Wywiady i wspomnienia
Sztuczna inteligencja o Bogu, wierze i Biblii. Rozmowy z chatbotem
Jarosław Jankowski
Czy dziś sztuczna inteligencja odpowiedziałaby tak samo? W tej książce ChatGPT odpowiada na pytania o Boga, wiarę, Biblię i sens życia. Rozmowy toczyły się w pierwszych miesiącach po premierze modelu, gdy możliwość swobodnego dialogu z chatbotem wciąż była czymś nowym, budziła ciekawość i poruszała wyobraźnię. Ich zapis ukazał się w połowie 2023 roku. Dziś można go czytać także jako kapsułę czasu z początków powszechnego dostępu do generatywnej sztucznej inteligencji. Pokazuje, jak działał wówczas chatbot, zanim późniejsze aktualizacje zmieniły jego możliwości i sposób formułowania wypowiedzi. Autor i jego cyfrowy rozmówca poruszają kwestie istnienia zła, potrzeby wiary, wielości religii i odmiennych sposobów rozumienia Biblii. Rozmawiają także o życiu i nauczaniu Jezusa oraz rozmaitych nurtach chrześcijaństwa. Osobne miejsce zajmują wpływ osobowości na życie duchowe, sylwetki ludzi wierzących i poszukujących, relacje między wiarą a nauką oraz możliwe scenariusze przyszłości. ChatGPT porównuje tradycje religijne, objaśnia trudne fragmenty Biblii i zestawia odmienne punkty widzenia. Nie brakuje też twórczych eksperymentów. ChatGPT wciela się w znane postacie z historii chrześcijaństwa, układa psalmy, przypowieści i modlitwy, przenosi opowieści biblijne we współczesne realia, a nawet prowadzi nabożeństwo. Niektóre jego wypowiedzi zaskakują przenikliwością, inne odsłaniają ograniczenia ówczesnej technologii. Czy rzeczywiście trafiają w sedno, czy tylko brzmią przekonująco? To lektura dla wierzących, niewierzących i poszukujących - dla wszystkich zaintrygowanych spotkaniem duchowości ze sztuczną inteligencją i tym, jak cyfrowy rozmówca mierzy się z odwiecznymi pytaniami. Jarosław Jankowski Magister pedagogiki, absolwent Executive MBA, dyrektor do spraw badań i rozwoju w międzynarodowej organizacji pozarządowej. Popularyzator wiedzy o typach osobowości, autor książki "Czy wiesz, kim jesteś? Przewodnik po 16 typach osobowości ID16". Fascynują go Biblia, duchowość i nowe technologie. ChatGPT System konwersacyjny oparty na sztucznej inteligencji, stworzony przez OpenAI do prowadzenia rozmów, analizowania tekstów i tworzenia treści. Korzysta z modeli językowych wytrenowanych na materiałach z wielu dziedzin, między innymi religii, filozofii, nauki i sztuki. Choć nie jest nieomylny, ma wiele do powiedzenia także o Biblii, wierze i duchowości.
Ścigany i inne. Opowiadania czasu wojny i niepokoju
Artur Friedberg
Czasy wojny i niepokoju zawsze przynoszą skrajne decyzje w sprawach najważniejszych kiedy w grę wchodzi ludzkie życie, a zachowanie godności zostaje wystawione na próbę. Zaledwie dziewięcioletni chłopiec walczy o przetrwanie dla siebie i bliskich podczas syberyjskiej zimy. Spokojny właściciel sklepiku bławatnego zostaje partyzantem, gdy faszyści nieomal na jego oczach zabijają mu żonę i córeczkę. Lekarz żydowskiego pochodzenia próbuje ocalić siebie i rodzinę przed niemieckimi nalotami i prześladowaniami NKWD. Ale koniec wojny nie okazał się końcem czasu niepokojów. Ścigany i inne... to kronika ludzkich losów, zbiór opowiedzianych bądź zasłyszanych historii, w większości prawdziwych i przez to tak bardzo zapadających w pamięć.
Tadeusz Borowski
Czym jest "nieludzkie zachowanie"? Kiedy cały dzień nie myśli się o niczym innym, tylko o zdobyciu buraka? Czy kiedy przed poczęstowaniem kogoś kawałkiem warzywa analizuje się, jak długo ten człowiek pożyje? Narrator utworu nie odpowiada na te pytania, nie ocenia ludzi, którym przyszło żyć w skrajnie nieludzkich warunkach, tylko z niepokojącą oziębłością relacjonuje wydarzenia rozgrywające się w obozie pracy. Opowiadanie wchodzi w skład zbioru "Pożegnanie z Marią".
Śnieżne bractwo. Brutalne świadectwo przetrwania
Pablo Vierci
Po raz pierwszy szesnastu ocalonych przedstawia pełną historię tego, co wydarzyło się w Andach. Pablo Vierci Oto poruszająca i brutalnie szczera opowieść o granicach ludzkiej wytrzymałości. Trzynastego października 1972 roku w wyniku tragicznej pomyłki w Andach rozbił się samolot, na którego pokładzie znajdowała się drużyna młodych rugbistów wraz z rodzinami i przyjaciółmi. Kadłub maszyny się przełamał, a fotele zostały wyrwane ze zniszczonej podłogi. Ci z pasażerów, którym udało się przeżyć tytułowe śnieżne bractwo w trakcie wielotygodniowego oczekiwania na ratunek stoczyli dramatyczną walkę o przetrwanie. Część spośród nich umarła. Pozostali, uwięzieni na lodowcu, każdego dnia musieli się mierzyć z ekstremalnym zimnem, śmiertelnymi lawinami, brakiem jedzenia i wody oraz bólem po stracie przyjaciół. Aby przeżyć, podjęli się niewyobrażalnie trudnego zadania Dziennikarz Pablo Vierci przedstawia historie szesnastu ocalałych, nie stroniąc od intymnych szczegółów, którymi się podzielili podczas ekskluzywnych wywiadów. Jego książka nie tylko pokazuje, jak katastrofa na zawsze zmieniła życie tych, którzy przeżyli, ale jest też wzruszającym świadectwem siły wiary, przyjaźni i niezłomności ludzkiego ducha. Na podstawie tej historii powstał nominowany do Oscara i Złotych Globów film Netflixa. Przeżyliśmy siedemdziesiąt dwa dni bez mycia się, bez zmienienia odzieży. Żywiliśmy się w tym czasie ludzkim mięsem, z początku pojedynczymi plastrami, jednak z czasem nasze racje dziennie stawały się większe. Nieco później, gdy na śniegu leżały już ogryzione kości, zdarzało się, że ten czy ów podnosił jedną, chował do kieszeni kurtki, a potem wyciągał ją i ssał na oczach kolegów. Zresztą nawet nasze rozmowy brzmiały, jakbyśmy prowadzili je na dnie głębokich jaskiń mówiliśmy bardzo cicho, powoli; głosy niewiele różniły się od szeptu. Być może w ten sposób nasze ciała próbowały oszczędzać drogocenne siły, a może osunęliśmy się w stan tak prymitywny, że przestawaliśmy być homo sapiens, a stawaliśmy się rozumnymi małpami.
Świat przyspiesza, ja zwalniam
Wojciech Marczewski, Damian Jankowski
Wojciech Marczewski, twórca niezapomnianych filmów "Zmory", "Dreszcze" i "Ucieczka z kina Wolność", to jeden z najważniejszych reżyserów w historii polskiego kina. Jakie są źródła jego artystycznej wrażliwości? Co go obecnie pochłania? Co myśli o współczesnym polskim kinie? Czy możemy jeszcze liczyć - po dwudziestu latach milczenia - na jego nowe dzieło? Wielki artysta kina w rozmowie z Damianem Jankowskim nie uchyla się od odpowiedzi na najbardziej osobiste pytania: o poczucie artystycznego spełnienia, o szczęście, przemijanie i smak życia. Wojciech Marczewski jest świetnym interpretatorem zdarzeń, z którymi mamy do czynienia. Każde spotkanie z nim to prawdziwa uczta. Książka "Świat przyspiesza, ja zwalniam" jest tego potwierdzeniem. Polecam! Janusz Gajos
Świat w oczach czarownicy. Historie o mojej matce, górach i przemijaniu
Jerzy Maria Roszkowski
Zakorzeniony w świecie, którego już nie ma, wciąż słyszę jej głos W sercu Gór Świętokrzyskich stał dom przesiąknięty zapachem bylicy, werbeny i piżma. Mieszkała w nim kobieta, która znała moc ziół i przywoływała dusze zmarłych. Ludzie szeptali o niej z lękiem, lecz przychodzili po ratunek, gdy medycyna zawodziła. Nazywali ją czarownicą, a dla mnie była mamą, która dawała wskazówki, jak poruszać się po ścieżkach życia. Świat w oczach czarownicy. Historie o mojej matce, górach i przemijaniu to autobiograficzna książka o duchowości i dziedzictwie łącząca rodzinne wspomnienia oraz opowieść o regionie, gdzie dawne wierzenia i religia katolicka współistnieją od wieków. Dorastający w tym świecie chłopiec, dziś dojrzały mężczyzna, dzieli się osobistą historią, w której echa matczynych słów splatają się z jego własnymi wyborami. Jerzy Maria Roszkowski ekonomista w zakresie handlu zagranicznego. Podróżnik ze szczególnym zamiłowaniem do rodzinnych Gór Świętokrzyskich. Zainteresowanie ezoteryką zaszczepiła w nim matka kobieta,której osobowość i nietuzinkowość stały się fundamentem do napisania tej książki.
Ta historia wciąż trwa. Wspomnienia Jana Olszewskiego
Justyna Błażejowska
Jan Olszewski (1930-2019) chciał zostać kolejarzem, ale historia zdecydowała inaczej. W czasie okupacji służył w Szarych Szeregach. Pod rządami komunistów był jednym z niewielu obrońców w procesach politycznych. W 1991 r. objął tekę premiera pierwszego po wojnie polskiego rządu powołanego przez sejm pochodzący z wolnych wyborów. Podsumowując swoje długie i ciekawe życie, postanowił utrwalić ważne wydarzenia i towarzyszące im emocje. Dlatego w latach 2011-2019 opowiadał dr Justynie Błażejowskiej o tym, czego był czynnym uczestnikiem lub uważnym obserwatorem. Złożona z 29 obszernych wspomnień książka Dzień dobry, Panie Premierze to fascynująca opowieść o najdramatyczniejszych momentach z ostatnich 120 lat dziejów Polski. To także ciekawa saga rodzinna a przede wszystkim świadectwo życia jednego z najwybitniejszych polskich polityków XX wieku. Książka ukazuje nieprzeciętną osobowość, intelekt i poczucie humoru bohatera, jego mocne przywiązanie do swych racji i umiejętność podejmowania decyzji również w skrajnie niekorzystnych sytuacjach. To barwny portret mężczyzny silnego, mądrego i bezkompromisowego wobec zła. Jednego z tych, którzy dotrzymali zobowiązania, by zawsze służyć Bogu i Ojczyźnie, nawet w najcięższych dla Polski czasach z pełną determinacją działając z myślą o Niepodległości. Do końca nie okazywał słabości, powtarzając przed śmiercią: Ja nie mam w obowiązku poddać się.
Tajna drukarnia WOLNOŚĆ na Targowej 47
Małgorzata Mycke-Dominko
Jedna z nielicznych tajnych drukarni, działających na warszawskiej Pradze podczas II wojny światowej i przez jakiś czas po jej zakończeniu, była drukarnia „Wolność” znajdująca się przy ulicy Targowej 47. Informacji o niej jest mało i jej historia jest prawie nieznana, gdyż przez wiele lat oficjalnie o niej nie pisano. Przyczyną tego zapewne było to, że drukarnia działała dla OPW (Obóz Polski Walczącej) i KON (Konwent Organizacji Niepodległościowych) oraz drukowano w niej pisma i ulotki przeciwko obydwóm okupantom – Niemcom i Związkowi Radzieckiemu. Autorka jest córka Jerzego Mycke, współzałożyciela drukarni „Wolność”. Otoczenie kamienicy na Targowej, gdzie mieściła się drukarnia, jest autorce bardzo bliskie, ponieważ wzrastała tam wśród wspomnień i pamiątek czasu okupacji. W książce utrwaliła historie powstania i działalności drukarni wykorzystując liczne dokumenty z bogatego archiwum, które odziedziczyła po rodzicach. Oprócz głównych bohaterów – Juliusza i Jerzego, braci Mycke – wspomina swoich sąsiadów, mieszkańców kamienicy, co sprawia, że opowieść świetnie oddaje atmosferę tego miejsca i grozę życia w czasie okupacji.