Naukowe i akademickie

Socjologia wizualna w praktyce. Plakat jako narzędzie propagandy wojennej

Tomasz Ferenc, Waldemar Dymarczyk, Piotr Chomczyński

Treści zawarte w książce dotyczą przede wszystkim codziennego świata jednostek poddawanych oddziaływaniu plakatu jako narzędzia propagandy. Plakat z uwagi na swoją formę i sposób dystrybucji dociera do prawie każdego. Możemy w nim ujrzeć matrycę różnorodnych form wizualnej propagandy i różnych form wizualnego oddziaływania (wpływania, manipulowania, inżynierii społecznej), również tych dalekich od propagandy wojennej (reklamy). Opisano wielość sposobów dociekania znaczeń i sensów poddawanych analizie plakatów. Generalnie w socjologii tematyka skupia się wokół badania teraźniejszości, a w socjologii wizualnej wokół aktualnych i współczesnych wizualizacji. Interpretacja plakatów wymaga dużej wiedzy historycznej, a także znajomości formalnej stylistyki komponowania obrazów w danym okresie historycznym i obszarze geograficznym. W wielu opisach autorzy starają się odsłonić wielowarstwowość obrazów; zdejmując warstwę po warstwie, docierają do podstawowych motywów i technik perswazyjnych plakatów wojennych. Prace te stanowią bardzo istotny przyczynek do rozwoju technik analitycznych w socjologii wizualnej, a także – szerzej – w socjologii jakościowej. Zainteresują one zarówno badaczy, jak i studentów takich kierunków, jak socjologia, historia, antropologia społeczna, ale też historyków sztuki, politologów czy psychologów społecznych. Może też zaciekawi większe grono czytelników. 

Sofia - upersonifikowana Mądrość Boża. Dzieje wyobrażeń w kręgu kultury bizantyńsko-słowiańskiej

Zofia A. Brzozowska

Autorka opisuje wyobrażenia Sofii – upersonifikowanej Mądrości Bożej, charakterystyczne dla kultury duchowej wschodniego chrześcijaństwa, zwłaszcza zaś Bizancjum i obszaru Slavia Orthodoxa. Stara się znaleźć odpowiedź na pytanie, kim, zdaniem średniowiecznych twórców bizantyńskich i słowiańskich, była Mądrość Boża, ukazywana w żeńskiej postaci: czy mamy w jej przypadku do czynienia z symbolicznym przedstawieniem Boga (Chrystusa – Logosu lub Ducha Świętego) czy też z wyobrażeniem o drugiej, kobiecej naturze Stwórcy? Ukazuje miejsce, zajmowane przez Sofię w kulturze obszaru Slavia Orthodoxa. Analizie poddaje zatem wybrane zabytki średniowiecznego piśmiennictwa południowo- i wschodniosłowiańskiego: teksty, w których Mądrość Boża została utożsamiona z Chrystusem, skojarzona z Bogurodzicą lub też pojawia się jako byt autonomiczny, posiadający jednoznacznie kobiecą tożsamość. Ponadto porównuje ze sobą wielu przykładów ikonograficznych wyobrażeń upersonifikowanej Mądrości Bożej, pojawiających się na ikonach, miniaturach zdobiących rękopisy, mozaikach i malowidłach naściennych. Książka może spowodować lub utwierdzić w wierze wszystkich wątpiących. 

Solutions for Modern Society of the Future. The New European Bauhaus Manual

Michał Beim, Dorota Chwieduk, Katarzyna Górniak, Agnieszka...

This publication brings together the experiences of academics and practitioners who are concerned with issues related to sustainable development in various social and economic areas. In 11 chapters they discuss how the objectives of the New European Bauhaus could be implemented from both theoretical and practical point of view in everyday social and economic life. In keeping with the historical Bauhaus trends, each chapter goes beyond the boundaries of one field of knowledge and explores what relevance the New European Bauhaus has for the matter at hand. The book is intended to serve not only as a collection of knowledge and experience, but also as an academic textbook, providing an interdisciplinary view on individual problems and issues. Structure, and the selected topics of this handbook, offer a comprehensive and multidisciplinary view of the key areas in which the New European Bauhaus can have an impact. Each chapter is both an element of the publication as a whole, as well as a self-contained module that allows for an in-depth analysis of a given issue. In addition, each chapter contains an extensive international bibliography for further independent reading and analysis. It also identifies key issues that will require further work and study. I hope that reading this publication will serve as both an introduction to and stimulus for further independent studies of the subject matters discussed herein.

Solving Manufacturing Problems Using Simulation Modeling

Cezary Szwed, Justyna Smagowicz

The curriculum of the Faculty of Management includes courses that focus on the use of simulation modeling programs in production management. This book is intended to be used as part of these subjects. The book can also be used in English-language studies or courses jointly implemented by universities from diff erent countries. The specific objectives of the lessons are for students to gain the ability to use simulation programs, to learn the methodology of researching the improvement of production processes using these programs, and to strengthen the concepts of management and organization of production. Some of the issues also relate to production logistics, including internal transportation and storage systems. The book consists of sixteen chapters. The layout of each chapter from the 1st to the 15th is similar. It includes an identifi cation of the aim of the exercise, a description of the problem to be analyzed, a description of the objects and tools used, the building of the simulation model, assumptions for carrying out the simulation, and guidelines for performing an analysis of the solutions obtained. In the [1, 3, 5, 6, 8-11, 13, 15] exercises, the Tecnomatix Plant Simulation software, version 15, was used, and in the [2, 4, 7, 12, 14] exercises, the FlexSim 20.1.3 software was used. Inthe 16th exercise, the Production Line - Car Factory computer game, educational version, was used. For this reason, the layout of Exercise 16 is slightly diff erent.

SPC - Statistical Process Control

Tadeusz Sałaciński

Nowoczesne i otwarte na zmiany przedsiębiorstwo nie może obyć się bez sprawnie funkcjonującego systemu zarządzania jakością wyrobów i usług. Jedną z kluczowych ról w takim systemie odgrywa SPC, czyli statystyczne sterowanie procesami. W publikacji zawarto podstawową wiedzę (wraz z przykładami zastosowania) niezbędną do statystycznego sterowania procesami produkcyjnymi, w których jakość jest sprawą priorytetową. Wszystkie zawarte w pracy przykłady opracowano z wykorzystaniem programu komputerowego STATISTICA (wersja 8PL) firmy StarSoft.

SPC - statystyczne sterowanie procesami produkcji

Tadeusz Sałaciński

W podręczniku przedstawiono podstawową wiedzę wraz z przykładami zastosowania, niezbędną do statystycznego sterowania procesami produkcyjnymi, w których jakość jest sprawą priorytetową. W publikacji omówiono zagadnienia dotyczące systemów zarządzania jakością opartych na normach ISO 9001 oraz elementach rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycznej wykorzystywanych w ramach SPC, a także techniki kart kontrolnych oraz wskaźników zdolności MSA, Six Sigma i CAQ. Wszystkie zawarte w pracy przykłady opracowano z wykorzystaniem programu komputerowego STATISTICA (wersja 8PL) fi rmy StatSoft.   Podręcznik jest przeznaczony dla studentów kierunków Mechanika i Budowa Maszyn oraz Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Politechniki Warszawskiej, ale może być również wykorzystany na innych uczelniach technicznych i ekonomicznych. 

SPC statystyczne sterowanie procesami produkcji

Tadeusz Sałaciński

W podręczniku przedstawiono podstawową wiedzę wraz z przykładami zastosowania, niezbędną do statystycznego sterowania procesami produkcyjnymi, w których jakość jest sprawą priorytetową. W publikacji omówiono zagadnienia dotyczące systemów zarządzania jakością opartych na normach ISO 9001 oraz elementów rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycznej wykorzystywanych w ramach SPC, a także techniki kart kontrolnych oraz wskaźników zdolności MSA, Six Sigma i CAQ. Podręcznik jest przeznaczony dla studentów kierunków Mechanika i Budowa Maszyn oraz Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Politechniki Warszawskiej, ale może być również wykorzystany na innych uczelniach technicznych i ekonomicznych.

Specjalne Strefy Ekonomiczne jako stymulator rozwoju gospodarczego

Radosław Pastusiak

Książka dostarcza wiedzy o teoretycznych i praktycznych aspektach funkcjonowania SSE i ich wpływie na otoczenie społeczne i gospodarcze. Opisuje sposób, w jaki przedsiębiorstwo podejmuje decyzje dotyczące finansowania swej działalności w skali międzynarodowej. Podstawowe zmienne zostały zaczerpnięte z teorii handlu zagranicznego. W tej dyscyplinie został bowiem scharakteryzowany przepływ siły roboczej, polityka celna, podatkowa, polityka stałej ceny, jak również inne zjawiska, towarzyszące współpracy handlowej. Należy wspomnieć, że w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku nie istniała jeszcze tak daleka integracja całych regionów geograficznych, jak to ma miejsce na początku wieku XXI. Regulacje handlowe, celne i podatkowe miały duże znaczenie dla decyzji przedsiębiorców. W XXI wieku Unia Europejska funkcjonuje w oparciu o jednolite zasady wymiany handlowej, bez wzajemnych ceł i barier, podobnie jak niektóre państwa na kontynencie amerykańskim. Oznacza to, że przydatność przywilejów oferowanych przez strefy zaczyna mieć ograniczony charakter. Podstawowe problemy, których rozwiązań poszukuje teoria funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych, koncentrują się wokół wpływu specjalnych stref ekonomicznych na gospodarkę kraju-założyciela oraz skuteczności ich wykorzystania dla pobudzenia rozwoju w danym kraju.

Spoiwa niskoemisyjne i o niskim cieple hydratacji z wybranych ubocznych produktów przemysłowych jako potencjalny składnik betonów masywnych i hydrotechnicznych

Agnieszka Machowska

III tom serii monografii naukowych Wydziału Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej – „CIRCULAR ECONOMY – TECHNOLOGIE” W monografii przedstawiono zagadnienie wykorzystania ubocznych produktów przemysłu hutniczego i energetyki – granulowanego żużla wielkopiecowego i popiołu lotnego z fluidalnego spalania węgla brunatnego – do wytworzenia betonu masywnego. Skomponowanie spoiwa bez udziału klinkieru portlandzkiego, którego właściwości będą zbliżone do prezentowanych przez cement portlandzki, jest obecnie dużym wyzwaniem. W opracowaniu zaprezentowano badania autorki dotyczące oceny możliwości kształtowania właściwości zaczynów i betonu masywnego wykonanych ze spoiwem powstałym ze zmieszania wymienionych ubocznych produktów przemysłowych. Szczególną uwagę zwrócono na ciepło twardnienia zaczynów i betonu, a także na przebieg procesu i produkty hydratacji spoiwa żużlowo-popiołowego. W monografii przedstawiono również możliwość wzbogacenia spoiw żużlowo-popiołowych dodatkiem pyłu z by-passu – odpadu z przemysłu cementowego.

Społeczeństwo, edukacja, praca

Wielisława Warzywoda-Kruszyńska

Książka stanowi forum przemyśleń w kwestiach, które znajdowały się w polu zainteresowań Jana Szczepańskiego: struktury społecznej i roli intelektualistów, pracy, szkolnictwa wyższego i nauczania socjologii, metod badawczych, socjologii jako dyscypliny naukowej. Zmieniły się czasy i paradygmaty w socjologii, natomiast paradygmat strukturalny jest znowu aktualny. Dezindustrializacja jest procesem, który determinuje los jednostek i całych społeczności. Praca stała się niepewna i fragmentaryczna. Inteligencja i intelektualiści ustępują miejsca specjalistom od różnych marketingów i public relations. Krystalizuje się struktura społeczna charakterystyczna dla gospodarki rynkowej. Ilościowe badania socjologiczne wypierane są przez metody charakterystyczne dla badania rynku. Socjologia zwraca się ku badaniom jakościowym, w tym biograficznym, których opracowanie wspierane jest przez programy komputerowe. Wzrasta wrażliwość socjologów na problemy etyczne badań, a zainteresowania prof. Szczepańskiego w dalszym ciągu trwale wpływają na działalność naukową łódzkich socjologów. Natomiast w Unii Europejskiej, której członkiem jest Polska, ujednoliceniu i standaryzacji ulegają systemy kształcenia. 

Społeczne, psychologiczne i prawne uwarunkowania zarządzania współczesną organizacją. Wybrane zagadnienia. Cz. 2

Anna Bazan-Bulanda, Agnieszka Kwiatek, Maja Skiba (red.)

Współczesna organizacja funkcjonuje w szybko zmieniającej się rzeczywistości obejmującej wiele sfer i dziedzin życia, m.in. polityczną, prawną, społeczną, rynkową czy technologiczną. Zmianom ulega również otoczenie organizacji. Jego złożoność, zmienność, niepewność i nieprzewidywalność powodują, że współczesne organizacje stają przed poważnymi wyzwaniami, którym muszą sprostać. Zarządzanie organizacją w turbulentnym środowisku wymaga od osób, które nią kierują, znajomości uwarunkowań społecznych, psychologicznych i prawnych. Ich zrozumienie jest zatem potrzebne również studentom wielu kierunków związanych z zarządzaniem, logistyką, finansami, bezpieczeństwem i higieną pracy, a także studentom kierunku Public Management, studiującym w języku angielskim (stąd pojawił się jeden rozdział w języku angielskim). Opisana problematyka może uzupełnić materiał wykładów, ćwiczeń i warsztatów. Pojęcia scharakteryzowane w niniejszym podręczniku mogą być wykorzystane także przez praktyków pragnących poszerzyć swą wiedzę o aktualne informacje. W książce omówiono: podstawowe pojęcia związane z humanizmem oraz znaczenie idei humanizmu w zarządzaniu i jakości; metody humanizujące pracę w organizacji; charakterystykę zespołu pracowniczego, strukturę więzi zachodzących między członkami zespołu pracowniczego w procesie organizowania się oraz relacje podrzędności i nadrzędności w kontekście płci członków zespołu w ujęciu ewolucyjnym; ideę wpływu społecznego, najważniejsze reguły wywierania wpływu oraz problematykę wpływu w organizacjach; pojęcia „rywalizacja” i „współpraca” oraz ich znaczenie w zarządzaniu zasobami ludzkimi i zarządzaniu zespołami pracowniczymi; zarządzanie instytucjami administracji publicznej, w tym instytucjami samorządu terytorialnego; prawne aspekty zarządzania współczesną organizacją, w tym zarządzania nieruchomością, przedawnienie roszczeń i jego skutki dla zarządzania organizacją; pojęcie „własności intelektualnej” w przedsiębiorstwie, przykłady tej własności, ochronę prawną oraz problematykę zarządzania własnością intelektualną w przedsiębiorstwie; ogólną charakterystykę podatków w Polsce; podatek VAT i jego znaczenie w zarządzaniu przedsiębiorstwem; wybrane zagadnienia polityki społecznej oraz ubezpieczeń społecznych.

Społeczne, psychologiczne i prawne uwarunkowania zarządzania współczesną organizacją. Wybrane zagadnienia. Część 4

Anna Bazan-Bulanda, Agnieszka Kwiatek, Maja Skiba (red.)

To już czwarta część podręcznika akademickiego pod redakcją Anny Bazan-Bulandy, Agnieszki Kwiatek i Mai Skiby na temat procesów zachodzących w organizacjach i przedsiębiorstwach, który wraz ze zmianami zachodzącymi w ich wewnętrznym i zewnętrznym otoczeniu wymaga ciągłego uaktualniania i modyfikowania. Szczególnie należy zwrócić uwagę na te zagadnienia, które obejmują obszary społeczne, prawne oraz związane z funkcjonowaniem pracowników, włącznie z ich sferą psychologiczną. Zarządzanie organizacjami w sytuacjach wymagających ciągłego dostosowywania się do zmieniającego środowisku wymaga od osób, które nią kierują, znajomości uwarunkowań społecznych, psychologicznych i prawnych. Z tego względu powstała kolejna część podręcznika, który dedykowany jest studentom wielu kierunków związanych z zarządzaniem, logistyką, finansami, bezpieczeństwem i higieną pracy, a także studentom kierunku Public Management, studiującym w języku angielskim (stąd rozdział w języku angielskim). Podjęta w nim problematyka może stanowić uzupełnienie materiału z wykładów oraz inspirację do ćwiczeń czy warsztatów itp. Podręcznik może być również przydatny dla praktyków chcących uaktualnić swoją wiedzę z tego zakresu. Pozycja składa się z jedenastu rozdziałów dotyczących kolejno: społecznych, psychospołecznych oraz prawnych aspektów zarządzania w firmach i organizacjach. Każdy - dla weryfikacji wiedzy - kończy się zestawem zagadnień/pytań sprawdzających.

Społeczne, psychologiczne i prawne uwarunkowanie zarządzania współczesną organizacją. Cz. 3

Anna Bazan-Bulanda, Agnieszka Kwiatek, Maja Skiba

Publikacja stanowi podręcznik akademicki dotyczący psychospołecznych i prawnych aspektów zarządzania współczesnymi organizacjami. Złożoność, zmienność, niepewność i nieprzewidywalność otoczenia organizacji powoduje, że zarządzanie nimi wymaga od osób, które nimi kierują, znajomości uwarunkowań społecznych, psychologicznych i prawnych. Ich zrozumienie jest potrzebne również studentom wielu kierunków związanych z zarządzaniem, logistyką, finansami, bezpieczeństwem i higieną pracy, a także studentom kierunku Public Management, studiującym w języku angielskim (stąd pojawił się jeden rozdział w języku angielskim). Opisana problematyka może stanowić uzupełnienie materiału z wykładów oraz inspirację do ćwiczeń czy warsztatów. Zagadnienia przedstawione w niniejszym opracowaniu mogą być przydatne także dla praktyków pragnących poszerzyć i uaktualnić swą wiedzę. Na końcu podręcznika znajduje się spis literatury oraz słowniczek ułatwiający odszukanie najważniejszych pojęć, które zostały scharakteryzowane w poszczególnych rozdziałach. W książce przedstawiono: środowisko pracy jako istotny obszar funkcjonowania człowieka i kształtowania się różnych relacji międzyludzkich; grupę społeczną w ujęciu socjologicznym i jej właściwości; relacje interpersonalne w miejscu pracy jako istotny czynnik kształtujący atmosferę pracy; emocje, ich mechanizmy, rodzaje i funkcje w perspektywie zachowań pracowniczych; budowanie strategii negocjacyjnej, style negocjowania i techniki perswazji; nowoczesne praktyki i narzędzia pobudzające motywację i zaangażowanie pracownicze w przedsiębiorstwie; wybrane japońskie metody zarządzania i ich wpływ na motywację pracowników w japońskich oraz zachodnich przedsiębiorstwach; współczesną metodę rekrutacyjną, jaką jest grywalizacja; pojęcie, ideę i podstawowe założenia freelancingu; audyt personalny jako narzędzie wspomagające zarządzanie zasobami ludzkimi w organizacji; różne rodzaje przywództwa w organizacjach; znaczenie kreatywności we wspieraniu postaw proinnowacyjnych w organizacji; proces organizacji spotkań służbowych i jego etapy; proces zarządzania projektami; oświadczenie woli w procesie dokonywania czynności prawnych przedsiębiorstwa; przedstawicielstwo w procesie dokonywania czynności prawnych przedsiębiorstwa; aspekty prawne w handlu elektronicznym; zagadnienie umów w obrocie gospodarczym.

Społecznie odpowiedzialne uczelnie wyższe

Maciej Bielecki, Agnieszka Bukowska-Piestrzyńska, Joanna Górniak-Krupińska, Urszula...

Uczelnie wyższe XXI wieku są zobowiązane aktywnie odpowiadać na bieżące potrzeby społeczności akademickiej oraz interesariuszy zewnętrznych. Zmiany społeczne i geopolityczne, dynamicznie rozwijające się technologie cyfrowe oraz sukcesywnie pogarszający się stan środowiska naturalnego sprawiają, że transformacja tych instytucji powinna przebiegać w kierunku powstania odpowiedzialnych społecznie i zrównoważonych organizacji. W prezentowanej książce omówiono wybrane obszary dotyczące tej tematyki. Monografia składa się z czterech rozdziałów. Pierwszy stanowi wprowadzenie do problematyki społecznej odpowiedzialności uczelni wyższych oraz koncepcji uczelni wyższych trzeciej generacji. Drugi dotyczy celów i założeń zrównoważonego rozwoju uczelni wyższych. W rozdziale trzecim ukazano dualny system kształcenia jako egzemplifikację współpracy uczelni wyższych z interesariuszami zewnętrznymi. W ostatnim rozdziale skoncentrowano się na dobrych praktykach społecznej odpowiedzialności uczelni wyższych. Publikacja może stanowić dobry punkt wyjścia do dyskusji na temat społecznie zrównoważonych uczelni wyższych.

Spory o wartości. Aspekty filozoficzne i administracyjno-prawne

Jan Zubelewicz

Praca składa się z dwóch części. W części pierwszej, poświęconej aspektom filozoficznym omawianych kwestii, omówiono: zagadnienie sporu o wartości od strony metodologicznej; rozumowanie erystyczne; analizy konkretnych dylematów filozoficznych; różne interpretacje relacji między zobowiązaniem wobec prawa moralnego a zobowiązaniem w sumieniu oraz rozumienie światopoglądu informatycznego. Podjęto także próby odpowiedzi na pytanie: czy światopogląd jest wyrazem optymistycznej czy pesymistycznej wizji świata? Część druga monografii obejmuje zagadnienia administracyjnoprawne, dotyczące: problemów administracyjnych; sporu o prawdę w postępowaniu administracyjnym; sporu w odniesieniu do zmian dokonywanych w zarządzaniu administracją; sporu o rozumienie dwutorowego modelu komunikacji językowej i możliwości zastosowania tego modelu w nauce administracji; sporu o rozumienie roli zasad współżycia społecznego w prawie cywilnym oraz sporu o wartości między twórcami i użytkownikami w sprawie dozwolonego użytku utworów.

Spotkania z gatunkami filmowymi. Horror

Bogumiła Fiołek-Lubczyńska, Agnieszka Barczyk, Renata Nolbrzak

Horror lub inaczej film grozy zakłada taką konstrukcję dramaturgiczną, której zadaniem jest stopniowe wprowadzanie widza w stan lęku, który narasta. Film grozy posiada wiele odmian, co świadczy o jego popularności w historii, jak również o niegasnącym zainteresowaniu widzów i filmoznawców tym gatunkiem. Z tej różnorodności wybieramy jeden film, ponieważ jest to swoisty fenomen: „Gabinet doktora Caligari” (1919) Roberto Wiene’a. Atmosfera Republiki Weimarskiej stanowi tło, z którego wyrasta ekspresjonizm filmowy oraz rozwija się jako kierunek myślowy i prąd artystyczny. Kazimir Edschmid uważa, że ekspresjonista „przestaje widzieć”, ekspresjonista po prostu ma wizję. Gabinet doktora Caligari odzwierciedla stan duchowy całego społeczeństwa i jest odczuwalny jako zagrożenie, depresja, bunt. Dlatego historia tu opowiedziana nie jest prosta, nie da się jej ocenić jednoznacznie, nawet w wymiarze jednostkowym. Powstało w ten sposób dzieło bogate w liczne odniesienia. Ciężar gatunkowy poruszonych tutaj problemów znacznie wykracza poza zakres przedstawionych tu rozważań i może stanowić ciekawe źródło inspiracji do dalszych badań. Książka stanowi cenny wkład w badania poświęcone kinu grozy oraz poszerzenie dotychczasowej wiedzy na ten temat.  

Sprężarki przepływowe

Władysław Kryłłowicz, Kirill Kabalyk

Skrypt poświęcony jest tematyce sprężarek - jednych z kluczowych maszyn w dzisiejszym przemyśle. Sprężarki charakteryzują się bowiem bardzo dużym zróżnicowaniem budowy i sposobu działania stąd też wynikła konieczność syntetycznego przedstawienia teorii, konstrukcji, podstawowych własności oraz zasad eksploatacji tych maszyn. Ta książka jest niezwykle cenna, ponieważ stanowi źródło wiedzy na temat sprężarek przemysłowych, nie tylko dla studentów Politechniki Łódzkiej, ale także dla wszystkich entuzjastów techniki i inżynierii.

Sprzężone modele numeryczne generacji ciepła w hamulcach tarczowych

Piotr Grześ

W niniejszej monografii zawarto numeryczne, z wykorzystaniem metody elementów skończonych (MES), rozwiązania osiowosymetrycznych i przestrzennych początkowo-brzegowych zagadnień przewodnictwa cieplnego i zagadnień początkowych dla równania ruchu podczas hamowania.

Stan i uwarunkowania autoedukacji studentów

Violetta Rodek

Prezentowane w pracy badania stanowiły próbę holistycznego ujęcia autoedukacji studentów studiów pedagogicznych i niepedagogicznych. Przyjęto przy tym szerokie rozumienie autoedukacji jako autonomicznego procesu, w którym jednostka jest aktywnym podmiotem kierującym własnym rozwojem, zgodnie z uznawanymi przez siebie wartościami. W badaniach wykorzystano perspektywę triangulacyjną, która polegała na zastosowaniu odmiennych podejść metodologicznych na poszczególnych etapach przeprowadzonych badań. W etapie pierwszym – ilościowym – zmierzano do określenia stopnia aktywności autoedukacyjnej studentów z uwzględnieniem uwarunkowań związanych z płcią, kierunkiem, rodzajem, rokiem studiów i samooceną. W wyniku badań ilościowych wyłoniono dwie grupy problemowe: studentów o najwyższym i najniższym stopniu aktywności autoedukacyjnej. Kolejny – jakościowy etap badań, oparty na biografii podmiotowej – polegał na ukazaniu indywidualnych, osobistych doświadczeń i przeżyć osób badanych w zakresie autoedukacji, co umożliwiło odkrycie osobowych uwarunkowań tego procesu, sformułowanie określonych prawidłowości oraz uogólnień dotyczących podjętej problematyki. Publikacja jest adresowana do wszystkich osób zainteresowanych samodzielną pracą nad własnym rozwojem, zawarte w niej treści mogą stanowić podstawę do autorefleksji i inspirować do podejmowania własnego wysiłku autoedukacyjnego, niezbędnego dla ukształtowania tożsamej i autonomicznej osobowości oraz rozwoju zdolności twórczych. Wskazania praktyczne, dotyczące przebiegu autoedukacji, jej dynamizacji, optymalnych warunków dla zaistnienia i efektywności tego procesu mogą mieć szczególne znaczenie dla osób studiujących oraz nauczycieli akademickich, którzy zechcą podjąć trud wspomagania studentów w ich aktywności autoedukacyjnej. 

