Socjologia

Nowy język badań sondażowych nad religijnością

Marta Bożewicz, Magdalena Śmieja

Książka jest monografią z zakresu metodologii badań społecznych. Autorka proponuje nową metodologię badania religijności. Koncentruje uwagę na języku pytań o religijność i praktyki z nią związane. Publikację zamyka opis przemian religijności Polek i Polaków w latach 2018-2022. Potwierdza w praktyce, że skonstruowany zestaw pytań jest narzędziem pozwalającym trafnie opisywać stan i dynamikę rozwojową ich religijności. Wypracowane narzędzie sprawdza się też jako zmienna niezależna przy badaniu np. rodziny, pracy, polityki, moralności itd., jest więc użyteczna również dla badaczy pozareligijnych kwestii. Marta Bożewicz wykonała bardzo ważną pracę metodologiczną, dokonała swoistego ,,przebudzenia z letargu" socjologów religii, którzy niekiedy zbyt rutynowo i automatycznie stosują tradycyjnie utrwalone w praktyce badawczej kwestionariusze do badania religijności. (...) Pragnę podkreślić, że nikt do tej pory w Polsce nie dokonał tak dogłębnej analizy języka kwestionariuszowego dotyczącego religijności w świetle wywiadów kognitywnych oraz badań ogólnopolskich weryfikujących te ustalenia. z recenzji prof. J. Mariańskiego Książka ta dla socjologów będzie interesującą propozycją metodologiczną, przypominającą im o znanej dyrektywie badawczej Floriana Znanieckiego, że rzeczywistość społeczną należy badać ze ,,współczynnikiem humanistycznym", tzn. by uwzględniać subiektywny świat społeczny badanych, ich definicje słów i sytuacji konstruowane i używane przez nich w życiu codziennym. z recenzji prof. W. Pawlika

O czym mówią prawnicy, mówiąc o podmiotowości

red. Agnieszka Bielska-Brodziak

Publikacja wielopłaszczyznowo charakteryzuje problematykę podmiotowości, prezentując ją jednocześnie z wielu punktów widzenia. Dzięki temu książka może okazać się pomocna w rozważaniach nie tylko teoretyków prawa, ale też przedstawicieli poszczególnych nauk prawnych, jak też praktyków i studentów prawa. Ze względu na rozbudowane ujęcie tytułowej tematyki, przy uwzględnieniu jej aspektów filozoficznych, dogmatycznych,  socjologicznych, filologicznych, międzynarodowych etc., nie ma przeszkód, by odbiorcami książki byli również studenci i przedstawiciele nauk innych niż prawne. Publikacja wpisuje się w ciągle rozważany ogólny problem przełożenia natury ludzkiej na sferę prawa. Niespotykany dotychczas rozwój nauk przyrodniczych sprawia, że kategoria podmiotowości osoby fizycznej z nową siłą zostaje poddana wyzwaniom tak w obszarze początku życia, jak i w obszarze identyfikacji płciowej. To także wyzwania, jakie przed prawem stawia eksperymentalna możliwość tworzenia hybryd, chimer ludzko-zwierzęcych, zmuszająca do rewizji myślenia. Stąd już tylko mały krok do innego zagadnienia, które wraz z rozwojem współczesnych technologii staje się sprawdzianem dla dyskursu prawnego – problematyki podmiotowości prawnej sztucznej inteligencji. Zauważalne jest też, że z coraz większym trudem udaje się utrzymać całkowicie niejasny status prawny zwierząt. Rozwój cywilizacyjny stawia również nowe wyzwania przed drugą formą podmiotowości – osobami prawnymi. Ich złożoność, dynamika rozwoju oraz wymuszone globalizacją i informatyzacją świata przeobrażenia, wymagają od prawników dostarczania efektywnych propozycji normatywnych, opartych na szerokim, dynamicznym widzeniu świata. Książka jest wyrazem integracji teorii prawa z dogmatykami prawniczymi, jak również uzewnętrznieniem wymykających się schematom sposobów myślenia o podmiotowości. Tak szerokie, niestandardowe spojrzenie na tę tematykę stało się możliwe dzięki temu, że tytuł jest zbiorem tekstów przedstawiających różne perspektywy naukowe, a zaprezentowane punkty widzenia – choć odnoszą się do tego samego terminu – pochodzą z odległych sobie dyscyplin prawnych.

O jakości życia na początku XXI wieku

Krzysztof Firlej, Mateusz Mierzejewski, Beniamin Bukowski, Przemysław...

Pisząc o jakości życia, a więc o efektach decyzji jednostek, nie sposób pominąć aspektów pozamaterialnych, które oddziałują na kształtowanie się zachowań ludzkich - kwestie wyznawanego systemu wartości, sposoby spędzania czasu wolnego, warunki mieszkaniowe czy poziom zaspokojenia potrzeb intelektualnych oraz społecznych - to jedynie przykłady niektórych z nich. Badanie jakości życia jest problemem trudnym nie tylko ze względu na złożoność samego zjawiska, lecz także z powodu komplikacji pojawiających się podczas definiowania obszaru tego tematu. Warto jednak pamiętać, że ocena skuteczności działań wynikających z badań społecznych, w tym również z ekonomii, jest formułowana w odniesieniu do przemian, jakie generowane są zarówno w sferze materialnej, jak i pozamaterialnej. Niniejsza praca jest więc próbą zwrócenia uwagi na zależności pozamaterialne wynikające z działalności na płaszczyźnie gospodarczej. z Wprowadzenia Ze względu na złożoność tytułowego zagadnienia prezentowana monografia dotyczy wybranych elementów, które wpływają na jakość życia. W poszczególnych rozdziałach uwzględniono m.in. takie problemy, jak: poziom dochodów i ich opodatkowanie, postrzegane i rzeczywiste nierówności społeczne, zależności między pracą zawodową a zadowoleniem z życia, [...] stosunek Polaków do imigrantów, jakość życia osób niepełnosprawnych oraz problem nieefektywnego zarządzania zasobami wody. [...] Pod względem merytorycznym książkę oceniam pozytywnie - jest uporządkowana, logiczna i dostarcza szerokiej wiedzy na temat jakości życia w Polsce. z recenzji dr hab. inż. Elżbiety J. Szymańskiej, prof. nadzw. SGGW

O kłamstwie i kłamaniu

Jolanta Antas

Książka jest pierwszą w Polsce naukową monografią zjawiska kłamstwa. Bada jego miejsce w przestrzeni mentalnej jednostki oraz rolę w komunikacji międzyludzkiej. Tradycyjnie sięga do logiki i filozofii języka, aby rozważyć stosunek kłamstwa do prawdy, fikcji i fałszu, przede wszystkim wchodzi jednak na terytoria interdyscyplinarne. Rozpatruje kłamstwo z perspektywy współczesnego językoznawstwa - semantyki i teorii aktów mowy, łączonych z kognitywizmem, następnie z psychologią. Takie zespolenie metodologiczne stwarza możliwość sformułowania zasad retoryki kłamania, stanowiącej nieodłączny składnik naszych codziennych konwersacji. W skład tej retoryki wchodzą takie strategie komunikacyjne jak:sądy nierzetelne, fałszywe wnioskowania, zwodnicze przemilczenia, zatajenia, półprawdy, pochlebstwa, kłamstwa grzecznościowe oraz kłamstwa niewerbalne w różnych odmianach i funkcjach.

O pożytkach z badań z dziedziny socjologii i antropologii polityki. Próby refleksji

red. Jacek Wódz

Przedmiot zainteresowania autorów tekstów, które złożyły się na prezentowany tom, nie mieści się w jednej, konkretnej dyscyplinie naukowej. Nie jest to ani klasyczna socjologia, ani klasyczna antropologia kultury, ani klasyczna politologia, ani wreszcie nie są to typowo prawnicze rozważania. W grupie autorów znaleźć można socjologów, politologów, badaczy kultury... W pracy znalazły się teksty dotyczące polityki w wymiarze regionalnym oraz lokalnym, państwowym. Analizie poddano także pojęcie państwa, władzy oraz zagadnienie mitu – w kontekście władzy oraz w odniesieniu do konkretnych osób zajmujących eksponowane stanowiska w państwie, odgrywające decydującą rolę w życiu Polski, Maroka, Włoch. [21.11.2012]

O współczesnych praktykach genderyzacji ciała

red. Jolanta Klimczak, red. Kazimiera Wódz

Książka prezentuje efekty socjologicznych badań i krytycznej refleksji nad kobiecością i męskością. Szczególną uwagę zwraca na cielesny wymiar ról społecznych przypisywanych kobietom i mężczyznom oraz na praktyki kulturowe, które wykorzystują ciało do konstruowania płci kulturowej.  Przedstawia analizę wybranych reprezentacji kobiecości i kobiecego ciała w fotografii, reklamie oraz literaturze. Opisuje doświadczenia kobiet i mężczyzn w instytucjach społecznych, takich jak rodzina, oraz organizacjach zawodowych, takich jak sfeminizowana pomoc społeczna czy zmaskulinizowana kopalnia. Analizuje zjawiska dyskryminacji ze względu na płeć oraz społeczno-kulturowy opór stawiany przez tych, którzy doświadczają marginalizacji i stygmatyzacji. Książka adresowana jest do osób zainteresowanych problematyką płci kulturowej, zwłaszcza studentek i studentów oraz akademiczek i akademików zajmujących się naukami społecznymi. Ze względu na aktualność podejmowanych wątków oraz duże zainteresowanie opinii publicznej kategorią gender może zainteresować także wszystkich tych, którzy szukają odpowiedzi na pytanie o kulturowe ramy kobiecości i męskości oraz społeczne konsekwencje bycia kobietą i mężczyzną.

Oblicza niepełnosprawności w teorii i praktyce

Jakub Niedbalski, Mariola Racław, Dorota Żuchowska-Skiba

Książka dotyczy niepełnosprawności jako zjawiska społecznego powstającego pod wpływem czynników historycznych, kulturowych oraz politycznych, które kształtują wizerunek osoby z różnego rodzaju dysfunkcjami i prowadzą do rewidowania definicji pojęcia niepełnosprawności. Publikację kierujemy do przedstawicieli środowiska akademickiego zainteresowanych problematyką niepełnosprawności, praktyków zaangażowanych w udzielnie pomocy i wsparcia tej grupie klientów oraz wszystkich zmagających się z niepełnosprawnością swoją bądź innych osób. Mamy nadzieję, że ta książka przyczyni się do rozwoju dyskusji nad sytuacją osób niepełnosprawnych w Polsce niejednokrotnie są postrzegane przez pryzmat stereotypów i społecznych uprzedzeń.

Oblicza społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw

Włodzimierz Pańków, Bolesław Rok, Marta Strumińska-Kutra, Joanna...

Książkę otwiera omówienie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (SOP) w kontekście zmiany organizacyjnej, jaka nastąpiła w trzech koncernach działających na polskim rynku. Czytelnik znajdzie tu obraz SOP w formie dojrzałej, którą z powodzeniem nazwać można dobrą praktyką. Druga analiza osadza badane zjawisko w kontekście lokalnym, ukazuje kształtowanie się tej instytucji w relacji z interesariuszami zewnętrznymi organizacji. Wreszcie opisujemy SOP w zróżnicowanych krajowych kontekstach instytucjonalnych. Najobszerniejsza, czwarta część publikacji zawiera studia przypadków. Dzięki zastosowaniu perspektywy instytucjonalnej udało się kompleksowo przedstawić oblicza odpowiedzialności przedsiębiorstw w różnych sferach rzeczywistości społecznej i zwrócić uwagę na elitarność koncepcji SOP, a także przybliżyć zależność jej kształtu od sposobu funkcjonowania instytucji publicznych, relacje między odpowiedzialnymi i nieodpowiedzialnymi działaniami organizacji a instytucjami z jej otoczenia, takimi jak rynek czy regulacje prawne. Co również istotne, zastosowanie tej perspektywy umożliwiło ujęcie SOP w sposób procesualny, który uwidacznia najistotniejsze czynniki zmian.