Esej
Wnuki. Poganie, którzy sobie przypomnieli
Maciej Grzenkowicz
Samozwańczy papież marzący o odbudowie antycznego Rzymu. Polski narodowiec słowianofil wspierający Rosję przeciwko Ukrainie. Transpłciowa córka wędrownego kaznodziei z Oklahomy, która została galisyjską nacjonalistką. Niderlandzkie feministki walczące o budowę pomnika dla wiedźm. Ukraińskie uchodźczynie w Polsce i Niemczech zaczytane w księdze spisanej w Ameryce przez proroka znad Morza Czarnego. Łączy ich tylko jedno: wszyscy są neopoganami. W całej Europie trwa renesans pogaństwa. Ludzie wracają do przedchrześcijańskich mitologii - słowiańskiej, germańskiej lub celtyckiej - szukając w nich odpowiedzi na pytania o własną narodowość i tożsamość. Wnuki to esej etnograficzny o związkach współczesnego pogaństwa z patriotyzmem i nacjonalizmem. Od Hiszpanii po Łotwę autor odwiedza świątynie i domy neopogan, uczestniczy w rytuałach, by zrozumieć, co łączy archaicznych "dziadów" z ich dzisiejszymi wnukami.
Fryderyk Nietzsche
Rzeczy wielkie wymagają, by o nich milczano lub w wielkim stylu mówiono: w wielkim stylu, to znaczy cynicznie i niewinnie. To, co opowiadam, jest historią dwóch najbliższych stuleci. Opisuję, co będzie, co inaczej już być nie może: pojawienie się nihilizmu. (Fragment)
Marthe de Caylus
Jak się żyło w najbliższym otoczeniu króla Ludwika XIV? Co czekało w przyszłości młode szlachcianki marzące o luksusach i blasku życia na złotym Wersalu? Marthe M. de Caylus jako mała dziewczynka została odebrana przez ciotkę, panią de Maintenon, z rąk hugenotów i zamieszkała przy niej na dworze Króla Słońce. Wolter, który jako pierwszy wydał ,,Wspomnienia" Marthe, napisał: "Wszystko, co mówi markiza de Caylus, jest prawdą". Klasyczne dzieło M. de Caylus po dziś dzień zachwyca niefrasobliwą formą narracji i zadziwiająco trafnymi uwagami na temat dworskich intryg. Jeśli interesujesz się historią XVII-wiecznej Francji widzianą oczami młodej markizy, oto lektura idealna właśnie dla ciebie.
Rebecca Solnit
Amerykańska eseistka, autorka kultowej książki Mężczyźni objaśniają mi świat, wraca tu wspomnieniami do młodości w San Francisco lat osiemdziesiątych. Opowiada o tym, jak rozpierały ją wtedy ciekawość i apetyt na życie, i jak deprymował i przerażał świat, w którym nie tylko nie było dla niej miejsca, ale gdzie na każdym rogu czyhała na nią przemoc. Opisuje trudny okres dorastania i budowania siebie - jako kobiety i niezależnej intelektualistki. Tytułowe nieistnienie niesie tu wiele znaczeń. Jest lirycznym namysłem nad młodzieńczą potencjalnością i wspomnieniem kogoś, kogo już nie ma, bo wraz z upływem czasu zmieniamy się w inną osobę. Jest gniewnym wezwaniem do tego, by zwrócić kobietom władzę nad ich ciałami, oddać im głos i godność. Jest upomnieniem się o prawo kobiet do życia wolnego od lęku. Jest pełnym buntu manifestem w obronie miejsca kobiet w języku, historii, kulturze, przestrzeni publicznej. Solnit szuka w tej książce źródeł swojego pisarstwa i odnajduje je przy biurku podarowanym jej przez przyjaciółkę, która była ofiarą przemocy. To ono kazało jej odnaleźć własny głos. Zastanawia się też nad własnymi strategiami przetrwania we wrogim świecie: "Stałam się specjalistką od usuwania się w cień, od wymykania się i wycofywania, od wysmykiwania się z niewygodnych sytuacji, od unikania niechcianych uścisków, pocałunków i dłoni, od zajmowania coraz mniej miejsca w autobusie, gdy kolejny mężczyzna zawłaszczał ciałem moją przestrzeń, od stopniowego dystansowania się i nagłej nieobecności. Od sztuki nieistnienia, ponieważ istnienie było jednym wielkim zagrożeniem". Osobista książka o mocnym politycznym wydźwięku.
Derek Jarman
[O KSIĄŻCE] "Współczesna natura" to dziennik Dereka Jarmana, obejmujący okres od stycznia 1989 roku do września 1990 roku. Chorujący na AIDS artysta uprawiał w tamtym czasie postmodernistyczny ogród w Prospect Cottage, który do dziś pozostaje jednym najważniejszych i najbardziej osobliwych dzieł jego życia. "Współczesna natura" to zarazem dziennik ogrodniczy, jak i medytacja Jarmana nad własnym życiem, sztuką oraz sytuacją społeczno-polityczną w Wielkiej Brytanii i Europie. W dzienniku znalazło się również miejsce na sprawozdanie z wizyty w Warszawie, którą Jarman odbył przy okazji retrospektywy jego filmów w 1990 roku. *** Poruszający pamiętnik pisany w samotni na końca świata. Kontemplacja ogrodu i obserwacje roślin, ale przede wszystkim posępny namysł nad światem, społecznością queer, jak słone mgły od morza, które zniszczyły wyrosłe w kamieniach kosaćce. Urszula Zajączkowska *** Derek Jarman uważał "Współczesną naturę" za formę "prywatnej mitologii", którą budował z komentarzy do własnych filmów, wspomnień o doświadczeniach seksualnych i środowisku queerowym oraz z obserwacji na temat roślin uprawianych w Prospect Cottage. Stara rybacka chata była dla chorego na AIDS artysty miejscem schronienia, kontemplowania przyrody i refleksji nad ludzką i nie-ludzką naturą, zapisywanej w dzienniku. Dopełnieniem intymnych notatek był równie osobisty film "Ogród" - symboliczny obraz utraconego raju i gasnącego życia. Małgorzata Radkiewicz *** Derek Jarman (1942-1994) - brytyjski twórca awangardowy: reżyser filmowy, scenograf malarz, pisarz i ogrodnik; działacz ruchu na rzecz równouprawnienia osób LGBT. Był jednym z pionierów New Queer Cinema i filmowego postmodernizmu. Do jego najpopularniejszych dokonań należą filmy "Caravaggio", "Sebastian" czy "Edward II". Dziełem jego życia jest również istniejący do dzisiaj postmodernistyczny ogród przy Prospect Cottage w Dungeness. Jarman zmarł w wyniku AIDS w 1994. Ostatnie dzieła, m.in. film "Blue" oraz książkę "Chroma: Księga kolorów", poświęcił swojemu doświadczeniu życia z wirusem HIV. Paweł Świerczek (1988) - dramaturg, performer, organizator kultury. Ukończył kulturoznawstwo na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach oraz Laboratorium Nowych Praktyk Teatralnych na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Tłumacz książki "Chroma. Księga kolorów" Dereka Jarmana (wyd. Silesia Film, 2017), autor scenariusza i dramaturg jej scenicznej interpretacji "Chroma" (2019, Teatrgaleria Studio, Warszawa, reż. G. Jaremko).
Współczesne refleksje wokół kartezjańskiej wizji podmiotu
Aldona Pobojewska
W latach sześćdziesiątych XX wieku falę zainteresowania kartezjańskim modelem podmiotu wywołało najbardziej głośne dzieło Foucaulta Les mots et les choses. Niniejsza publikacja stanowi w dużej mierze pokłosie tego namysłu. Autorzy poszczególnych jej rozdziałów nawiązują bowiem w mniej lub bardziej bezpośredni sposób do klasycznego stereotypu podmiotowości ukazując jego genezę, status, czy przedstawiając problematyczność określonych rozstrzygnięć, przy tym wielu z nich odwołuje się do twórczości Foucaulta.
Wszystko jest wojną. Rosyjska kultura strategiczna
Marek Budzisz
Co decyduje o konkretnych posunięciach władz Federacji Rosyjskiej w polityce wewnętrznej i międzynarodowej? Aby zrozumieć kulisy wielkich wydarzeń musimy poddac analizie kulturę strategiczna Rosji, tworzącą kościec kluczowych decyzji podejmowanych przez elity tego kraju. Przyjrzymy się wielkiej strategii panstwowej, procesom o krotkotrwałym charakterze, jak i wykraczającym poza horyzont dziesięcioleci. Maskirowka i działania dezinformacyjne w rosyjskim mysleniu strategicznym Koncepcja wojny buntowniczej Strategiczna powsciagliwosc, czyli jak Rosja moze wygrac w nowej zimnej wojnie Wadim Cymburski. U zrodeł rosyjskiej doktryny panstwowej i koncepcji stref wpływow w limitrofach Izolacja i rekonkwista. O strategii politycznej Rosji za czasow poznego Putina Demograficzna pamiec Rosji, czyli o mozliwosci zatrzymania depopulacji Rosja w poszukiwaniu nowej idei panstwowej. Nowoczesny konserwatyzm Aleksieja Millera i proba odbudowy rosyjskiej tradycji narodowej Czynniki instytucjonalne w historii Rosji teoria Stefana Hedlunda Wspaniały, niezwykle dobrze oddający istotę rosyjskiej myśli strategicznej książki tytuł, nabita szczegółami i przemyślaną wiedzą treść oraz błyskotliwie poprowadzana narracja przez Marka Budzisza wprowadzają nas w ogromny gmach współczesnej rosyjskiej kultury strategicznej. Wojna jako początek wszystkiego i nieodzowny element polityki państwa i drabina eskalacyjna jako mechanizm osiowy rosyjskiej kultury strategicznej. Ogarkow, Gierasimow, Frunze, Cymburski inni. Przeszłość i przyszłość. Wiek XX i XXI. Bez wątpienia najlepsza pozycja o tej tematyce na polskim rynku. ~Jacek Bartosiak
Wszystko na swoim miejscu. Pierwsze miłości i ostatnie opowieści
Oliver Sacks
Oliver Sacks zastanawia się, co czyni nas ludźmi oraz dzieli się swoim zachwytem nad pięknem świata przyrody i treścią życia w XXI stuleciu. W ostatnim zbiorze esejów Olivera Sacksa możemy zobaczyć, jak wielu pasjom się poświęcał, jak wielostronną i rozbudowaną miał wiedzę naukową a zarazem że był właściwie monotematyczny, gdyż zachwycała go i olśniewała ludzka egzystencja w jej najróżniejszych postaciach. Wszystko na swoim miejscu przynosi teksty poświęcone ogromnie różnorodnym tematom. Na co ludziom ogrody? Jak i kiedy lekarz ma oznajmić pacjentowi, iż ten cierpi na Alzheimera? Jak media społecznościowe oddziałują na nasze umysły? W niektórych z zamieszczonych w tomie tekstów autor po raz pierwszy podejmuje takie tematy jak depresja, psychoza czy schizofrenia, w innych powraca do kwestii, które od dawna go interesowały: zespół Tourettea, starość, demencja czy halucynacje. Życie Olivera Sacksa zawsze pełne było zachwytu, pasji i wdzięczności Przez ponad czterdzieści pięć lat swej aktywności pisarskiej Oliver Sacks tłumaczył nam, jak myślimy, spostrzegamy i pamiętamy, jak kształtujemy swój obraz świata i samych siebie. I dokładnie tak samo jest w jego ostatniej, fascynującej książce. Nicole Krauss, autorka Historii miłości