Standardy efektywności energetycznej budynków jednorodzinnych

Szymon Firląg

Celem naukowym podjętych przez autora badań było opracowanie szczegółowych wymagań dla krajowych standardów efektywnych energetycznie budynków. Wytyczne te określono zarówno dla nowych, jak i istniejących budynków mieszkalnych. Zastosowana metodyka badawcza różniła się w zależności od postawionego celu. Pozwoliło to na zaprezentowanie różnych sposobów tworzenia i formułowania wymagań. W przypadku z góry zdefiniowanego poziomu efektywności energetycznej badaniom poddano numeryczne modele budynków, które następnie modyfikowano. Wprowadzane różne warianty usprawnień pozwoliły na określenie zestawu szczegółowych wytycznych. Zastosowana metoda badawcza była podstawą do określenia historycznych wymagań dla budynków energooszczędnych w standardzie NF40 i NF15. Poprawność sformułowanych wytycznych została zweryfikowana w trakcie trwania programu priorytetowego "Efektywne wykorzystanie energii. Dopłaty do kredytów na budowę domów energooszczędnych" Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Do określenia wymagań dla nowych budynków plusenergetycznych i termomodernizacji do standardu niemal zeroenergetycznego (NZEB) wykorzystano inną metodykę badawczą. Jej istotnym elementem był aspekt opłacalności ekonomicznej realizowanych przedsięwzięć. Opracowane modele numeryczne budynków były przedmiotem obliczeń wariantowych obejmujących różne zestawienia usprawnień. W przypadku nowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych określono wymagania dotyczące rozwiązań konstrukcyjno-instalacyjnych pozwalających na osiągnięcie standardu plusenergetycznego. Podobne wymagania wyznaczono dla termomodernizacji budynków istniejących do poziomu NZEB. W tym wypadku badania przeprowadzono w pierwszej kolejności dla przegród budynków. Zdefiniowano dla nich optymalne kosztowo wartości współczynników przenikania ciepła. Podstawą do sformułowania wymagań szczegółowych dotyczących przegród były wskaźniki kosztu skumulowanego. Następnie określono na ich podstawie różne warianty termomodernizacji modeli budynków. Wyznaczona w ten sposób zależność między kosztem skumulowanym a efektywnością energetyczną pozwoliła na znalezienie optymalnego kosztowo i niemal zeroenergetycznego poziomu wymagań. Zaprezentowane metody obliczeniowe i opracowane standardy efektywności energetycznej budynków mogą być wykorzystywane do określenia przyszłych i obecnych wymagań stawianych budynkom. Pozwoliłoby to na zmniejszenie energochłonności krajowych zasobów budowlanych i ograniczenie ich negatywnego wpływu na środowisko naturalne, a jednocześnie zapewniło podwyższenie jakości życia w budynkach i poza nimi - dzięki redukcji emisji szkodliwych zanieczyszczeń powietrza. Działania takie wpisują się bezpośrednio w realizację celu polityki Unii Europejskiej, jakim jest dekarbonizacja zasobów budowlanych do 2050 roku.

Starchitekci i starchitektura

Andrzej Klimek

Zamiarem autora pracy była  próba zakwestionowania stereotypowych poglądów. Pierwszy z nich głosi, że starchitekci to po prostu współcześni projektanci o światowej sławie, a uznaniem o takim zasięgu cieszyli się chociażby Le Corbusier czy Ludwig Mies van der Rohe już w pierwszej połowie minionego wieku. Monografia ma na celu wykazać mylność tego przekonania i udowodnić znaczące różnice między dawnymi a dzisiejszymi mistrzami. Chodzi o przełamanie obiegowej opinii, że dzieło architekto-niczne w swojej najistotniejszej warstwie ma charakter indywidualny, gdyż jest wyrazem wyjątkowej osobowości artystycznej. Zakwestionowany został także merytokratyczny stereotyp, iż wielka sława i uznanie danego architekta wynika wprost ze skali jego talentu i ciężkiej pracy. Pozwoliło to pokazać wpływ czynników niezależnych od architekta na jego wysoką pozycję zawodową. Dalekie od dotychczas przyjmowanego ujęcia jest również wykazanie podobieństw między formalnie przeciwstawnymi kierunkami stylistycznymi.

Starość i młodość w literaturze i kulturze

Michał Kuran

Kategorie czy też toposy starości i młodości są bardzo często obecne we wszelkich dokonaniach będących przejawem działalności artystycznej. Funkcjonują zarówno w kulturze wysokiej, jak i popularnej, ponieważ należą do pojęć podstawowych, stanowiąc fundamentalne wymiary przebiegającej w czasie egzystencji człowieka. W książce znajdują się charakterystyki utworów respektujących poetyki kolejnych okresów literackich – od średniowiecza po czasy współczesne. Omawiane dzieła literackie przynależą do poezji oraz do prozy, reprezentując liczne gatunki i formy, takie jak: poemat, traktat, kazanie, poradnik, wierszowana epika, sielanka, dramat, elegia, epitafium, powieść, krótkie utwory liryczne (wiersze), rozważania drogi krzyżowej, reportaż czy piosenka. Rozważania, będące przekrojowym spojrzeniem na literaturę, dotyczą twórczości: Françoisa Villona, Stefana Falimirza, Mikołaja Reja, Fabiana Birkowskiego, Samuela Twardowskiego, Klemensa Bolesławiusza, Franciszka Zabłockiego, Franciszka Karpińskiego. Juliusza Słowackiego, Cypriana Kamila Norwida, Marii Bartusówny, Narcyzy Żmichowskiej, Eugenii Żmijewskiej, Brunona Schulza, Jana Lechonia, Zofii Nałkowskiej, Haliny Poświatowskiej, Tadeusza Konwickiego, Jacka Kaczmarskiego i Wojciecha Tochmana. 

Starzenie się ludności a solidarność międzypokoleniowa

Piotr Szukalski

Zbiór składa się z trzynastu tekstów poświęconych starzeniu się ludności i związanej z tym procesem solidarności międzypokoleniowej. Autorzy przedstawiają: wpływ zmian w polityce społecznej w Polsce na relacje między pokoleniami; oblicza solidarności międzypokoleniowej (bariery, korzyści i perspektywy); reformy emerytalne z punktu widzenia kontraktu międzypokoleniowego; repartycyjność endofamilijną jako narzędzie wpływu na poziom dzietności; migrację zagraniczną jako wyzwanie dla solidarności międzypokoleniowej; problem osób w niemobilnym wieku produkcyjnym na polskim rynku pracy w perspektywie roku 2030; inicjatywy i działania na rzecz podwyższenia aktywności zawodowej osób w wieku 50+ w wybranych krajach Europy Południowej; starzenie się ludności na tle analizy funkcjonowania sektora usług opiekuńczych; rozwój regionalny wobec starzenia się społeczeństwa; wiek jako determinantę zachowań konsumpcyjnych; rozwój regionalny wobec starzenia się społeczeństwa; samoocenę stanu zdrowia i zachowań zdrowotnych starszych mieszkańców wsi oraz czynniki determinujące samoocenę stanu zdrowia mieszkańców wybranych domów pomocy społecznej. Odnosząc szczegółowe analizy do sytuacji obecnej można stwierdzić, że wzrastająca znajomość zachodzących przemian ludnościowych przyczynia się do coraz częstszego pojawiania się w publicznych debatach wątków dotyczących reformowania systemu emerytalnego czy budowania systemu zachęt do jak najpóźniejszego wychodzenia z rynku pracy. Przesłanki takiej debaty mają przede wszystkim doraźny i czysto utylitarny charakter (ograniczanie dzisiejszego deficytu budżetowego, zmniejszanie dotacji do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, próba oddziaływania na poziom długu publicznego). Na marginesie pozostaje kwestia, czy utrzymanie obowiązujących obecnie zasad redystrybucji zasobów między pokoleniami - w sytuacji zachodzących przemian ludnościowych - zakłóca sprawiedliwość międzypokoleniową. Niniejszy tom stanowi w pewnym sensie odpowiedź na to pytanie.  

Stateczność ruchu układu pojazd szynowy-tor. Modelowanie, metoda, badania

Mirosław Dusza

W oparciu o modele układu pojazd-tor można wyznaczać prędkości krytyczne, zakresy prędkości, dla których istnieją rozwiązania stateczne okresowe, wartości tych rozwiązań i na tej podstawie wnioskować o stateczności (możliwości ruchu) pojazdów modelowanych. Właśnie stateczność ruchu w takim rozumieniu stanowi podstawę interpretacji wyników zamieszczonych w niniejszej pracy. Opracowanie ma charakter przeglądowy i stanowi podsumowanie kilkunastoletniej działalności autora w obszarze dynamiki pojazdów szynowych, ograniczonej głównie do stateczności ruchu. Badania mają charakter teoretyczny i cel poznawczy.