowska, Krystian Heffner, Anna Janicka, Ewa Jaźwińska, Romuald Jończy, Paweł Kaczmarczyk, Antoni Z. Kamiński, Bartłomiej Kamiński, Katarzyna Kocot-Górecka, Piotr Koryś, Irena E. Kotowska, Jerzy T. Kowaleski, Marek Kupiszewski, Magdalena Lesińska, Sławomir Łodziński, Wojciech Łukowski, Stefan Markowski, Witold Morawski, Joanna Nestorowicz, Rinus Penninx, Dorota Praszałowicz, Antoni Rajkiewicz, Robert Rauziński, Krystyna Romaniszyn, John Salt, Krystyna Slany, Brygida Solga, Dariusz Stola, Urszula Sztandar-Sztanderska, Piotr Szukalski, Jacek Wasilewski, Jerzy Wilkin, Janusz Witkowski, Cezary Żołędowski, Tomasz Żylicz. To miniencyklopedia metod badawczych i wyzwań intelektualnych, które przez ostatnie 30 lat angażowały naukowców w takich dziedzinach jak demografia, socjologia, psychologia społeczna, politologia, ekonomia i prawo (...). Tom jest trwałym źródłem inspiracji i leksykonem informacji w wielu kluczowych dziedzinach nauk społecznych. Ze wstępu prof. Stefana Markowskiego Wspólnym, nadrzędnym tematem [zawartych w publikacji tekstów - red.] są procesy transformacji, przekształcające współczesną rzeczywistość i można śmiało powiedzieć, że każdy badacz zainteresowany zmianą społeczną w danym obszarze polskiego życia powinien zacząć od przeczytania odpowiadającego temu obszarowi tekstu zawartego w recenzowanej publikacji. (...) Dodatkowo, wszystkie teksty są zaopatrzone w bogatą bibliografię, co czyni z nich doskonały przewodnik po dużym obszarze nauk społecznych. Z recenzji prof. dr hab. Mirosławy Marody Wybitny zestaw autorów powoduje, że otrzymaliśmy pracę - kompendium wiedzy o zasadniczych fundamentach społeczeństwa polskiego. Praca nie dotyczy tego, do czego tak często np. w dyskursie medialnym redukowane są nauki społeczne, czyli do analiz postaw (głównie politycznych). Można nawet z pewną emfazą powiedzieć, że ta praca nie dotyczy postaw, ona dotyczy podstaw (...). Krótka forma tekstów, zarazem nigdy nie ogólnikowych, lecz konkretnych, pełnych ważnych danych empirycznych, odnoszących się do teorii - wszystko to powoduje, że gdyby ktoś mnie pytał, jakie są dwie, trzy prace dające dobry, konkretny wgląd w to, co naprawdę jest ważne w Polsce, to bez wahania bym tę pracę wymienił. Z recenzji prof. dr hab. Andrzeja Rycharda
Transnational Judicial Dialogue on International Law in Central and Eastern Europe
Anna Wyrozumska
This book is a result of a research undertaken under the direction of Professor Anna Wyrozumska by an international team of scholars from selected Central and Eastern European {CEE) States within the framework of the EUROCORES project 10-ECRP-028 International Law through the National Prism: the lmpact of Judicial Dialogue. The authors examine the approach that Polish as well as Czech, Hungarian, Lithuanian, Russian and Ukrainian courts take towards international law in the light of respective regulations governing its position in domestic legal systems. The investigation focuses on judicial dialogue emerging in this context. As the key concept of the book, the judicial dialogue is defined broadly, as a practice of using any kind of cross-references to reasoning and interpretation of law made by judges beyond a given legal system. The authors seek to understand whether, and, if so, under which circumstances and for which purposes the CEE courts enter into a dialogue with international or foreign domestic courts when international law comes into question. The ultimate objective of this study is to assess how judicial dialogue may contribute to the development of international law and, consequently, the strengthening of the rule of law. The volume contributes significantly to the mainstream academic discourse on interpretation and application of international law putting in the spotlight the CEE states’ experience.
Uniwersalizm praw człowieka a relatywizm kulturowy. Studium wyobraźni wielokulturowej
Anna Śliz, Karol Chrobak
Jest to solidna monografia analityczna, której autorzy łączą liczne egzemplifikacje z analizą teoretyczną pojęć, kontekst historyczny krzyżują z wątkami współczesnymi (prawnymi, kulturowymi, politycznymi itd.). Piszą o współczesnych społeczeństwach zachodnich, ale widzą również problemy Globalnego Południa i do tego dokładają analizę praw ludów rdzennych. Jednym słowem to bardzo gęsty, ale też uporządkowany i przemyślany tekst, który - jako monografia problemowa - z powodzeniem może zostać wykorzystany w dydaktyce akademickiej. Bo choć nie ucieka przed rozważaniami teoretycznymi, to jednocześnie nie jest on ciężki! To duża zasługa autorów, którym udało się pogodzić pogłębioną analizę ze swobodą narracyjną. prof. dr hab. Cezary Obracht-Prondzyński
Użycie siły zbrojnej między państwami w świetle międzynarodowego prawa zwyczajowego
Agata Kleczkowska
Należy podkreślić, że problematyka wzajemnej relacji pomiędzy zespołami norm dopuszczających użycie siły zbrojnej w prawie międzynarodowym na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych (KNZ) i międzynarodowego prawa zwyczajowego pozostaje niewątpliwie jednym z kluczowych zagadnień współczesnego ius ad bellum. Wbrew pozorom jest to kwestia daleka od jednoznaczności. Dlatego dokonany przez Agatę Kleczkowską wybór tematu podejmującego zagadnienia rekonstrukcji norm prawa zwyczajowego regulujących użycie siły między państwami trzeba uznać za adekwatny i ważny. (...) Należy założyć, że prezentowana książka będzie ważnym głosem w toczącej się debacie naukowej. z recenzji dr. hab. Michała A. Kowalskiego Problematyka, której dotyczy książka, jest bez wątpienia ważna praktycznie i zarazem kontrowersyjna w nauce prawa. Z tego choćby względu praca może stanowić w Polsce zauważalny głos w dyskusji o znaczeniu zwyczajowego prawa międzynarodowego i reglamentacji używania w nim siły zbrojnej. z recenzji prof. dr. hab. Romana Kwietnia Agata Kleczkowska - doktor nauk prawnych, adiunkt w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Stypendystka Instytutu Maxa Plancka Publicznego Prawa Porównawczego i Prawa Międzynarodowego w Heidelbergu (2018) oraz Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego (2016). Sprawozdawca w Oxford International Organizations. Autorka publikacji naukowych dotyczących użycia siły, statusu zbrojnych aktorów niepaństwowych i uznania międzynarodowego. W latach 2015-2017 odbyła aplikację adwokacką, w 2018 roku została wpisana na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w Toruniu.
W poszukiwaniu legitymizacji etycznej zasad odpowiedzialności karnej
Krzysztof Szczucki
Prezentowana książka stanowi ważny głos w dyskusji na temat reform prawa karnego, które współcześnie nie dotyczą jedynie kształtu poszczególnych instytucji, lecz także mogą być powiązane ze zmianami postrzegania podstaw etycznych tej gałęzi prawa. Autor zwraca uwagę m.in. na istotne aspekty prawa karnego związane z funkcją gwarancyjną i zasadą humanitaryzmu. Praca nawiązuje do tradycji anglosaskiej jurysprudencji, stara się w udany sposób w szerszym zakresie włączyć argumenty o charakterze filozoficznym do klasycznej debaty z zakresu prawa karnego materialnego. dr hab. Jarosław Utrat-Milecki, prof. UW Krzysztof Szczucki - doktor nauk prawnych, adiunkt w Katedrze Prawa Karnego Porównawczego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi badania naukowe z dziedzin prawa karnego, prawa medycznego, prawa konstytucyjnego oraz filozofii prawa i jest autorem prac naukowych z tego zakresu publikowanych w kraju i zagranicą. Stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Obecnie jest zastępcą dyrektora Departamentu Prawnego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Whistleblowing. Zgłaszanie nieprawidłowości w stosunkach zatrudnienia
Helena Szewczyk
Książka profesor Heleny Szewczyk dotyczy ważnej i aktualnej problematyki, jaką stanowi społecznie pożądane zjawisko whistleblowing. Dotyczy ono sygnalizowania o różnego rodzaju nieprawidłowościach w danej organizacji przez osoby związane z nią pracowniczymi i niepracowniczymi stosunkami zatrudnienia. Autorce udało się zrealizować zamiar pełnego ujęcia zagadnienia sygnalizacji, a tym samym prezentowana książka wypełnia lukę w polskiej literaturze z zakresu prawa pracy. Centralnym problemem dociekań H. Szewczyk jest ustalenie, czy krajowe przepisy prawa pracy, a także innych gałęzi prawa, zapewniają sygnalistom wystarczającą ochronę, a w razie odpowiedzi negatywnej, która zresztą z góry się narzuca, ustalenie, jakie należy zgłosić wnioski de lege ferenda. z recenzji prof. zw. dr hab. Jerzego Wratnego Helena Szewczyk - dr hab. nauk prawnych, długoletni pracownik badawczo-dydaktyczny Instytutu Nauk Prawnych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jest absolwentką Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach oraz Uniwersytetu Śląskiego. Jej zainteresowania naukowe związane są z polskim i europejskim prawem pracy oraz prawem urzędniczym. Jest autorką wielu publikacji naukowych (monografii, studiów, artykułów, glos). W swoim dorobku porusza przede wszystkim zagadnienia związane z indywidualnym prawem pracy, zatrudnieniem w sektorze publicznym oraz zabezpieczeniem społecznym. Czynnie wykonuje zawód radcy prawnego.
WIADOMOŚĆ OD CESARZA. Pojęcie prawa w teorii analitycznej i postanalitycznej
Michał Stambulski
Autor niezwykle kompetentnie, w formie eseju, omawia filozoficzne założenia analizy prawa. Rekonstruuje filozofię analityczną na dwa sposoby: przedstawiając historię instytucji zaangażowanych w tworzenie dzieł zaliczanych do tego nurtu (podejście historyczno-instytucjonalne), a także poszukując minimum założeń podzielanych przez jego przedstawicieli (podejście epistemiczno-metodologiczne). Analizę tę należy uznać za przedsięwzięcie pionierskie w polskiej literaturze prawniczej. Ostatecznie o przyszłości polskiej filozofii analitycznej zadecyduje, zdaniem Autora, rozstrzygnięcie sporu między fundacjonalizmem i antyfundacjonalizmem. Zaletą odrzucenia fundacjonalizmu jest oparcie pojęcia znaczenia na kontekście społecznym oraz politycznym, w którym używany jest język. Takie ujmowanie prawa wykracza poza poziom lingwistyczny i zwraca się ku życiu społecznemu. Język i prawo okazują się działaniem społecznym. Dzięki niezwykłej pomysłowości badawczej i erudycji Michała Stambulskiego jego rozważania dostarczają czytelnikowi wielkiej satysfakcji Marek Zirk-Sadowski, profesor nauk prawnych, kierownik Katedry Teorii i Filozofii Prawa Uniwersytetu Łódzkiego, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego W podjętych rozważaniach Autorowi wciąż towarzyszy główna teza pracy - kontrowersyjna, choć moim zdaniem prawdziwa - że tradycyjna formuła analitycznej teorii prawa wyczerpała swój potencjał i należy poszukiwać nowego spojrzenia, które mogłoby przezwyciężyć jej ograniczenia. Michał Stambulski zasadnie przekonuje, że tradycyjna teoria analityczna jest jak kojot z kreskówki, który, goniąc strusia, wpada w przepaść i nawet tego nie zauważa. Jeszcze przez jakiś czas biegnie w powietrzu, lecz kiedy tylko orientuje się, że stracił grunt pod nogami, zaczyna spadać. Uważam, że w dzisiejszej tzw. wojnie o państwo prawa próby obrony dorobku ,,ancien regime'u" przy pomocy argumentów ze starego świata (kompleks pozytywizmu i liberalnej metafizyki) są skazane na porażkę. Polityczność dawnych rozwiązań jest zbyt oczywista, by można było skutecznie przekonać audytorium, że nie jest ona problemem. Teoria postanalityczna wydaje się w tym kontekście potencjalnie bardziej użyteczna i chwytliwa. Adam Sulikowski, profesor nauk prawnych, specjalista w zakresie prawa konstytucyjnego i teorii prawa, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Wrocławskiego Michał Stambulski -- doktor nauk prawnych, post-doc na Uniwersytecie Erazma w Rotterdamie, adiunkt na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Zielonogórskiego oraz dyrektor wykonawczy w Centrum Edukacji Prawniczej i Teorii Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu teorii i filozofii prawa oraz interwencji medialnych. Jego zainteresowania naukowe obejmują kwestię polityczności prawa, w szczególności problemy z zakresu ontologii i estetyki prawa, konstytucjonalizmu oraz edukacji prawniczej. Seria Prawo i Teoria Prawnicza Seria wydawnicza zainicjowana w Centrum Edukacji Prawniczej i Teorii Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Celem serii jest konfrontowanie wiedzy prawniczej z jej politycznymi i społecznymi podstawami. Prawo jest wielowymiarową praktyką społeczną, w której ogląd prawniczy jest uprzywilejowany, lecz nie jedyny. Dlatego, nawiązując do współczesnych dyskusji filozoficznych i politycznych, autorzy i autorki książek publikowanych w serii dążą do poszerzenia granic wyobraźni prawniczej w duchu demokratycznego pluralizmu.
Własność w prawie włoskim i maltańskim
Agnieszka Gloria-Kamińska
Monografia zawiera udokumentowaną analizę znaczenia pojęcia własności jako konstytucyjnego prawa podmiotowego, przeprowadzoną przy wykorzystaniu poddanych wnikliwej ocenie materiałów źródłowych, na tle rozległej i wielowątkowej literatury przedmiotu zgromadzonej przez Autorkę, w sposób świadczący o znakomitej znajomości zagadnienia i godnej uznania pasji badawczej. Opracowanie umożliwia czytelnikowi zrozumienie różnicy między ekonomicznym a jurydycznym postrzeganiem własności, ukazuje konsekwencje przenikania się różnych tradycji i kultur prawnych dla rozumienia własności oraz jej funkcji, a także znaczenie orzecznictwa sądowego i konstytucyjnego, jak również polityki orzeczniczej Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości w tym zakresie. z recenzji prof. Ryszarda Piotrowskiego (UW) Monografia podejmuje jeden z fundamentalnych problemów z pogranicza prawa konstytucyjnego i prawa cywilnego, jakim pozostaje własność (,,prawo do własności"). Ujęcie zaproponowane w recenzowanej książce nie było dotychczas podejmowane w polskiej nauce prawa, a to oznacza - zważywszy na cel prowadzonych badań porównawczych, jakim pozostaje przedstawienie relacji zachodzących pomiędzy przedmiotami badań w postaci podobieństw, ale i różnic - że książka jest oryginalnym i niemającym swojego odpowiednika studium tematu. z recenzji dr. hab. Grzegorza Kuca (prof. UJ) Agnieszka Gloria Kamińska, orcid / 0000-0002-0762-6829, adiunkt w Instytucie Spraw Publicznych na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego; wykładowca w Katedrze Zarządzania Międzynarodowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Doktor w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie nauki prawne, ze specjalnością prawo konstytucyjne; stopień uzyskany z wyróżnieniem na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Radca prawny, założyciel i partner zarządzający kancelarii prawnej Kamińska & Partners. Członek Kapituły Biznesu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.