Verleger: KtoCzyta.pl
Juliusz Słowacki
Zbiór poematów Juliusza Słowackiego, wśród których znajdziemy takie utwory jak: Arab, Genezis z ducha, Godzina myśli, Hugo. Powieść krzyżacka, Mnich. Powieść wschodnia, Ojciec zadżumionych, Poeta i natchnienie, Pan Tadeusz, Szanfary. Ułomki poematu arabskiego, W Szwajcarii.
Aristotle
The first part of this essay gives a general description of the term poetics. At first, Aristotle claims that any art is based on a mimesis, or imitation. Aristotle proves this by arguing that curiosity is peculiar to any person. In particular, the curiosity of observing all sorts of unpleasant things, for example, images of dead animals, and getting pleasure from it.
Praca zbiorowa
Wybór wierszy wybitnych twórców młodopolskich, m.in. Jana Kasprowicza, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Bolesława Leśmiana, Tadeusza Boya-Żeleńskiego czy Tadeusza Micińskiego. Młoda Polska to po długim okresie pozytywistycznej niechęci do poezji epoka wielkiego do niej powrotu. Moderniści opowiadali się za poezją niezaangażowaną społecznie za sztuką dla sztuki, kultem piękna i duchowości. Poeci przełomu XIX i XX w. dawali także wyraz znużeniu i rozczarowaniu, które przytłaczały nie tylko ich samych, lecz także większą część społeczeństwa fin de siecleu. Ich przejmująca, pełna niepokoju poezja stała się dokumentem choroby wieku, kryzysu wartości i ideałów. Wyrażała zniechęcenie brzydotą świata i brak wiary w kulturę europejską.
Praca zbiorowa
Sebastian Grabowiecki, Wespazjan Kochowski, Jan Andrzej Morsztyn czy Daniel Naborowski, mistrzowie barokowego konceptu, poruszają najgłębiej ukryte emocje. W przewrotny sposób piszą o ulotności i marności ludzkiego życia, o poczuciu pustki i przeplatającej wszystko miłości, raz gorzkiej, raz bolesnej, raz smutnej. Zachwycają przy tym bogactwem skojarzeń i barwnością języka.
Praca zbiorowa
Niekwestionowanym mistrzem polskiej poezji oświeceniowej był Ignacy Krasicki, w którego satyrach jak w krzywym zwierciadle odbijał się świat ludzi i obyczajów. Gorzkie prawdy ujmował on w lekkie, sarkastyczne formy, które potęgowały prześmiewczy wydźwięk i jeszcze bardziej skłaniały do refleksji. Obok Krasickiego na uwagę zasługuje także sentymentalna twórczość Franciszka Karpińskiego oraz skandalizujące utwory Tomasza Kajetana Węgierskiego.
Praca zbiorowa
W renesansie polszczyzna rozwinęła się w mistrzowskie poetyckie formy Jana Kochanowskiego, Mikołaja Reja czy Szymona Szymonowica. Do dziś zachwyca różnorodność gatunków błyskotliwe, żartobliwe i refleksyjne fraszki, podniosłe pieśni i psalmy czy opisujące proste życie sielanki. Godnym podziwu bogatym i kunsztownym językiem poruszane są rozmaite tematy od lekkich, zabawnych czy wręcz rubasznych, przez obyczajowe, aż po tragicznie przejmujące.
Poezja polskiego średniowiecza
Praca zbiorowa
Choć z wieków średnich nie zachowało się do naszych czasów zbyt wiele dzieł literackich, te, które przetrwały, zasługują na szczególną uwagę. Bez wątpienia dominowała wtedy literatura religijna, a wśród niej takie perły jak Bogurodzica czy Lament świętokrzyski. Świeckie utwory także miały swoją reprezentację w postaci np. Pieśni o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego czy znakomitego poradnika dobrych manier O zachowaniu się przy stole.
Praca zbiorowa
Wybór poezji europejskiego romantyzmu pozwala rozsmakować się w czarowanych słowami krajobrazach uczuć, myśli, emocji, przeżyć i fantazji. W świat ludzkich cierpień i do krainy baśni zabiorą tacy mistrzowie pióra jak George Gordon Byron, Johann Wolfgang Goethe, Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Aleksander Puszkin, Friedrich Schiller, Juliusz Słowacki.
Juliusz Słowacki
Wybór wierszy z bogatego dorobku jednego z trzech wieszczy narodowych, autora Kordiana, Balladyny i Beniowskiego. Utwory Juliusza Słowackiego były zgodne z duchem epoki i ówczesną sytuacją narodu polskiego. Poeta podejmował w nich istotne problemy związane z walką narodowowyzwoleńczą, z przeszłością narodu i przyczynami niewoli, ale także poruszały uniwersalne tematy egzystencjalne. Jego twórczość liryczna, zebrana w tomie Poezje, wyróżniała się mistycyzmem, wspaniałym bogactwem poetyckich przenośni i języka. Jako liryk zasłynął pieśniami odwołującymi się do Orientu, źródeł ludowych i słowiańszczyzny. Był poetą nastrojów, mistrzem operowania słowem.
Bolesław Leśmian
W życiu Leśmiana nie było ani skandali, ani wielkich manifestów tak charakterystycznych dla Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego. Twórczość poety ucieka od wpływu historii. Realizuje się raczej w wymiarach filozoficzno-metafizycznym i psychologicznym. Leśmian czerpał z twórczości baroku, romantyzmu i Młodej Polski. Inspirowało go wszystko to, co mistyczne, duchowe i co głęboko powiązane z Naturą oraz Bogiem. W swej poezji twórca wskrzesił świat fantastyczny. W tej ucieczce od rzeczywistości można doszukać się buntu, szczególnie względem nudnego, stereotypowego mieszczaństwa. Leśmian czuł niechęć do ludzi biernych, przeciętnych. Ideałem dlań był wolny i niezależny człowiek renesansu. Poeta często odwoływał się także do symbolizmu, przez co jego poezja uznawana jest za poezję filozoficzną.
Safona
Poezje najsławniejszej poetki starożytnej Grecji, żyjącej na przełomie VII i VI w. p.n.e., uznawane są za mistrzostwo kobiecej poezji miłosnej. Safona prowadziła dom spotkań dla młodych, niezamężnych dziewcząt z arystokratycznych rodów. Zajmowała się ich kształceniem w muzyce, poezji i tańcu aż do ich zamążpójścia. Obdarzała swe podopieczne gorącymi uczuciami, którym dawała wyraz w liryce przenikniętej radością wspólnego przebywania i smutkiem rozstań.
Adam Mickiewicz
Wybór Poezji wieszcza narodowego pokazuje go nie tylko jako twórcę wielkich dzieł na czele z Dziadami, lecz także jako autora znakomitych krótkich form poetyckich. Mickiewicz debiutował wierszem Zima miejska na łamach Tygodnika Wileńskiego w 1818 r. Ten najwcześniejszy okres twórczości zwykło się określać mianem okresu wileńsko-kowieńskiego. Trwał on do 1824 r. Poeta głosił wówczas sceptycyzm poznawczy i wolę racjonalnego poznania. Wynika z tego, że osobowość i światopogląd młodego Mickiewicza podobnie jak zresztą młodego Słowackiego dorastały w uwielbieniu literatury klasycznej. W 1820 r. poeta opublikował Odę do młodości utwór przynależący jeszcze do poetyki postklasycyzmu, ale wyłamujący się z ideałów oświecenia. Oda nawoływała do czynnej walki, wyrażała wiarę w moc rewolucyjnego przekształcania rzeczywistości, siłę młodości i zbiorowości. W 1822 r. Mickiewicz wydał zbiór Ballad i romansów uznawany powszechnie za dzieło oficjalnie rozpoczynające epokę romantyzmu w Polsce. Sporo kontrowersji wywołała otwierająca cykl ballada Romantyczność, która szokowała współczesnych śmiałym przedłożeniem ludowości nad postęp cywilizacyjny, kreacją nowego typu wzoru moralnego (młoda wiejska dziewczyna zdradzająca skrajną nierównowagę emocjonalną) oraz dość jednostronnie odczytywaną krytyką ówczesnego autorytetu naukowego.
Adam Asnyk
Adam Asnyk, polski poeta i dramatopisarz, ogłaszał wiersze w licznych zbiorach. Tom zawiera dziesiątki utworów poetyckich z lat 18761894. Twórczość Asnyka można podzielić na dwa okresy, których nazwa wiąże się z miejscem zamieszkania poety. W okresie lwowskim autor przede wszystkim odwołuje się do przeszłości, wydarzeń związanych z klęską powstania styczniowego i katastrofą narodową, do której powstanie 1963 r. doprowadziło. Powstają wówczas wiersze pełne bluźnierstw, buntu przeciw Stwórcy i ustalonemu porządkowi świata, goryczy i zwątpienia czy w końcu krytycznego obrachunku z romantyzmem politycznym. Osobną grupę stanowi liryka miłosna, w której odwołując się do praw serca wyraża poeta protest przeciwko porządkom tej ziemi. Utwory te cechuje bogata paleta uczuć od smutku i melancholii do miłości i delikatnych drgnień serca. Twórczość z okresu krakowskiego jest wyrazem pogodzenia się ze światem. Poeta poszukuje porozumienia ze współczesnością. Motywem wielu jego utworów jest krajobraz górski, zwłaszcza tatrzański.
Józef Baka
Józef Baka był późnobarokowym poetą, jezuitą i misjonarzem. Pisał poezje, kazania, panegiryki i hagiografie. Stosował charakterystyczny barokowy styl wzniosły, ekspresyjny, pełen przesady i wyrafinowanych środków. Wraz ze zmieniającym się stosunkiem do sztuki barokowej w ogóle zmieniała się także recepcja twórczości Baki od opinii głoszących grafomaństwo, do podkreślania metafizycznego charakteru jego poezji. Obecnie uważany jest za jednego z najwybitniejszych poetów Rzeczypospolitej czasów saskich.
Teofil Lenartowicz
Teofil Lenartowicz (18221893) był polskim poetą romantycznym, etnografem, rzeźbiarzem i konspiratorem. Z uwagi na fascynację folklorem z rejonu Mazowsza sam siebie nazywał biednym Mazurzyną lub lirnikiem mazowieckim. To właśnie ludowość stała się głównym motywem jego twórczości poetyckiej. Tworzył także wiersze patriotyczne i religijne oraz poematy historyczne. Prosty styl, pełen czułości i czarowności, przysporzył mu wielkiej sympatii czytelników.
Kazimierz Przerwa-Tetmajer
Wybór wierszy zawiera około stu najpopularniejszych utworów lirycznych Kazimierza Przerwy-Tetmajera, polskiego poety, nowelisty i powieściopisarza, przedstawiciela Młodej Polski. Utwory powstawały w latach 18911924. W początkowym okresie swej twórczości Tetmajer pisał wiersze dotyczące problematyki społecznej. Jednak wielką sławę i popularność przyniosły mu utwory typowo modernistyczne. Stał się w swych wierszach-manifestach wyrazicielem panujących w swoim pokoleniu nastrojów zniechęcenia i poczucia niemocy. Wyraził wynikające m.in. z fascynacji filozofią Schopenhauera i Nietzschego oraz filozofią indyjską (zwłaszcza pojęciem nirwany) poczucie dekadentyzmu końca wieku (głośny utwór Koniec wieku XIX). Ukazał również uwielbienie dla sztuki (słynny wiersz Evviva larte). Stał się w opinii ogółu ucieleśnieniem poety modernistycznego. Tetmajer nadał śmiałą jak na owe czasy formę swoim erotykom. W odważny sposób opisywał sceny miłosne i kobiece ciała. Uznawany jest ponadto za jednego z największych piewców piękna Tatr. Górska przyroda była inspiracją dla jego licznych wierszy, często stawała się ukojeniem i ucieczką od melancholii.
Cyprian Kamil Norwid
Norwid był poetą drugiego pokolenia romantyków. Miał bardzo silne poczucie zarówno przynależności pokoleniowej, jak i odrębności wobec swojej generacji. Doświadczenia losów generacji własnej i poprzedniej, a także przekonanie o ich zmarnowaniu i przemyślenia na ten temat zaważyły na twórczości poety. Była ona na tyle trudna do zrozumienia dla jemu współczesnych, że została szybko zapomniana po jego śmierci. Poezja Norwida została odkryta ponownie dopiero w okresie Młodej Polski, głównie za sprawą Zenona Przesmyckiego-Miriama. Cechą wyróżniającą wierszy Norwida, zebranych w tomie Poezje, jest jej głęboka intelektualna warstwa, dominująca nad emocjonalną. Norwid był poetą myślicielem czy też poetą filozofem, obdarzonym bystrym, analitycznym umysłem, patrzącym krytycznie na świat. Tematykę jego utworów stanowią głębokie rozważania na ważkie ówczesne tematy, będące przedmiotem publicznych dyskusji. Pisał m.in. o roli i miejscu człowieka w historii i ich wzajemnych zależnościach, o własnym wzorcu patrioty, o opozycji pojęć naród społeczeństwo, o swym rozumieniu Ojczyzny, a także o roli sztuki i artysty oraz swych poprzednikach, wielkich ludziach swej epoki. Interesujące go zagadnienia rozważał w ponadczasowym, uniwersalnym wymiarze.
Józef Czechowicz
Tom zawiera wybór poezji Józefa Czechowicza, polskiego poety awangardowego dwudziestolecia międzywojennego. Po latach odkrywany jest jako jeden z najbardziej oryginalnych i indywidualnych poetów swego okresu. Poeta stosował fonostylistykę dopiero później odkrytą w wierszach Mirona Białoszewskiego. W swoich wczesnych utworach tworzy atmosferę oniryczną i spokojną, niepozwalającą jednak zatopić się do szczętu w sensualistycznym świecie. W wierszach, które powstawały przed drugą wojną światową, ujawnia się atmosfera katastrofy i upadku. Poeta zginął pod gruzami kamienicy podczas bombardowania Lublina, zaledwie kilkaset metrów od domu rodzinnego, w okolicznościach łudząco przypominających śmierć podmiotu lirycznego w wierszu Żal (ja bombą trafiony w stallach).
Tadeusz Gajcy
Tom zawiera wybór poezji Tadeusza Gajcego, polskiego poety czasu wojny i żołnierza Armii Krajowej. W wierszach, które powstawały przed drugą wojną światową, widoczne jest pragnienie filozoficznego zrozumienia świata, losu i życia człowieka. Przeważa ton refleksyjny, pesymistyczny i momentami buntowniczy, lecz pojawiają się także pozytywne akcenty. W poezji z czasu wojny Gajcy podejmuje problemy ponadczasowe: dojrzewania, poszukiwania wartości, budowania fundamentów dla dorosłego życia. To, co wyróżnia wojenną poezję Gajcego na tle innych poetów tamtego okresu, to przede wszystkim odmienny, niepowtarzalny styl pisania o brutalnej rzeczywistości. Okrucieństwa okupacji ukazuje poeta w postaci apokaliptycznych wizji, które nie odbierają nic z ich okropności, a za to nie nużą dosłownością opisu.
Jan Kasprowicz
Wybór wierszy zawiera około stu najpopularniejszych utworów lirycznych polskiego poety, dramaturga i krytyka literackiego okresu Młodej Polski. Twórczość Jana Kasprowicza podlegała licznym przemianom estetycznym i światopoglądowym. Poeta był związany ze wszystkimi głównymi nurtami ówczesnej liryki, przede wszystkim z naturalizmem, symbolizmem oraz ekspresjonizmem. Był również prekursorem nowoczesnego wiersza wolnego, katastrofizmu oraz szeregu tendencji prymitywistycznych we współczesnej sztuce. Różnorodność wątków i tematów, jakie podejmował w swych utworach Kasprowicz, stanowiła odbicie bezpośrednich doświadczeń życiowych autora. Był przy tym osobowością głęboko religijną. W każdej ze swoich stylistycznych odsłon poeta zachował właściwą sobie indywidualność stylu, której nie sposób porównywać ze stylem innych twórcy tego okresu.
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, polska poetka oraz dramatopisarka, debiutowała trzema wierszami w Skamandrze (1922), z którego środowiskiem związała się na kolejne lata. Była poetką miłości opisywała ją w bezpośredni i naturalny sposób. Ceniła atmosferę i język codzienności. Jej poezja często wykonywana była w formie piosenek, między innymi przez Ewę Demarczyk, Czesława Niemena czy Krystynę Jandę.
Poganka. Powieść przy kominkowym ogniu opowiadana
Narcyza Żmichowska
Poganka to szkatułkowa opowieść o dawnych czasach, wywołujących wzruszenie, nostalgię i dominujące uczucie przemijania. Bohaterami są młody Beniamin, który w imię miłości porzuca zwykłe życie, i na wpół mityczna Aspazja, która jego życiem zawładnie. Powieść pełna symboli, ukrytych znaczeń, fantastyki i metafizyki jawi się jako dzieło na wskroś romantyczne.
Poglądy księdza Hieronima Coignarda
Anatole France
W Poglądach księdza Hieronima Coignarda Anatole France noblista, erudyta i bibliofil daje wyraz własnych przekonań na temat instytucji życia publicznego, wymiaru sprawiedliwości i ludzkich postaw. Ukrywa je pod maską minionego wieku, jednak złośliwe aluzje do czasów współczesnych autorowi są doskonale widoczne i świadczą o aktualności prozy Francea.
Pogrobek. Powieść z czasów przemysławowskich
Józef Ignacy Kraszewski
Akcja powieści toczy się podczas rozbicia dzielnicowego Polski. Fabuła skupia się wokół postaci Przemysława Wielkopolskiego. Kraszewski opisuje dzieje małżeństwa króla z Ludgardą księżniczką szczecińską. W tle powieści autor ukazuje sytuację polityczną Polski, jednak na pierwszy plan wysuwa nieszczęśliwy związek władcy, zakończony śmiercią Ludgardy. Do śmierci kobiety, poprzez nieumiejętnie dobrane słowa, przyczynił się sam małżonek.