Naukowe i akademickie
Zaufanie do systemów sztucznej inteligencji
Marek Jakubiak, Paweł Stacewicz
W prezentowanym wyborze tekstów zagadnienie zaufania podjęto w sposób możliwie aktualny i wszechstronny. Odnosi się to zarówno do kwestii ogólnych, wręcz filozoficznych, związanych z narzuceniem na sposób działania maszyn pewnych norm, które od wieków postulują etycy (np. Arystoteles); jak również do kwestii bardzo szczegółowych, osadzonych w kontekście bieżących zastosowań. W obszarze zastosowań uwypuklono kwestie tak różnorodne, jak zaufanie do systemów SI wspomagających edukację, projektowanie bezpiecznych miast przyszłości (tzw. smart cities) czy zaufanie do programów i systemów usprawniających funkcjonowanie różnego rodzaju organizacji. Spośród wielu czynników wzmacniających zaufanie do sztucznej inteligencji szczególny nacisk położono na dwa - skuteczność systemu połączoną z bezpieczeństwem użytkowników oraz jego poznawczą przejrzystość połączoną z umiejętnością zrozumiałego dla człowieka wyjaśniania podejmowanych przez system decyzji. Konkluzje autorów nie są jednolite. Niektórzy są optymistami, przekonując, że nawet najbardziej rozwinięta sztuczna inteligencja pozostanie czymś na kształt kontrolowanej przez człowieka "mechanicznej lalki". Inni są bardziej sceptyczni, licząc się z możliwością zaistnienia systemów sztucznych, które przypominają bardziej "mroczne widmo" - czyli skrajnie niebezpieczny dla człowieka artefakt, zdolny do przejęcia nad nim fizycznej i psychicznej kontroli.
Zaufanie do technologii w e-administracji
Joanna Ejdys
Jednym z czynników determinujących obecny i przyszły rozwój społeczno-gospodarczy jest poziom cyfryzacji (mierzony skalą zjawiska i jego zakresem – przedmiotowym, podmiotowym, geograficznym, dynamiką zmian oraz skalą powodowanych skutków) odnoszący się do każdej sfery życia ludzkiego. W konsekwencji procesów cyfryzacji wyłonił się nowy typ społeczeństwa – społeczeństwo informacyjne. Według Bella w społeczeństwie informacyjnym w procesach podejmowania decyzji politycznych i gospodarczych oraz funkcjonowaniu gospodarki najistotniejszą rolę odgrywa informacja. Procesy związane z zarządzaniem informacją, a w szczególności z jej pozyskiwaniem, gromadzeniem, przetwarzaniem, przesyłaniem i upowszechnianiem oraz wykorzystywaniem, stanowią podstawę wszelkich decyzji społeczno-gospodarczych. Komputery, Internet i techniki cyfrowe umożliwiają narzędziowo realizację wskazanych procesów zarządzania informacją. Jednym z obszarów zastosowań technologii ICT w ramach społeczeństwa informacyjnego jest e-administracja. Dostrzegając potrzebę zintensyfikowania poziomu wdrażania i upowszechniania rozwiązań w zakresie e-administracji oraz posiadając wiedzę i świadomość, że jednym z kluczowych czynników sukcesu adaptacji rozwiązań e-administracji jest zaufanie, autorka za obszar swoich naukowych zainteresowań wybrała problematykę zaufania do technologii. Podjęte przez autorkę badania są odzwierciedleniem coraz częstszej krytyki ekonomii głównego nurtu, charakteryzowanej przez procesy „odspołecznienia”, i forsowanego podejścia wyjaśniania zachowań ludzkich tylko i wyłącznie w kategoriach idealnych, ściśle racjonalnych wyborów. W obliczu pojawiania się zjawisk i konstruktów trudnych do wytłumaczenia tylko i wyłącznie w kontekście racjonalności działania – coraz częściej paradygmat funkcjonalistyczny jest kwestionowany. Przykłady ekonomii behawioralnej, eksperymentalnej czy teorii gier akcentują wagę innych wartości niż wartości ekonomiczne w procesie podejmowania decyzji przez człowieka. Jedną z takich wartości jest zaufanie, które dokładnie wpisuje się w zmianę paradygmatu i odzwierciedla coraz powszechniejsze skupianie się na wymiarze kulturowym i życiu codziennym. Celem głównym pracy było opracowanie oraz operacjonalizacja metodyki budowy modelu pomiaru zaufania do technologii. Na potrzeby realizacji celu głównego pracy przyjęto cele szczegółowe o charakterze: poznawczym, metodycznym oraz utylitarnym.
Zaufanie i kontrola w sieciach teleinformatycznych
Krzysztof Perlicki
Książka składa się z ośmiu rozdziałów. W rozdziale pierwszym (Rozwój sieci teleinformatycznych) przedstawiono, mający miejsce w ostatnich latach, rozwój sieci teleinformatycznych prowadzący do pojawienia się koncepcji sieci kognitywnych. W rozdziale drugim (Zagrożenia dla sieci teleinformatycznych) podjęto próbę systematyzacji zagrożeń dotyczących sieci teleinformatycznych pracujących w różnych warunkach eksploatacyjnych. W rozdziale trzecim (Ogólna charakterystyka zaufania) przedstawiono pojęcie zaufania w aspekcie filozofii, socjologii, polityki, zarządzania i systemów wieloagentowych. W rozdziale czwartym (Zaufanie w środowisku technicznym) omówiono możliwości stosowania do opisu zaufania różnych narzędzi matematycznych, m.in. wnioskowania bayesowskiego, teorii gier i zbiorów rozmytych. W rozdziale piątym (Rola zaufania w funkcjonowaniu sieci teleinformatycznych) przedstawiono zastosowanie pojęcia zaufania do analizy funkcjonowania sieci teleinformatycznych. Zaproponowano sposób formalizacji pojęcia zaufania w oparciu o parametry techniczne opisujące funkcjonowanie sieci teletransmisyjnych. W rozdziale szóstym (Odporność sieci teleinformatycznych) omówiono pojęcie odporności sieci teleinformatycznych oraz związane z nią procedury oceny pogorszenia jakości pracy sieci. W rozdziale siódmym (Bezpieczeństwo sieci teleinformatycznych) przeprowadzono analizę podatności głównych elementów składowych sieci teleinformatycznych na cyberzagrożenia. Rozdział ósmy (Kontrola i sterowanie w sieciach teleinformatycznych) zawiera omówienie cyklu życia sieci teleinformatycznych oraz propozycję metody testowania sieci. W rozdziale opisano możliwości realizacji wybranych metod służących do zabezpieczania transmitowanego sygnału przed różnego typu intencjonalnymi i nieintencjonalnymi zagrożeniami.
Zbawić się na ziemi. O soteriologii immanentnej
Andrzej Sepkowski
Autor porusza problematykę socjologiczną, filozoficzną, psychologiczną, podporządkowaną politologii. Tytułowe „zbawienie” oznacza dla niego spełnienie jednostek i grup społecznych w trzech wymiarach, czyli materialnym, emocjonalnym i intelektualnym. Rozum przenika rzeczywistość wedle kartezjanizmu, a wedle Pascala tylko nieco rozświetla otaczający nas mrok, bo rzeczywistość wciąż pozostaje niepojęta mimo takich wzlotów rozumu. Wciąż nie potrafimy przewidzieć przyszłości, mimo że rzekomo poznano zasady rządzące tą rzeczywistością, która rodzi przyszłość. Przez długi czas racjonalizm epistemologiczny łączył się z irracjonalizmem ontologicznym. Skoro czynniki jakościowe i ilościowe mają tak istotny wpływ na zachowania wielkich grup ludzkich, to musimy się nimi interesować pytając wpierw, czym są nadzieje, strachy, pragnienia zbawienia, spełnienia w doczesności i transcendencji. Najczęściej spotykane strategie wyjaśniania zwykle opierają się na splocie determinant tworzących teorie cząstkowe, jednostronne, opierane zwykle na aspektach wydarzeniowych. Inspirująca i intrygująca tematyka jest oryginalna przez zorientowanie się na czynniki zmian, jakie umykają uwadze badaczy. Takiej liczby hipotez, pytań badawczych nie spotykamy często. To, co niektórzy metodolodzy nazywają „odwagą myśli” jest widoczne w nowatorskim podejściu do problemów demokracji, ideologii i utopii. Walory praktyczne tych rozważań są niewątpliwe. Praca jest interdyscyplinarna i może być inspiracją dla wszystkich.
Zbiór zadań do ćwiczeń z teorii maszyn i podstaw automatyki
Andrzej Kosior
Skrypt zawiera zadania z rozwiązaniami i jest przeznaczony dla studentów Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych, ale mogą z niego korzystać studenci innych wydziałów mechanicznych uczelni technicznych. Opracowania ma na celu przekazanie studentom wiedzy niezbędnej do nabycia kompetencji i umiejętności rozwiązywania zadań i realizowania projektów technicznych rozwiązań konstrukcyjnych mechanizmów i urządzeń stosowanych w budowie pojazdów i maszyn, w tym maszyn roboczych. W rozdziale 1 przedstawiono zadania z kinematyki mechanizmów dźwigniowych. Rozdział 2 zawiera zadania z kinematyki mechanizmów krzywkowych. Zadania z dynamiki mechanizmów zaprezentowano w rozdziale 3. Rozdział 4 zawiera zadania z dynamiki maszyn, w tym badanie rozruchu i ruchu ustalonego maszyny, oraz wyznaczanie momentu bezwładności koła zamachowego. W rozdziale 5 przedstawiono zadania z wyznaczania równań ruchu i transmitancji podstawowych elementów i układów automatyki. Rozdział 6 zawiera zadania dotyczące budowy i przekształcania schematów blokowych układów automatyki. Wyznaczanie charakterystyk czasowych i częstotliwościowych badanych układów przedstawiono w zadaniach zamieszczonych w rozdziale 7. Rozdział 8 zawiera zadania z badania stabilności układów automatyki.
Zbiór zadań z energoelektroniki
Roman Barlik, Mieczysław Nowak, Jacek Rąbkowski, Piotr...
Zbiór zadań został opracowany na podstawie wieloletnich doświadczeń autorów, którzy w swojej działalności badawczej i dydaktycznej zajmują się teorią i praktyką przekształcania energii elektrycznej za pomocą urządzeń energoelektronicznych. W zbiorze zadań dotyczących poszczególnych klas przekształtników, obejmującym łącznie ok. 270 zadań, wyróżniono dwa ich typy. Pierwszy typ obejmuje zadania o stopniu trudności odpowiadającym wymaganiom stawianym uczestnikom studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego stopnia Wydziału Elektrycznego Politechniki Warszawskiej, szczególnie w ramach przedmiotów: układy energoelektroniczne i teoria przekształtników I. Drugi typ zadań jest skorelowany z treścią wykładów i innych zajęć wchodzących w skład przedmiotów ujętych w programach studiów drugiego stopnia, a w tym teorii przekształtników II i energoelektronicznych układów zasilających. W przypadku zadań o znacznym stopniu trudności podano wskazówki ułatwiające zarówno wybór sposobu rozwiązania problemu, jak i przyjmowane najczęściej założenia upraszczające, umożliwiające wykorzystanie zależności analitycznych. Oprócz zadań o charakterze teoretycznym występują także zadania ukierunkowane na obliczenia charakterystyczne dla procesu projektowania, pozwalające na oszacowanie wielkości, niezbędnych do doboru elementów i podzespołów danego układu energoelektronicznego. Uproszczone obliczenia można też wykorzystać przy wyznaczaniu wstępnych parametrów wyjściowych, niezbędnych przy budowie modeli symulacyjnych układów energoelektronicznych. Do niektórych zadań, szczególnie tych trudniejszych, podano odpowiedzi z wynikami obliczeń. Zadania pogrupowano tematycznie, przy czym jako kryterium podziału przyjęto funkcję spełnianą przez układy energoelektroniczne w procesie przekształcania energii elektrycznej.
Zbiór zadań z hydrauliki dla inżynierii i ochrony środowiska
Marek Mitosek
W książce poruszony jest szeroki zakres tematów z mechaniki płynów oraz hydrauliki stosowanej, wykorzystywanych na zajęciach z przedmiotów kierunkowych i specjalistycznych inżynierii i ochrony środowiska. Praca zawiera zarówno zadania, których sposób rozwiązania jest szczegółowo omówiony, jak również przykłady do samodzielnego rozwiązania. Na końcu każdego z tych przykładów podany jest wynik rozwiązania. W końcowej części skryptu załączone zostały tablice i wykresy, które mogą być pomocne przy rozwiązywaniu podanych przykładów.
Zbiór zadań z matematyki 1 dla studentów inżynierii lądowej, geodezji i transportu
Agnieszka Tereszkiewicz
Niniejsze opracowanie obejmuje zadania rozwiązywane na kierunkach inżynierskich w dyscyplinie inżynieria lądowa, geodezja i transport podczas zajęć z matematyki 1. Każdy rozdział składa się z przykładów, zadań i rozwiązań dotyczących danego działu matematyki w zakresie omawianym na zajęciach prowadzonych na powyższych kierunkach. Celem autorki było omówienie przykładów w sposób prosty, z jak najmniejszą liczbą definicji i twierdzeń. Jeżeli już zawierane były wzory, to w uproszczonej formie, tak aby nie zniechęcać samą formą zapisu. Tam, gdzie było to możliwe, użyta została graficzna forma zapisu.
Krzysztof Hetmański, Zofia Kozyra, Tomasz Lewiński, Marta...
Skrypt obejmuje dwa zagadnienia mechaniki sprężystych konstrukcji prętowych - wpływ dużych sił osiowych na deformacje zgięciowe ram płaskich oraz dynamikę prętów i ram płaskich. W opracowaniu dołożono wszelkich starań, aby prezentowane metody obliczeń podać w jak najprostszej formie, prowadzącej do rozwiązania wybranych zadań. Mimo że nie omówiono podstaw teoretycznych użytych metod obliczeniowych, ale też nie zredukowano metodyki rozwiązań do formalnych algorytmów.
Zbiór zadań z mechaniki teoretycznej. Dynamika
Wacław Szcześniak, Roman Nagórski
Skrypt zawiera zbiór zadań z dynamiki, dostosowany do programu nauczania na wydziałach Inżynierii Lądowej i Budownictwa, dlatego pewne działy dynamiki potraktowano skrótowo lub pominięto.
Zbiór zadań z podstaw mechaniki płynów w inżynierii chemicznej i procesowej
Antoni Rożeń
Książka zawiera zbiór 171 zadań z rozwiązaniami z takich działów mechaniki płynów, jak: statyka i kinematyka płynów, dynamika płynu doskonałego i rzeczywistego, opływ ciał, przepływy ściśliwe, pomiary lepkości i wydatku płynów, procesy mieszania i przetłaczania płynów oraz teoria podobieństwa zjawisk przepływowych. Każdy rozdział książki poprzedzony jest krótkim wprowadzeniem teoretycznym, mającym na celu przypomnienie najważniejszych informacji z danego działu mechaniki płynów. Na końcu książki podano literaturę źródłową, wykorzystaną w opracowaniu niniejszego skryptu, pozwalającą m.in. samodzielnie pogłębiać wiedzę z zakresu mechaniki płynów i zwiększać umiejętności jej praktycznego zastosowania zarówno podczas studiów, jak i później w praktyce zawodowej inżyniera.
Zbiór zadań z podstaw teoretycznych kryptografii i ochrony informacji
Tomasz Adamski
Książka jest zbiorem zadań z rozwiązaniami z podstaw teoretycznych kryptografii i kryptograficznej ochrony informacji. Poszczególne rozdziały dotyczą różnych fragmentów tej dziedziny. Rozdział pierwszy zawiera zadania z szyfrów klasycznych. Rozdział drugi koncentruje się na zagadnieniach zasadniczych dla kryptografii - teorii kongruencji i obliczeniach resztowych. Kolejne rozdziały dotyczą podstaw algebraicznych kryptografii, szyfrów symetrycznych i asymetrycznych oraz podpisów cyfrowych.
Zdjęcia lotnicze Polski z okresu II wojny światowej
Sebastian Różycki, Katarzyna Osińska-Skotak, Artur Świątek
Autorzy monografii podjęli próbę ukazania różnych aspektów dotyczących zdjęć lotniczych z okresu II wojny światowej. Przedstawiono w niej niepublikowane do tej pory informacje o technicznych parametrach kamer lotniczych, wykonywanych przez nie zdjęciach lotniczych i produktach pochodnych, pozyskanych w trakcie działań wojennych. Zarysowano także problemy, jakie mogą się pojawić podczas opracowywania tych zdjęć, aby możliwe było uzyskanie materiału o dobrej jakości kartograficznej i wysokich walorach interpretacyjnych, co dla specjalistów spoza branży fotogrametrycznej może być ważne i interesujące. Całość uzupełniają niepublikowane do tej pory zdjęcia lotnicze przedstawiające wybrane miejsca w Polsce wykonane w latach 1939-1944.
Izabela Warwas, Justyna Wiktorowicz, Patrycja Woszczyk
Oddajemy w Państwa ręce kompendium na temat utrzymania aktywności zawodowej pracowników w wieku 50+. Kompendium zostało opracowane w ramach projektu pt. STAY. Wsparcie aktywności zawodowej osób 50+ w przedsiębiorstwie. Zdrowy i zmotywowany pracownik – zadowolony pracodawca, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Dzięki partnerskiej formule projektu STAY, możliwe było wykorzystanie w nim doświadczeń i rozwiązań wypracowanych przez partnerów zagranicznych i niestosowanych dotychczas w Polsce. Poruszana w kompendium problematyka jest bardzo aktualna i ważna dla funkcjonowania MŚP (mikro, małych i średnich przedsiębiorstw) w Polsce, aczkolwiek ciągle jeszcze jest słabo rozpoznana przez pracodawców tego sektora. Dlaczego jest to tak ważne? Nasze społeczeństwo, podobnie jak społeczeństwa wielu krajów rozwiniętych, starzeje się. W rezultacie potencjalne zasoby pracy będą się z jednej strony starzeć, a z drugiej kurczyć.
Paweł Trębacz
Badania przedstawione w niniejszej pracy służą pogłębieniu rozumienia percepcji formy miejskiej przestrzeni publicznej. Starano się określić elementy tej przestrzeni, które mają istotne znaczenie w procesie postrzegania. Jak juk wspominano, lepsze poznanie mechanizmu postrzegania pozwala na bardziej precyzyjne określenie zasad, jakim powinna podlegać budowa formy. Drugim istotnym celem pracy jest powiązanie uzyskanych wyników z kardynalnymi wartościami, stanowiącymi podstawę budowy miejskiej przestrzeni publicznej, a szerzej - kreacji architektonicznej jako sztuki kształtowania przestrzeni. Opracowanie składa się z czterech części. We wprowadzeniu określono cel badań: problem badawczy, hipotezę oraz przyjęto metodę i zakres badań, a także opisano dotychczasowy stan wiedzy, dotyczącej percepcji formy miejskiej przestrzeni publicznej. Omówiono samo pojęcie miejskiej przestrzeni publicznej oraz jej cechy charakterystyczne, a przede wszystkim elementy wchodzące w skład jej fizjonomii. W pierwszej części, w której zawarto badania empiryczne, przedstawiono dotychczas stosowane rodzaje metod badawczych dotyczących percepcji przestrzeni miejskiej, wynikających z różnych podejść do samego rozumienia przestrzeni. Wyjaśniono wybrane metody badawcze, przebieg badań oraz przedstawiono osiągnięte rezultaty. Natomiast szczegółowe wyniki badań umieszczono w Dodatku załączonym na końcu opracowania. Naszkicowano podstawową problematykę dotyczącą uwarunkowań fizjologicznych i psychologicznych aparatu percepcyjnego w ujęciu wielodziedzinowym. W szczególności wskazano na znaczenie złożonych pakietów informacji, nazywanych schematami percepcyjnymi, wykorzystywanych w procesach poznawczych, gromadzących wiedzę wynikającą z uwarunkowań biologicznych, kulturowych i subiektywnych doświadczeń. W kolejnej części odniesiono kategorie witruwiańskie: trwałości, użyteczności i urody, do elementów tworzących miejską przestrzeń publiczną w trzech skalach: makro - całego układu, mezo - ciągu przestrzennego i mikro - wnętrza urbanistycznego. Jednocześnie powiązano te kategorie z trzema rodzajami pakietów informacji wchodzących w skład schematów percepcyjnych. W tym kontekście osadzono rezultaty przeprowadzonych badań empirycznych, łącząc zagadnienia odczytu wrażenia emocjonalnego, opisującego schemat percepcyjny, z waloryzacją estetyczną. W części końcowej, podsumowującej opracowanie, przedstawiono wnioski, dotyczące uzyskania, przynajmniej częściowej, odpowiedzi na pytania o percepcję miejskiej przestrzeni publicznej oraz możliwości bezpośredniego ich przełożenia na sposób projektowania tej przestrzeni, pozwalające otworzyć nowe, wielodziedzinowe pola dla dalszych działań badawczych.
Krzysztof Koszewski
Obraz stanowi nie tylko nośnik i odzwierciedlenie idei architektonicznej – co jest przedmiotem rozważań w niniejszej książce – ale jest także tworzywem architektury, wpływając na jej fundamentalne cechy i kondycję. Prezentowana książka stanowi próbę zbliżenia dwóch światów, traktując przedstawienia idei jako swoistą oś dyskursu. Próba ta może być z pewnością uzupełniana, gdyż wspomniany obszar dotyczący wizualności i praktyk z nią związanych zmienia się dynamicznie i wciąż poszerza, zmieniając tym samym kontekst obrazów architektury. Obrazy architektury, będące przedmiotem rozważań w kolejnych rozdziałach, spełniają trzy kryteria – są odbierane jako wrażenie wizualne, zostały wytworzone jako reprezentacja (nie jest to sam odbiór wizualny dzieła w przestrzeni) i pozostają skoncentrowane istotowo wokół projektowania, ukazując intencjonalnie jakiś aspekt dzieła architektury, które dopiero ma powstać.