Publisher: Wydawnictwo Naukowe Scholar
Katarzyna M. Głab
Książka Splątane pamięci przybliża zagadnienia współczesnej historii Indonezji, podejmując trudny temat masowych mordów z 1965 roku oraz uwięzienia tysięcy osób, który wciąż wywołuje kontrowersje i silne emocje. Autorka dogłębnie analizuje działania reżimu Suharto dotyczące polityki pamięci, podkreślając, że narracja historyczna kreowana przez następców reżimu jest formą symbolicznej przemocy, która blokuje proces pojednania. Szczególną wartość książki stanowi wyjście poza elitarny dyskurs wymazujący pamięć ofiar i próba odtworzenia narracji osób wykluczonych, które ujawniają uprzywilejowaną pozycję indonezyjskich władz w zarządzaniu polityką pamięci. Publikacja nie tylko uzupełnia polską literaturę o te zagadnienia, lecz także wielodyscyplinarnie prezentuje ciekawe kierunki badań nad współczesnym dyskursem dotyczącym różnych sposobów konstruowania i postrzegania naruszeń praw człowieka oraz pamięci - zarówno tej formowanej przez reżim, jak i zachowywanej przez jego ofiary.
Małgorzata Bogunia-Borowska, Piotr Nowak
Zrozumienie zmian społecznych wywołanych przez rewolucję cyfrową możliwe jest tylko poprzez zintegrowanie spostrzeżeń formułowanych w obrębie socjologii, prawa, ekonomii, psychologii i wielu innych dziedzin współczesnej nauki. Perspektywa interdyscyplinarna pozwala rozwinąć holistyczne rozumienie dzisiejszych wyzwań i opracować rozwiązania, które są gruntownie przemyślane, kompleksowe i skuteczne. Zbiór wykładów akademickich Społeczeństwo cyfrowe wpisuje się w globalne trendy naukowe, wspierając interdyscyplinarne badania i dialog międzydziedzinowy. Książka wzmacnia zarówno akademickie, jak i praktyczne rozumienie transformacji cyfrowej, wnosząc znaczący wkład w dyskusję na temat naszej przyszłości. Prof. Michał Kosiński, Uniwersytet Stanforda Opublikowanie tej książki jest związane z utworzeniem w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego nowej, innowacyjnej specjalizacji: społeczeństwa cyfrowego. Książka zrodziła się w odpowiedzi na liczne pytania o to, jak nowe technologie - takie jak sztuczna inteligencja, systemy algorytmiczne, robotyka, automatyzacja, analiza danych, bionika, biotechnologia, nanotechnologia czy procesy cyfryzacji - a także związane z nimi narzędzia i media wpływają na codzienne życie. Technologie te nie funkcjonują już obok nas - one żyją z nami. To współistnienie wymaga analizy i naukowego wglądu. Prof. dr hab. Riccardo Campa, Uniwersytet Jagielloński
Społeczeństwo na zakręcie. Zmiany postaw i wartości Polaków w latach 1990-2018
Mirosława Marody, Joanna Konieczna-Sałamatin, Maja Sawicka, Sławomir...
Trzydziesta rocznica transformacji ustrojowej to znakomity moment, by dokonać swoistego podsumowania przemian postaw i wartości własnego społeczeństwa. Taką możliwość stworzył wieloletni udział polskiego zespołu w międzynarodowych badaniach europejskich systemów wartości (European Values Study, EVS). Powtarzane co dziewięć lat badania na reprezentatywnych próbach Polaków oferują unikatową możliwość śledzenia przemian zachodzących w ich świadomości. Stawiamy sobie w tej książce zadanie systematycznej rekonstrukcji procesu ewolucji wartości polskiego społeczeństwa. Pytamy następnie na ile jej kierunek jest zgodny z nadrzędnym celem transformacji systemowej, którym była budowa liberalno-demokratycznego porządku społecznego. Próbujemy w niej również odpowiedzieć na pytanie, jakie są społeczne źródła podziałów politycznych we współczesnej Polsce, analizując argumenty przemawiające na rzecz odmiennych hipotez wyjaśniających zjawisko populizmu i proponując dodatkową hipotezę ,,banków gniewu". W analizie wykorzystujemy nie tylko dane z kwestionariuszowego badania EVS, lecz także informacje pozyskane z zogniskowanych wywiadów grupowych, pogłębionych wywiadów indywidualnych oraz fragmenty analizy treści wybranych mediów społecznościowych. z Wprowadzenia Analizy i prezentacja są przeprowadzone porządnie i jasno. A nade wszystko przynoszą interesujące wyniki. Spośród nich wskazać można te, które dotyczą m.in.: - widocznej sekularyzacji polskiego społeczeństwa na przestrzeni czasu, - nieustająco relatywnie słabego zainteresowania polityką, - niewielkiej roli tradycyjnych czynników społeczno-demograficznych w określaniu prawicowości-lewicowości społeczeństwa. z recenzji prof. dr. hab. Andrzeja Rycharda Docenić należy wysiłek autorów włożony w to, aby opis wychwyconych zależności statystycznych przeplatać analizą materiału jakościowego. Czasami opisy jakościowe stanowią tylko ilustracje proce-sów rekonstruowanych statystycznie w trendach, innym razem dostarczają rozumienia mechanizmów stojących za nimi, niekiedy podsuwają inne możliwości interpretacyjne. z recenzji dr. hab. Przemysława Sadury
Dariusz Jemielniak, Aleksandra K. Przegalińska
"Chcemy przedstawić zrównoważony ogląd pokazujący zarówno pozytywne, jak i negatywne strony istnienia kooperatywnych aspektów nowych technologii. Do zjawiska podchodzimy w sposób neutralny, starając się zaprezentować coś więcej niż kolejny punkt widzenia na społeczeństwo współpracy osadzony w teorii krytycznej. Chcemy ponadto sformułować potencjalne przyszłe scenariusze rozwoju cyfrowej współpracy jako zjawiska społecznego. Skupiamy się przy tym na poszczególnych społecznościach, nie na perspektywie ogólnej. Poprzez omówienie nowych zjawisk społecznych i społeczności, których istnienie warunkują technologie współpracy, zamierzamy opisać pojawiające się praktyki współdziałania. Aby lepiej zrozumieć prezentowane tu przykłady, korzystamy z koncepcji społeczeństwa współpracy: zjawiska polegającego na oddolnym i długotrwałym współdziałaniu w grupie, której członkowie i członkinie opracowali określone wzorce relacji dzięki współpracy zapośredniczonej przez technologię, a którego rola gwałtownie w ostatnich latach rośnie. Nie odrzucamy znacznego wpływu współpracy na kapitalizm, lecz wolimy podkreślić jej oddziaływanie także na inne obszary, jak kultura, intymność czy związki międzyludzkie". Z Wprowadzenia
Społeczne zakorzenienie aktorów procesu podejmowania decyzji w Radzie Unii Europejskiej
Kamil Ławniczak
Rada Unii Europejskiej to jeden z kluczowych organów decyzyjnych UE, a także złożona struktura społeczna. Autor przyjmuje perspektywę konstruktywistyczną i skupia się na aktorach uczestniczących w negocjacjach. Analizuje mechanizmy socjalizacji reprezentantów państw w organach Rady, mogące wpływać na sposób działania tych organów, przebieg procesu decyzyjnego, a w konsekwencji na treść przyjmowanych rozstrzygnięć. Praca Kamila Ławniczaka ma na celu analizę procesu decyzyjnego w Radzie UE pod kątem zachodzących tam procesów socjalizacji. Ujęcie to (...) w Polsce nie zostało jeszcze spopularyzowane. (...) Autor czerpie z publikacji międzynarodowych, przybliżając wiele zagadnień teoretycznych polskiemu czytelnikowi. Dr Kamila Pomorska Kamil Ławniczak - doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, adiunkt w Instytucie Europeistyki Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Zainteresowania badawcze: teorie i metody nauki o stosunkach międzynarodowych i studiów europejskich; system polityczny UE, zwłaszcza procesy decyzyjne, legitymizacja i demokracja na poziomie ponadnarodowym.
Społeczne zamykanie (się) przestrzeni
Marcjanna Nóżka
Autorka omawia w książce problematykę wykluczenia w ujęciu szerokiej interdyscyplinarnej metodologii, na podstawie bogatej literatury przedmiotu i wyników pionierskich badań własnych przeprowadzonych w polskich enklawach biedy. Na uwagę zasługują m.in. ciekawe wnioski płynące z analizy postrzegania przestrzeni przez osoby badane i wielowątkowa interpretacja ich wypowiedzi i rysunków (tzw. map mentalnych). Wykluczenie w zmiennej perspektywie wykluczający-wykluczani wzbudzać może skrajne emocje: entuzjazm wygranej, spokój z powodu odsunięcia zagrożenia, gniew w obliczu nierówności, smutek odrzucenia, lęk przed skrzywdzeniem, traumę eksterminacji. Wielość znaczeń, manifestacji, konsekwencji wykluczeń pobudza poznawczo, wyzwala reakcje: od afirmujących zjawisko wyjaśnień po ideologiczną walkę z nierównościami. Wykluczenie jako życiowe doświadczenie i społeczna pozycja to także zmienna wpływająca na sposób widzenia siebie i innych, otaczającego świata, w tym najbliższej okolicy, będącej miejscem zamieszkania i codziennych aktywności. I to właśnie wiedza osób doświadczających wykluczenia w różnych jego aspektach dotycząca zamieszkiwanej okolicy, zakodowana w formie map mentalnych, stała się przedmiotem mojego szczególnego zainteresowania. z Wprowadzenia [T]o praca oryginalna, bardzo ambitnie pomyślana, wielowątkowa i interdyscyplinarna, bo usytuowana na pograniczach kilku subdyscyplin socjologii - socjologii wykluczenia społecznego, socjologii miasta, socjologii poznania, ale także wkraczająca na tereny psychologii i jej różnych subdyscyplin, geografii społecznej i innych gałęzi humanistyki. (...) Praca daje nową, ciekawą i ważną wiedzę na temat wykluczenia, przestrzeni i sposobów jej postrzegania. Choć Autorka wielokrotnie wskazuje na inspiracje płynące od innych badaczy, niewątpliwie jej praca - jeśli chodzi zwłaszcza o mapy mentalne i ostatni rozdział - ma charakter pionierski w polskiej socjologii. z recenzji prof. dr hab. Elżbiety Tarkowskiej
Mikołaj Lewicki
Społeczne życie hipoteki podejmuje problematykę ważną w debacie dotyczącej uwarunkowań, przebiegu oraz następstw transformacji ustrojowej w Europie Środkowej i Wschodniej (ze szczególnym uwzględnieniem Polski), w obszarze kredytów hipotecznych oraz zadłużenia gospodarstw domowych. Książka ma szansę być istotnym głosem w naukach społecznych, a także w dyskusjach pozaakademickich, podejmowanych przez kredytobiorców, media, finansistów i polityków. Jest stymulującym przykładem socjologicznej krytyki rozwiązań systemowych dominujących w państwach realizujących neoliberalne polityki publiczne w sferze mieszkalnictwa. Wartość pracy podnosi znacząco powiązanie problematyki badanej na poziomie krajowym z poziomem transnarodowym. Jej zasadniczym wyróżnikiem jest sformułowanie i prezentacja perspektywy konkurencyjnej wobec dominującej wśród ekonomistów oraz bankowców koncepcji modernizacji ekonomicznej opartej na kapitale zagranicznym oraz regułach globalnej finansjalizacji. Prof. dr hab. Krzysztof Jasiecki Książka Mikołaja Lewickiego jest ważną publikacją z co najmniej dwóch powodów. Pierwszy i najważniejszy jest taki, że w polskiej debacie naukowej dostajemy wreszcie szansę na zapoznanie się z gruntowną socjologiczną analizą zjawiska kredytu hipotecznego, uważanego - słusznie - za kluczowy czynnik strukturotwórczy współczesnych społeczeństw kapitalistycznych. Drugi zaś jest taki, że analiza ta jest wykonana w sposób kompetentny. Dr Jan Czarzasty dr Mikołaj Lewicki - socjolog, adiunkt w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego; jego główne zainteresowania to socjologia gospodarcza oraz socjologia kultury. Bada mechanizmy wartościowania na rynkach i konstruowania rynków, rozwoju społeczno-gospodarczego, opartego na tzw. poszerzonym polu kultury, kredyty hipoteczne i życie z hipoteką oraz procesy urbanizacyjne w Warszawie. Współautor monografii Przyszłość nie może się zacząć. Polski dyskurs transformacyjny w perspektywie teorii modernizacji i teorii czasu. Doktor Mikołaj Lewicki za książkę "Społeczne życie hipoteki" otrzymał w 2019 roku nagrodę im. Ludwika Krzywickiego Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN w dziedzinie socjologii. Serdecznie gratulujemy!
Społeczny wizerunek wody do picia
Ryszard Cichocki, Przemysław Wechta
Złożoność problemu wody pitnej sprawia, że jest on obecnie na świecie rozważany nie tylko przez fizyków, chemików, geografów, biologów czy klimatologów, lecz także przez ekonomistów, politologów czy - jak w tym przypadku, przez dwóch doświadczonych socjologów z UAM. Jakość wody do picia ma coraz większy wpływ na jakość życia ludzi i w szczególności na stan ich zdrowia, ale też staje się w naszej cywilizacji szczególną wartością społeczną i zajmuje coraz więcej miejsca w świadomości zbiorowej. Książka dobrze wpisuje się w mający w socjologii bogate i znakomite tradycje nurt stosowanych badań społecznych, podejmowanych z myślą o oczekiwanych, pożądanych i niezbędnych interwencjach publicznych, jakich dokonuje bądź powinna dokonywać władza - tak centralna, jak i lokalna, samorządowa. prof. dr hab. Włodzimierz Anioł, Uniwersytet Warszawski Przedstawione studium empiryczne jest szczególnie cenne ze względu na zakres prowadzonych badań podłużnych, obejmujących okres blisko dwudziestu lat. Dbałość o zachowanie w tak długim czasie porównywalności wyników zasługuje na szczególne uznanie, zwłaszcza biorąc pod uwagę zmieniające się na przestrzeni lat środowisko, w którym były prowadzone badania, jak i zróżnicowane podejścia do badanego zjawiska oraz rozwój narzędzi badawczych. dr hab. Paweł Chudziński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu