Ebook details
ISTER. Ukraińskie światy Rzeczypospolitej
Prof. Natalia Starczenko
Spisana na podstawie akt sądowych historia przełomu XVI i XVII wieku na Rusi. Barwna, wartka opowieść o sąsiedzkich sporach, magnackich konfliktach, królewskich szantażach i przywilejach szlacheckich. Choć autorka skupia się tylko na jednym stuleciu, to przygląda mu się z bliska i z dzisiejszej perspektywy, filtrując wydarzenia przez pryzmat współczesnych problemów i wartości.
W zbiorze ponad stu opowieści autorka analizuje postawy, wybory i działania swoich bohaterów. Opowiada o tym, za kogo się uważali, jak rozumieli Rzeczpospolitą i swoje w niej miejsce, jej porządek prawny i społeczny, jakie zasady i rytuały towarzyszyły im w codziennym życiu. Wspólne, siedemnastowieczne dzieje ożywają dzięki barwnym opowieściom o wydarzeniach i ludziach sprzed wieków.
Z ukraińskiego przełożyli: Tomasz Hodana i Katarzyna Kotyńska. Pierwszy tom opublikowany w nowej serii Ister pod redakcją Łukasza Galuska, Pauliny Małochleb i Bartosza Sadulskiego.
- Okładka
- Strona tytułowa
- Spis treści
- Od autorki
- Od tłumaczy
- Od redaktora naukowego
- 1. W poszukiwaniu własnego imienia
- Historyk wewnątrz historii. Początek
- Czy Wielkie Księstwo Litewskie było ruskim Edenem?
- Przyłączyć się z prawami czy przyłączyć się do praw
- Przysięga królowi i Koronie
- Książęta jako oznaka suwerenności
- O bonusach dla nowo przyłączonej szlachty
- O języku w przywileju i poza nim: wszystko pod kontrolą
- Własne prawo
- Adwokaci dyskutują o związku Wołynia z Królestwem Polskim
- Państwo, czyli kto?
- Potrzeba własnego imienia
- Unia jako zagrożenie dla swojego prawa
- Szlachta broni wolności wyznania na sejmikach i sejmach
- Szlachta z pomocą Kozaków stara się o uznanie Cerkwi prawosławnej
- Imię wypowiedziane i uprawomocnione
- W poszukiwaniu miejsca na mapie
- W poszukiwaniu definicji: wielowyznaniowy naród ruski Melecjusza Smotryckiego
- Własne miejsce w Rzeczypospolitej
- Polityczny naród ruski
- Adam Kisiel broni tytułów książęcych
- O tożsamości Adres zameldowania
- Adres zameldowania i pamięć
- Cegiełki tożsamości
- 2. Szlachecka codzienność: między konfliktem a spokojem pospolitym
- Opowieści kryminalne: źródła sądowe jako niepewny świadek
- Krzywe zwierciadło wspólnoty szlacheckiej albo o sile przypadku w rzemiośle historyka
- Czytając pozew: książę Korecki sprawuje bezbożny sąd
- O pierwszej ukraińskiej poetce
- O szlacheckiej czci (ciąg dalszy)
- O książęcej czci (zakończenie)
- O władzy i autorytecie (sprawa o pojedynek)
- O władzy i autorytecie (pan i sługa)
- O władzy i autorytecie (ile pamięta społeczeństwo)
- Ugoda
- Inny jako obcy. Paszko Jedun przeciwko Mendlowi Trojnikowi
- Inny jako swój inny jako równy
- Żydzi i Cerkiew
- Co powiedzieli w sądzie bohaterowie banalnej wołyńskiej historii?
- O prostym ludzie, szlachcie i honorze
- O odpowiedzi rycerskiej
- Listy odpowiednie
- O pojedynku
- O pojedynkach pod dachem sądu
- 3. Rodzina szlachecka portret we wnętrzu
- Wybrać przyjaciela
- Znaleźć narzeczoną
- Umowa ślubna
- Zaręczyny
- Wesele
- Jak szlachcice pokłócili się przez zasadę dobra żona do żadnej dobrej rzeczy nie jest mężowi przeszkodą
- Małżeństwo jako dobra decyzja
- Żona jako przyjaciel i towarzysz
- Sąd: żona pod władzą męża
- Małżeństwo: rozbieżność oczekiwań
- Podstępny mąż
- Wdowie niebiosa
- Jeszcze o wolnościach kobiet i o władzy mężczyzn
- 4. Nadzorować, nie karząc. Sądowa codzienność
- Skargi
- Droga do sądu: świadectwo woźnego
- Wasyl Hulewicz versus woźny Zachariasz Hulalnicki
- Wręczyć pozew. Cena ryzyka
- Przed bramą sądu
- Przed sądem. Co ograniczało sędziowską swawolę?
- Proces sądowy
- Sprawa kryminalna krzywda prosta
- Najazdy kryminalne i proste
- Zabójstwa kryminalne i inne
- Jak i dlaczego w XVI wieku unikano kary za zabójstwo
- Sztuka perswazji: sądowe kontrowersje
- Przysięga
- Ta dziwna szkrutynia
- O narodzinach więzienia
- Napisać dekret
- Łapówka czy wdzięczność
- Cienka granica sprawiedliwości
- Czym można było w Rzeczypospolitej obrazić króla?
- 5. Aktorzy wielkiej historii
- W oczekiwaniu na apokalipsę
- Co opłakiwał książę Korecki?
- Dla zachowania jedności
- Znakomici Wołynianie biorą sprawiedliwość w swoje ręce
- Rzeczpospolita województwa wołyńskiego w obronie porządku
- O hierarchii władzy na Wołyniu
- Rok 1632: łatwy wybór trudne pytania
- Zakończenie
- Przyszła przeszłość: historia optymistyczna
- Mapy
- Słowniczek
- Bibliografia
- Przypisy
- O autorce
- Seria iSTER
- Title:ISTER. Ukraińskie światy Rzeczypospolitej
- Author:Prof. Natalia Starczenko
- Original title:
- Translation:Tomasz Hodana, Katarzyna Kotyńska
- ISBN:9788366419575, 9788366419575
- Date of issue:2024-04-11
- Format:Ebook
- Item ID: e_3vti
- Publisher: Międzynarodowe Centrum Kultury
- Age category: 14+