Edukacja
Optimal input signal design in control systems identification
Wiktor Jakowluk
The topics covered in this book are primarily focused on optimal input design for system identification considering both the sensitivity and the prediction-error criteria. The problems of linear and non-linear dynamic systems identification of integer and fractional orders are considered. The book presents a variety of problems related to the design of optimal input signals including trajectory and end-point constraints, variable initial conditions, free final time tasks, and problems with cost functions endpoint. For the first time, an optimal input design formulation and a numerical scheme for fractional order system identification are presented. The application-oriented input design framework for open and closed-loop system identification is also widely presented. This framework allows for linear and finite-dimensional parametrization of the input signal spectrum design under frequency-by-frequency constraints. The author hopes that this book will be of interest to engineers and researchers in the field of automatic control and system identification.
Optymalizacja w sterowaniu i podejmowaniu decyzji
Magdalena Sylwia Żurawska, Teresa Zielińska
Skrypt poświęcony jest szeroko pojętym zagadnieniom optymalizacji, których znajomość jest niezbędna w praktyce inżynierskiej. Pierwszą część poświęcono sterowaniu optymalnemu dynamicznych układów sterowania. Omówiono zasadę minimum Pontriagina i pokazano jej uzasadnienie z wykorzystaniem rachunku wariacyjnego. Wykazano równoważność zasad Pontriagina i Hamiltona-Jakobiego-Bellmana. Omówiono warunki optymalności dla zadań z czasem swobodnym i zadań z zadanym czasem. Podano przykłady zadań z ich rozwiązaniami i zamieszczono przykłady do samodzielnego rozwiązania. Opisano też metodę rozwiązywania zadań optymalizacji obiektów liniowych z kwadratowym wskaźnikiem jakości. W zakresie sterowania optymalizującego wskaźniki jakości niniejszy skrypt ma na uwadze głównie wielowymiarowe i liniowe układy sterowania o statycznych (stałych, niezależnych od czasu) macierzach stanu, wejść i wyjść, a także macierzach bezpośredniej transmisji sterowań. Odpowiednie ukształtowanie sterowań pozwala uzyskać spełnienie przyjętego kryterium optymalności. Sterowanie optymalne można realizować tylko w takich układach, na których zachowanie jesteśmy w stanie wpływać, a więc w układach stabilnych i sterowalnych. Na poziomie wykonawczym pożądane sterowania można zrealizować tylko wtedy, gdy odpowiednio dobrane regulatory zapewniają dobrą dokładność odtwarzania wartości zadanych. W praktyce często stosowane są liniowe regulatory PID ze względu na ich prostotę realizacji i stosunkowo dobrą jakość regulacji. W opracowaniu przedstawiono eksperymentalną metodę doboru nastaw regulatora PID, mając na uwadze sterowanie powszechnie stosowanymi silnikami elektrycznymi. Powtórzenie wybranych zagadnień z podstaw sterowania, łącznie z zagadnieniami stabilności i metodą doboru nastaw regulatora podane są w początkowej części pracy. Definicja stabilności w sensie Lapunowa i metody Lapunowa badania stabilności dotyczą zarówno układów liniowych, jak i nieliniowych. W nawiązaniu do wyznaczania sterowań optymalnych przedstawiona jest metoda programowania dynamicznego wywodząca się z zasady optymalności Bellmana. Podana jest także, wywodząca się z programowania dynamicznego, metoda wyznaczania optymalnych dróg w grafach i metoda optymalizacji dyskretnej dla dyskretnych zadań sterowania, łącznie z przykładami obliczeniowymi. Końcowa część skryptu poświęcona jest zagadnieniom podejmowania decyzji optymalnych w warunkach niepewności. Przedstawiono szereg metod dotyczących wyboru postępowania. Podstawy teoretyczne ilustrowane są licznymi przykładami. Przekazane w tej części wiadomości są przydane zarówno do prowadzenia samodzielnej działalności zarządzającej, jak też mogą być wykorzystywane w planowaniu działań różnych urządzeń, np. robotów.
Organizacja pomocy społecznej w Polsce 1918-2018
Mikołaj Brenk, Krzysztof Chaczko, Rafał Pląsek
Unikatowość prezentowanej książki na polskim rynku wydawniczym może stanowić zachętę i zaproszenie do lektury dla tych, którym bliska jest problematyka opieki i pomocy społecznej, pracy socjalnej, a także osób znajdujących się w sytuacji wymagającej pomocy oraz wsparcia. z recenzji dr hab. Katarzyny Ornackiej Autorom udała się rzecz bardzo rzadko spotykana - napisali podręcznik, który poza wartościami użytecznymi w dydaktyce zawiera pasjonującą opowieść o tym, jak państwo polskie organizowało pomoc osobom najsłabszym społecznie. Trudno obok tej książki przejść obojętnie. z recenzji dr. hab. Norberta G. Pikuły, prof. UP Mikołaj Brenk - dr nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki. Adiunkt na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Swoje badania poświęca dziejom pomocy społecznej w minionym stuleciu, szczególnie problemom społecznym okresu Polski Ludowej. Krzysztof Chaczko - dr nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce. Adiunkt oraz zastępca dyrektora Instytutu Pracy Socjalnej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Oprócz problematyki funkcjonowania pomocy społecznej przedmiotem jego badań jest też rozwój państwa bezpieczeństwa socjalnego w Izraelu i w Polsce. Rafał Pląsek - asystent w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się wokół zagadnień związanych z polityką społeczną (w szczególności dotyczących pomocy społecznej) oraz socjologią edukacji.
Anna Wasiluk, Anna Tomaszuk
Publikacja ma charakter przeglądowy, przede wszystkim teoriopoznawczy. Autorki dają wyraz swojemu zainteresowaniu problematyką relacji i sieciowości organizacji, referując wyniki analizy naukowej dotyczącej najważniejszych badań i koncepcji z tego zakresu. Stąd wynika cel naukowy publikacji, jakim jest systematyzacja wiedzy w zakresie podejmowanej problematyki i szczegółowy opis zagadnień związanych z relacjami wewnątrz- i międzyorganizacyjnymi. Nie oznacza to jednak, że grupa odbiorców niniejszej publikacji ogranicza się tylko i wyłącznie do osób działających w sferze naukowej współczesnej rzeczywistości, zajmujących się poruszanymi zagadnieniami i pragnącymi poznać inne ujęcie znanych lub nowych problemów, poszukujących innowacyjnych pól badawczych. Nie ulega wątpliwości, że z racji bogatej warstwy teoretycznej publikacja ta może stać się interesująca także dla studentów zgłębiających zagadnienia plasujące się na pograniczu ekonomiczno-społecznym. Wiele cennych informacji, przemyśleń i wniosków powinno zainteresować również kadrę menedżerską wszystkich szczebli zarządzania nowoczesnymi organizacjami, zarówno biznesowymi, jak i administracyjnymi, będącymi zarówno aktorami sieci, jak i ich twórcami.
Justyna Żywiołek
Monografia rozwija nowatorskie spojrzenie na bezpieczeństwo organizacyjne, proponując podejście integrujące technologię, prawo, zarządzanie i wiedzę użytkowników. Jest to podejście, które wpisuje się w interdyscyplinarny charakter nauk o bezpieczeństwie i jednocześnie odpowiada na bieżące potrzeby sektora przemysłowego. W monografii nie tylko dokonano analizy zagrożeń i regulacji, ale przede wszystkim wskazano, jak organizacje mogą budować modele odporności adekwatne do wyzwań XXI wieku. Kolejne części monografii przybliżają, jak ewolucja przemysłu wpływa na charakter zagrożeń, w jaki sposób systemy AI generują nowe podatności, jaką rolę odgrywa świadomość społeczna oraz jak budować odporność organizacyjną w erze systemów autonomicznych. W rozdziale pierwszym czytelnik zostanie wprowadzony w zjawisko przemysłowej transformacji oraz genezę cyberzagrożeń 6.0, w rozdziale drugim przedstawiono technologiczne aspekty zagrożeń, w rozdziale trzecim skupiono się na świadomości społecznej, w rozdziale czwartym na modelach przeciwdziałania zagrożeniom, natomiast w rozdziale piątym ukazano scenariusze przyszłości i kierunki rozwoju bezpieczeństwa w przemyśle w perspektywie Industry 6.0. Taka struktura monografii umożliwia całościowe, wielowymiarowe spojrzenie na zagadnienie bezpieczeństwa w erze sztucznej inteligencji. Monografia stanowi oryginalny i samodzielny wkład w rozwój dyscypliny nauk o bezpieczeństwie, zarówno w wymiarze teoretycznym, jak i metodologicznym oraz aplikacyjnym. Jej nowatorstwo polega na całościowym i systemowym ujęciu bezpieczeństwa informacyjnego w organizacjach przemysłowych funkcjonujących w warunkach transformacji określanej mianem Przemysłu 6.0, z uwzględnieniem roli sztucznej inteligencji jako czynnika generującego jakościowo nowe kategorie zagrożeń oraz znaczenia świadomości społecznej jako kluczowej determinanty skuteczności systemów bezpieczeństwa. Wprowadzenie pojęcia "cyberzagrożenia 6.0", połączenie perspektywy technologicznej i społecznej oraz spójne osadzenie rozważań w paradygmacie bezpieczeństwa sprawiają, że opracowanie ma charakter wartościowy i inspirujący. Jego znaczenie wykracza poza aktualny stan badań, tworząc solidne podstawy do dalszego rozwoju tej problematyki. W dotychczasowych analizach brakuje ujęć, które traktowałyby bezpieczeństwo organizacyjne jako zjawisko socjotechniczne, wynikające z interakcji pomiędzy technologią, strukturą organizacyjną i człowiekiem jako podmiotem interpretującym informacje i podejmującym decyzje. Niniejsza monografia wypełnia tę lukę, przesuwając punkt ciężkości analizy z samej infrastruktury technicznej na mechanizmy poznawcze, kulturowe i organizacyjne, które w praktyce decydują o odporności organizacji na zagrożenia generowane przez systemy sztucznej inteligencji.
Justyna Jakubczyk
Ortografia jest nie tylko dla uczniów. Kiedyś nasze błędy w pisowni widział tylko nauczyciel w szkole, teraz rozpowszechniamy je mimowolnie w mediach społecznościowych. Nie wszystkie wyłapie słownik w edytorze tekstów czy komunikatorze, a część - nawet po podkreśleniu na czerwono - po prostu zignorujemy z różnych powodów. W książce zebrano najważniejsze zasady ortograficzne oraz wyrazy, w których najczęściej popełniamy błędy. Podano również kilka sposobów ułatwiających zapamiętanie pisowni. Jedną z mnemotechnik jest właśnie rysowanie - obrazki też są nie tylko dla uczniów. Nowe wydanie uwzględnia reformę ortografii 2026 ogłoszoną przez Radę Języka Polskiego.
Osady ściekowe źródłem energii i surowców w aspekcie zrównoważonego rozwoju
Iwona Zawieja
W publikacji opisano zarówno teoretyczne, jak i praktyczne aspekty zagospodarowania osadów ściekowych zgodnie z ideą gospodarki o obiegu zamkniętym i zasadami zrównoważonego rozwoju. Przedmiotem rozważań są osady ściekowe, które ze względu na swoje właściwości oraz dostępność mogą stanowić źródło cennych substancji i/lub energii oraz być surowcem bazowym dla biorafinerii. Zawarte w pracy doniesienia literaturowe autorka poparła wynikami badań własnych oraz wypływającymi z nich wnioskami i ostatecznymi konkluzjami. Autorka przedstawia z jednej strony aktualny stan wiedzy z zakresu technologii fermentacji anaerobowej i technologii pozyskiwania zasobów i energii z osadów ściekowych na bazie platformy karboksylowej, z drugiej prezentuje na tym tle badania własne, realizowane na Wydziale Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej. Celem przewodnim eksperymentów przeprowadzonych przez autorkę było zwiększenie efektywności fermentacji anaerobowej poprzez wdrożenie odmiennych metod dezintegracji, w aspekcie pozyskiwania niższych kwasów karboksylowych, będących produktem pośrednim procesu i cennym źródłem węgla. W kolejnych rozdziałach pracy przedstawiono istotę biogospodarki opartej na technologii biorafinacji; uwarunkowania legislacyjne krajowe i europejskie dotyczące tego zagadnienia; dokonano charakterystyki osadów ściekowych jako surowca; technologii fermentacji metanowej z uwzględnieniem czynników, które wskazują na efektywność procesu. Następnie dokonano systematyki stosowanych metod dezintegracji w aspekcie zwiększenia podatności na biodegradację osadów ściekowych; omówiono również technologie pozyskiwania (na bazie platformy karboksylowej) wybranych, najistotniejszych surowców i nośników energii; dokonano podumowania poprzez odniesienie roli biorafinerii osadowych do koncepcji zrównoważonego rozwoju, wskazując perspektywy dalszego rozwoju technologii. Monografia może być z powodzeniem wykorzystywana przez badaczy i praktyków związanych z inżynierią środowiska w obszarze gospodarowania osadami ściekowymi.
Ostatni lodzermensch. Robert Geyer 1888-1939
Przemysław Waingertner
Dzieje Łodzi w XIX i XX stuleciu to nie tylko elektryzująca wyobraźnię historia „polskiego Manchesteru” - miasteczka, które w ciągu półwiecza stało się przemysłową metropolią; nie tylko wielobarwna historia „tygla narodów, kultur i religii”; wreszcie nie tylko znaczone kontrastami i konfliktami społecznymi dzieje „złego miasta”. To również historia fortun i karier słynnych „lodzermenschów”. Jedną z najciekawszych, a zarazem najmniej znanych postaci spośród nich pozostaje Robert Geyer - wnuk Ludwika, twórcy potęgi rodu i pierwszego łódzkiego fabrykanta. Robert należał do ostatniego pokolenia wielkich łódzkich przemysłowców, które zeszło z areny dziejów wraz z wybuchem II wojny światowej, kładącym kres „Ziemi Obiecanej”. Był człowiekiem wielu pasji -przedsiębiorcą, działaczem gospodarczym, społecznikiem, politykiem łączącym konserwatywne przekonania z poparciem dla Piłsudskiego, wreszcie człowiekiem zafascynowanym ... Skandynawią, co zaowocowało przyjęciem przez niego funkcji konsula honorowego Finlandii