Деталі електронної книги
Dystrybucjonizm Hilairego Belloca i Gilberta Keitha Chestertona. Katolicka nauka społeczna przeciwko błędom kapitalizmu i socjalizmu
Paweł Boruta
Jaki jest najlepszy ustrój ekonomiczny? Kapitalizm? Socjalizm? Hilaire Belloc (1870-1953) i Gilbert Keith Chesterton (1874-1936) odważyli się odpowiedzieć, że dystrybucjonizm!
W prezentowanej książce autor dokonuje rekonstrukcji doktryny polityczno-prawnej dystrybucjonizmu, przyjmując główną tezę o kompatybilności założeń tego ustroju z wytycznymi katolickiej nauki społecznej. Podczas lektury tej publikacji czytelnik dowie się, dlaczego odpowiednio ujęta własność prywatna stanowi klucz do dobrego życia. Innymi słowy: pozna, dlaczego, jak dowodził z zapałem Chesterton, własność jest kwestią honoru, a dla przeciętnego człowieka przeciwieństwo tej instytucji to nic innego jak prostytucja.
***
Idea własności prywatnej, powszechnej, ale [nadal] prywatnej, [...] [idea] jednego człowieka jednego domu - to pozostaje prawdziwą wizją i magnesem ludzkości.
G. K. Chesterton, What's Wrong with the World
Część wstępna 13
- Dziedzictwo Rerum novarum 14
- Chesterbelloc, czyli twórczy duet Belloca i Chestertona 16
- Zarys historyczny doktryny dystrybucjonizmu 22
- Założenia metodologiczne pracy 34
- Problem badawczy 34
- Główna teza pracy i zasadność jej wyboru 34
- Stan badań nad tematem i jego znaczenie dla pracy 37
- Teza szczegółowa i plan pracy 42
- Metoda badawcza 43
Rozdział I. Kapitalizm – herezja ustroju ekonomicznego 45
- Kapitalizm – podstawowe definicje 46
- Reformacja – protestancka geneza kapitalizmu 47
- Kontekst historyczny 47
- Odejście Anglii od jedności Wiary i następcza konfiskata majątków kościelnych jako model politycznej inicjacji kapitalizmu 51
- Droga do materializmu – Jan Kalwin i jego „nowoczesna ewangelia bogactwa” jako fundament kapitalistycznej moralności 54
- Nierozerwalny ciąg przyczynowy pomiędzy reformacją i kapitalizmem 56
- Jednoznacznie negatywne odczytanie wpływu reformacji na ustrój ekonomiczny 58
- Ograniczona własność, czyli ograniczona wolność – istota kapitalizmu 60
- Czynniki ustrojowe prowadzące do koncentracji kapitału 64
- Zwyrodnienie państwa, czyli jego kapitulacja w roli strażnika wolności ekonomicznej 64
- Nieograniczona wolna konkurencja i deifikacja wolnego rynku 66
- Monopol, czyli choroba współistniejąca nieograniczonego wolnego rynku 76
- Lichwa 80
- Moralny rozkład społeczeństwa kapitalistycznego 86
- Niestabilność ustroju kapitalistycznego 95
- Kapitalizm jako ustrój ekonomiczny, czyli wewnętrznie sprzeczny czy niespójny 98
Rozdział II. Socjalizm – pogańska droga powrotna do państwa niewolniczego 101
- Socjalizm – przyjęte definicje 102
- Socjalizm – pozornie nowe remedium, w rzeczywistości rozwinięcie materialistycznej natury kapitalizmu 106
- Krytyka istoty teoretycznej socjalizmu, czyli Chesterbelloc wobec apriorycznego postulatu zniesienia własności prywatnej 110
- Stanowisko Kościoła katolickiego – jednoznaczne odrzucenie założeń socjalizmu 120
- Próba praktycznej realizacji zasad socjalizmu – wszechmoc państwa w służbie terroru 127
- Ostateczny owoc „reformy” socjalistycznej – powrót państwa niewolniczego 133
- Socjalizm – wytwór ograniczonego umysłu nowego poganina 143
Rozdział III. Dystrybucjonizm – chrześcijański zdrowy rozsądek w służbie ustroju powszechnej własności prywatnej i wolności ekonomicznej 147
- Dystrybucjonizm – definicje wprowadzające 148
- Doświadczenie historyczne europejskich wieków średnich jako inspiracja założeń dystrybucjonizmu (aposterioryzm) 149
- Dystrybucjonizm – ustrój własnościowy 154
- Podstawowe założenia własności (definicje Belloca) 155
- Znaczenie własności prywatnej – immanentne dobro instytucji stanowiącej jedyne faktyczne źródło wolności ekonomicznej 157
- Zgodność z nauczaniem Kościoła – afirmacja własności prywatnej w katolickiej nauce społecznej 164
- Szczególne znaczenie własności ziemi – gospodarstwo rolne jako wzór pozytywnego wpływu własności prywatnej na społeczeństwo (autonomia jednostek i rodzin) 169
- Wniosek – upowszechnienie własności prywatnej jako cel ustroju ekonomicznego (metafora społeczeństwa jako łuku składającego się z wielu elementów) 173
- Ogólne założenia ustrojowe państwa dystrybucyjnego 176
- „Aktywna” rola państwa – uznanie konieczności użycia regulacyjnej siły pań- stwowej na rzecz powszechnej własności prywatnej 176
- Subsydiarność (pomocniczość) – utrzymywanie interwencji państwa w słusznych granicach 181
- „Płot Chestertona” – oryginalna koncepcja i wynikające z niej wskazówki dla twórców ustroju ekonomicznego 186
- Ustrój ekonomiczny a ustrój polityczny – Chesterbelloc w nurcie myślenia Arystotelesa 189
- Przykłady konkretnych regulacji prawnych na rzecz powszechnej własności prywatnej 196
- Uwagi wstępne 196
- Zróżnicowane opodatkowanie 198
- System cechowy (inaczej korporacyjny, gildyjny) 202
- Wymiar moralny dystrybucjonizmu – alternatywa dla materialistycznego postrzegania rzeczywistości 209
- Dobrze rozumiana duma z bycia właścicielem – potrzeba społecznej afirmacji własności i wolności ekonomicznej 209
- Własność prywatna podporządkowana zasadzie łuku – solidaryzm i dobro wspólne 213
- Dobra materialne jako narzędzie konieczne dla dobrego (cnotliwego) życia i godności ludzkiej – holistyczne ujęcie własności prywatnej i ustroju na niej opartego 217
- Chrześcijaństwo najlepszą opoką ustroju ekonomicznego 221
- Znaczenie proporcji – dystrybucjonizm jako realna wizja funkcjonalnego organizmu 231
Wnioski końcowe 237
- Doktryna dystrybucjonizmu w nurcie politycznego myślenia katolickiej nauki społecznej 238
- Uniwersalizm przeciwko partykularyzmom – dystrybucjonizm jako prawdziwie katolicka alternatywa dla całej ludzkości 245
- Tolkien, „Merry England” i „Nowe Jeruzalem”, czyli miejsce dystrybucjonizmu w tradycji angielskiej myśli politycznej 253
Posłowie. Współczesne znaczenie dystrybucjonizmu dla Polski i świata 261
Bibliografia 267
- Назва:Dystrybucjonizm Hilairego Belloca i Gilberta Keitha Chestertona. Katolicka nauka społeczna przeciwko błędom kapitalizmu i socjalizmu
- Автор:Paweł Boruta
- ISBN:978-83-8331-696-3, 9788383316963
- Дата видання:2025-05-12
- Формат:Eлектронна книга
- Ідентифікатор видання: e_4gba
- Видавець: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego