Szczegóły ebooka
Niezauważona rewolucja. Konstruktywistyczny idealizm Richarda Burthogge\'a
Bartosz Żukowski
Książka poświęcona jest teorii poznania Richarda Burthogge'a (1638-1705), siedemnastowiecznego filozofa angielskiego, autora m.in. dzieł: Organum Vetus and Novum (1678) oraz An Essay upon Reason, and the Nature of Spirits (1694). Choć epistemologiczne idee Burthogge'a nie wywarły znaczącego wpływu na współczesną mu filozofię, a w konsekwencji nie stały się dotychczas przedmiotem głębszych analiz, w jego pismach odnaleźć można nader oryginalną koncepcję konstruktywistycznego idealizmu, która - oceniana z szerszej perspektywy historycznej - w kluczowych punktach okazuje się antycypować niemal o wiek późniejszą filozofię Kanta. Najistotniejszym elementem tego stanowiska jest odrzucenie możliwości bezpośredniego (intelektualnego bądź zmysłowego) poznania przedmiotów zewnętrznych na rzecz teorii modi concipiendi, zgodnie z którą konceptualizacja rzeczywistości pozaumysłowej dokonuje się zawsze w formie i z użyciem środków określonych przez strukturalne oraz funkcjonalne własności ludzkich zdolności poznawczych. W ten sposób, dowodząc, iż świat zewnętrzny dostępny jest umysłowi ludzkiemu jedynie poprzez "fenomeny", które sam współtworzy, Burthogge wyraźnie antycypuje Kantowskie twierdzenie o niepoznawalności rzeczywistości samej w sobie.
Co najmniej od lat dwudziestych XX w. wyraża się potrzebę głębszej analizy pism wiecznie "zapomnianych" myślicieli XVII i XVIII wieku. Niniejsza monografia wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Choć jej bezpośrednim celem jest poszerzenie wiedzy o wczesnonowożytnej filozofii brytyjskiej, przywrócenie pamięci o doktrynie idealistycznej, o niemal stulecie wyprzedzającej koncepcję Kanta, w przyszłości powinno umożliwić także sformułowanie nowych konkluzji na temat wewnętrznej logiki i immanentnej dynamiki ewolucji całej myśli postkartezjańskiej.
Wstęp // 9
Rozdział 1. Struktura aktu poznawczego // 17
- Zdolności poznawcze. Izomorfizm strukturalno-funkcjonalny // 19
- Aprehensja // 24
- Pobudzenie i koncepcja // 34
- Relacyjny model poznania // 45
- Intencjonalność aktów poznawczych // 50
- Kogitacja // 52
- Rozum, wyobraźnia, zmysłowość – zunifikowana teoria aktu poznawczego // 62
- Mentalizacja zmysłowości // 75
Rozdział 2. Modus concipiendi. Podmiotowa relatywizacja poznania // 83
- Kontekst historyczny // 85
- Wstępne uwagi interpretacyjne // 87
- Teoria pojęć // 93
- Kwestia pojęć wrodzonych // 98
- Modus concipiendi // 109
5.1. Koncepcja pojęciowości // 113
- 5.2. Uogólniona teoria modus concipiendi // 120
5.3. Ku idealizmowi // 124
- 5.4. Argumentacja // 126
Rozdział 3. Systematyka intelektualnych modi concipiendi. Subiektywizacja zmysłowości // 141
- Uwagi wstępne // 143
- Systematyka intelektualnych modi concipiendi // 146
- Pojęcia rzeczy i pojęcia o rzeczach // 147
2.2. Pojęcia o rzeczach // 157
- 2.3. Pojęcia rzeczy // 168
2.3.1.Modus concipiendi „rzecz” // 168
2.3.2. Modi concipiendi „substancja” i „akcydens” // 178
2.3.3. Modus concipiendi „realność” // 188
- Subiektywizacja zmysłowości // 202
Rozdział 4. Idealizm // 209
- Uwagi wstępne // 211
- Konstruktywistyczny idealizm Burthogge’a // 214
- Vetus i novum Burthogge’owskiej filozofii // 229
Bibliografia // 239
Indeks osobowy // 257
- Tytuł:Niezauważona rewolucja. Konstruktywistyczny idealizm Richarda Burthogge\'a
- Autor:Bartosz Żukowski
- ISBN:978-83-8142-638-1, 9788381426381
- Data wydania:2019-09-11
- Format:Ebook
- Identyfikator pozycji: e_17qd
- Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego