Polityka

Fenomen prezydenckiego systemu rządów w Meksyku

Łukasz Czarnecki

Ustrój Meksyku uległ głębokim przeobrażeniom w ostatnich trzech dekadach. Jeszcze w latach osiemdziesiątych XX wieku Kongres (Congreso de la Unoión) był w dużym stopniu instytucją podporządkowaną prezydentowi, później jednak zaczął stopniowo wchodzić w kompetencje prezydenta i całej władzy federalnej. Transformacji uległa też sama instytucja Sądu Najwyższego (Suprema Corte de Justicia de la Nación, SCJN). W przeszłości rozstrzygał on spory zgodnie ze stanowiskiem prezydenckim i przeważnie wbrew głosom opozycji. Obecnie częściej rozstrzyga spory w sposób merytoryczny i politycznie niezależny. Jednakże mimo zmian prezydencki system rządów w Meksyku nadal wywiera realny wpływ na kształt władzy ustawodawczej i sądowniczej. Niestety negatywny.

Filozofia nauki o stosunkach międzynarodowych. Ontologia. Epistemologia. Metodologia

Andrzej Gałganek

Autor zajmuje się problemami metateoretycznymi, które są przedmiotem namysłu w światowej nauce o stosunkach międzynarodowych. Książka ukazuje najważniejsze dylematy filozoficzne w tej dziedzinie i argumenty formułowane w propozycjach ich rozumienia i rozwiązywania. Proponuje ona filozofię nauki o stosunkach międzynarodowych, która mówi innym dyscyplinom o znaczeniu międzynarodowości w ich próbach zrozumienia świata społecznego. Opracowanie jest przeznaczone dla badaczy, doktorantów i studentów stosunków międzynarodowych, a także przedstawicieli innych dyscyplin zainteresowanych wspieraniem swoich projektów badawczych poprzez świadome wybory ontologiczne, epistemologiczne i metodologiczne. „Książka jest potrzebnym, ważnym i wartościowym głosem w dyskusji o nauce o stosunkach międzynarodowych. Zawiera ona starannie przemyślaną i napisaną z analityczną wnikliwością autorską propozycję spojrzenia na naukę o stosunkach międzynarodowych w perspektywie filozofii nauki. Książka wypełnia deficyt wiedzy filozoficznej w kształtowaniu tożsamości tej dyscypliny w Polsce”. prof. dr hab. Marek Pietraś Prof. dr hab. Andrzej Gałganek – politolog, filozof, kierownik Zakładu Stosunków Międzynarodowych Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego zainteresowania badawcze koncentrują się na teorii i historii stosunków międzynarodowych, filozofii nauki o stosunkach międzynarodowych oraz podróżującej i sensualnej międzynarodowości. Najważniejsze publikacje autora to: Zmiana w globalnym systemie międzynarodowym. Supercykle i wojna hegemoniczna, Historia teorii stosunków międzynarodowych oraz Historia stosunków międzynarodowych. Nierówny i połączony rozwój (t. 1 i 2). Andrzej Gałganek jest laureatem wielu nagród za osiągnięcia naukowe, m.in. Nagrody Indywidualnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz I Nagrody w Ogólnopolskim Konkursie im. Profesora Czesława Mojsiewicza na najlepszą książkę o tematyce politologicznej.

Finansowanie oświaty w Polsce. Diagnoza, dylematy, możliwości

Mikołaj Herbst, Anthony Levitas, Jan Herczyński

Finansowanie oświaty w Polsce - diagnoza, dylematy, możliwości to pierwsza kompleksowa monografia przedstawiająca system finansowania szkolnictwa w naszym kraju. Daleko posunięta decentralizacja zarządzania polską oświatą oraz rozwiązania przyjęte w innych krajach są tłem dla pogłębionych analiz, obejmujących między innymi strukturę i rozkład terytorialny wydatków oświatowych, wysokość i zróżnicowanie wynagrodzeń nauczycielskich oraz politykę oświatową samorządów. Szczegółowo omówiono ewolucję, a także mocne i słabe strony głównego instrumentu finansowania oświaty w Polsce, jakim jest część oświatowa subwencji ogólnej dla samorządów terytorialnych. Autorzy rekomendują zmiany zarówno systemowych rozwiązań, jak i poszczególnych instrumentów finansowania oświaty. Jan Herczyński jest matematykiem, pracownikiem Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego na Uniwersytecie Warszawskim Anthony Levitas jest politologiem, pracownikiem Urban Institute w Waszyngtonie Mikołaj Herbst jest ekonomistą, adiunktem w Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG) na Uniwersytecie Warszawskim.

Galimatias. Zaprzepaszczony sens Oświecenia

Stanisław Filipowicz

Nowoczesność jest rozdarta, uwikłana w sprzeczności. Próbując wyrwać się z zamętu świata, odwołaliśmy się do autorytetu rozumu. Dziś świetnie już wiemy, że zamęt związany może być także z rozumem. Optymistyczne przesłanie Wieku Świateł załamało się. Symbolika Oświecenia to symbolika dobroczynnej iluminacji. Już rewolucja francuska stawia nam jednak przed oczami obraz paroksyzmów ludzkiego szaleństwa. A dzisiaj? Ze wszystkich stron wkrada się wieloznaczność i niepewność. Czy jesteśmy racjonalni? Żyjemy w gmatwaninie prawd ułomnych, mających krótki żywot. Mówimy o demokracji, z pewnością nie wypada nam już jednak mówić o rządach rozumu. Przed bezradnością bronimy się, uciekając do krainy mitów. W mętnych wodach popkultury rodzą się nowe mitologie. Walczymy z nimi orężem utopii. Obraz Miasta Słońca zastąpiła dziś utopia rozumu komunikacyjnego. Powstaje galimatias. Czy potrafimy się z nim zmierzyć? Racjonalność terroru (obrona rewolucji przed jej wrogami, zagrożenie obleganej przez nieprzyjaciół ojczyzny) ma charakter pozorny. W istocie bowiem najważniejsza jest sama furia sponiewierania i zastraszenia, która niweczy wszelkie wymagania rozumu. Jakże inaczej mielibyśmy bowiem oceniać samą formułę obwinienia, którą przyjmowano, tworząc prawne podstawy machiny śmierci. Zgodnie z dekretem z 22 prairiala (10 czerwca) 1794 roku Trybunał Rewolucyjny mógł wydać tylko dwa wyroki - uniewinnienie lub śmierć. Na żadne niuanse nie ma miejsca. Rewolucyjny ,,wymiar sprawiedliwości" stanowi w istocie świadectwo manichejskiej obsesji, która sens działania odnajduje w pragnieniu oczyszczenia, dokonującego się poprzez śmierć, poprzez unicestwienie tego, co ,,nieczyste".

Gdy otworzyli bramy, zaczęłam iść w stronę domu... Rozmowy z Joanną Muszkowską-Penson

Jacek Ladorucki

Joanna Muszkowska-Penson, ur. 1921 w Warszawie, córka Jana Muszkowskiego i Janiny z Badiorów. W latach 1940–1941 łączniczka w Komendzie Głównej ZWZ. W latach 1941–1945 więźniarka obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. Profesor nauk medycznych, absolwentka Akademii Medycznej w Łodzi (1950). W latach 1950–1980 zatrudniona w Klinice Chorób Nerek Akademii Medycznej w Gdańsku, od 1980 r., wskutek nacisków politycznych, oddelegowana do Szpitala Wojewódzkiego, gdzie do emerytury była ordynatorem oddziału wewnętrznego. Przez większość życia związana z Trójmiastem. W czasie wydarzeń sierpniowych 1980 r. służyła pomocą medyczną strajkującym w Stoczni Gdańskiej. Podczas stanu wojennego ukrywała w swoim mieszkaniu działaczy Ruchu Młodej Polski. Od początku lat 80. angażowała się społecznie, pracując w punkcie charytatywnym przy parafii św. Brygidy oraz współuczestnicząc w organizacji opieki hospicyjnej (wraz z ks. Eugeniuszem Dutkiewiczem). Honorowy członek „S” Portu Gdańskiego. Po przejściu na emeryturę pracuje (od 2006 r.) pro bono w biurze Lecha Wałęsy. Odznaczona Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2006). Książka stanowi zapis wywiadów przeprowadzonych z Joanną-Muszkowską-Penson przez dr. Jacka Ladoruckiego, adiunkta na Wydziale Filologicznym UŁ. Autor, rozmawiając ze świadkiem burzliwych czasów minionego wieku, kieruje uwagę Czytelnika nie tylko na przełomowe wydarzenia historyczne (wybuch wojny, pobyt w obozie, działalność opozycyjna w latach 80.), lecz także na refleksję egzystencjalną swej rozmówczyni, która opowiada o przedwojennym świecie, wartościach, roli przyjaźni, pracy społecznej i współtworzeniu ruchu hospicyjnego w Polsce.  

Geografia ekonomiczna. Międzynarodowe struktury produkcji i wymiany

Anna Wróbel

Autorka omawia podstawy teoretyczne geografii ekonomicznej, wskazuje jej powiązania z innymi dyscyplinami, zwłaszcza ekonomią i stosunkami międzynarodowymi, charakteryzuje poszczególne sektory gospodarki oraz strukturę międzynarodowej wymiany gospodarczej, a także główne czynniki i procesy kształtujące współczesny międzynarodowy podział pracy. Geografia ekonomiczna to interdyscyplinarna analiza struktur gospodarczych różnej skali układów przestrzennych oraz zachodzących w ich ramach przemian. Książkę polecamy studentom stosunków międzynarodowych, ekonomii oraz wszystkim zainteresowanym problemami współczesnej gospodarki światowej. Anna Wróbel - adiunkt w Instytucie Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego w Zakładzie Ekonomii Politycznej Stosunków Międzynarodowych. Zajmuje się problematyką liberalizacji międzynarodowych obrotów gospodarczych, regionalnej integracji gospodarczej, wspólnej polityki handlowej, a także bezpieczeństwa żywnościowego. Autorka monografii: Międzynarodowa wymiana usług (2009), Wewnętrzne uwarunkowania aktywności międzynarodowej Chińskiej Republiki Ludowej i jej relacji z Unią Europejską (wraz z Pawłem J. Borkowskim i Łukaszem Zamęckim, 2013), The Dragon and the Evening Stars: Essays on the determinants of EU-China relations (wraz z P.J. Borkowskim i Ł. Zamęckim, 2013), Wspólna polityka handlowa Unii Europejskiej (2014) oraz wielu artykułów poświęconych problemom współczesnych międzynarodowych stosunków gospodarczych.

Geografia myślenia. Dlaczego ludzie Wschodu i Zachodu myślą inaczej

Richard E. Nisbett

"Geografia myślenia" to książka, w której w niezwykle interesujący sposób przeanalizowane są tajniki ludzkiego myślenia, a dokładniej - różnice w sposobie pojmowania świata i myślenia o drugim człowieku uwarunkowane kulturowo. Okazuje się, że miejsce, w którym mieszkamy, wychowujemy się, wywiera olbrzymi wpływ na to, jak myślimy i kim dzięki temu jesteśmy. W dobie nieustających konfliktów, spowodowanych często właśnie nieporozumieniami na tle kulturowym, książka ta może stanowić rodzaj przewodnika, klucza do zrozumienia zagadki człowieka w świecie pełnym różnorodności - pięknej, lecz zarazem niebezpiecznej. Coraz mocniejsza sieć wzajemnych powiązań politycznych i gospodarczych nie musi rodzić konfliktów nie do rozwiązania - przekonuje nas prof. Nisbett. Wystarczy tylko uświadomić sobie różnice w sposobie myślenia wynikające z przynależności do odmiennych kręgów kulturowych, a wielu nieporozumień można będzie uniknąć. Niesamowity przewodnik dla tych, którzy na co dzień, w pracy, mają kontakty z ludźmi innych kultur - znajdziemy tu podpowiedź, jak radzić sobie w sytuacjach biznesowych i na jakim tle mogą pojawić się problemy.  Wyjątki z recenzji: Oto kolejna ważna książka Richarda E. Nisbetta. Autor niezbicie wykazuje, że eksperymenty laboratoryjne ograniczające się do amerykańskich studentów, czy nawet do mieszkańców półkuli zachodniej, nie pomogą nam zrozumieć, jak myśli ogół ludzi. Ta książka dowodzi, że wyjaśnianie sposobu myślenia właściwego dla kultur Wschodu nie może być uznawane za ciekawostkę, ale za konieczność - jeżeli rzeczywiście chcemy rozwiązać problemy współczesnego świata. Ignorując naukę płynącą z tej książki, narażamy się na niebezpieczeństwo.  - Robert J. Sternberg  Kulturowe różnice poznawcze przedstawione w tej przełomowej książce są znacznie głębsze i mają znacznie szerszy zasięg, niż komukolwiek się to mogło wydawać jeszcze dziesięć lat temu. Wyniki badań zaskakują zwolenników poglądów o uniwersalnym charakterze ludzkiego myślenia, imponują badaczom kultury i prowokują do myślenia wszystkich zainteresowanych ludzkim poznaniem. - Shinobu Kitayama

Geopolityka Nowego Jedwabnego Szlaku

Mikołaj Lisewski

W niniejszej pracy poddano całościowej analizie projekt Nowego Jedwabnego Szlaku. Przedstawiona historia rozwoju Inicjatywy jest dodatkowo uzupełniona o drobiazgowe omówienie poszczególnych projektów BRI (Inicjatywa Pasa i Drogi) i związanych z nimi wydarzeń. (...) Analiza obejmuje: wymiar strategiczny, stojący za utworzeniem BRI, i związane z nim cele; politykę reform i modernizację chińskiej gospodarki; wielowymiarowość chińskiej koncepcji i przemiany na poziomie doktryny; aspekty związane z finansowaniem i realizacją techniczną korytarzy ekonomicznych; współpracę bilateralną, regionalną i ponadregionalną w ramach Inicjatywy. (fragment książki) Książka Mikołaja Lisewskiego niewątpliwie zasługuje na uwagę jako interesujące studium inicjatywy, która budzi szerokie kontrowersje i stała się przedmiotem ogólnej debaty. prof. dr hab. Adam Jelonek Mikołaj Lisewski - politolog, badacz współczesnych stosunków międzynarodowych, szczególnie relacji pomiędzy Chińską Republiką Ludową a Stanami Zjednoczonymi. Autor monografii poświęconej problematyce stosowania przez Chiny siły miękkiej i twardej, a także łączenia obu na poziomie międzynarodowym, doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Społecznych Academia Rerum Socialium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Dwukrotny laureat stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w nauce. Zainteresowania badawcze autora obejmują neoliberalne i neorealistyczne teorie stosunków międzynarodowych, geopolitykę, problematykę rywalizacji mocarstw oraz współczesne przemiany liberalnego porządku międzynarodowego.