Ebook details
Film noir i kino braci Coen
Kamila Żyto
Czym jest kino noir? Jakie relacje zachodzą między kinem noir a neo-noir? W jaki sposób bracia Coen czerpią z tradycji klasycznego filmu noir? Czy ich filmy jedynie „pasożytują” na historii kina, czy jednak stanowią coś więcej niż tylko próbę reanimacji nobliwego przodka? Czytelnik otrzymuje do rąk pierwszą polską monografię, w której tak gruntownie podejmuje się tematykę filmu noir i próbę doprecyzowania tego pojęcia. Zarówno w części pierwszej, dotyczącej rozważań teoretycznych na temat kina noir i neo-noir, jak i w drugiej, na którą składają się interpretacje wybranych filmów braci Coen (Śmiertelnie proste; Ścieżka strachu; Fargo; Człowiek, którego nie było), autorka stara się wypracować własne stanowisko.
W moim przekonaniu na szczególne podkreślenie i docenienie zasługuje teza autorki, w myśl której noir (w jej rozumieniu) nie mógł w okresie klasycznym, jako nurt historyczny w kinie amerykańskim lat czterdziestych, zrealizować w pełni swojego potencjału z racji ograniczeń narzuconych przez producentów, cenzurę i autocenzurę, limitujące to, co w kinie uznawano za dozwolone i eliminujące to, co zakazane. Tym samym późniejsze nawiązania do noir były nie tylko sui generis kontynuacjami tego, co zostało już zrealizowane i utrwaliło się w powszechnej świadomości jako noir właśnie, lecz także twórczym rozwijaniem niewykorzystanego potencjału. W tym duchu dr Kamila Żyto interpretuje fenomen twórczości Ethana i Joela Coenów.
Z recenzji prof. dr hab. Alicji Helman
Podziękowania 9
Wstęp 11
Część pierwsza. Pytania bez odpowiedzi – kilka uwag na temat filmu noir (i nie tylko) 25
Rozdział I. Między klasycznym kinem noir a filmami neo-noir – bezdroża i ślepe zaułki 27
- Problemy, problemy i kłopoty 27
- W poszukiwaniu korzeni – francuski łącznik 29
- Co na to inni? – film noir w piśmiennictwie anglosaskim i amerykańskim 36
- W stronę odpowiedzi na pytania bez odpowiedzi 38
- Kto za kim stoi, czyli zaplecze ideowo-światopoglądowe 46
- Amerykańskie oblicza egzystencjalizmu 46
- Jądro ciemności – film noir z perspektywy francuskiej filozofii egzystencjalnej 49
- Demony psychoanalizy 63
- Odwieczne wątpliwości – film noir jako gatunek i tonalność 68
- Pytanie o styl i estetykę 74
- W poszukiwaniu wzorca 80
- Wizualny ekwiwalent egzystencjalnych niepokoi 80
- Narracja i fabuła 82
- Nie tylko femme fatale 94
Rodział II. Neo-noir – w poszukiwaniu kompromisu 99
- Jeszcze większe kłopoty 99
- Strategie poklasycznych filmów noir 102
- Neo-noir niejedno ma imię 103
- Noir w obliczu nowych możliwości 108
- Radykalny kryzys – narracja, bohater, sytuacja 110
Część druga. W nicość śniąca się droga – noir w twórczości braci Coen 115
Rozdział I. Śmiertelnie proste – melodramat nieszczęśliwych zbiegów okoliczności 117
- Śladami nawiązań 121
- Visser, destrukcyjny detektyw 131
- Abby, czyli dysfunkcyjna femme fatale 139
- Marty, przypadek patologiczny 147
- Ray, zagubiony kowboj 152
- Ikonografia 156
- Pusty świat, puści ludzie 160
Rozdział II. Ścieżka strachu – egzystencjalne niepokoje gangstera 169
- W cieniu Hammetta 172
- Kino gangsterskie jako gatunkowa rama 177
- Zwierzęta różnej maści 181
- Między słowami 190
- Geometria struktury – symetrie, trójkąty, powtórzenia 193
- „Nobody knows anybody” – credo racjonalisty 196
- Podwójna natura 204
- Kapelusz, wiatr i sen, czyli niepokój 209
- Przemoc, czyli absurd 212
Rozdział III. Fargo – detektywistyczny paradokument w bieli 217
- Brak noir w noir (?) 219
- Docu-noir – nowe ścieżki inspiracji 224
- Detektyw Gunderson na tropie 235
- It’s a White World 252
- Męski świat desperacji 257
Rozdział IV. Człowiek, którego nie było – kiedy Obcego dopadają mdłości 267
- W cieniu wątpliwości rodzą się psychozy 271
- Duch Caina znów nawiedza świat Coenów 275
- Ed Crane – bohater powieści egzystencjalnej 284
- W poszukiwaniu utraconej tożsamości 294
- Alienacja Obcego, czyli historia istoty pozaziemskiej 296
- „Ja” jako rzecz 299
- Nowoczesne niepokoje bohaterów 311
- Kwestia stylu, kwestia gustu 311
Zamiast zakończenia. Modernizm czy postmodernizm – kino neo-noir i bracia Coen 315
Bibliografia 321
Filmografia 329
Indeks osób 333
Indeks filmów 337
Summary 343
O autorce 345
- Title:Film noir i kino braci Coen
- Author:Kamila Żyto
- ISBN:978-8-3808-8529-5, 9788380885295
- Date of issue:2017-09-15
- Format:Ebook
- Item ID: e_0mtf
- Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego