Publisher: Lubelska-akademia-wsei
25 lat funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce - teoria i praktyka
Katarzyna Popik, Bogumił Szmulik, Marcin Mazuryk
W publikacji omówione zostały zagadnienia związane z funkcjonowaniem samorządu terytorialnego w przeszłości i obecnie. Koncentruje się, m.in. wokół zagadnień: początków samorządu terytorialnego oraz drogi do restytucji samorządu powiatowego w III Rzeczypospolitej, konstytucyjnych gwarancji dochodów samorządu terytorialnego, prawnych gwarancji ochrony jednostki wobec działań organów samorządowych, a także zarządzania zasobami ludzkimi w jednostkach samorządu terytorialnego. Monografia przedstawia problemy decentralizacji zadań z zakresu ochrony przyrody i ochrony zabytków, w sposób szczegółowy omawia realizację polityki ochrony środowiska przez jednostki samorządu terytorialnego na przykładzie województwa lubelskiego
Tomasz Rymarczyk
This monograph aims to synthesize methods, measurement architectures, and algorithms that advance approaches to electrical and ultrasonic tomography, with a particular focus on artificial intelligence in image reconstruction and decision support. The work places these techniques in modern, complex environmental, industrial, and medical diagnostic systems, where non-invasive measurements are required for reliable observation, control, and process optimization. The scope of this work encompasses forward and inverse problems, numerical modelling, and data-driven learning methods, and is based on practical prototypes and verified applications. Tomographic imaging is presented as a family of techniques that infer internal structure based on boundary or remote measurements, enabling inspection without physical intervention. The theoretical foundations are outlined along with historical context and standard formulations of inverse problems, which are ill-posed and sensitive to noise and modelling errors. Established numerical frameworks, such as the Finite Element Method, are used to regularize and solve forward and inverse problems for electric and acoustic fields. These pillars provide a coherent path from physics to computation, and ultimately to images interpreted in an operational context. Artificial intelligence methods were applied to improve reconstruction fidelity, noise immunity, and computational efficiency. The text discusses deterministic frameworks such as Tikhonov, Gauss-Newton, and Total Variation, followed by a discussion of machine learning and deep learning architectures such as LSTM and CNN, along with ResNet, DiffNet, and specifically developed differential models for tomographic signals. The proposed multi-branch and pixel-centric strategies were evaluated using quantitative metrics such as RMSE, SSIM, ICC, Pearson correlation, relative image error, MAE, MAPE, and related metrics that reflect both perceptual and task-specific quality. The combination of physics-based modeling and prior knowledge has been shown to reduce inference time and increase noise tolerance compared to classical iterative solvers. A significant portion of the monograph is devoted to the design and evolution of measurement devices. Electrical and hybrid tomographs, next-generation ultrasound tomographs, a beamforming platform, and specialized flaw detection solutions are designed and characterized. Portable and mobile configurations, along with body potential mapping, are used to extend tomographic detection capabilities to include outpatient and situational monitoring. The measurement layer is integrated with distributed acquisition, synchronization, and embedded processing, allowing the systems to operate within industrial and clinical constraints. Applications in process engineering and medicine are presented. Fermentation control, crystallization monitoring, and autonomous process supervision illustrate industrial utility, including connections to the Internet of Things and real-time data infrastructure. Medical research includes non-invasive lung monitoring, portable diagnostics, and ultrasound brain detection, as well as portable hybrid ultrasound impedance solutions for lower urinary tract assessment. Non-destructive testing is addressed using advanced ultrasound imaging on the DefectoVision platform, which describes 3D reconstruction and quantitative assessment. These cases demonstrate that tomographic sensing can reveal internal states, detect anomalies, and support inspection without disrupting production or compromising safety. The book is designed to guide the reader from fundamentals to implementations and verified use cases. Chapter 1 introduces tomographic imaging, the physical principles underlying electrical and ultrasound techniques, and the challenges of the inverse problem. Chapter 2 discusses reconstruction methods, from deterministic regularization to machine learning and deep learning, along with evaluation metrics. Chapter 3 documents the designed measurement devices along with their electronics, sensor geometry, and system characteristics. Chapter 4 develops reconstruction processes based on simulated and experimental datasets and discusses comparative performance, including hybrid and 3D approaches. Chapter 5 consolidates applications in industrial processes and medical diagnostics, presenting experimental setups, results, and discussions that link quantitative metrics to operational requirements. Chapter 6 concludes with a summary, conclusions, and perspectives for further development. This publication is aimed at researchers and PhD students in the fields of sensors, inverse problems, and computational imaging, as well as engineers and practitioners responsible for process control, non-destructive testing, and medical technology assessment. The material was developed autonomously, with theoretical assumptions, numerical methods, device descriptions, and application studies, so that knowledge can be transferred from laboratory prototypes to real systems. This work was developed thanks to the research community and collaboration at the Netrix S.A. Research and Development Centre and the Institute of Information Technology and Innovative Technologies at the WSEI University in Lublin. Appreciation is expressed to my colleagues who collaborated with me on research projects in the areas of device prototyping, data acquisition, and algorithm development, which translated concepts into working systems. We also extend our gratitude to the reviewers, whose insightful comments contributed to improved clarity and completeness, and to our family for their continued support. The presented projects were developed to demonstrate how intelligent tomographic measurement systems can be constructed and deployed as reliable imaging, monitoring, and control tools. This synthesis of physics-based modelling and learning-based reasoning will be useful to both academia and industry seeking to implement practical, large-scale tomography.
Józef Stokłosa
W monografii przedstawiono kompleksową analizę transportu intermodalnego jako złożonego systemu funkcjonującego w określonym otoczeniu i w znacznym stopniu od niego zależnego. Publikacja omawia istotne problemy organizacyjne i techniczno-technologiczne, mające istotny wpływ na dalszy rozwój systemów transportu intermodalnego kolejowo-drogowego na rynku usług towarowych. Autor opracowania koncentruje się także na roli terminali w łańcuchach transportu intermodalnego oraz modelach biznesowych wykorzystywanych w systemach transportu intermodalnego
Bezpieczeństwo osób w cyberprzestrzeni
Justyna Trubalska, Łukasz Wojciechowski
Monografia stanowi wieloaspektową, interdyscyplinarną analizę problematyki w obszarze bezpieczeństwa osób w cyberprzestrzeni, uwzględniającą zarówno rozwiązania prawne w tej dziedzinie, jak również jej uwarunkowania, ze szczególnym uwzględnieniem wymiaru społecznego, finansowego, a także wyzwań związanych z edukacją w tym zakresie. Zagadnienie zostało poddane analizie w wymiarze mikrostrukturalnym, koncentrując się przede wszystkim na kwestiach związanych z prewencją zagrożeń w skali jednostek. Dotyczy to m.in. problematyki nieletnich, kradzieży tożsamości, ochrony danych osobowych, czy też utraty haseł i środków finansowych, a także rozwiązań prawnych w tym zakresie. Zaproszeni do współpracy autorzy opracowali zagadnienia wpisujące się w główny nurt debaty dotyczącej cyberprzestrzeni koncentrujący się na roli jednostek funkcjonujących w świecie wirtualnym
Bezpieczeństwo państwa w cyberprzestrzeni
Justyna Trubalska, Łukasz Wojciechowski
Monografia traktuje o niezwykle ważnym i aktualnym obszarze, jakim jest bezpieczeństwo państwa w cyberprzestrzeni. Omawiając bezpieczeństwo Polski, zwraca uwagę na rozwiązania prawno-instytucjonalne w zakresie zapewniania bezpieczeństwa państwa w wirtualnym świecie, uwarunkowania tego bezpieczeństwa oraz zagrożenia w cyberprzestrzeni. Publikacja stanowi też istotne uzupełnienie literatury z zakresu bezpieczeństwa informacji. Autorzy analizują w niej prawne aspekty oraz wpływ rozwoju nowych technologii na cyberbezpieczeństwo. Skupiają się na problematyce ochrony informacji niejawnych w stosunkach Rzeczypospolitej Polskiej z innymi państwami i organizacjami międzynarodowymi oraz bezpieczeństwa informacji krajowego sytemu kontroli towarów strategicznych. Dwa rozdziały monografii poświęcono tematyce strategii bezpieczeństwa informacyjnego Federacji Rosyjskiej oraz ochronie informacji niejawnych w Republice Francuskiej
Bezpieczeństwo państwa w XXI wieku. Podręcznik akademicki
Mariusz Paździor, Justyna Trubalska, Łukasz Wojciechowski, Agnieszka...
Monografia przedstawia interdyscyplinarną analizę bezpieczeństwa państwa w XXI wieku z uwzględnieniem jego aspektu wewnętrznego i zewnętrznego. Autorzy dokonali pogłębionej analizy zarówno pojęcia bezpieczeństwa państwa, jak również podstaw normatywnych, instytucji oraz wybranych płaszczyzn, na których to pojęcie występuje. W publikacji omówione zostały zagadnienia dotyczące m.in.: roli państwa w zapewnianiu bezpieczeństwa i porządku publicznego, zadań samorządu terytorialnego w tym zakresie, bezpieczeństwa lokalnego oraz społecznego, systemu ochrony osób i mienia, bezpieczeństwa w komunikacji społecznej, a także szczególnych aspektów ochrony informacji w obrocie gospodarczym i bezpieczeństwa finansowego. Monografia porusza także problematykę bezpieczeństwa państwa w kontekście międzynarodowym, w tym w ramach zinstytucjonalizowanych form współpracy międzynarodowej, bezpieczeństwa w Unii Europejskiej, czy wobec konfliktów międzynarodowych. Wyjaśnia zjawiska terroryzmu, antyterroryzmu i kontrterroryzmu. Omawia też szeroko zagadnienia edukacji dla bezpieczeństwa wewnętrznego
Bezpieczeństwo wewnętrzne na tle zmian w administracji publicznej
Łukasz Wojciechowski
Zmieniająca się rzeczywistość administracyjna koreluje z wieloma obszarami, a wśród nich priorytetowe znaczenie ma bezpieczeństwo wewnętrzne. Zapewnianie i kształtowanie bezpieczeństwa wewnętrznego odbywa się w dużej mierze przez podmioty publiczne. Efektywność wykonywania przez nie zadań ma realny wpływ na eliminowanie lub neutralizowanie zagrożeń. Jednocześnie pozytywne i negatywne skutki niektórych zmian związanych z ewolucją podmiotów administracji publicznej są widoczne dopiero w perspektywie długoterminowej, stąd konieczność ciągłej ewaluacji i reagowania w razie dostrzeżenia nieprawidłowości. W niniejszej monografii, jak również w innych opracowaniach naukowych można dostrzec wieloaspektowy charakter bezpieczeństwa wewnętrznego. Celem monografii jest analiza wybranych obszarów bezpieczeństwa wewnętrznego na tle ewolucji podmiotów administracji publicznej. Redaktor naukowy podjął współpracę z autorami specjalizującymi się w różnych obszarach bezpieczeństwa, wśród których znajdują się także doświadczeni praktycy.
Cesarstwo przemian - historia modernizacji systemu politycznego współczesnej Japonii
Dawid Jakimiec
Japonia jest dla Polaków państwem egzotycznym, kojarzącym się nam głównie z Krajem Wschodzącego Słońca lub Krajem Kwitnącej Wiśni. Jest to nie tylko całkowicie odmienne państwo od państw Zachodu, ale przede wszystkim całkiem odmienne kultura, historia, obyczaje, a wręcz inna cywilizacja. Zrozumieć i poznać Japonię to nie tylko znać jej historię - należy też poznać jej kulturę, a także zrozumieć mentalność samych Japończyków. Należy zauważyć, iż w Polsce wiedza na temat japońskiej kultury w postaci mangi, anime czy filmów fabularnych jest z pewnością o wiele większa niż wiedza o historii, ustroju politycznym, gospodarce czy społeczeństwie Japonii. Państwo to fascynuje nas zarówno swoją egzotyką kultywującą japońską, tradycyjną odmienność, jak i zindustrializowaniem, a jednocześnie w wielu dziedzinach zglobalizowaniem. W sferze społecznej dochodzi do ścierania się wartości lokalnych z zapożyczonymi od państw zachodnich rozwiązaniami instytucjonalnymi. Warto podkreślić, iż szczególne miejsce w historii Japonii zajmują mity będące nieodłączną jej częścią i stanowiące o odmienności postrzegania świata i filozofii życia. Należy także zaznaczyć, że każda analiza ukierunkowana na zrozumienie mitów i siły ich oddziaływania oraz specyfiki dziedzictwa kulturowego Kraju Wschodzącego Słońca prowadzona na gruncie nauk politologicznych czy pokrewnych nie jest łatwa, ze względu na to, że przy badaniu innych kultur nie ma jednego, powszechnie przyjętego wzorca norm i zachowań społecznych. Stąd większość analiz ma charakter ilościowy, ponieważ cechą liczb jest bezwzględny racjonalizm, chociaż w wielu badaniach analizy ilościowe są niewystarczające. Niniejsza książka poświęcona została genezie i uwarunkowaniom, które wpłynęły na zmianę systemu politycznego współczesnej Japonii, począwszy od czasów feudalnych. Obszar realizowanych treści, jak również wnioski wypływające z poszczególnych rozdziałów stanowią próbę umiejscowienia Kraju Kwitnącej Wiśni w gronie państw demokratycznych. Książka zawiera nie tylko zbiór pogłębionych refleksji odnoszących się do procesów i przemian ważnych z punktu widzenia fundamentów demokratycznych, ale także szereg zagadnień problemowych poruszanych przez wielu cenionych teoretyków i badaczy japońskiej drogi rozwoju. Publikacja składa się z czterech rozdziałów, z których każdy zawiera spójne treści odnoszące się do analizowanych obszarów badawczych. Rozdział pierwszy dotyczy genezy i uwarunkowań historycznych, kulturowych, gospodarczych oraz międzynarodowych kształtowania się systemu politycznego Japonii. Jako moment początkowy zmiany ustrojowej w Japonii przyjmuje się 1946 r. Zainicjowane zmiany objęły również reżim polityczny, którego kształtowanie się determinowane było wieloma czynnikami. Należy podkreślić, że szczególnie istotne miejsce zajmuje dziedzictwo przeszłości. Zastosowanie w opracowaniu koncepcji "zależności od szlaku" koresponduje z nurtem neoinstytucjonalizmu historycznego. Intencją nie jest tutaj bynajmniej instrumentalny stosunek do tego podejścia, lecz pokazanie, dzięki jego możliwościom, że formalne i pozaformalne instytucje, mechanizmy i sposoby postępowania mogą wpływać na współczesne wybory instytucjonalne, zarówno w pozytywnym, jak i negatywnym sensie. Poza rodzimą japońską tradycją ustrojową i polityczną równie istotną rolę odgrywają wzorce instytucjonalne rodem z demokratycznego świata Zachodu. Mniej lub bardziej determinować one mogą procesy imitacyjne, zwłaszcza u progu zmiany instytucjonalnej. Napięcia i rozdźwięk pomiędzy "starym porządkiem" a "nowym", "swoją tradycją i wzorcem" a "obcym" w warunkach instytucjonalnej niepewności mogą okazać się kluczowe dla kształtowania empirycznego reżimu politycznego sensu stricto, a przede wszystkim mogą powodować długofalowe konsekwencje. W końcu na przebieg procesów zmiany instytucjonalnej istotny wpływ ma również kontekst sytuacyjny i kształtujące go interesy aktorów politycznych. Warunki, w których następuje demokratyczne otwarcie, nie tylko stanowią ważną determinantę określającą kierunek dokonujących się zmian instytucjonalnych w okresie tranzycji, ale także ich skutki są bardziej długofalowe, mając wpływ na przebieg procesów transformacyjnych i konsolidację demokracji. Rozdział drugi zawiera charakterystykę konsolidacji japońskiej demokracji w wymiarze instytucjonalnym w świetle konstytucji oraz analizę reżimu politycznego Japonii. Formalne reguły określające relacje między parlamentem, rządem a cesarzem, kompetencje i zakres działania władzy ustawodawczej, wykonawczej, sądowniczej oraz lokalnej wyznaczone zostały postanowieniami wprowadzonej pod naciskiem Stanów Zjednoczonych Konstytucji Japonii, która została uchwalona 3 listopada 1946 r., a weszła w życie 3 maja 1947 r. Warto podkreślić, iż przepisy konstytucyjne nie zawsze stanowią element rozstrzygający o przebiegu procesów politycznych, określają jedynie ogólne ramy prawno-instytucjonalnych związków i relacji, ponieważ w ramach tych samych modeli normatywnych mogą być realizowane zupełnie różne działania polityczne. Rzutują one nie tylko na zmienność empirycznego reżimu politycznego sensu stricto i jego odchylenie od konstytucyjnego wzorca, ale dodatkowo wpływają na kształtowanie nowego porządku obejmującego rzeczywiste (formalne bądź nieformalne) normy rozstrzygające o specyfice relacji pomiędzy konstytucyjnymi organami władzy. Instytucje mają wprawdzie zakodowany w sobie czynnik ograniczający ludzkie zachowania, jednak margines swobody postępowania aktorów politycznych jest na tyle duży, że umożliwia kształtowanie całkowicie odmiennych od założonych wzorców działań politycznych. W rozdziale trzecim książki przeprowadzona została analiza faz i rezultatów kształtowania się japońskiego systemu wyborczego oraz charakterystyka rywalizacji wyborczej i japońskiego systemu wyborczego. Badaniu poddano także rolę i znaczenie marketingu politycznego w prowadzeniu kampanii wyborczej i rywalizacji pomiędzy kandydatami. Rozdział czwarty poświęcono dogłębnej analizie kształtowania się systemu partyjnego Japonii i powstawania partii politycznych, ale także scharakteryzowano "System 1955". Ponadto poddano rozważaniom temat genezy powstania, rozwoju, jak i działalności Partii Liberalno-Demokratycznej Japonii. Partia ta od momentu jej powstania, nieprzerwanie, aż do 1993 r., samodzielnie rządziła Japonią. Funkcjonujące w Japonii uregulowania prawne w zakresie finansowania partii politycznych zostały przeanalizowane ze szczególnym zwróceniem uwagi na zasady zachowania transparentności systemu finansowania kampanii wyborczych, działalności ugrupowań politycznych oraz całego systemu politycznego wraz z ukazaniem jego specyfiki i niedoskonałości. Prezentowane opracowanie skierowane jest do studentów i nauczycieli, a także szerokiego grona specjalistów zajmujących się problematyką genezy procesów demokratyzacji i historii Japonii. Autor oddaje do rąk czytelnika niniejszą książkę z nadzieją, że zamieszczone w niej treści przyczynią się nie tylko do pogłębienia i usystematyzowania wiedzy dotyczącej japońskiej demokracji i dziedzictwa kulturowego Kraju Kwitnącej Wiśni, ale również rozbudzą ciekawość poznawczą wielu czytelników. Książka została opracowana w ramach pracy doktorskiej.
Cyberbezpieczeństwo jako element bezpieczeństwa państwa i ochrony prywatności obywateli
Justyna Trubalska, Łukasz Wojciechowski
Monografia przedstawia różne aspekty bezpieczeństwa państwa i obywateli w cyberprzestrzeni. Analizuje ewolucję obowiązku informacyjnego jako narzędzia ochrony danych osobowych przetwarzanych w krajowych systemach informatycznych na tle zmian w prawie wspólnotowym. Omawia regulacje prawne, które tworzą krajowy system cyberbezpieczeństwa, zapewniający bezpieczeństwo państwa w cyberprzestrzeni. W publikacji zaprezentowano mechanizm popełniania przestępstwa oszustwa w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, jako przestępstwa popełnianego w Internecie oraz omówiono problematykę prewencji zagrożeń bezpieczeństwa społeczności lokalnych z wykorzystaniem nowoczesnych technologii na przykładzie koncepcji CPTED. W monografii dokonano także analizy bezpieczeństwa energetycznego w cyberprzestrzeni, w tym czynniki składające się na podatność sektora energetycznego na ataki cybernetyczne
Działania społeczne w sferze bezpieczeństwa wewnętrznego
Andrzej Pieczywok
Monografia określa istotę i obszary poznawcze działań społecznych w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego oraz identyfikuje najważniejsze obszary (i podmioty – instytucje), które wpływają na rzecz bezpieczeństwa społecznego i socjalnego człowieka. Publikacja przybliża organizację systemu bezpieczeństwa publicznego i główne instytucje realizujące zadania na jego rzecz oraz wpływ procesów demograficznych i migracyjnych na bezpieczeństwo państwa. Ponadto charakteryzuje główne elementy, które mają wpływ na ochronę i utrwalanie tożsamości narodowej, a także najważniejsze zagrożenia i wyzwania wpływające na poczucie bezpieczeństwa obywateli, w tym bezpieczeństwa zdrowotnego i żywnościowego. Określają też najważniejsze formy i metody edukacji w tym zakresie
Agnieszka Weiner, Anna Koper
Publikacja w swoisty sposób włącza się w dyskusję na temat edukacji sześciolatka, nie narzucając określonej wizji rzeczywistości szkolnej, ale zachęcając do krytycznej refleksji, poprzez szerokie spectrum odniesień do najnowszych teorii pedagogicznych, psychologicznych i socjologicznych, ukazanie przykładów zastosowania wyników badań i dyskusji naukowych w praktyce, a także dylematów i wyzwań stojących przed nauczycielami, którzy chcą sprostać wyzwaniom nowoczesnego kształcenia dzieci. Spektrum poruszanych wątków jest szerokie, w tomie pomieszczono między innymi analizy dotyczące: regulacji prawnych w kwestii obowiązku szkolnego w polskim systemie oświatowym; europejskiego kontekstu edukacji małych dzieci; potencjału współczesnych uczniów w wieku wczesnoszkolnym i ich partycypacji we własnym uczeniu się; czynników warunkujących dobrą edukację dzieci sześcioletnich; włączania niepełnosprawnych sześciolatków do edukacji w szkołach powszechnych i inne
Empatia - pomoc i przeszkoda w pracy zawodowej personelu medycznego
Anna Włoszczak-Szubzda
Książka jest próbą systematyzacji granic i definicji empatii. Odpowiada na wiele pytań dotyczących zagadnienia empatii, m.in: czy przyczyną problemu jest niejednoznaczna teoria zagadnienia, czy niewłaściwa edukacja teoretyczno-praktyczna? Czy jest możliwe, a jeśli tak, to w jaki sposób, usunięcie rozdźwięku między idealnym wzorem zawodowym personelu medycznego, zakładającym jego etyczność, a wyczerpującą i wypalającą z przyczyn emocjonalnych, codziennością zawodową? Publikacja wyjaśnia wiele pojęć występujących w opisach zjawiska empatii, dookreśla jej rolę w zawodach medycznych i weryfikuje, czy można wyuczyć się postawy empatycznej. W badaniach empirycznych opisanych w książce pojawia się między innymi testowanie wśród personelu medycznego wiedzy na temat empatii, ich opinii odnośnie wpływu empatii na pracę zawodową, a także próby ustalenia przyczyn tych poglądów i poziomu stanu wiedzy
Fundamentalne wartości i zasady ustrojowe. Model konstytucyjny a praktyka ustrojowa w Polsce
Mariusz Paździor, Bogumił Szmulik
Monografia zawiera szereg refleksji nad wybranymi wartościami i zasadami ustrojowymi. Dużo miejsca w publikacji poświęcono zasadzie pluralizmu politycznego oraz konstytucyjnemu modelowi zasad ustrojowych, w tym konstytucyjnej zasadzie suwerenności narodu w dobie integracji europejskiej. W monografii omówiono m.in. znaczenie tzw. samodzielnych uprawnień prezydenta RP, odrębność władzy i niezależność sądów i trybunałów, zasadę poszanowania prawa międzynarodowego w Konstytucji RP. Ujęcie określonego problemu prawnego jest różne: od teoretycznego po analizę w świetle wybranej zasady ustrojowej. Zebrany w monografii zespół autorski stanowi reprezentację przedstawicieli różnych ośrodków badawczych. Autorów prezentujących nieraz odmienne spojrzenie na poruszane w monografii zagadnienia
Anna Włoszczak-Szubzda
Monografia jest cennym źródłem wiedzy na tematy dotyczące między innymi profilaktyki chorób odkleszczowych, jakości życia chorych po udarze niedokrwiennym mózgu, postaw pacjentów chorych onkologicznie wobec diagnozy czy tez rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych z zespołem Dandy-Walkera a także odpowiedzialności zawodowej i znajomości podstaw prawnych wykonywania zawodu pielęgniarki, kompetencji teleinformatycznych pielęgniarek, symulacji medycznej jako narzędzia wykorzystywanego do edukacji medycznej oraz cech osobowości funkcjonariuszy straży pożarnej szczególnie narażonej na stres z racji wykonywanego zawodu. Różnorodność dyscyplin składających się na dziedzinę nauk o zdrowiu powoduje potrzebę określenia granic tej dziedziny. Taką próbą (rodzajem pilotażu teoretyczno-metodologicznego), która ma pokazać możliwe obszary zainteresowania nauk o zdrowiu, jest ta monografia. Tworzyli ją naukowcy z różnych dyscyplin naukowych: pedagodzy, psycholodzy, specjaliści nauk o zdrowiu, lekarze oraz pielęgniarki i pielęgniarze. Prezentując swoje rozważania teoretyczne i badania naukowe, wnieśli wkład nie tylko w rozwój samej wiedzy budowanej w ramach nauk o zdrowiu, ale też jako grupa podjęli wysiłek określenia granic merytorycznych i wskazania wspólnych elementów metodologicznych, swoistych dla omawianej dziedziny nauki
Innowacje w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - wyzwania, praktyka, trudności
Jolanta Karbowniczek, Marta Markiewicz, Ewa Smołka
Innowacje edukacyjne stanowią nieodzowny element postępu pedagogicznego, a w wielu dziedzinach teorii i praktyki społecznej są nadrzędną wartością. Projektowane przez nauczycieli stają się ważnym wyzwaniem i oczekiwaniem wobec współczesnych placówek przedszkolnych i szkolnych. Wprowadzenie nowych, ulepszonych i nietradycyjnych rozwiązań ma na celu podniesienie jakości i efektywności pracy wychowawczo-dydaktycznej w przedszkolach i dydaktyczno-wychowawczej szkołach. W całej złożoności i wielowymiarowości edukacyjnej istnieją duże możliwości, aby zabawę, naukę i pracę zorientować w tych instytucjach na innowacyjną działalność w zakresie wychowania, dydaktyki i organizacji pracy. Współczesne przedszkole i szkoła otwarte ma zmiany, oryginalne i elastyczne nowatorskie propozycje, aktywizujące i rozwijające dziecięce zainteresowania powinny stać się doskonałym stymulatorem rozwijania samodzielnego myślenia i działania. Włączenie tematyki innowacji do debaty w obszarze różnych dyscyplin i subdyscyplin ma głęboki sens. Pozwoli nie tylko zrozumieć na czym polega i w czym się przejawia uczestnictwo najmłodszych dzieci i uczniów w świecie ,,innowacji", w życiu społeczno-kulturowym, ale umożliwi weryfikację konwencjonalnych celów, treści, metod, form pracy oraz zastosowanie nowoczesnych środków dydaktycznych. Dzięki innowacjom przyjrzymy się dziecięcemu światu doświadczeń poprzez pryzmat indywidualnych trajektorii biograficznych, skupiając się na obszarach ich działania jako podmiotów sprawczych. Każda placówka przedszkolna i szkolna poprzez wdrażanie innowacyjnych rozwiązań powinna zapewnić wysoką jakość edukacji, stanowić przestrzeń do realizacji przez nauczycieli nietradycyjnych przedsięwzięć, niekonwencjonalnych działań, sprostających dynamicznym zmianom i oczekiwaniom społecznym, prowadzących ku wielointeligentnemu rozwojowi różnych grup wiekowych oraz uczniów klas I-III szkoły podstawowej. Dzięki potrzebie nowatorstwa praca pedagoga przedszkolnego i wczesnoszkolnego staje się twórcza, stanowi ,,sztukę", nabiera blasku, traci znamiona rutyny, szablonowości i powielania, wyprzedza swój czas. Współcześnie innowacyjność polega nie tylko na odkrywaniu nowych metod, form, środków dydaktycznych, lecz na poszukiwaniu ,,śladów - tropów" nowych połączeń, nowych znaczeń w tym, co zastane i bliskie dwóm podmiotom uczestniczącym w procesie opiekuńczym wychowawczo-dydaktycznym i dydaktyczno-wychowawczym. Publikacja naukowa pt. Innowacje w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - wyzwania, praktyka, trudności pod redakcją Jolanty Karbowniczek, Marty Markiewicz i Ewy Smołki ma charakter interdyscyplinarny o wymiarze międzynarodowym, teoretyczno-praktyczno-empirycznym, a także opisowo-analityczno-interpretacyjnym. Składa się z pięciu rozdziałów dotyczących nowoczesnych podejść w teorii i praktyce nauczycielskiej. Autorzy próbują wypracować model pedagoga przedszkolnego i wczesnoszkolnego, jako innowatora codzienności, prezentując najnowsze badania empiryczne, bardzo ciekawe rozwiązania oraz zasady wdrażania innowacji w przedszkolu i szkole; sztuki innowacyjności - ukazania dwóch podmiotów procesu edukacyjnego: nauczycieli i uczniów jako pionierów zmian i ich działalności w różnych placówkach edukacyjnych; kompetencji kluczowych i strategii wspierania całościowego rozwoju dziecka; nowatorskich form współpracy z rodzicami; edukacji wrażliwej, inkluzyjnej, informatycznej. Przedstawiona problematyka otwiera przestrzeń do szerokiej debaty naukowej, prezentacji tego, co unikatowe, inne niż tradycyjne, nieznane. Wszystkie teksty - polskie i anglojęzyczne, przygotowane przez znakomitych naukowców wprowadzają w tajniki innowacyjności, jej wartości, praktycznych ujęć oraz podejmują problematykę trudności, oporu i przeszkód, jakie napotykają bądź stwarzają sobie sami nauczyciele edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Monografia naukowa przeznaczona jest dla studentów kierunku Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, nauczycieli praktyków, pedagogów, psychologów dziecięcych oraz wszystkich innych osób zainteresowanych prezentowaną tematyką. Prezentowana książka stanie się dla czytelnika z pewnością uzupełnieniem dotychczasowych opracowań z zakresu omawianego tematu, dostępnych na polskim i zagranicznym rynku księgarskim. Składamy podziękowania naszym Recenzentkom: Pani Profesor Urszuli Szuścik z Uniwersytetu Śląskiego oraz Pani Profesor Uczelni Annie Klim-Klimaszewskiej z Uniwersytetu w Siedlcach za rzetelne, merytorycznie i metodycznie wartościowe uwagi, które pozwoliły nam na przygotowanie tej publikacji. Jolanta Karbowniczek Marta Markiewicz Ewa Smołka
Daniel Pieniak, Ewa Dębicka
Monografia dotyczy wybranych zagadnień inżynierii transportu drogowego, szy¬nowego i lotniczego. Transport to jedna z najszybciej rozwijających się gałęzi gospodarki. Wyzwania i cele inżynierii transportu są determinowane przez stale rozwijane technologie informatyczne i mechaniczne. Rozwój technologii transportowych obejmuje materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne, konstrukcję pojazdów, a także infrastrukturę. Dotyczy również ob¬szarów pozatechnicznych, w tym organizacji i zarządzania w transporcie. Taki stan rzeczy powoduje powstawanie wielu problemów naukowych i praktycznych. Stąd in¬żynierię transportu należy traktować jako dziedzinę interdyscyplinarną obejmującą nauki inżynieryjno-techniczne oraz nauki o zarządzaniu. Monografię podzielono na rozdziały, z których każdy stanowi syntetyczne ujęcie odrębnego problemu, m.in.: ocenę rozwoju tematu elektromobilności w Polsce na tle krajów europejskich; aspekty wdrażania do eksploatacji autobusów z alternatywnymi systemami napędowymi; stan wiedzy oraz przyszło¬ściowe wyzwania diagnostyki pojazdów elektrycznych; przegląd wymagań i zaleceń dla stacji diagnostycznych; psycholo¬giczne aspekty wprowadzania pojazdów autonomicznych; proble¬my psychicznych reakcji kierowców oraz problemy adaptacji kierowcy do działania w systemie zautomatyzowanym; zaprezentowano także metody doboru i we¬ryfikacji urządzeń adaptacyjnych w samochodach przeznaczonych dla kierowców niepełnosprawnych, a także oceniono wybrane metody doboru i weryfikacji wybranych urządzeń adaptacyjnych. W monografii opisano także stu¬dium przypadku obsługi bagażu w Porcie Lotniczym im. F. Chopina w Warszawie, a w oparciu o wskaźniki operacyjne wykazano możliwość skrócenia procesu obsługi na podstawie obliczeń wg metody PERT. W kolejnym rozdziale opisano symulacyjne bada¬nia ruchu drogowego na wybranym rondzie drogowym w Lublinie; zidentyfikowano czynniki zakłócające płynność ruchu oraz opracowano model symulujący aktualne warunki ruchu pojazdów. W monografii przedstawiono również symulacyjne badania dy¬namicznego oddziaływania pojazdu na szyny z wybranymi wadami powierzchnio¬wymi. Analizowano wpływ długości i głębokości wad kontaktowo-naprężeniowych na siły kontaktowe w parze kinematycznej szyna-koło dwuosiowego autobusu szy¬nowego. Publikacja zawiera także opis systemu bezpieczeństwa w drogowym transporcie materiałów niebezpiecznych i wybrane zagadnienia dotyczące zagrożeń ze szczególnym uwzględnieniem substancji chemicznych. Dodatkowo przedstawiono w niej wyniki badań tarcia i zużycia polimerowych materiałów ślizgowych, pracujących w ruchu posuwisto-zwrotnym w węzłach ciernych maszyn roboczych i transportowych, a także opisano zagadnienie zastosowań diagnostyki drganiowej w utrzymaniu zdatności maszyn. Publikacja prezentuje takie przykłady metod badań drganiowych węzłów i zespołów maszyn. Autorzy reprezentują: Instytut Transportu Samochodowego w Warszawie, Lotniczą Akademię Wojskową w Dęblinie, Politechnikę Lubelską, Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Radomiu, Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych i Europejskich, Wojskowy Instytut Techniki Pancernej i Samochodowej w Sulejówku oraz Wyższą Szkołę Ekonomii i Innowacji w Lublinie.