Ebook details
Mutacje apokryfu
Danuta Szajnert
Książka dotyczy apokryfu literackiego, czyli transrodzajowej i transgatunkowej, wielopostaciowej formy wypowiedzi o szczególnym potencjale krytycznym, opartej na swoistych relacjach intertekstualnych, silniej niż inne angażujących takie kategorie, jak kanon i autentyk (różnie rozumiane) oraz wartość i źródło. Genologicznym intertekstem tej formy jest apokryf biblijny. W rozdziale I, wykorzystując różne użycia nazwy apokryf oraz aktywizując kluczową dla niego relację do rozmaicie rozumianego kanonu, proponuję własne rozumienie oraz wyodrębniam trzy zasadnicze postaci apokryficzności. Rozdział II i III poświęcam jednej z nich – chodzi tu o utwory wyraziście stowarzyszone z kanonem literackim innym niż staro- i nowotestamentowy – i koncentruję się na tym, co bodaj najsilniej stymuluje inwencję apokryfistów w XX i XXI wieku. Jest to niezgoda na aksjologiczno-światopoglądowe uwikłania arcydzielnych pre-tekstów fikcjonalnych, czyli możliwość rewizji kanonu literackiego. W rozdziale IV skupiam się na apokryficzności powieściowych autobiografii, przypisanych przez autorów postaciom rzeczywistym; rolę kanonicznych pre-tekstów odgrywają w tych rzekomych autobiografiach wypowiedzi niefikcjonalne – biografie i inne źródła dokumentarne. Tutaj również szczególną uwagę zwracam na potencjał tej odmiany apokryfu literackiego, dywersyjny względem obrazów utrwalonych w oficjalnych przekazach.
Od Autorki 7
Rozdział 1. Mutacje albo wędrówki apokryfu 9
-
- Apokryf – księga tajemna 15
- Apokryf – tekst niekanoniczny 17
- Apokryf – tekst literacki o tematyce biblijnej 20
- Apokryf – tekst niekanoniczny (inaczej) 26
- Apokryf – mistyfikacja 37
- „Światopogląd” apokryfu 48
Rozdział 2. Dywersyjny potencjał apokryfu 63
-
- Gertruda się odszczekuje 66
- Gertruda się tłumaczy 68
- Penelopa się odważa 70
- Madame de Merteuil się nie zmienia 73
- Robinson się zmienia 74
- Piętaszek się opiera 80
- Berta Mason się poddaje 90
- Pan March się kaja 93
- Meursault się odradza 106
Rozdział 3. Apokryficzne geo(bio)grafie bohaterów literackich 131
-
- „Dania jest więzieniem” 133
- „Mój ojciec […] powiedział tylko, że słynie z piękności w Spanish Town” 136
- „Pani March, Pani mąż jest ciężko chory. Proszę natychmiast przyjechać, S. Hale, Szpital Blanka, Waszyngton” 139
- „Mówią, że się udała w kierunku Holandii” 144
- „Miał za sobą cztery półrocza studiów na politechnice gdańskiej” 148
Rozdział 4. Apokryficzne (auto)biografie 153
-
- Facta ficta – wokół apokryficznych Pamiętników Hadriana 154
- „Jedną nogą w erudycji, drugą w magii – […] w magii sympatyczne j” 156
- „Portret […] głosu” 161
- „[A]pokryfem nazywa się […] to, co jest fałszywe, a pragnie uchodzić za prawdziwe” 174
- Czerwony ledykant Spinozy – apokryficzne sceny z życia filozofa (Zbigniew Herbert i Goce Smilevski) 178
- Facta ficta – wokół apokryficznych Pamiętników Hadriana 154
Nota bibliograficzna 201
Bibliografia 203
Indeks nazwisk 217
The Mutations of an Apocryphon (Summary) 223
- Title:Mutacje apokryfu
- Author:Danuta Szajnert
- ISBN:978-83-8220-514-5, 9788382205145
- Date of issue:2021-06-02
- Format:Ebook
- Item ID: e_2273
- Publisher: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego