Inne
Elektrotechnika i elektronika. Laboratorium. Część 2
Ireneusz Krakowiak (red.)
Niniejszy skrypt zawiera ćwiczenia laboratoryjne z zakresu elektrotechniki i elektroniki. Przeznaczony jest przede wszystkim dla studentów Wydziału Samochodów i Maszyn Roboczych Politechniki Warszawskiej, odrabiających ćwiczenia na studiach inżynierskich w ramach laboratorium elektrotechniki i elektroniki. Skrypt może stanowić pomoc zarówno dla słuchaczy studiów stacjonarnych, jak i niestacjonarnych. Może się okazać przydatny również na kierunkach mechanicznych innych wydziałów. Intencją stworzenia skryptu było umożliwienie studentom lepszego przygotowania się do zajęć laboratoryjnych w tym obszarze wiedzy. Oprócz opisu zasadniczo proponowanego przebiegu ćwiczenia zasugerowano również możliwości co do rozszerzenia badań z wykorzystaniem istniejących na stanowisku środków technicznych. Poza prezentacją stanowiska i propozycją przebiegu ćwiczenia w opisie każdego z nich studenci znajdą krótką część merytoryczną oraz wskazówki, jaka wiedza z poprzednich etapów kształcenia jest niezbędna do wykonania ćwiczenia.
Elektrotechnologie w projektach studentów Elektrotechniki i Informatyki vol. 3
Paweł A. Mazurek (red.)
Zebrane i zaprezentowane w publikacji materiały mają szerokie spektrum. Znajdziemy tu zarówno prace o charakterze teoretycznym i przeglądowym, ale przede wszystkim opracowane zadania projektowe i wyniki badań własnych na autorskich modelach i stanowiskach laboratoryjnych. Różnorodność tematyczna prezentowanych referatów stanowi więc niewątpliwie zaletę tej publikacji, a jednocześnie jest dowodem na szeroki wachlarz obszaru elektrotechniki i elektrotechnologii. Materiały zawarte w publikacji przeznaczone są przede wszystkim dla studentów pierwszego roku studiów magisterskich na kierunku Elektrotechnika w Wydziale Elektrotechniki i Informatyki. Mam nadzieję, że z zebranych materiałów skorzystają również studenci podobnych kierunków na uczelniach technicznych.
Energetyczne aspekty procesów technologicznych. Wybrane zagadnienia aplikacyjne
Tomasz P. Olejnik
Z recenzji prof. dr. hab. inż. Krzysztofa Gaski, Politechnika Śląska w Gliwicach: "Monografia reprezentuje bardzo wysoki poziom naukowy. […] Stanowi cenny wkład w rozwój zaawansowanych metod badawczych w zakresie opracowania modeli matematycznych opisujących wybrane zjawiska fizykochemiczne i ich utylitarnego zastosowania, co jednoznacznie potwierdza wybitne osiągnięcie naukowe podsumowujące wieloletnie badania Autora. Praca jest efektem trudnych i złożonych analiz wykorzystujących wiedzę z zakresu reologii, przemian fazowych oraz zagadnień związanych z optymalizacją procesów technologicznych pod kątem minimalizacji nakładów energetycznych oraz ograniczenia ubytków masy przetwarzanego surowca." Z recenzji prof. dr. hab. inż. Pawła Ocłonia, Politechnika Krakowska "Praca stanowi rzetelne opracowanie przedstawiające zagadnienia związane z optymalizacją technologii w aspektach możliwości odzysku i wykorzystania energii w wybranych zakładach przetwórczych. […] Opisane prace badawcze i proponowane rozwiązania mogą stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Nowatorskim zagadnieniem […] jest opisanie wykorzystania symulacji komputerowych oraz modeli, [których] zastosowanie umożliwi […] nowoczesne zarządzanie przedsiębiorstwem pod kątem minimalizacji strat energii i przetwarzanego surowca, a maksymalizacji zysku – co nawiązuje bezpośrednio do jednego z obszarów (ekonomicznego) zrównoważonego rozwoju."
Aldona Kluczek
The work gives an overview of sustainability and energy issues integrated in sustainable manufacturing providing a comprehensive insight into emerging perspective of energy sustainability and actions for achieving sustainable energy. Therefore, the relevant concepts on energy efficiency, sustainability and their assessment based on indicators are highlighted. This monograph focuses on the evaluation of technologies and manufacturing processes using various assessment methods that maximize economic returns, minimize environment impacts and meet social expectations. It brings together the expertise of respected academics in the field of sustainable manufacturing over the last decade, offering an overview of sustainability assessment methodologies and associated indicators used in this field which were combined in the development of a comprehensive method to cover the major sustainable aspects and issues of assessing and measuring the energy sustainability in manufacturing while considering numerous dimensions such as economic, environmental and social. All these factors together could be useful and applicable in a new way. This is the topic of the current work which is based on the results of researching energy pattern, efficient production systems for sustainability, and policy providing multidimensional perspectives and knowledge necessary to achieve sustainable energy.
Fire properties of electric cables used in buildings
Katarzyna Kaczorek-Chrobak
Właściwości ogniowe kabli elektrycznych stosowanych w budynkach W obiektach budowlanych stosuje się kable wykonane z użyciem różnych materiałów konstrukcyjnych polimerowych, co zwiększa ich obciążenie ogniowe, a zatem znacząco wpływa na bezpieczeństwo pożarowe budynków. Kable elektryczne i wykonane z nich instalacje elektryczne, pomimo że są istotnymi elementami bezpieczeństwa pożarowego obiektów budowlanych, nie są brane pod uwagę w ogólnej analizie bezpieczeństwa pożarowego i zwykle nie podlegają ocenie pod kątem potencjalnego zagrożenia pożarem. Tymczasem jednym z zadań w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom pożarowym w budynkach powinno być zmniejszenie ryzyka pożarów wywołanych zwarciami w instalacjach elektrycznych. Natomiast, w przypadku wystąpienia pożaru, należy mieć na uwadze proces rozprzestrzeniania się ognia z udziałem kabli elektrycznych, który - ze względu na sposób instalacji kabli w budynkach - może przenosić ogień na duże odległości od miejsca zainicjowania pożaru oraz pomiędzy kondygnacjami budynku (poprzez szyby instalacyjne). Problem naukowy niniejszej rozprawy stanowi określenie wpływu istotnych parametrów konstrukcyjno-materiałowych kabli na ich właściwości ogniowe poprzez ustalenie zależności jakościowych, a w miarę możliwości również ilościowych, między tymi wielkościami. Celem niniejszej monografii jest wyodrębnienie istotnych czynników związanych z konstrukcją kabli elektrycznych, wpływających na określone właściwości pożarowe, takie jak: wydzielanie ciepła, wytwarzanie dymu, długość zniszczenia i ilość toksycznych produktów spalania w różnych warunkach wentylacji pomieszczeń. Zgodnie z najlepszą wiedzą autorki takie systematyczne badania nie zostały dotychczas opublikowane. Przedstawione badania są oryginalne i wypełniają lukę badawczą w aspekcie rozwiązań konstrukcyjno-materiałowych kabli i przewodów elektrycznych, wpływających na ich właściwości ogniowe. W celu wyodrębnienia parametrów konstrukcyjnych kabli, które istotnie zmieniają ich właściwości ogniowe, poddano analizie osiemdziesiąt trzy kable elektryczne (osiemdziesiąt dziewięć próbek kabli) o różnej konstrukcji i zastosowanych materiałach. Zbadano je, stosując między innymi standardową metodę badawczą opisaną w normie EN 50399. Dobór próbek kabli uwzględniał obecność jednej determinującej cechy konstrukcyjno-materiałowej. Wnioski z wykonanych badań były następujące: (1) konstrukcja, liczba żył roboczych i obecność pancerza lub metalicznej żyły koncentrycznej poprawiają właściwości ogniowe przez wytworzenie bariery przed przenikaniem płomienia w głąb wewnętrznych warstw kabla; (2) zastosowanie żył roboczych miedzianych powoduje obniżenie parametrów ogniowych w porównaniu z kablami z żyłami aluminiowymi (uzyskano do czterech razy niższą wartość maksymalnej średniej szybkości wydzielania ciepła dla kabla z żyłami miedzianymi); (3) materiał konstrukcyjny na bazie plastyfikowanego poli(chlorku winylu) znacznie pogarsza właściwości ogniowe kabli w stosunku do materiałów bezhalogenowych (maksymalna średnia szybkość wydzielania ciepła była ponad siedemnaście razy wyższa dla kabla na bazie materiałów halogenowych), co wynika z procesu dekompozycji termicznej tworzywa; (4) nie stwierdzono wyraźnego związku między parametrami związanymi z właściwościami ogniowymi kabli elektrycznych a standardowym parametrem kablowym c, poprawiającym monotoniczność uzyskanych wyników badań ogniowych kabli i stosowanym dotychczas w doborze próbek do badań w obrębie tej samej rodziny kablowej. W związku z faktem, iż przeprowadzone badania wykazały znaczny wpływ liczby żył roboczych, jako barier metalicznych dla penetracji płomienia do warstw wewnętrznych kabli elektrycznych i objętości części niemetalicznych na właściwości ogniowe kabli, zaproponowano parametr Omega związany z efektywną objętością elementów niemetalicznych palnych. Parametr Omega zależy od stosunku objętości elementów niepalnych niemetalicznych do objętości elementów palnych niemetalicznych kabla oraz efektywnej powierzchni wymiany ciepła w obrębie budowy kabla. Znacznie wyższe bezwzględne współczynniki korelacji Pearsona (bliskie -1) uzyskano dla całkowitego wydzielonego ciepła i całkowitego wytworzonego dymu w funkcji parametru Omega niż parametru X. W celu ilościowego oznaczenia ilości gazów uzyskanych w warunkach kontrolowanych wentylacją, badaniom poddano prosty przewód elektryczny z izolacją na bazie poli(chlorku winylu) stosowany powszechnie w budownictwie oraz - jako próbkę referencyjną - czysty nieplastyfikowany poli(chlorek winylu) oraz polietylen o niskiej gęstości (najprostszy z polimerów) zgodnie z metodą badawczą o nazwie Steady State Tube Furnace. Trzykrotnie niższe wydajności dwutlenku węgla w różnych warunkach wentylacji uzyskano dla badanego kabla w porównaniu z referencyjnym czystym nieplastyfikowanym poli(chlorkiem winylu) oraz dwukrotnie niższe w zestawieniu z czystym polietylenem, co potwierdza nieznaczny wpływ efektu hiperwentylacji na człowieka podczas palenia się kabli. Natomiast w przypadku wydzielania tlenku węgla, uzyskano czterokrotnie wyższe wartości wydajności dla badanego kabla w porównaniu z czystymi polimerami. Maksymalną wartość wydajności powstawania tlenku węgla (0,57 g/g) uzyskano w przypadku przepływu powietrza wynoszącego 5 l/min i wartość ta zmniejszała się wraz ze wzrostem stopnia wentylacji. Zmierzone wydajności węglowodorów były podobne do wartości referencyjnych, z wyjątkiem współczynnika równoważności f = 0,27. Wydzielanie żrącego i toksycznego chlorowodoru podczas spalania kabla elektrycznego jest niezależne od warunków wentylacyjnych. Reakcja korozji między miedzią i chlorowodorem oraz między wypełniaczami nieorganicznymi i chlorowodorem zmniejszyła zawartość tego gazu w wydzielanym dymie. Analiza z wykorzystaniem teorii Quintiere'a wykazała, iż metoda kalorymetru stożkowego może być użyta w modelowaniu numerycznym procesu spalania kabli, a jej zastosowanie może znacznie ułatwić i zmniejszyć liczbę badań ogniowych kabli, bez negatywnego wpływu na wyniki końcowe. Jednakże kable w tym przypadku należy traktować jako materiały stałe kompozytowe. Reasumując, analiza wpływu budowy kabli jest istotnym elementem z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego obiektów budowlanych. W toku pracy nad monografią stwierdzono, iż: czynniki, takie jak ilość, kształt i materiał, z którego wykonane są żyły robocze oraz rodzaje materiałów, z których wykonane są elementy niemetaliczne kabli, a także obecność pancerza lub żyły koncentrycznej w kablach, istotnie wpływają na właściwości ogniowe, na przykład wydzielanie ciepła, wytwarzanie dymu, długość zniszczenia oraz wydzielanie toksycznych produktów spalania. Przeprowadzone eksperymenty umożliwiły opracowanie nowego parametru Omega, który okazał się być lepszym wskaźnikiem predykcyjnym palności kabli niż znormalizowany i szeroko stosowany obecnie parametr X. Ponadto ustalono, iż możliwe jest zastąpienie metod badawczych prowadzonych w dużej skali geometrycznej prostszą metodą kalorymetru stożkowego poprzez zastosowanie teorii Quintiere'a dla kabli elektrycznych.
Geometria wykreślna. Ćwiczenia Descriptive Geometry. Exercises
Cecylia Łapińska, Alicja Ogorzałek
Komputer jest świetnym narzędziem wspomagającym projektowanie, jednak nie zastępuje inżyniera w twórczym myśleniu. W kształceniu twórczej wyobraźni przestrzennej pomaga niewątpliwie geometria wykreślna, przedmiot niemający jednak dobrej sławy, gdyż sprawia wielu studentom (i studentkom) spore trudności. Prezentowany zbiór zadań może być bardzo pożyteczny jako przewodnik lub zestaw treningowy do rozwijania logicznego myślenia i wyobraźni przestrzennej. The computer is a great tool that aids the design process. However, it does not replace the engineer in creative thinking. Descriptive geometry is a subject that helps shape the creative spatial imagination, yet it does not have a good reputation as it is quite difficult for students. Authors believe that this collection of exercises might also profitably serve as a guide or a training set to develop logical thinking and spatial imagination.
Marianna Mirowska
W monografii przedstawiono wyniki badań uciążliwego hałasu niskoczęstotliwościowego występującego w budynkach mieszkalnych. Omówiono oddziaływanie infradźwięków i hałasów niskoczęstotliwościowych na organizm człowieka w oparciu o dane literaturowe oraz przedstawiono kryteria oceny ich uciążliwości stosowane w różnych krajach. Na podstawie własnych badań doświadczalnych autorka dokonała przeglądu źródeł hałasów niskoczęstotliwościowych występujących w budynkach mieszkalnych w Polsce i zestawiła wyniki pomiarów hałasu od urządzeń instalowanych w budynku, takich jak: pompy w hydrowęzłach, transformatory, wentylatory, klimatyzatory, agregaty chłodnicze itp. Zaprezentowano wyniki wykonanych pod nadzorem autorki badań epidemiologicznych wpływu długotrwałego narażenia na hałas niskoczęstotliwościowy na zdrowie mieszkańców oraz badań laboratoryjnych progów detekcji dźwięków o niskich częstotliwościach. W oparciu o wyniki wykonanych badań autorka proponuje własną metodę oceny uciążliwości hałasów niskoczęstotliwościowych i określa graniczne, bezpieczne i nieuciążliwe dla mieszkańców poziomy hałasu w pomieszczeniach mieszkalnych.
Hybrid warfare. The essence, structure and course of the conflict
Sławomir Turkowski
Slawomir Turkowski - lawyer, graduate of the Faculty of Law at the University in Bialystok, a specialist in the field of commercial companies' law, public procurement law and energy law, advisor in energy sector companies, energy market expert. Military theoretician, military instructor, graduate of the Reserve School of the Military Academy of Rocket and Artillery in Toruń. General Joseph Bem, an officer of the Polish Army. The book analyzes the phenomenon of hybrid wars as third-generation conflicts. The publication discusses the genesis of conflicts, the course as well as aspects related to combating these phenomena and indicates methods of prevention. The author intends to present the issues of hybrid warfare in a comprehensive manner and at the same time practical. This publication is the result of research and the author's practices in the area of asymmetric conflicts.