Видавець: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Solidarność a narodziny demokratycznej Polski
Ireneusz Krzemiński
Pomysł mego współpracownika dr. Wojciecha Ogrodnika, by ,,powtórzyć Touraine'a", początkowo wydał mi się szalony. Uległem argumentom Zespołu. I była to dobra decyzja! Dzięki temu Czytelnik ma w ręku książkę, będącą arcyciekawym zapisem dyskusji i komentarzy ludzi, których udało nam się ponownie spotkać - po ponad 30 latach od badań przeprowadzonych przez zespół Alaina Touraine'a. A było to najsłynniejsze chyba badanie socjologiczne nad ruchem społecznym Solidarność. Postanowiliśmy je swoiście powtórzyć w roku 2015. ,,Interwencja" jest wynalazkiem prof. Touraine'a, wskazującym jak badać ruchy społeczne. Nasza ,,interwencja" stanowi tylko wariację na temat pierwotnego projektu; zachowaliśmy jednak zasadnicze cechy i typ dyskusji. Drugie spotkania dawnych aktywistów Solidarności były dyskusjami z udziałem także nowych aktorów społecznych, takich, którzy się pojawili dopiero w demokratycznej Polsce. Dyskusja nie dotyczyła więc tylko dawnych czasów, ale nade wszystko Polski po transformacji, i to Polski w czasie toczącej się kampanii wyborczej. Z działaczami Solidarności z roku 1981 dyskutowali przedsiębiorcy, działacze partii politycznych, przedstawiciele władz samorządowych, intelektualiści i ludzie kultury. Jakość tej dyskusji uderzała nas od pierwszego spotkania: dawni aktywiści wciąż myśleli niezwykle szeroko i starali się zrozumieć nowy polski świat społeczny. Jakże to odbiegało od tego, z czym mamy teraz do czynienia w tzw. debacie publicznej! Przekonaj się o tym sam, Czytelniku! Ireneusz Krzemiński
Sołectwa w lokalnym systemie władzy
Arkadiusz Ptak
Arkadiusz Ptak poświęcił swą książkę funkcjonowaniu sołectw. Jest to zagadnienie rzadko badane w naukach społecznych i prawnych. Autor przedstawia trzy obszary działalności sołectw. Pierwszy obejmuje zebrania wiejskie realizujące ideę demokracji bezpośredniej; drugi dotyczy rywalizacji wyborczej w sołectwach; trzeci zaś - relacji między sołtysem a wójtem. Szczególnie cenne są w książce analizy empiryczne dotyczące wyborów sołtysów i ich cech społeczno-demograficznych oraz kapitału społecznego. *** Książka jest niewątpliwie nowatorska. Stanowi wartość zarówno pod względem teoretycznym, jak i aplikacyjnym. Monografia ma charakter interdyscyplinarny, na co wskazuje bogata literatura (...). Monografię dr. A Ptaka można więc z pełnym przekonaniem polecić politologom, socjologom, prawnikom, jak również studentom tychże kierunków. Niewątpliwie godna jest upowszechnienia także wśród osób będących blisko tej problematyki, tj. sołtysów, wójtów, radnych. prof. zw. dr hab. Jerzy Babiak z recenzji wydawniczej
Katarzyna M. Głab
Książka Splątane pamięci przybliża zagadnienia współczesnej historii Indonezji, podejmując trudny temat masowych mordów z 1965 roku oraz uwięzienia tysięcy osób, który wciąż wywołuje kontrowersje i silne emocje. Autorka dogłębnie analizuje działania reżimu Suharto dotyczące polityki pamięci, podkreślając, że narracja historyczna kreowana przez następców reżimu jest formą symbolicznej przemocy, która blokuje proces pojednania. Szczególną wartość książki stanowi wyjście poza elitarny dyskurs wymazujący pamięć ofiar i próba odtworzenia narracji osób wykluczonych, które ujawniają uprzywilejowaną pozycję indonezyjskich władz w zarządzaniu polityką pamięci. Publikacja nie tylko uzupełnia polską literaturę o te zagadnienia, lecz także wielodyscyplinarnie prezentuje ciekawe kierunki badań nad współczesnym dyskursem dotyczącym różnych sposobów konstruowania i postrzegania naruszeń praw człowieka oraz pamięci - zarówno tej formowanej przez reżim, jak i zachowywanej przez jego ofiary.
Małgorzata Bogunia-Borowska, Piotr Nowak
Zrozumienie zmian społecznych wywołanych przez rewolucję cyfrową możliwe jest tylko poprzez zintegrowanie spostrzeżeń formułowanych w obrębie socjologii, prawa, ekonomii, psychologii i wielu innych dziedzin współczesnej nauki. Perspektywa interdyscyplinarna pozwala rozwinąć holistyczne rozumienie dzisiejszych wyzwań i opracować rozwiązania, które są gruntownie przemyślane, kompleksowe i skuteczne. Zbiór wykładów akademickich Społeczeństwo cyfrowe wpisuje się w globalne trendy naukowe, wspierając interdyscyplinarne badania i dialog międzydziedzinowy. Książka wzmacnia zarówno akademickie, jak i praktyczne rozumienie transformacji cyfrowej, wnosząc znaczący wkład w dyskusję na temat naszej przyszłości. Prof. Michał Kosiński, Uniwersytet Stanforda Opublikowanie tej książki jest związane z utworzeniem w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego nowej, innowacyjnej specjalizacji: społeczeństwa cyfrowego. Książka zrodziła się w odpowiedzi na liczne pytania o to, jak nowe technologie - takie jak sztuczna inteligencja, systemy algorytmiczne, robotyka, automatyzacja, analiza danych, bionika, biotechnologia, nanotechnologia czy procesy cyfryzacji - a także związane z nimi narzędzia i media wpływają na codzienne życie. Technologie te nie funkcjonują już obok nas - one żyją z nami. To współistnienie wymaga analizy i naukowego wglądu. Prof. dr hab. Riccardo Campa, Uniwersytet Jagielloński
Społeczeństwo na zakręcie. Zmiany postaw i wartości Polaków w latach 1990-2018
Mirosława Marody, Joanna Konieczna-Sałamatin, Maja Sawicka, Sławomir...
Trzydziesta rocznica transformacji ustrojowej to znakomity moment, by dokonać swoistego podsumowania przemian postaw i wartości własnego społeczeństwa. Taką możliwość stworzył wieloletni udział polskiego zespołu w międzynarodowych badaniach europejskich systemów wartości (European Values Study, EVS). Powtarzane co dziewięć lat badania na reprezentatywnych próbach Polaków oferują unikatową możliwość śledzenia przemian zachodzących w ich świadomości. Stawiamy sobie w tej książce zadanie systematycznej rekonstrukcji procesu ewolucji wartości polskiego społeczeństwa. Pytamy następnie na ile jej kierunek jest zgodny z nadrzędnym celem transformacji systemowej, którym była budowa liberalno-demokratycznego porządku społecznego. Próbujemy w niej również odpowiedzieć na pytanie, jakie są społeczne źródła podziałów politycznych we współczesnej Polsce, analizując argumenty przemawiające na rzecz odmiennych hipotez wyjaśniających zjawisko populizmu i proponując dodatkową hipotezę ,,banków gniewu". W analizie wykorzystujemy nie tylko dane z kwestionariuszowego badania EVS, lecz także informacje pozyskane z zogniskowanych wywiadów grupowych, pogłębionych wywiadów indywidualnych oraz fragmenty analizy treści wybranych mediów społecznościowych. z Wprowadzenia Analizy i prezentacja są przeprowadzone porządnie i jasno. A nade wszystko przynoszą interesujące wyniki. Spośród nich wskazać można te, które dotyczą m.in.: - widocznej sekularyzacji polskiego społeczeństwa na przestrzeni czasu, - nieustająco relatywnie słabego zainteresowania polityką, - niewielkiej roli tradycyjnych czynników społeczno-demograficznych w określaniu prawicowości-lewicowości społeczeństwa. z recenzji prof. dr. hab. Andrzeja Rycharda Docenić należy wysiłek autorów włożony w to, aby opis wychwyconych zależności statystycznych przeplatać analizą materiału jakościowego. Czasami opisy jakościowe stanowią tylko ilustracje proce-sów rekonstruowanych statystycznie w trendach, innym razem dostarczają rozumienia mechanizmów stojących za nimi, niekiedy podsuwają inne możliwości interpretacyjne. z recenzji dr. hab. Przemysława Sadury
Dariusz Jemielniak, Aleksandra K. Przegalińska
"Chcemy przedstawić zrównoważony ogląd pokazujący zarówno pozytywne, jak i negatywne strony istnienia kooperatywnych aspektów nowych technologii. Do zjawiska podchodzimy w sposób neutralny, starając się zaprezentować coś więcej niż kolejny punkt widzenia na społeczeństwo współpracy osadzony w teorii krytycznej. Chcemy ponadto sformułować potencjalne przyszłe scenariusze rozwoju cyfrowej współpracy jako zjawiska społecznego. Skupiamy się przy tym na poszczególnych społecznościach, nie na perspektywie ogólnej. Poprzez omówienie nowych zjawisk społecznych i społeczności, których istnienie warunkują technologie współpracy, zamierzamy opisać pojawiające się praktyki współdziałania. Aby lepiej zrozumieć prezentowane tu przykłady, korzystamy z koncepcji społeczeństwa współpracy: zjawiska polegającego na oddolnym i długotrwałym współdziałaniu w grupie, której członkowie i członkinie opracowali określone wzorce relacji dzięki współpracy zapośredniczonej przez technologię, a którego rola gwałtownie w ostatnich latach rośnie. Nie odrzucamy znacznego wpływu współpracy na kapitalizm, lecz wolimy podkreślić jej oddziaływanie także na inne obszary, jak kultura, intymność czy związki międzyludzkie". Z Wprowadzenia
Społeczne zakorzenienie aktorów procesu podejmowania decyzji w Radzie Unii Europejskiej
Kamil Ławniczak
Rada Unii Europejskiej to jeden z kluczowych organów decyzyjnych UE, a także złożona struktura społeczna. Autor przyjmuje perspektywę konstruktywistyczną i skupia się na aktorach uczestniczących w negocjacjach. Analizuje mechanizmy socjalizacji reprezentantów państw w organach Rady, mogące wpływać na sposób działania tych organów, przebieg procesu decyzyjnego, a w konsekwencji na treść przyjmowanych rozstrzygnięć. Praca Kamila Ławniczaka ma na celu analizę procesu decyzyjnego w Radzie UE pod kątem zachodzących tam procesów socjalizacji. Ujęcie to (...) w Polsce nie zostało jeszcze spopularyzowane. (...) Autor czerpie z publikacji międzynarodowych, przybliżając wiele zagadnień teoretycznych polskiemu czytelnikowi. Dr Kamila Pomorska Kamil Ławniczak - doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, adiunkt w Instytucie Europeistyki Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze: teorie i metody nauki o stosunkach międzynarodowych i studiów europejskich; system polityczny UE, zwłaszcza procesy decyzyjne, legitymizacja i demokracja na poziomie ponadnarodowym.
Społeczne zamykanie (się) przestrzeni
Marcjanna Nóżka
Autorka omawia w książce problematykę wykluczenia w ujęciu szerokiej interdyscyplinarnej metodologii, na podstawie bogatej literatury przedmiotu i wyników pionierskich badań własnych przeprowadzonych w polskich enklawach biedy. Na uwagę zasługują m.in. ciekawe wnioski płynące z analizy postrzegania przestrzeni przez osoby badane i wielowątkowa interpretacja ich wypowiedzi i rysunków (tzw. map mentalnych). Wykluczenie w zmiennej perspektywie wykluczający-wykluczani wzbudzać może skrajne emocje: entuzjazm wygranej, spokój z powodu odsunięcia zagrożenia, gniew w obliczu nierówności, smutek odrzucenia, lęk przed skrzywdzeniem, traumę eksterminacji. Wielość znaczeń, manifestacji, konsekwencji wykluczeń pobudza poznawczo, wyzwala reakcje: od afirmujących zjawisko wyjaśnień po ideologiczną walkę z nierównościami. Wykluczenie jako życiowe doświadczenie i społeczna pozycja to także zmienna wpływająca na sposób widzenia siebie i innych, otaczającego świata, w tym najbliższej okolicy, będącej miejscem zamieszkania i codziennych aktywności. I to właśnie wiedza osób doświadczających wykluczenia w różnych jego aspektach dotycząca zamieszkiwanej okolicy, zakodowana w formie map mentalnych, stała się przedmiotem mojego szczególnego zainteresowania. z Wprowadzenia [T]o praca oryginalna, bardzo ambitnie pomyślana, wielowątkowa i interdyscyplinarna, bo usytuowana na pograniczach kilku subdyscyplin socjologii - socjologii wykluczenia społecznego, socjologii miasta, socjologii poznania, ale także wkraczająca na tereny psychologii i jej różnych subdyscyplin, geografii społecznej i innych gałęzi humanistyki. (...) Praca daje nową, ciekawą i ważną wiedzę na temat wykluczenia, przestrzeni i sposobów jej postrzegania. Choć Autorka wielokrotnie wskazuje na inspiracje płynące od innych badaczy, niewątpliwie jej praca - jeśli chodzi zwłaszcza o mapy mentalne i ostatni rozdział - ma charakter pionierski w polskiej socjologii. z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Tarkowskiej