Filologia
Łukasz Wiraszka
Książka stanowi próbę ukazania szeregu zjawisk semantycznych, które wspólnie określić można mianem zmian – czy też przesunięć – punktu widzenia osoby mówiącej, przez pryzmat aparatu pojęciowego, jaki oferuje językoznawstwo kognitywne, na materiale przekładu ustnego. Analiza licznych autentycznych przykładów z tłumaczeń w parze języków polski–angielski pozwala autorowi wskazać kilka interesujących regularności i zależności w ramach relacji między tłumaczeniem konsekutywnym a symultanicznym, a także zaoferować implikacje dla dydaktyki przekładu ustnego. Łukasz Wiraszka – tłumacz języka angielskiego, pasjonat językoznawstwa kognitywnego, wykładowca w Katedrze UNESCO do Badań nad Przekładem i Komunikacją Międzykulturową Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
"Kobiety fenickie" Lucjusza Anneusza Seneki. Opracowanie monograficzne
Tomasz Sapota, Iwona Słomak
Dramat Kobiety fenickie Seneki Filozofa od wieków prowokuje do pytań o swoją kompletność, przynależność gatunkową, a wreszcie o literackie wzorce. W aspekcie kompozycyjnym i tematycznym prezentuje się jednak jako utwór zarówno spójny, jak i zasadniczo odmienny od zachowanych tragediowych ujęć dziejów Labdakidów. Seneka, inaczej niż Eurypides w Fenicjankach, nie wydaje się zainteresowany ukazaniem ironicznego wymiaru ludzkich poczynań po to, żeby zalecić swoim odbiorcom bierną akceptację wyroków losu. Sensacyjna materia fabularna stanowi dla rzymskiego tragika pretekst do wyrażenia wątpliwości co do norm regulujących stosunki między jednostką a rodziną i jednostką a państwem. Kwestie te nie znajdują łatwego rozwiązania: autor Kobiet fenickich konfrontuje stanowiska czterech postaci o silnych osobowościach – Edypa, Antygony, Jokasty i Polynejkesa – wykluczające porozumienie, a co za tym idzie trywializację problemu. Pokazuje, że pojęcia, w oparciu o które tworzymy ponadjednostkowe wizje ładu moralnego, ulegają przewartościowaniu w zależności od kontekstu i od strategii retorycznej zastosowanej w argumentacji. Zniechęca do posługiwania się nimi w sposób naiwny. Problematyce tej autorzy poświęcili miejsce w pierwszej części niniejszej monografii, omawiając ponadto m.in. testimonia i wczesną recepcję tragedii Seneki oraz podejmując obszernie kwestię możliwej interpretacji zachowanych tytułów utworu. Drugą część wypełnia szczegółowe omówienie miejsc Kobiet fenickich w konfrontacji z tradycją wydawniczo-interpretacyjną. Do monografii dołączony został aneks zawierający edycję i przekład sztuki. Książka jest trzecią wspólną publikacją autorów przygotowaną w ramach kierowanego przez Tomasza Sapotę projektu Tragedie Seneki. Dotychczas ukazały się komentowane przekłady Trojanek (2016) i Edypa (2017). Kolejnymi pozycjami w serii będą monografie poświęcone Thyestesowi, Fedrze i Herkulesowi w szale.
Kobiety i milczenie w "Pervigilium Veneris"
Anna Kucz
Książka jest pierwszą w języku polskim monografią na temat anonimowego poematu Pervigilium Veneris, który doczekał się wielu inspirujących interpretacji literackich, jak i instrumentalno-wokalnych. Przeanalizowanie niezwykłych podobieństw zwrotów i motywów, jakie pojawiają się tak w Pervigilium, jak i w poezji Nemezjana, przyczyniło się do potwierdzenia tezy Monceaux, że autorem dzieła może być Nemezjan, kartagiński poeta tworzący w III w. n.e. Autorka analizuje techniki portretowania bogiń Diany i Wenus oraz sióstr Filomeli i Prokne, zestawiając je z prefiguracjami zawartymi w poematach m.in. Lukrecjusza, Katullusa, Stacjusza i Nemezjana. Przedmiotem refleksji są również enigmatyczne słowa Terei puella oraz Illa cantat, nos tacemus, które nawiązują do motywu milczenia kobiet, mocno podkreślonego w literaturze antycznej.
Komentowana bibliografia polskich przekładów piśmiennictwa kręgu Slavia Orthodoxa
Agata Kawecka, Izabela Lis-Wielgosz, Ivan N. Petrov,...
Jednym z podstawowych składników historii recepcji piśmiennictwa kręgu Slavia Orthodoxa w Polsce jest rozwijana na przestrzeni wieków - z różną dynamiką - twórczość przekładowa. Jej całościowy opis oraz szczegółowa analiza wymaga zebrania, zaprezentowania i skomentowania danych bibliograficznych na temat istniejących tłumaczeń przedmiotowego piśmiennictwa. Temu właśnie poświęcony jest kolejny tom "Series Ceranea". Bibliografia uwzględnia teksty powstałe i/lub funkcjonujące w kręgu Słowiańszczyzny obrządku wschodniego między schyłkiem IX a XXI wiekiem, które zostały przełożone na język polski z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, oraz redakcji (odmian lokalnych) języka cerkiewnosłowiańskiego. Opisem objęto zarówno utwory, których autorstwo jest możliwe do określenia, jak i piśmiennictwo anonimowe. Bibliografii towarzyszy kilkanaście analityczno-opisowych studiów szczegółowych.
Red. Danuta Gabryś-Barker, Ryszard Kalamarz
Monografia jest poświęcona kluczowemu i wciąż aktualnemu tematowi w dziedzinie współczesnej glottodydaktyki - komunikacji podczas lekcji języków obcych oraz związanym z nią emocjom. Zawiera artykuły prezentujące autorskie wyniki badań, a także dotyczące metodologii badań w zakresie rozwijania kompetencji komunikacyjnych i zarządzania emocjami w procesie nauczania języków. Publikacja obejmuje również teksty przedstawiające sprawdzone praktyki dydaktyczne oraz analizy podręczników do nauki języków obcych. Zebrane opracowania oferują interesujące perspektywy badawcze i różnorodne podejścia glottodydaktyczne, będąc cennym źródłem inspiracji dla studentów metodyki, nauczycieli praktyków oraz badaczy zajmujących się edukacją językową.
Eliza Sasin, Anita Staroń
Kontrast leży u źródła postrzegania świata przez człowieka – próbując opisać otaczającą nas rzeczywistość, przedstawiamy dane zjawisko w opozycji do innego, zupełnie odmiennego. „Prawda potrzebuje kłamstwa – bo jakże ją zdefiniować bez kontrastu?” – pisał Paul Valéry, zauważając tę zależność. Według tej reguły można stwierdzić, że dobro i zło, światło i mrok, piękno i brzydota oraz wszystkie inne przeciwieństwa istnieją nierozerwalnie, w harmonii i równowadze, wzajemnie się definiują, a nawet uzupełniają, tworząc w ten sposób wszechświat, tak jak w koncepcji yin-yang. Zgromadzone w tomie analizy stanowią próbę uchwycenia wielowymiarowej istoty kontrastu w literaturze, języku i kulturze. * Le contraste est aux sources de la perception humaine du monde : en essayant de décrire la réalité qui nous entoure, nous présentons un phénomène donné en opposition à un autre, complètement différent. « La vćritć a besoin d'un mensonge -car comment la dćfinir sans contraste ? » – a écrit Paul Valéry, constatant cetle dépendance. Selon cette règle, on peut dire que le bien et le mal, la lumière et l’obscurité, la beauté et la laideur, et tous les autres opposés existent inséparablement, en harmonie et en équilibre, se définissant mutuellement et même se complétant, créant ainsi un univers, comme dans le concept du yin-yang. Les analyses rassemblées dans ce volume tentent de saisir la nature multidimensionnelle du contraste dans la littérature, la langue et la culture.
KulFon. Kulturowa fonetyka (nie tylko) dla Ukraińców. Podręcznik lektora
Michalina Biernacka, Monika Kaźmierczak, Sofiia Butko, Beata...
Nowoczesny podręcznik kontrastywny do nauczania wymowy języka polskiego jako obcego dorosłych Ukraińców. Składa się z dwóch części: podręcznika studenta i podręcznika lektora. Pierwsza część jest zbiorem ćwiczeń fonetycznych służących kształceniu słuchu mownego i artykulacji, które dotyczą zarówno wybranych polskich głosek, jak i elementów prozodii. Większość ćwiczeń wykorzystuje albo techniki antyinterferencyjne, albo teksty szeroko pojętej kultury, by naturalnie i atrakcyjnie przeciwdziałać negatywnemu transferowi. Druga część zawiera wskazówki logopedyczne, pomagające lektorom wywołać lub utrwalić np. wybraną głoskę, a także dwa opracowania teoretyczne, przybliżające opis współczesnego systemu fonetycznego języków polskiego i ukraińskiego. Publikacja kierowana jest więc zarówno do Ukraińców, którzy chcą nauczyć się polskiej wymowy, jak i lektorów Polaków oraz Ukraińców, którzy w kraju i poza krajem chcieliby skutecznie wprowadzać na zajęciach trening fonetyczny. Ze względu na znaczną liczbę ćwiczeń o charakterze ogólnym w wybranym zakresie z podręcznika korzystać mogą także cudzoziemcy innych narodowości, którzy chcą nauczyć się polskiej wymowy.
KulFon. Kulturowa fonetyka (nie tylko) dla Ukraińców. Podręcznik studenta
Michalina Biernacka, Paulina Kaźmierczak, Mateusz Gaze, Iwona...
Nowoczesny podręcznik kontrastywny do nauczania wymowy języka polskiego jako obcego dorosłych Ukraińców. Składa się z dwóch części: podręcznika studenta i podręcznika lektora. Pierwsza część jest zbiorem ćwiczeń fonetycznych służących kształceniu słuchu mownego i artykulacji, które dotyczą zarówno wybranych polskich głosek, jak i elementów prozodii. Większość ćwiczeń wykorzystuje albo techniki antyinterferencyjne, albo teksty szeroko pojętej kultury, by naturalnie i atrakcyjnie przeciwdziałać negatywnemu transferowi. Druga część zawiera wskazówki logopedyczne, pomagające lektorom wywołać lub utrwalić np. wybraną głoskę, a także dwa opracowania teoretyczne, przybliżające opis współczesnego systemu fonetycznego języków polskiego i ukraińskiego. Publikacja kierowana jest więc zarówno do Ukraińców, którzy chcą nauczyć się polskiej wymowy, jak i lektorów Polaków oraz Ukraińców, którzy w kraju i poza krajem chcieliby skutecznie wprowadzać na zajęciach trening fonetyczny. Ze względu na znaczną liczbę ćwiczeń o charakterze ogólnym w wybranym zakresie z podręcznika korzystać mogą także cudzoziemcy innych narodowości, którzy chcą nauczyć się polskiej wymowy.