Details zum E-Book
Ograniczenia w handlu żywnością w prawie Unii Europejskiej w aspekcie ochrony zdrowia publiczne
Beata Włodarczyk
Monografia Ograniczenia w handlu żywnością w prawie Unii Europejskiej w aspekcie ochrony zdrowia publicznego to pionierska praca naukowa, która w sposób kompleksowy analizuje jedno z kluczowych wyzwań współczesnej Europy - jak skutecznie chronić zdrowie publiczne przy jednoczesnym zapewnieniu swobodnego handlu żywnością w ramach unijnego rynku.
Autorka podejmuje temat aktualny i wielowymiarowy, łączący prawo, bezpieczeństwo żywności, politykę rolną i potrzeby konsumentów. Książka bada, czy dostępne w prawie UE instrumenty - takie jak art. 36 czy art. 114 TFUE - rzeczywiście pozwalają państwom członkowskim chronić zdrowie obywateli bez naruszania zasad rynku wewnętrznego.
To nie tylko dogłębna analiza orzecznictwa TSUE, ale także refleksja nad realnym funkcjonowaniem prawa żywnościowego w kontekście globalizacji, nowych technologii i zmieniających się nawyków żywieniowych. Książka stanowi cenne źródło wiedzy dla prawników, urzędników, specjalistów ds. żywności, a także wszystkich zainteresowanych tematyką prawa UE i bezpieczeństwa żywności.
WYKAZ SKRÓTÓW 9
WSTĘP 11
ROZDZIAŁ I.
ŻYWNOŚĆ W PRAWODAWSTWIE UNII EUROPEJSKIEJ 23
1.1. Wprowadzenie 23
1.2. Żywność i jej znaczenie społeczno-gospodarcze 25
1.3. Prawo człowieka do odpowiedniego wyżywienia 32
1.4. Związek pomiędzy spożywaniem żywności a ochroną zdrowia
publicznego 33
1.5. Bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczeństwo żywności
w kontekście celów Wspólnej Polityki Rolnej 37
1.6. Relacja żywności do produktu rolnego z perspektywy
prawa Unii Europejskiej 47
1.7. Rozwój unijnego prawa żywnościowego 51
1.8. Podsumowanie 57
ROZDZIAŁ II.
HANDEL ŻYWNOŚCIĄ W ŚWIETLE TRAKTATOWEJ SWOBODY
PRZEPŁYWU TOWARÓW 61
2.1. Wprowadzenie 61
2.2. Wspólna Polityka Rolna jako element rynku wewnętrznego 63
2.3. Swoboda przepływu towarów jako naczelna swoboda rynku
wewnętrznego 72
2.4. Przesłanki interesu publicznego uzasadniające odstępstwa
od swobody przepływu towarów na gruncie art. 36 TFUE 77
2.4.1. Moralność publiczna 77
2.4.2. Porządek publiczny 81
2.4.3. Bezpieczeństwo publiczne 82
2.4.4. Ochrona zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrona roślin 83
2.4.5. Ochrona roślin 91
2.4.6. Ochrona dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej
lub archeologicznej 92
2.4.7. Ochrona własności przemysłowej i handlowej 92
2.5. Podsumowanie 93
ROZDZIAŁ III.
OCHRONA ZDROWIA PUBLICZNEGO W SYSTEMIE
PRAWNYM UNII EUROPEJSKIEJ 97
3.1. Wprowadzenie 97
3.2. Pojęcie zdrowia i zdrowia publicznego 98
3.3. Aspekt prawny ochrony zdrowia publicznego 101
3.4. Zasada ostrożności jako zasada ogólna prawa UE 105
3.5. Zakres kompetencji UE i państw członkowskich w dziedzinie
zdrowia publicznego 110
3.6. Poziom harmonizacji w obszarze Wspólnej Polityki Rolnej
i prawa żywnościowego w odniesieniu do zdrowia publicznego 114
3.6.1. Poziom harmonizacji w obszarze WPR w odniesieniu
do zdrowia publicznego 115
3.6.2. Poziom harmonizacji w obszarze prawa żywnościowego
w odniesieniu do zdrowia publicznego 123
3.7. Podsumowanie 128
ROZDZIAŁ IV.
OGRANICZENIA ILOŚCIOWE I ŚRODKI O SKUTKU
RÓWNOWAŻNYM W HANDLU ŻYWNOŚCIĄ 131
4.1. Wprowadzenie 131
4.2. Pojęcie ograniczeń ilościowych i środków o skutku równoważnym 133
4.3. Formy ograniczeń ilościowych i środków o skutku równoważnym
w handlu żywnością 138
4.3.1. Nazewnictwo środków spożywczych 139
4.3.1.1. Ramy prawne 139
4.3.1.2. Krajowe wymogi w zakresie nazewnictwa żywności jako
ograniczenie ilościowe lub środek o skutku równoważnym 144
4.3.1.3. Wnioski 153
4.3.2. Oznakowanie środków spożywczych w zakresie kraju lub miejsca
pochodzenia 160
4.3.2.1. Ramy prawne 162
4.3.2.2. Przepisy krajowe wprowadzające wymóg obowiązkowego
oznakowania środków spożywczych w odniesieniu do kraju
lub miejsca pochodzenia a swoboda przepływu towarów 167
4.3.2.3. Wnioski 171
4.3.3. Krajowe znaki jakości zawierające oznaczenia pochodzenia
geograficznego a swoboda przepływu towarów 174
4.3.4. Promocja żywności pochodzenia krajowego 177
4.3.5. Krajowe wymogi w zakresie jakości żywności 183
4.3.5.1. Krajowe wymogi w zakresie wartości odżywczej 188
4.3.5.2. Krajowe wymogi w zakresie składu żywności 192
4.3.5.3. Dodatki do żywności 196
4.3.5.4. Suplementy diety 204
4.3.6. Procedura uprzedniego zezwolenia 210
4.3.6.1. Procedura uprzedniego zezwolenia jako bariera
w handlu żywnością 210
4.3.6.2. Warunki zgodności procedury uprzedniego zezwolenia
z prawem UE wynikające z orzecznictwa TSUE 215
4.3.6.3. Regulacje prawa wtórnego UE dotyczące procedury
uprzedniego zezwolenia 221
4.3.7. Ograniczenia w zakresie dystrybucji żywności 225
4.3.8. Praktyki administracyjne państw członkowskich 229
4.3.9. Ograniczenia w zakresie reklamy żywności 230
4.4. Podsumowanie 239
ROZDZIAŁ V.
OGRANICZENIA O CHARAKTERZE CELNYM, PODATKOWYM
I CENOWYM ORAZ MONOPOLE W HANDLU ŻYWNOŚCIĄ 247
5.1. Wprowadzenie 247
5.2. Ograniczenia o charakterze celnym 249
5.3. Ograniczenia o charakterze podatkowym w handlu żywnością 254
5.4. Regulowanie cen żywności 258
5.4.1. Współczesne uwarunkowania prawne regulacji cen żywności
przez państwa członkowskie 258
5.4.2. Ochrona zdrowia publicznego jak uzasadnienie dla regulacji
cen żywności przez państwa członkowskie 261
5.5. Państwowe monopole handlowe 271
5.6. Podsumowanie 273
ROZDZIAŁ VI.
ODSTĘPSTWA OD HARMONIZACJI PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ 275
6.1. Wprowadzenie 275
6.2. Odstępstwo od harmonizacji prawa UE na podstawie art. 114 TFUE 279
6.3. Odstępstwo polegające na utrzymaniu regulacji krajowych
na podstawie art. 114 ust. 4 TFUE 282
6.3.1. Praktyczne zastosowanie art. 114 ust. 4 TFUE na przykładzie
decyzji Komisji 284
6.3.1.1. Przykład regulacji duńskich 284
6.3.1.2. Przykład regulacji szwedzkich 290
6.4. Odstępstwo polegające na przyjęciu nowych regulacji
krajowych na podstawie art. 114 ust. 5 TFUE 294
6.4.1. Praktyczne zastosowanie art. 114 ust. 5 TFUE na przykładzie
decyzji Komisji 297
6.4.1.1. Przykład regulacji cypryjskich 298
6.4.1.2. Przykład regulacji polskich 300
6.4.1.3. Przykład regulacji austriackich 304
6.5. Klauzule ochronne w aktach prawa wtórnego UE 306
6.5.1. Praktyczne zastosowanie klauzul ochronnych zawartych
w aktach prawa wtórnego UE na przykładzie decyzji Komisji 309
6.5.1.1. Zastosowanie klauzuli ochronnej zawartej
w dyrektywie 2001/18 309
6.5.1.2. Zastosowanie klauzul ochronnych zawartych
w dyrektywie 2002/53 320
6.5.1.3. Zastosowanie klauzuli ochronnej zawartej
w rozporządzeniu nr 178/2002 327
6.5.1.4. Zastosowanie klauzuli ochronnej zawartej
w rozporządzeniu nr 1829/2003 334
6.5.1.5. Zastosowanie klauzuli ochronnej zawartej
w dyrektywie 2002/46 341
6.6. Podsumowanie 343
ZAKOŃCZENIE 347
BIBLIOGRAFIA 365
STRESZCZENIE 415
SUMMARY 419
- Titel:Ograniczenia w handlu żywnością w prawie Unii Europejskiej w aspekcie ochrony zdrowia publiczne
- Autor:Beata Włodarczyk
- ISBN:978-83-68199-03-1, 9788368199031
- Veröffentlichungsdatum:2025-06-24
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4l1b
- Verleger: Instytut Nauk Prawnych PAN