Ebook details
Fundacja rodzinna w praktyce wyd.4
praca zbiorowa
Poradnik "Fundacja rodzinna w praktyce" jest kompleksowym przewodnikiem po instytucji fundacji rodzinnej. Jest to instytucja prawna, która służy kumulacji majątku firmy rodzinnej, aby gospodarować nim w sposób umożliwiający prowadzenie biznesu i zarazem dostarczanie środków utrzymania przyszłym pokoleniom.
W publikacji przystępnie wyjaśniono korzyści związane z założeniem fundacji rodzinnej oraz zasady jej funkcjonowania. Opisano, jakie możliwości daje ta instytucja polskim przedsiębiorcom, jak działają jej organy oraz jakie są ich prawa i obowiązki. Autorzy zwrócili również uwagę na aspekty podatkowe oraz rachunkowe, a także dotyczące kontroli tego podmiotu.
W obecnym - czwartym już - wydaniu uwzględniono m.in. aktualne wyzwania, takie jak funkcjonowanie fundacji rodzinnej w realiach Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF).
Na praktycznych przykładach zostały opisane m.in.:
● procedury związane z założeniem fundacji rodzinnej,
● rola fundatora i beneficjentów,
● obowiązki związane z koniecznymi audytami,
● możliwe korzyści podatkowe,
● mechanizmy zakończenia działalności fundacji rodzinnej.
Autorzy omówili ponadto istotne zagadnienia praktyczne, które warto znać i brać pod uwagę, jeśli planuje się powołanie do życia fundacji rodzinnej. Przede wszystkim w poradniku przedstawiono aktualne podejście organów podatkowych, w tym wydawane interpretacje i opinie zabezpieczające. Wskazano przy tym, jak prowadzić fundację, aby była bezpieczna podatkowo.
W książce omówiono także granice dopuszczalnej działalności fundacji rodzinnej. To obszar, który w praktyce budzi wiele wątpliwości. Czytelnik znajdzie w poradniku również wskazówki dotyczące pomnażania majątku. Autorzy podpowiadają, jak inwestować i jakie strategie można rozważyć.
W publikacji znajdują się także kluczowe informacje na temat tworzenia polityki rachunkowości dostosowanej do specyfiki fundacji rodzinnej oraz praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania do badania sprawozdania finansowego.
Całość podsumowują wnioski i rekomendacje. Obejmują one zarówno praktyczne aspekty prowadzenia fundacji, jak i postulaty zmian legislacyjnych.
Publikacja "Fundacja rodzinna w praktyce" dostarczy potrzebnych, aktualnych i uporządkowanych informacji zarówno przedsiębiorcom, jak i osobom odpowiedzialnym za rozliczenia podatkowe w firmach - specjalistom z biur rachunkowych, księgowym i głównym księgowym.
Wstęp ......................................................................................................................................................... 9
1. Działalność fundacji rodzinnej ............................................................................................... 11
1.1. Granice tzw. preferowanej działalności fundacji rodzinnej
– przykłady z praktyki interpretacyjnej i orzeczniczej ................................... 13
2. Fundator ........................................................................................................................................... 17
3. Beneficjenci ..................................................................................................................................... 18
3.1. Kto może być beneficjentem ....................................................................................... 18
3.2. Lista beneficjentów ......................................................................................................... 19
3.3. Świadczenia na rzecz beneficjentów ....................................................................... 20
3.4. Prawa i obowiązki beneficjenta ................................................................................. 21
3.5. Prawo kontroli przez beneficjenta ........................................................................... 22
3.5.1. Komu przysługuje prawo kontroli .......................................................... 22
3.5.2. Czego dotyczy prawo kontroli ................................................................... 23
3.5.3. W jaki sposób wykonywać prawo kontroli .......................................... 24
3.5.4. Odmowa wykonania prawa kontroli ...................................................... 25
3.6. Postępowanie sądowe ................................................................................................... 25
4. Majątek fundacji rodzinnej ...................................................................................................... 27
4.1. Istota majątku fundacji rodzinnej ............................................................................ 27
4.2. Podział majątku ................................................................................................................ 28
4.3. Fundusz założycielski .................................................................................................... 29
4.4. Wycena majątku wniesionego do fundacji rodzinnej ...................................... 30
4.5. Pokrywanie strat w przypadku niższej wartości aktywów
od zobowiązań .................................................................................................................. 31
4.6. Reinwestowanie majątku przez fundację rodzinną .......................................... 32
4.6.1. Dlaczego warto pomnażać majątek ........................................................ 32
4.6.2. Fundacja rodzinna jako struktura budowania majątku ................. 33
4.6.3. Inwestowanie w różnego rodzaju instrumenty finansowe .......... 34
4.6.4. Zagadnienia praktyczne ............................................................................... 37
5. Powstanie fundacji rodzinnej .................................................................................................. 41
5.1. Założenie fundacji rodzinnej ...................................................................................... 41
5.2. Fundacja rodzinna ustanowiona za życia lub po śmierci fundatora ........ 42
5.3. Oświadczenie o ustanowieniu fundacji rodzinnej ............................................. 43
5.4. Fundacja rodzinna w organizacji – prawa i obowiązki .................................... 44
6. Statut i spis mienia ...................................................................................................................... 46
6.1. Statut fundacji rodzinnej .............................................................................................. 46
6.1.1. Elementy obowiązkowe statutu ............................................................... 47
4
Spis treści
6.1.2. Elementy nieobowiązkowe statutu ........................................................ 49
6.2. Spis mienia fundacji rodzinnej .................................................................................. 50
6.2.1. Mienie wniesione przez fundatora a mienie wniesione przez
fundację rodzinną ........................................................................................... 51
6.2.2. Darowizny wnoszone do fundacji rodzinnej ...................................... 53
7. Organy fundacji rodzinnej, posiedzenia i działania ....................................................... 53
7.1. Organy fundacji rodzinnej – informacje ogólne ................................................. 54
7.1.1. Powołanie członka organu fundacji rodzinnej .................................. 54
7.1.2. Kadencja członka organu fundacji rodzinnej ..................................... 55
7.1.3. Sposób wykonywania i organizowania prac organów
fundacji rodzinnej .......................................................................................... 56
7.1.4. Posiedzenia organów fundacji rodzinnej ............................................. 57
7.1.4.1. Posiedzenia stacjonarne ......................................................... 57
7.1.4.2. Zwoływanie posiedzeń ........................................................... 58
7.1.4.3. Udział w posiedzeniach .......................................................... 60
7.1.4.4. Porządek obrad posiedzenia ................................................ 61
7.1.4.5. Głosowanie ................................................................................... 62
7.1.4.6. Protokół posiedzenia organu fundacji rodzinnej ........ 63
7.1.4.7. Posiedzenia organów fundacji rodzinnej
za pośrednictwem środków porozumiewania się
na odległość ................................................................................. 64
7.1.5. Działanie organów fundacji rodzinnej .................................................. 66
7.1.5.1. Podejmowanie uchwał ............................................................ 66
7.1.5.2. Kworum i uprzywilejowanie głosów ................................ 67
7.1.5.3. Czynności prawne wymagające uchwały
zgromadzenia beneficjentów ............................................... 68
7.1.5.4. Nieważność uchwał .................................................................. 69
7.2. Zarząd fundacji rodzinnej ............................................................................................ 70
7.2.1. Zakres kompetencji zarządu ...................................................................... 70
7.2.2. Kto może być członkiem zarządu ............................................................ 72
7.2.3. Zarząd jednoosobowy i wieloosobowy ................................................. 74
7.2.4. Prowadzenie spraw i reprezentowanie fundacji rodzinnej .......... 74
7.2.4.1. Reprezentacja fundacji rodzinnej a prowadzenie
jej spraw ........................................................................................ 75
7.2.5. Należyta staranność i obowiązek zachowania poufności ............. 76
7.2.6. Kadencja członków zarządu ...................................................................... 77
7.2.6.1. Powoływanie i odwoływanie członków zarządu ......... 78
7.2.7. Mandat członka zarządu ............................................................................. 78
7.2.7.1. Wygaśnięcie mandatu ............................................................. 78
7.2.7.2. Obowiązek byłego członka zarządu do złożenia
wyjaśnień ...................................................................................... 81
7.2.8. Wynagrodzenie członka zarządu ............................................................. 81
5
Spis treści
7.2.9. Umowy z członkiem zarządu ..................................................................... 82
7.3. Rada nadzorcza fundacji rodzinnej ......................................................................... 84
7.3.1. Kiedy ustanawiamy radę nadzorczą ....................................................... 84
7.3.2. Kto ustanawia radę nadzorczą .................................................................. 84
7.3.3. Kto może być członkiem rady nadzorczej ............................................ 85
7.3.4. Skład rady nadzorczej .................................................................................. 85
7.3.5. Kompetencje rady nadzorczej ................................................................... 85
7.3.5.1. Kompetencje rady nadzorczej wynikające
z ustawy ......................................................................................... 86
7.3.5.2. Kompetencje rady nadzorczej wynikające
ze statutu ...................................................................................... 87
7.3.6. Kadencja członka rady nadzorczej .......................................................... 87
7.3.7. Wynagrodzenie członka rady nadzorczej fundacji rodzinnej ........ 87
7.3.8. Zakaz łączenia funkcji członka zarządu i członka rady
nadzorczej .......................................................................................................... 88
7.4. Zgromadzenie beneficjentów ..................................................................................... 88
7.4.1. Zgromadzenie beneficjentów a zgromadzenie wspólników ........ 88
7.4.2. Legitymacja do bycia członkiem zgromadzenia beneficjentów ....... 89
7.4.3. Powołanie/rezygnacja z bycia członkiem zgromadzenia
beneficjentów ................................................................................................... 89
7.4.4. Tryb pracy i zwoływania zgromadzenia beneficjentów ................ 91
7.4.4.1. Zwoływanie zgromadzeń beneficjentów w drodze
ustawowej .................................................................................... 93
7.4.4.2. Zwoływanie zgromadzeń beneficjentów w drodze
statutowej ..................................................................................... 93
7.4.4.3. Zwoływanie zgromadzeń beneficjentów w drodze
sądowej .......................................................................................... 94
7.4.5. Prawo do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów .............. 94
7.4.5.1. Osobiste prawo do uczestnictwa w zgromadzeniu
beneficjentów ............................................................................. 95
7.4.5.2. Prawo do uczestnictwa w zgromadzeniu
beneficjentów przez pełnomocnika .................................. 95
7.4.6. Kompetencje zgromadzenia beneficjentów ........................................ 96
7.4.6.1. Ustawowe kompetencje zgromadzenia
beneficjentów ............................................................................. 96
7.4.6.2. Statutowe kompetencje zgromadzenia
beneficjentów ............................................................................. 97
7.4.7. Podejmowanie uchwał przez zgromadzenie beneficjentów ........ 97
7.4.8. Nieważność uchwał zgromadzenia beneficjentów
oraz zaskarżenie uchwał ............................................................................. 98
8. Rejestr fundacji rodzinnych ..................................................................................................... 99
6
Spis treści
8.1. Kto jest uprawniony do dokonania zgłoszenia do rejestru fundacji
rodzinnych .......................................................................................................................... 100
8.2. Jakie dane należy zgłosić do rejestru fundacji rodzinnych ............................ 100
8.3. Jakie załączniki należy przedłożyć do rejestru fundacji rodzinnych ........ 101
8.4. Kontrola wniosku rejestrowego przez sąd ........................................................... 101
8.5. Dane widniejące w rejestrze fundacji rodzinnych ............................................ 102
8.6. Wpisywanie i wykreślanie danych z rejestru fundacji rodzinnych ............ 103
8.7. Termin na dokonanie zgłoszenia fundacji rodzinnej ....................................... 104
8.8. Zasada nieusuwalności danych z rejestru ............................................................. 105
8.9. Domniemanie prawdziwości wpisu ........................................................................ 106
8.10. Opłata ................................................................................................................................... 106
9. Audyt fundacji rodzinnej ........................................................................................................... 106
9.1. Kto przeprowadza audyt, jakie kryteria muszą spełniać audytorzy ......... 107
9.2. Jakie obszary działalności fundacji podlegają audytowi ................................ 107
9.3. Raport z audytu ................................................................................................................ 109
10. Instytucja zachowku ................................................................................................................... 110
10.1. Zachowek – instytucja w ramach prawa spadkowego
(Kodeks cywilny) ............................................................................................................. 110
10.1.1. Osoby uprawnione do nabycia zachowku ............................................ 110
10.1.2. Wysokość zachowku ..................................................................................... 111
10.1.3. Przesłanki nabycia zachowku ................................................................... 111
10.2. Zachowek w fundacji rodzinnej ................................................................................ 112
10.2.1. Przesłanki nabycia zachowku – dodatkowy warunek .................... 112
10.3. Wysokość (substrat) zachowku ................................................................................ 113
10.3.1. Substrat zachowku – jak obliczyć ............................................................ 113
10.3.2. Substrat zachowku – nowe unormowanie dotyczące fundacji
rodzinnej ............................................................................................................ 114
10.3.3. Szczegółowe obliczenie substratu zachowku .................................... 115
10.3.4. Wartość funduszu założycielskiego i mienia
fundacji rodzinnej .......................................................................................... 116
10.3.5. Możliwość zaliczenia świadczenia i mienia
fundacji rodzinnej do zachowku .............................................................. 116
10.3.6. Utrata uprawnień beneficjenta w związku z rozwiązaniem
fundacji rodzinnej .......................................................................................... 117
10.4. Zaspokojenie roszczeń z zachowku ......................................................................... 117
10.5. Osoby odpowiedzialne za zapłatę zachowku ...................................................... 118
10.6. Fundacja rodzinna jako podmiot zobowiązany do zapłaty zachowku ..... 119
10.7. Osoba otrzymująca mienie w związku z rozwiązaniem fundacji
rodzinnej jako podmiot zobowiązany do zapłaty zachowku ........................ 120
10.8. Przedawnienie roszczeń ............................................................................................... 122
10.9. Zrzeczenie się dziedziczenia ....................................................................................... 122
7
Spis treści
11. Odpowiedzialność fundacji rodzinnej ................................................................................. 123
11.1. Rodzaje odpowiedzialności fundacji rodzinnej .................................................. 123
11.1.1. Odpowiedzialność fundacji rodzinnej w organizacji ...................... 124
11.1.2. Odpowiedzialność fundacji rodzinnej za zobowiązania
alimentacyjne fundatora ............................................................................. 125
11.1.2.1. Bezskuteczność egzekucji z majątku fundatora ........... 125
11.1.3. Dochodzenie roszczeń przez fundację rodzinną
od fundatora ..................................................................................................... 126
11.1.3.1. Przedawnienie roszczeń ........................................................ 126
11.2. Odpowiedzialność beneficjenta ................................................................................ 127
11.2.1. Kiedy można dochodzić roszczeń od beneficjenta ........................... 127
11.2.2. Odpowiedzialność zarządu łącznie z beneficjentem ....................... 127
11.2.3. Przedawnienie roszczeń .............................................................................. 127
11.3. Rodzaje odpowiedzialności członków organu fundacji rodzinnej ............. 128
11.3.1. Odpowiedzialność na zasadzie winy ...................................................... 128
11.3.2. Business Judgement Rule – zasada biznesowej
oceny sytuacji ................................................................................................... 128
11.4. Dochodzenie roszczeń przeciwko członkom organów fundacji
rodzinnej – procedura ................................................................................................... 129
11.4.1. Legitymacja czynna ....................................................................................... 129
11.4.2. Przesłanki dochodzenia roszczeń ........................................................... 130
11.4.3. Jak uwolnić się od odpowiedzialności ................................................... 130
11.4.4. Przedawnienie roszczeń .............................................................................. 130
11.5. Kontrola sądowa i obowiązek informacyjny ........................................................ 130
11.5.1. Rodzaje powództwa ...................................................................................... 130
11.5.1.1. Powództwo o uchylenie .......................................................... 131
11.5.1.2. Powództwo o stwierdzenie nieważności ........................ 131
11.5.1.3. Konsekwencje uchylenia lub stwierdzenia
nieważności ................................................................................. 132
11.6. Obowiązki informacyjne fundacji rodzinnej wobec organów ...................... 132
11.6.1. Krajowa Administracja Skarbowa ........................................................... 132
12. Rozwiązanie fundacji rodzinnej ............................................................................................. 133
12.1. Rozwiązanie na wniosek i z urzędu ......................................................................... 134
12.2. Likwidacja fundacji rodzinnej .................................................................................... 134
12.3. Rozwiązanie fundacji rodzinnej bez postępowania likwidacyjnego ......... 136
12.4. Mienie fundacji po rozwiązaniu ................................................................................ 137
12.5. Rozwiązanie fundacji za życia fundatora .............................................................. 137
12.6. Ogłoszenie upadłości przez fundację rodzinną .................................................. 138
13. Podatki w fundacji rodzinnej .................................................................................................. 138
14. Fundacja rodzinna w dobie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) – ujęcie
prawnopodatkowe ....................................................................................................................... 145
8
Spis treści
15. Rachunkowość w fundacji rodzinnej w ujęciu bilansowym i podatkowym ....... 148
15.1. Polityka rachunkowości jako kluczowy element prowadzenia ksiąg
rachunkowych fundacji rodzinnej ............................................................................ 152
15.2. Na co zwrócić uwagę przy tworzeniu planu kont
w fundacji rodzinnej ....................................................................................................... 154
15.3. Obowiązek sporządzania sprawozdania finansowego
przez fundację rodzinną ............................................................................................... 156
16. Fundacja rodzinna w perspektywie relacji ....................................................................... 161
16.1. Relacje nestorzy–sukcesorzy ...................................................................................... 163
16.2. Relacje właściciele – pracownicy .............................................................................. 164
17. Fundacja rodzinna – zagadnienia praktyczne .................................................................. 166
17.1. Wyzwania, na jakie należy zwrócić uwagę powołując
do życia fundację rodzinną .......................................................................................... 167
17.1.1. Rejestr fundacji rodzinnych ....................................................................... 167
17.1.1.1. Procedura rejestracji ............................................................... 169
17.1.2. Fundacja w organizacji ................................................................................. 173
17.1.3. Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych .............................. 174
17.1.4. Ceny transferowe ............................................................................................ 175
17.1.5. Obrót nieruchomościami rolnymi ........................................................... 176
17.2. Fundacja rodzinna z perspektywy organów podatkowych i sądów .......... 178
17.2.1. Wnoszenie majątku do fundacji rodzinnej .......................................... 180
17.2.2. Funkcjonowanie fundacji rodzinnej ....................................................... 181
17.2.2.1. Najem ............................................................................................. 182
17.2.2.2. Dywidenda ................................................................................... 183
17.2.2.3. Przystępowanie do „spółek cywilnych” ........................... 183
17.2.2.4. Obrót kryptowalutami ............................................................ 184
17.2.2.5. Fundacja rodzinna w strukturach
międzynarodowych .................................................................. 185
17.2.2.6. Fundacja rodzinna małżonków lub osób bliskich ....... 185
17.2.2.7. Wypłata świadczeń na rzecz beneficjenta ...................... 186
17.2.2.8. Przychód z najmu przedsiębiorstwa ................................. 187
17.2.2.9. Świadczenia w postaci ukrytych zysków ........................ 187
17.2.2.10. Wynagrodzenie, szkolenia, edukacja dla prezesa
fundacji rodzinnej ..................................................................... 188
17.2.3. Rozwiązanie fundacji rodzinnej ............................................................... 189
17.2.4. Analiza orzecznictwa .................................................................................... 190
17.2.5. Wytyczne Szefa Krajowej Administracji Skarbowej ........................ 192
17.2.6 . Uchwała Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu
Opodatkowania ............................................................................................... 198
17.3. Nowelizacja ustawy o fundacji rodzinnej i przepisów podatkowych ....... 199
17.4. Wnioski i rekomendacje ............................................................................................... 201
- Title:Fundacja rodzinna w praktyce wyd.4
- Author:praca zbiorowa
- ISBN:978-83-8268-922-8, 9788382689228
- Date of issue:2026-05-18
- Format:Ebook
- Item ID: e_4yd0
- Publisher: Infor PL