Деталі електронної книги
Polska T. Doświadczenia transpłciowych kobiet w perspektywie socjologicznej
Aleksandra Sobańska
Książka jest skoncentrowana na wciąż jeszcze w Polsce (ale także szerzej na świecie) sporadycznie podejmowanym obszarze studiów nad transpłciowością, odnosząc się szczególnie do doświadczeń transpłciowych kobiet. Jest to ważny aspekt, ujawniający zarazem pewną nierówność w zakresie badań nad transpłciowością, w których zdecydowanie przeważało ujmowanie fenomenu transpłciowości z akcentem na męskie doświadczenia.
Publikacja jest wyjątkowa, unikalna pod względem tematycznym i niewątpliwie potrzebna na polskim rynku wydawniczym. Tym bardziej, że mamy tu do czynienia z dobrze przygotowaną książką naukową mającą solidne podstawy empiryczne.
Z recenzji dr hab. Małgorzaty Bieńkowskiej, prof. UwB
Książka Aleksandry Sobańskiej wpisuje się w nurt badań nad różnorodnością płciową, w którym - pomimo bardzo dynamicznego rozwoju w ostatniej dekadzie - literatura z zakresu badań społecznych na gruncie polskim nadal pozostawia obszary wymagające głębszej eksploracji. Publikacja ta z powodzeniem powiększa stan wiedzy na temat podjętego zakresu zainteresowań badawczych i stanowi wartościowy wkład do socjologii płci.
Bardzo trafnie zostały określone teoretyczne ramy interpretacyjne (koncepcja światów społecznych oraz koncepcja struktur możliwości), dobrze dobrano metody i techniki badawcze, a dane uzyskane w wyniku badań własnych poddano wnikliwej analizie. Monografia uzupełnia stan wiedzy dotyczący sytuacji społecznej osób transpłciowych w Polsce, aktualizuje nie tylko informacje pozyskane w dotychczasowych badaniach, lecz także terminologię stosowaną we wcześniejszych publikacjach.
Z recenzji dr hab. Anny Kłonkowskiej, prof. UG
Wprowadzenie 9
Podziękowania 17
Rozdział 1
Transpłciowość i tranzycja płciowa. Podstawowe zagadnienia 19
1.1. Transpłciowość jako zjawisko społeczne 19
1.2. Jak medycyna „odkrywała” transpłciowość 21
1.2.1. Obraz transpłciowości i tranzycji płci w literaturze seksuologicznej polskich pionierów problematyki transpłciowości 23
1.3. Przemiany w postrzeganiu transpłciowości, przemiany języka w polskiej socjologii 25
1.3.1. Wciąż aktualna „transpłciowość” 28
1.4. Tranzycja płciowa w socjologii i innych naukach społecznych 30
1.5. Samoorganizacja osób transpłciowych i sojuszniczych – uwagi wstępne 33
Rozdział 2
Świat społeczny transpłciowych kobiet 35
2.1. Światy społeczne – zarys koncepcji 35
2.2. Podstawowe działanie: subiektywne doświadczenie i doing gender 38
2.2.1. Określanie granic świata społecznego w kontekście subiektywnego doświadczania płci 44
2.3. Działania wspomagające w procesie tranzycji płci 45
2.4. Przestrzenie świata społecznego transpłciowych kobiet 53
2.5. Uczestniczki świata społecznego – transpłciowe, binarne kobiety 62
2.6. Podstawowe procesy świata społecznego transpłciowych kobiet 68
2.6.1. Siły segmentujące 69
2.6.2. Pączkowanie i przecinanie 91
2.6.3. Legitymizacja działań i dowodzenie autentyczności kobiecej tożsamości płciowej 93
Rozdział 3
Transpłciowość a polityczne struktury możliwości 107
3.1. Polityczne struktury możliwości a prawne uzgodnienie płci – kontekst historyczny 108
3.2. Nieudana próba wprowadzenia zmian dotyczących uzgadniania płci za pomocą projektu ustawy 111
3.3. Kampania prezydencka 2020: reelekcja Andrzeja Dudy 113
3.4. Polityczny klimat wokół transpłciowości w Polsce 115
3.4.1. Polscy politycy_czki wobec transpłciowości 116
Rozdział 4
Transspecyficzne, instytucjonalne struktury możliwości 131
4.1. Technologia: od depilacji do operacji 131
4.2. Instytucjonalne struktury możliwości – sfera publiczna 138
4.2.1. Narodowy Fundusz Zdrowia i refundacje 138
4.2.2. Sądy i biegli sądowi 141
4.3. Świadczenia prywatne. Segment obsługujący świat społeczny transpłciowych kobiet 149
4.4. Organizacje pozarządowe (NGO) i inne kolektywy aktywistyczne 168
Rozdział 5
Spory o transpłciowość. Areny i dyskursywne struktury możliwości 173
5.1. Specyficzne areny świata społecznego transpłciowych kobiet w Polsce 175
5.1.1. Spory „na zewnątrz” świata społecznego 176
5.1.2. Spór wewnątrz społeczności LGBTQ: G przeciwko T 189
5.2. Transpłciowość a dyskursywne struktury możliwości 192
5.2.1. Dyskurs publiczny. „O nas, bez nas, niewiele i nie tak, jak chcemy” 194
5.2.2. Rola kultury popularnej w kształtowaniu społecznego postrzegania transpłciowych kobiet 196
5.2.3. Obraz transpłciowości w liberalnych mass mediach oraz mediach o orientacji lewicowej w latach 2019–2023 (na podstawie wybranych materiałów) 200
5.3. Framing: ramowanie tożsamości wewnętrznej i ramowanie działania 205
5.3.1. Kształtowanie ram wewnętrznych 208
5.3.2. Żargon i zasady etykiety 210
5.3.3. Ramowanie strategiczne 219
5.3.4. Efekt radykalnej flanki 223
5.3.5. Globalne ramy versus lokalne przeszkody 231
Rozdział 6
Biografie transpłciowych kobiet a indywidualne struktury możliwości. Egzemplifikacje 237
Zakończenie 265
Nota metodologiczna 269
Słowniczek 287
Bibliografia 291
- Назва:Polska T. Doświadczenia transpłciowych kobiet w perspektywie socjologicznej
- Автор:Aleksandra Sobańska
- ISBN:978-83-8331-948-3, 9788383319483
- Дата видання:2026-02-11
- Формат:Eлектронна книга
- Ідентифікатор видання: e_4so9
- Видавець: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego