Details zum E-Book
Trwoga powietrzna. Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny
Tomasz Ferenc
Książka opiera się na materiale badawczym uzyskanym w czasie pięciu wyjazdów do Ukrainy. Pierwszy z nich odbył się latem 2022 roku, kilka miesięcy po rosyjskim ataku, a ostatni w lutym 2025. W tym czasie autor przeprowadzał wywiady z artystami oraz wizytował instytucje kultury we Lwowie, w Kijowie i Odessie. Monografia łączy perspektywę biograficzną, realizowaną w nurcie zaproponowanym przez Fritza SchUtzego oraz analizę instytucjonalną.
Na materiał empiryczny składają się trzydzieści cztery wywiady, z których kilka powtórzono w rocznym lub dwuletnim odstępie czasu. W książce podjęto próbę rekonstrukcji kolejnych etapów doświadczania wojny, począwszy od okresu poprzedzającego jej pełnoskalowy wymiar, poprzez pierwsze reakcje i podejmowane działania, m.in. fenomen masowego zaangażowania w wolontariat, po procesy adaptacji do nowej rzeczywistości wojennej. Publikacja ukazuje funkcjonowanie instytucji kultury w czasie trwania konfliktu oraz strategie działań artystycznych podejmowanych przez twórców. Zwrócono w niej uwagę na zmiany zachodzące z każdym kolejnym rokiem wojny, destrukcyjny wpływ przedłużającej się sytuacji kryzysowej, poczucie wyczerpania z jednej strony, a z drugiej - ogromną odporność i wytrwałość ukraińskich elit.
Przedmowa (Anna Gruver) 7
Wstęp 13
Organizacja badania, w stronę socjologii „tu i teraz” 17
Translacja, czyli o tłumaczeniu wojny 23
Podziękowania 34
1. Początek pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę 37
-
- Niedowierzanie, zaskoczenie, oczekiwanie 38
- Jak wyobrazić sobie niewyobrażalne? 49
- Wybuch wojny, pierwsze reakcje 56
- Koniec wszystkiego, co znane 66
2. Działania wolontariackie podejmowane przez ludzi kultury i sztuki 75
-
- Wielkie spotkanie 79
- Teatry, schrony, spektakle 86
- Różne formy pracy pomocowej 100
- Wolontariat na rzecz armii 104
- Dlaczego artyści – kilka słów podsumowania 109
3. „Życie w śmierci”. Wolontariusze i żołnierze 115
-
- Światy śmierci, Światy życia 116
- Artysta wolontariusz 119
- Artysta żołnierz 128
- Doświadczenie cywilne, doświadczenie frontowe 137
4. Cierpienie, zmęczenie, adaptacja 141
-
- Akomodacja 149
- Przyszłość, lęk i nadzieja 154
- Wojna jako hiperobiekt 165
5.Wojna, sztuka i artyści 175
-
- Gdy wybucha wojna 175
- Zadania i role społeczne artystów w czasie wojny 186
- Poezja jako sztuka szybkiej reakcji 198
- Ukraina – „Ziemia poetów” 205
6. Instytucje kultury i sztuki w czasie wojny 213
-
- Działania instytucji w wojennej sytuacji kryzysowej. Lwów 217
- Działania instytucji kultury w czasie wojny. Kijów 232
- Działania instytucji kultury w czwartym roku wojny. Odessa 241
- Lekcja ukraińskich muzeów 256
7. Konflikt kultur 267
-
- O terytorium, języku i religii 267
- Rosyjski projekt neoimperialny 277
- Wizerunek Rosjan 284
7.4. Żołnierz rosyjski w świetle polskich badań biograficznych 291
Zakończenie. Przeżyć wojnę 297
Posłowie. Widok na rzeczywistość (Marek Domański) 303
Bibliografia 311
- Titel:Trwoga powietrzna. Ukraińscy artyści i instytucje kultury w czasie wojny
- Autor:Tomasz Ferenc
- ISBN:978-83-8331-829-5, 9788383318295
- Veröffentlichungsdatum:2025-10-28
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4m9t
- Verleger: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego