Socjologia

Przywództwo polityczne. Studium politologiczne

Jerzy Wiatr

Spór o rolę wielkich ludzi w historii Politologiczne badania nad przywództwem politycznym Typologie przywódców politycznych Przywódcy i ch zwolennicy Psychologiczne aspekty przywództwa politycznego Perspektywy przywództwa politycznego w XXI stuleciu

Psychologiczne wyznaczniki i konsekwencje roszczeniowości w perspektywie (między)kulturowej

Magdalena Żemojtel-Piotrowska

Monografia przedstawia wyniki badań nad roszczeniowością prowadzone przez Magdalenę Żemojtel-Piotrowską i jej współpracowników w latach 2006-2015. Autorka proponuje szerokie rozumienie roszczeniowości - jako skłonności do formułowania oczekiwań wobec innych i koncentracji na własnym interesie, zrywa z jednostronnym, pejoratywnym rozumieniem roszczeniowości, pokazując zarówno negatywne, jak i pozytywne aspekty tej postawy. Książka zawiera liczne wyniki badań zrealizowanych na łącznej próbie ponad 20 000 osób pochodzących z 44 krajów. Autorka stawia w niej pytanie o to, czym właściwie jest roszczeniowość, jakie są jej najważniejsze przyczyny i skutki, czy polska roszczeniowość różni się czymś od roszczeniowości w innych krajach. Wreszcie, analizuje znaczenie roszczeniowości w codziennych relacjach międzyludzkich: jej wpływ na zadowolenie ze związku czy funkcjonowanie w miejscu pracy. Książka może zainteresować nie tylko psychologów, lecz także politologów, socjologów i specjalistów-praktyków, zwłaszcza pracujących z młodzieżą czy beneficjentami rozmaitych instytucji. Dr Magdalena Żemojtel-Piotrowska, adiunkt w Zakładzie Psychologii Ekonomicznej i Organizacji Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. Stopień doktora uzyskała w Polskiej Akademii Nauk (2006). Autorka blisko czterdziestu publikacji z zakresu psychologii międzykulturowej, społecznej i marketingu politycznego. Zajmuje się badaniami wyznaczników i konsekwencji roszczeniowości, związkami narcyzmu z dobrostanem, adaptacją i konstrukcją kwestionariuszy psychologicznych, wizerunkiem polityków z uwzględnieniem ich płci, skutkami uwikłania w skandal polityczny. Autorka książki Narzekanie i roszczeniowość a postrzeganie świata społecznego (2009). Członek-założyciel Sekcji Psychologii Międzykulturowej Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej i członek International Association of Cross-Cultural Psychology (IACCP). Członek rady redakcyjnej kilku czasopism międzynarodowych, m.in. Current Issues in Personality Psychology, Romanian Sociology Journal.

R w naukach społecznych

Arkadiusz Kołodziej

Autor prezentuje złożone zagadnienia analizy danych empirycznych za pomocą języka R w sposób wyjątkowo przejrzysty i systematyczny. Jego praca stanowi odpowiedź na rosnące zapotrzebowanie na literaturę, która nie tylko wprowadza w podstawy programowania, ale również pokazuje praktyczne zastosowania tego narzędzia w badaniach społecznych. Książka została podzielona na trzy rozdziały, które logicznie prowadzą czytelnika od podstaw języka R, przez przetwarzanie i wizualizację danych, aż po zaawansowane techniki analizy danych. Taki układ sprawia, że materiał jest zrozumiały nawet dla tych osób, które nie miały wcześniej do czynienia z programowaniem czy analizą danych. dr hab. Anna Turczak, prof. US Program R stał się swoistym lingua franca, obok Pythona, w zakresie szeroko rozumianej analizy danych. Wiele instytucji na świecie korzysta bowiem z programu R nie tylko do celów stricte naukowych, ale także biznesowych. [...] Książka jest niewątpliwie wartościową pozycją dla studentów nauk społecznych i informatycznych oraz wszystkich osób zgłębiających metody statystyczne i statystycznej analizy danych. Może być przydatna również dla naukowców, którzy wykorzystują w badaniach metody statystyczne, metody analizy danych, zaawansowane metody sztucznej inteligencji czy uczenia maszynowego. dr hab. Marcin Pełka, prof. UEW

Racjonalność w dyskursach o pracy w Polsce (po)transformacyjnej

Konrad Kubala

Książka dotyczy form współczesnej komunikacji społecznej i jej skutków w postaci tworzenia oraz odtwarzania definicji zjawisk i procesów mających podstawowe znaczenie dla porządku społecznego. W publikacji nawiązano do terminów kluczowych dla reprodukcji życia społecznego, takich jak bezpieczeństwo, ryzyko czy zaufanie. Uzasadniono znaczenie pojęcia racjonalność, niezbędnego dla zrozumienia instytucjonalnego planowania wpływu na kształt rzeczywistości społecznej, a także prywatnych oczekiwań i odczuć jednostek. W monografii omówiono wzory wytwarzania określonych typów racjonalności w publicznych dyskursach o pracy oraz ich recepcję przez odbiorców mediów. Zwrócono uwagę, że w sporach dotyczących pracy uwidaczniają się najważniejsze elementy permanentnego procesu socjalizacji, umożliwiające zdefiniowanie relacji społecznych wraz z towarzyszącymi im ryzykami bezrobocia, wykluczenia społecznego i innymi. Przeanalizowano trzy typy dyskursów: władzy (wszystkie expose okresu III Rzeczpospolitej), ekspercki (audycje radiowe EKG - Ekonomia. Kapitał, Gospodarka) oraz 'obywatelski' (grupowe wywiady zogniskowane). Publikacja zainteresuje teoretyków i praktyków komunikowania społecznego. Dostarcza empirycznych podstaw do rozwoju obiecującej, ale wciąż niepełnej teorii refleksyjnej modernizacji oraz stanowi przegląd form uzasadniania podejmowanych polityk dominujących podczas transformacji ustrojowej w Polsce. Czytelnik odnajdzie w książce zarówno autorskie podejście do doboru i sposobu wykorzystania narzędzi analizy, jak i generalizacje pozwalające na etyczną ocenę nieustannie kształtującego się ładu społecznego. "Książka dra Konrada Kubali jest pozycją niezmiernie ciekawą i oryginalną. Śmiały zamiar stworzenia empirycznych podstaw do testowania teorii modernizacji refleksyjnej został zrealizowany bardzo pomysłowo zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i badawczym. [...] Powstała znakomita, rzetelna i wiarygodna diagnoza społeczna, [...] która niesie potencjał informacyjny znacznie poważniejszy niż obecne w literaturze przedmiotu studia szczegółowe, zwykle skupione na węższych problemach. Sformułowana przez Autora teza o wyłanianiu się w efekcie lokalnego zderzenia dyskursów ciekawej postaci racjonalności hybrydalnej jest nadzwyczaj interesującym punktem wyjścia do badania procesów modernizacji w krajach półperyferyjnych i peryferyjnych. [...] Publikacja ta wejdzie przypuszczalnie do kanonu tych pozycji, które stanowią trzon polskiej socjologii empirycznej. Nie sposób będzie jej pominąć w żadnej diagnozie społecznej." Z recenzji dr hab. Grażyny Woronieckiej, prof. Uniwersytetu Warszawskiego

Rada gminy jako uczestnik lokalnego współrządzenia

Katarzyna Radzik-Maruszak

Książka przedstawia sposób funkcjonowania rad gminnych w Anglii, Finlandii, Polsce i Słowenii. Pokazuje wpływ governance na relacje rad (i radnych) z organami wykonawczymi, gminną administracją oraz obywatelami, jak również transformujące się role gminnych organów przedstawicielskich. Podstawę monografii stanowią badania empiryczne - blisko osiemdziesiąt wywiadów pogłębionych - przeprowadzonych przez autorkę z radnymi i ekspertami w każdym z tych państw. Wyniki badań wskazują, że choć organizacja rad jest we wszystkich samorządach zbliżona, lokalni przedstawiciele odmiennie postrzegają zarówno role rad gminnych we współrządzeniu, jak i zachodzące w ich otoczeniu zmiany. Z wielkim zainteresowaniem i satysfakcją zapoznałam się z pracą dr Katarzyny Radzik-Maruszak dotyczącą rad gminnych jako aktorów w lokalnym współrządzeniu. Bez wątpienia autorka poruszyła aktualne i ważne zagadnienie badawcze. (...). Podjęcie badań empirycznych w państwach należących do odmiennych tradycji administracyjnych, o rozmaitej kulturze prawnej, administracyjnej i politycznej, było poważnym wyzwaniem, z którym - o czym jestem głęboko przekonana - Autorka sobie poradziła. z recenzji prof. dr hab. Agnieszki Pawłowskiej Katarzyna Radzik-Maruszak - ukończyła nauki polityczne oraz prawo, adiunkt w Zakładzie Samorządów i Polityki Lokalnej, Wydziału Politologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kierownik i wykonawca w projektach finansowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowe Centrum Nauki. Wykładowca w Tampere University (Finlandia), Charles University in Prague (Republika Czeska), Technical University of Košice (Słowacja) oraz Faculty of Organisation Studies, Novo Mesto (Słowenia) i School of Advanced Social Studies, Nova Gorica (Słowenia). Autorka kilkudziesięciu publikacji z zakresu samorządu terytorialnego i governance. Jej zainteresowania badawcze obejmują lokalne współrządzenie w ujęciu porównawczym, zagadnienia reprezentacji politycznej oraz partycypacji na poziomie lokalnym.

Raport o stanie komunikacji społecznej w Polsce (sierpień 1980-13 grudnia 1981)

Walery Pisarek

Jerzy Mikułowski Pomorski, Obraz kryzysu komunikowania masowego PRL odczytany po ćwierci wieku Walery Pisarek, Słowo wstępne Walery Pisarek, Wstęp     I. Przemiany świadomości społeczeństwa polskiego    II. Zainteresowania społeczne a sposoby ich zaspokajania   III. Postawy wobec mediów    IV. Selekcja odbiorcza mediów     V. Prasa jako informator i komentator bieżących wydarzeń    VI. Rynek informacji prasowo-radiowo-telewizyjnej   VII. Pozaoficjalne kanały komunikacji społecznej  VIII. Dziennikarze i ich rola w komunikacji społecznej    IX. Polityka redakcyjna w prasie, radiu i telewizji     X. Główne problemy polityki informacyjnej         (sierpień 1980-grudzień 1981)    XI. Podsumowanie    ANEKS (oprac. Sylwester Dziki)      I. Kalendarium ważniejszych wydarzeń       31 VIII - 31 XII 1980        1 I - 13 XII 1981   II. Deklaracje, dokumenty, wystąpienia oficjalne      1. Uchwały, dyskusje sejmowe      2. Uchwały partyjne, wypowiedzi kierownictwa, oceny i rezolucje organizacji PZPR      3. Uchwały, wypowiedzi kierownictwa, rezolucje ZSL      4. Uchwały, wypowiedzi kierownictwa, rezolucje SD      5. Deklaracje rzecznika Rządu PRL, oceny przedstawicieli Rządu      6. Stanowisko Kościoła katolickiego i ugrupowań katolickich      7.Uchwały, rezolucje, oświadczenia NSZZ "Solidarność"      8. Uchwały, rezolucje, oświadczenia SDP, zespołów dziennikarskich i Rady SDP      9. Varia   Indeks nazwisk

Rebelia i reakcja. Rewolucja 1905 roku i plebejskie doświadczenie polityczne

Wiktor Marzec

Rebelia i reakcja to studium plebejskiego doświadczenia politycznego w okresie rewolucji 1905–1907 roku w dawnym Królestwie Polskim. Praca podejmuje analizę uczestnictwa publicznego robotników i ideologicznych obrazów świata u progu „politycznej nowoczesności”. Wtedy to stare podstawy ładu społeczno-politycznego zaczęły kruszeć, nowe grupy ludności domagały się politycznego głosu i ukształtowały się języki polityczne nowoczesnych obozów ideowych. Nowe formy polityki spotkały się z silną, konserwatywną reakcją, która na długi czas ukształtowała polską sferę publiczną. Książka przedstawia praktyki publiczne robotników i związane z nimi doświadczenie polityczne. Proponuje analizę transformacji pola politycznego i zmiennych tożsamości politycznych mobilizowanej masowo ludności. Praca analizuje też nacjonalistyczną odpowiedź na rewolucję  i zmianę politycznego myślenia Narodowej Demokracji przed, po i w trakcie tych wydarzeń. Wywód kończy szersza refleksja o wpływie wspomnianych procesów na rozwój pojęcia narodu i kształt sfery publicznej w Polsce. Książka jest interwencją w obraz przeszłości, przywracając doń plebejskie doświadczenie politycznej wolności i ludowej walki o głos. Służy temu analiza bogatego materiału historycznego z pomocą strategii badawczej zorientowanej na dyskurs socjologii historycznej, a także ujęcie problemu w świetle filozofii politycznej. Wolności i upodmiotowienia politycznego nie da się realizować bez równoległej walki o postulaty równościowe i progresywne reformy społeczne. Bez tego klasy ludowe bardzo łatwo sprowadzić do roszczeniowego tłumu. Logika rebelii i reakcji działa w różnych historycznych momentach, a jej zrozumienie i w dzisiejszej sytuacji nie jest bez znaczenia. Książka znajdzie czytelników wśród historyków, socjologów, filozofów, przedstawicieli nauk politycznych i interdyscyplinarnych badaczy Polski i polskości. Zainteresuje czytelników, którym nieobojętna jest krytyczna refleksja nad historią społeczeństwa polskiego i polskiej sfery publicznej. Z recenzji prof. dr hab. Tomasza Kizwaltera:   "Rebelia i reakcja Wiktora Marca to bardzo interesująca i wartościowa analiza rewolucyjnych wydarzeń 1905 r., a zarazem ważny głos w dyskusjach o kształtowaniu się polskiej nowoczesności. Wychodząc od plebejskiego doświadczenia politycznego (...), Autor dociera do przemian politycznych wyobrażeń narodowej demokracji i źródeł ideowo-politycznych sukcesów tego ugrupowania. Praca nie tylko wzbogaca naszą wiedzę o rewolucji 1905 r., ale skłania też do namysłu nad całkiem aktualnymi zagadnieniami" Z recenzji dr hab. Jana Sowy:   "Książka Wiktora Marca w rzadko spotykany sposób łączy naukową głębię i precyzję analizy z komunikatywnością oraz społeczno-polityczną doniosłością. Wydarzenia 1905-07 i ich konsekwencje, będące bezpośrednim przedmiotem zainteresowania Autora, są potraktowane w niej jako synekdocha zjawisk o znacznie szerszym zakresie i o fundamentalnym znaczeniu dla konstytucji współczesnego świata: mechanizmów i narzędzi walki klasowej, procesów budowy państwa, konstrukcji tożsamości narodowej i – co niezwykle istotne – wzajemnych relacji między walką o materialne interesy klas podporządkowanych a kształtowaniem się formacji nacjonalistyczno-populistycznych. Pod tym ostatnim względem książka jest bardzo aktualna i stanowi ważny głos w dyskusji nad rozumieniem nie tylko dawniejszych wydarzeń z historii Polski, ale również jej współczesnej społeczno-politycznej kondycji." Wiktor Marzec (ur. 1985) – ukończył studia socjologiczne i filozoficzne na Uniwersytecie Łódzkim. Interesuje się socjologią historyczną, teorią dyskursu, historią robotniczą, historią pojęć i filozofią polityczną. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską na Wydziale Socjologii i Antropologii Społecznej Uniwersytetu Środkowoeuropejskiego w Budapeszcie (CEU) poświęconą relacji robotników do polityki w Królestwie Polskim na przełomie XIX i XX wieku. Stypendia naukowe odbywał m.in. na Uniwersytecie Michigan i na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie. Redaktor działu krytyczne nauki społeczne w czasopiśmie Praktyka Teoretyczna.  Publikował m.in. w Thesis Eleven, Journal of Historical Sociology oraz Eastern European Politics and Societies.

Regeneracja miast

Bogna Gawrońska-Nowak, Jerzy Hausner, Dorota Jopek, Michał...

Zdaniem Jerzego Hausnera i Tadeusza Markowskiego dominująca formuła funkcjonowania współczesnych miast prowadzi nieuchronnie do degeneracji ich potencjału rozwojowego. Aby możliwe było przeciwstawienie się temu zjawisku, potrzebny jest nowy paradygmat - miasta regeneracyjnego, osadzony w szerszej koncepcji regeneratywnego gospodarowania. Konceptualnym jądrem miasta regeneracyjnego jest nowy metabolizm. Rozumiany tu jako zbiór mechanizmów i procesów, które zachodzą w systemie miejskim, metabolizm miasta umożliwia pozyskiwanie i wykorzystanie energii z dostarczonych miastu zasobów. prof. dr hab. Florian Kuźnik Regeneracja miejska to nie kolejna technokratyczna utopia redukująca politykę publiczną do wykorzystywania technologii lub narzędzi marketingu terytorialnego. To idea oparta na pogłębionej diagnozie, przynoszącej odpowiedź na pytanie, do czego prowadzi utrzymywanie obecnych trendów rozwojowych oraz gdzie należy szukać możliwości ich odwrócenia i powstrzymania narastającej entropii. Autorzy przywracają znaczenie źle widzianym słowom, takim jak: wspólnota, solidarność pokoleniowa, dobra wspólne, współdziałanie, współodpowiedzialność. dr hab. Tomasz Nawrocki, prof. UŚ Książka pod redakcją Rafała Matyi poświęcona jest problematyce kształtowania modelu miasta regeneracyjnego, którego rozwój nie tylko przeciwdziała degeneracji przestrzeni miejskiej, lecz także aktywnie wspiera i utrwala społeczną, gospodarczą i ekologiczną odnowę. Regeneracja miast w rozumieniu autorów zbioru nie oznacza prostego odtworzenia, lecz twórczą przemianę dotychczasowych trajektorii rozwoju, opartą na wykorzystaniu w sposób zrównoważony lokalnych zasobów, w tym zasobów ekologicznych, energetycznych, przestrzennych, społecznych i kulturowych. prof. dr hab. Iwona Sagan