Видавець: Wizerunkowe
W cieniu katastrofy. "Encounter", Kongres Wolności Kultury i pamięć XX wieku
Jan Tokarski
Grono intelektualistów skupionych wokół Kongresu Wolności Kultury dobrze znało pokusy i zagrożenia ideologiczne XX wieku. Wielu z nich przeszło drogę od zaangażowania w komunizm do jego jednoznacznej krytyki, by ostatecznie opowiedzieć się za kulturą wolną od ideologii. Jan Tokarski przedstawia ich refleksje nad kluczowymi dla zrozumienia naszych czasów kwestiami: historią, totalitaryzmami, rewolucją, nowoczesnością, religią. Śledząc losy i publikacje Encountera, najważniejszego spośród pism wydawanych przez Kongres, autor pokazuje, że bez refleksji nad tragicznymi wydarzeniami ubiegłego stulecia nie sposób zrozumieć teraźniejszości. Być może dziś, w czasie gdy słowa ponownie wydają się wymykać spod kontroli, gdy w przestrzeni publicznej panuje duch nierzeczywistości, a zza węgła wyglądają ku nam nowe choć, przy bliższym wejrzeniu, bynajmniej nie tak nowe ideologie, zmierzenie się z dziedzictwem XX stulecia jest sprawą bardziej palącą niż kiedykolwiek wcześniej. Jan Tokarski
Wielka karuzela. Życie Aleksandra Weissberga-Cybulskiego
Irena Grudzińska-Gross
Zadeklarowany komunista i szpieg, który padł ofiarą prześladowań NKWD. Ofiara komunizmu i więzień, którego ze stalinowskich więzień próbował wyciągnąć sam Albert Einstein. Po wyjściu na wolność trafił wprost do krakowskiego getta, aby następnie wziąć udział w powstaniu warszawskim. Aleksander Weissberg-Cybulski, prawdopodobnie największy polski intelektualista, o którym nie mieliście pojęcia. Biografia Ireny Grudzińskiej-Gross to pierwsza tak obszerna opowieść o człowieku, który ponad dwie dekady przed Archipelagiem GUŁag Sołżenicyna zdemaskował terror stalinowskiej Rosji. Na kartach Wielkiej czystki opisał genezę i mechanizmy działania radzieckiego systemu przemocy, ale też postawę psychologiczną osadzonych w komunistycznych więzieniach. Grudzińska-Gross pokazuje też jego przyjaźnie z wybitnymi artystami i działaczami: Brechtem, Czapskim, Koestlerem, czy Giedroyciem. Wypełnione dyskusjami kawiarnie przedwojennego Berlina, krwawo stłumione marzenie o utopijnej Moskwie i niepewność powojennego Paryża to krajobrazy, w których prowadzona jest ta barwna historia. Upór, niezrażona przeszkodami praktyczność, konkretność, niestrudzona energia. Oto Aleksander Weissberg-Cybulski, pasażer dziejowej karuzeli, który w swym życiorysie skupił największe tragedie XX wieku, by zwycięsko z nich wyjść. Irena Grudzińska-Gross - historyczka idei, eseistka i publicystyka, Associate Research Scholar (od 2008) na Wydziale Języków i Literatur Słowiańskich Princeton University oraz profesor w Instytucie Slawistyki pan. Studiowała w Warszawie, Rzymie i Nowym Jorku, gdzie zrobiła doktorat z romanistyki w roku 1982 na Columbia University. Opublikowała m.in. Piętno rewolucji (1995, 2000), Miłosza i Brodskiego (2007) oraz wraz z Janem Tomaszem Grossem Złote żniwa (2011).
Marzanna Bogumiła Kielar
Powrót do dni odwiązanych od brzegów. Nowa książka poetycka Marzanny Bogumiły Kielar Puste miejsce po gospodarstwie przerasta dziki powojnik albo samosiejki brzóz. I jaśmin, który w Prusach sadzono, kiedy umierał ktoś bliski. Gdzie indziej, w dalekiej żyznej ziemi trzeba było zostawić posadzone ziemniaki i sady pełne uginających się od koszteli jabłoni. W Wilkach, wydanych 5 lat od poprzedniej książki poetyckiej, Marzanna Bogumiła Kielar przywołuje dni odwiązane od brzegów, ciemny i nieprzewidywalny czas, kiedy domy są tylko na chwilę, zajmowane są czyjeś łóżka, wynoszone szafy. W tym rozchybotanym i niepewnym uniwersum szczególne miejsce zajmuje niespokojna i niezaspokojona natura. Wędrówki żurawi i dzikich gęsi rezonują z ruchem, który odbywa się w naziemnym, ludzkim świecie: przemarszem wojsk, wywózkami, przesiedleniami. Pod dom podchodzą wygłodniałe wilki. Świat przyrody fascynuje i napawa lękiem, w rytmiczny sposób pulsuje i obumiera. To poezja zmysłowa i konkretna, która pozwala wybrzmieć zapomnianym głosom. W tych głosach odradza się pamięć.
Żywe dziedzictwo Soboru. Komentarz do tekstów Vaticanum II
ks. Robert Woźniak, Piotr Roszak
Od zakończenia II Soboru Watykańskiego upłynęło już blisko 60 lat, a przecież całe bogactwo teologiczne myśli soborowej i dynamika reformatorska tego wydarzenia nie zostały wciąż przez Kościół w pełni przyswojone. Dziś, w obliczu kryzysów, z jakimi borykają się Kościół i świat, przemyślenie na nowo soborowego przesłania jest wymogiem czasu i to zadanie spełnia niniejszy tom. Zebrane tu teksty posiadają podobną strukturę: wychodzą od zarysowania historii redakcji danego dokumentu, następnie dokonują prezentacji jego treści, wskazują na główne linie posoborowej recepcji oraz szkicują możliwe drogi przyszłej interpretacji i rozwoju. Taki układ wyraźnie wskazuje na aspiracje niniejszego komentarza, które przekraczają miałkie i bezowocne wspominanie. Prawdziwa interpretacja nigdy nie petryfikuje tekstu, nigdy nie zamyka go w nim samym, ale podejmuje się trudnego zadania rzutowania tekstu historycznego w teraźniejszość i przyszłość. Ze wstępu Ks. Piotra Roszaka i Ks. Roberta J. Woźniaka