Details zum E-Book
Bebechohermeneutyka. Zjawisko lektury w twórczości Roberta Bolaña
Zofia Grzesiak
Bebechohermeneutyka to pierwsze w języku polskim całościowe opracowanie twórczości Roberta Bolana, jednego z najważniejszych pisarzy hispanoamerykańskich przełomu XX i XXI wieku. Autorka pioniersko i systematycznie teoretycznoliteracko analizuje fenomen lektury w jego prozie - jako temat, strategię narracyjną i dynamiczną "przestrzeń" spotkania autora, bohaterów i czytelnika. Łącząc narzędzia hermeneutyki, narratologii i kognitywistyki z dekonstrukcjonistycznie wnikliwą analizą, tworzy oryginalną koncepcję "bebechohermeneutyki" - lektury angażującej intelekt, emocje i intuicję, otwartej na kreatywność czytelnika, dialog i reinterpretację. Książka imponuje erudycją i świeżością ujęcia, odsłaniając nowe możliwości interpretacyjne i redefiniując role autora i odbiorcy w procesie literackiej komunikacji. Jednocześnie zachęca do aktywnego czytania prozy Roberta Bolana - do przyłączenia się do śledztwa, w którym tropy bywają mylące, a odpowiedzi prowadzą do kolejnych pytań.
Książka Zofii Grzesiak jest spójną, wszechstronną i pełną inwencji pracą o charakterze niekiedy wręcz encyklopedycznym - studium [...] kategoryzującym i katalogującym zjawiska powiązane z lekturą i narracją w twórczości Roberta Bolano. To książka tyleż bardzo pomysłowa, co dogłębnie przemyślana, świadcząca o doskonałej znajomości przedmiotu - zarówno pisarstwa omawianego autora, jak i obszernego kontekstu teoretycznoliterackiego - oraz zgoła ponadprzeciętnych zdolnościach analitycznych.
Z recenzji profesora Arkadiusza Żychlińskiego, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Zofia Grzesiak - iberystka specjalizująca się w literaturze latynoamerykańskiej, porównawczej i teorii literatury, adiunkt w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego. Bada związki między nauką, literaturą i filozofią. Opublikowała wiele tekstów w renomowanych wydawnictwach i czasopismach naukowych, ostatnio: Reading as Conversation with the Overarching Blended Author (or Roberto Bolano): Joint Attention, Immersion, and Interaction ("LIT: Literature Interpretation Theory"), Ciencia, literatura, tecnologia de Borges: una patafisica para los tiempos posnormales ("Castilla"), La patafisica en Roque Larraquy: Hacia un desprendimiento epistemológico? ("Pasavento"), Towards Pataphysical Surrationalism: Jorge Luis Borges and the Crevices of Unreason ("Partial Answers"). Sprawuje opiekę nad Kołem Literatury Latynoamerykańskiej Uniwersytetu Warszawskiego.
Wykaz skrótów
Instrukcja obsługi
Wstęp
Współczesny klasyk
Cele i hipotezy
„Bolañologia”, czyli stan badań
Tematyka, „metoda” i plan książki
Część pierwsza: Prolegomena teoretycznoliterackie
I.1. Dialog literacko-teoretyczny: przestrzenie wyjściowe
I.1.1. Teorie odbioru i odbiorcy (historia)
I.1.1.1. Kognitywny układ odniesienia
I.1.2. Lektura jako rozmowa: Bachtin i Gadamer
I.1.2.1. Dialogika Bachtina
I.1.2.2. Hermeneutyka Gadamera
I.1.2.3. Komunikacja literacka
I.1.2.4. Performans czytelnika. Iser – Fish – Gerrig
I.2. Przestrzeń lektury
Część druga: Strategie i praktyki odbioru bohaterów
II.1. Gwiazda daleka: lektura detektywistyczna
II.1.1. Paranoja/przyjemność
II.1.2. Gwiazda daleka: sceny lektury
II.1.2.1. Wiersze Ruiza-Tagle. Refleksja o poezji chilijskiej
II.1.2.2. Poezja powietrzna
II.1.2.3. Zdjęcia
II.1.2.4. „Wieder”, Wider, Widerchrist
II.1.2.5. Listy Bibiana
II.1.2.6. Petra i asocjacyjność
II.1.2.7. Wiersz Wiedera w Santiago
II.1.2.8. Julio César Muñoz Cano, Z pętlą na szyi
II.1.2.9. Wielość strategii
II.1.2.10. Ibacache, Lektury moich lektur
II.1.2.11. Nowy powrót czarowników
II.1.2.12. Śledztwo narratora i Abla Romera
II.1.2.13. Stylometryczna intuicja
II.1.2.14. Bruno Schulz, „spotkanie” z autorem
II.1.3. Lektura detektywistyczna: paranoiczno-fabulacyjna i proautorska
II.2. Dzicy detektywi: lektura aktywizująca, czyli „pornograficzna”
II.2.1. Wampir: scena lektury
II.2.1.1. Teoria masturbacji
II.2.1.2. Masturbacja i hermeneutyka
II.2.1.3. Przestrzeń lektury: amalgamat dwóch przyjemności
II.2.2. Pornograficzność bez pornografii
II.2.2.1. Dosłowne zastosowania
II.2.3. Wstęp do bebechohermeneutyki
II.3. Dzicy detektywi: bebechohermeneutyka
II.3.1. „Dzika” (nie)dojrzałość
II.3.2. Cesárea Tinajero Syjon: scena lektury
II.3.2.1. Konsekwencje czytelniczego performansu: działanie
II.3.2.2. Czytać ≠ patrzeć
II.3.3. „Tak”! Afirmatywny styl odbioru
II.3.3.1. Bathos
II.3.4. „Simonel”
II.3.4.1. Clinamen
II.3.4.2. „Od tyłu”
II.3.5. Bebechohermeneutyka: rozwinięcie
II.4. Amulet: lektura empatyczno-histeryczna
II.4.1. Wgląd w siebie
II.4.2. Epifania
II.4.3. Personifikacja
II.4.4. „Pan-czytelnictwo”
II.5. Chilijski nokturn: brak zastosowania
II.5.1. Sceny (złej) lektury
II.5.1.1. Konserwatywny bowaryzm
II.5.1.2. Praktyka lektury bez zastosowania
II.5.1.3. „Niedorozumienia”
II.5.2. Zły czytelnik – zamknięty na tekst i rzeczywistość
II.6. 2666: lektura „profesjonalna”
II.6.1. Profesjonalizm i monomania
II.6.2. „Miłość”
II.6.3. Agonistyczna wspólnota interpretacyjna
II.6.4. Działanie
II.6.5. Niespełnienie
II.7. 2666: lektura teleopoietyczna
II.7.1. Scena lektury: Testament geometryczny
II.7.1.1. Jet lag
II.7.2. Scena lektury: Duchamp
II.7.3. Scena lektury: wykresy
II.7.4. Scena lektury: O’Higgins jest Araukańczykiem
II.7.5. Telepatia i teleopoiesis
II.7.6. Wiedza i wiara
II.8. 2666: lektura immersyjno-transformacyjna
II.8.1. Scena lektury: zeszyt Anskiego
II.8.1.1. Zrozumieć i zmienić
II.8.2. Ibbur
II.8.3. Immersja
II.9. Rekapitulacja
Część trzecia: Strategie i praktyki odbioru autora
III.1. Topologia: Bolaño-czytelnik czyta
III.1.1. Scena lektury: Nicanor Parra i historia literatury chilijskiej
III.1.2. Scena lektury: Mallarmé, Baudelaire i choroba
III.1.3. Synteza: Entre paréntesis
III.1.3.1. Hermeneutyka
III.1.3.2. Bebechy
III.1.3.3. Rozmowa
III.1.3.4. Rekapitulacja
III.2. Topografia: Bolaño-czytelnik pisze
III.2.1. Konstrukcja lekturowa
III.2.1.1. Intertekstualność = lektura
III.2.1.2. Właściwości paratekstu
III.2.1.3. Przemiana autora w czytelnika
III.2.1.4. Inne strategie topograficzne
III.2.2. Sytuacja narracyjna
III.2.2.1. Lodowisko
III.2.2.2. Literatura faszystowska w obu Amerykach
III.2.2.3. Gwiazda daleka
III.2.2.4. Dzicy detektywi
III.2.2.5. Amulet
III.2.2.6. Chilijski nokturn
III.2.2.7. Opowiadania
III.2.2.8. 2666
III.2.3. Narracja = lektura + konwersacja
III.2.3.1. Nadawca = odbiorca
III.2.3.2. Opowiadanie diegematyczne
III.2.3.3. Wspólne czytanie
III.2.3.4. Pisanie jako czytanie
Część czwarta: Strategie i praktyki odbioru czytelnika
IV.1. Strategie (potencjalne)
IV.1.1. Bolaño: podręcznik lektury
IV.1.2. „Bebechokrytycy”
IV.2. Praktyki (potencjalne): lektura jako rozmowa
IV.2.1. „Nadawca”
IV.2.1.1. Nadawca = autor
IV.2.1.2. Nadrzędny nadawca (wspólny podmiot dzieł zebranych
IV.2.2. „Autor”
IV.2.2.1. Autor w tekście – syllepsis, sygnatura i
IV.2.2.2. Autor w kontekście (sława literacka i marketing)
IV.2.2.3. Bolaño, autor holistyczny: amalgamatyczny przyjaciel
IV.2.3. W stronę porozumienia
IV.2.3.1. Wspólny grunt II
IV.2.3.2. Wspólna uwaga II
IV.2.3.3. Immersja i interakcja w przestrzeni lektury
Podsumowanie
Zwięzłe i rzeczowe
Rozwinięte i pogłębione
Bebechohermeneutyka przestrzeni lektury (odpowiedź na „poezję” Garcíi Madero i wykresy Amalfitana)
Postscriptum bebechohermeneutyczne
Etyka w przestrzeni lektury
Głosy w przestrzeni lektury (polifonia i polifemia)
Wspólnota
Bibliografia Wykaz rysunków i tabel
Indeks osób
- Titel:Bebechohermeneutyka. Zjawisko lektury w twórczości Roberta Bolaña
- Autor:Zofia Grzesiak
- ISBN:978-83-242-6897-9, 9788324268979
- Veröffentlichungsdatum:2026-02-04
- Format:E-Book
- Artikel-ID: e_4rj5
- Verleger: Wydawnictwo UNIVERSITAS