Popularnonaukowe i akademickie
SERBSKO-ALBAŃSKI KONFLIKT O KOSOWO. STUDIUM KRYMINOLOGICZNE
Magdalena Ickiewicz-Sawicka
Każdy konflikt rodzi napięcia i spory, te zaś nierzadko zmieniają się w agresję zarówno werbalną, jak i fizyczną, co nieuchronnie prowadzi do działań patologicznych, a następnie przestępczych. Takim konfliktem jest niewątpliwie serbsko-albański spor o Kosowo, który rozgrywa się na kilku poziomach i płaszczyznach. W niniejszej pracy podjęto próbę zbadania tego konfliktu na gruncie kryminologii – nauki poszukującej źródeł przestępczości (etiologia), opisującej działania przestępcze (fenomenologia) i podającej propozycje związane z zapobieganiem przestępczości (profilaktyka). W ten sposób zmierza do wykrycia sprawcy, opisuje prawdopodobieństwo zdarzeń oraz zabezpiecza pamięć. Autorka skupiła się na badaniach terenowych przeprowadzonych w trzech grupach narodowych: sebskiej, czarnogorskiej i kosowarskiej. W związku z powyższym niniejsza publikacja wypełnia lukę w polskiej literaturze przedmiotu związaną z problematyką bałkańską w kontekście nauk penalnych, a w szczególności kryminologii. Rzecz jasna, pozycja ta nie wyczerpuje całego tematu, ale stanowi jedynie punkt wyjścia do dalszych pogłębionych badań kryminologicznych w tym obszarze Europy, zwłaszcza zaś na terytorium jakże skonfliktowanego Kosowa.
Bill Schutt
Silnik, który napędza układ krwionośny. Ośrodek emocji i siedziba duszy. Grudka zespolonych komórek, których skurcze i rozkurcze utrzymują nas przy życiu. Źródło miłości i nienawiści, radości i rozpaczy. Serce. Bill Schutt snuje wszechstronną, zadziwiającą opowieść o sercu z różnych perspektyw. Przygląda się, jak filozofowie i uczeni wyobrażali sobie – często błędnie – mechanizmy pracy naszego serca. Zabiera nas w podróż w czasie: od starożytnych Egipcjan i Greków, którzy wierzyli, że w sercu mieści się dusza, aż do dzisiejszych laboratoriów, w których naukowcy korzystają z serc zwierząt, a nawet z fragmentów roślin jako punktu wyjścia do najnowocześniejszych metod leczniczych. Schutt przeplata swoją barwną opowieść niezwykłymi ciekawostkami o sercu. Odwiedzamy plaże, na których zbiera się staroraki, aby pozyskiwać z nich krew o właściwościach chroniących ludzi przed śmiertelnymi chorobami. Dowiadujemy się, że po nastaniu przymrozków serca niektórych żab na długie tygodnie zamieniają się w bryłki lodu, aby wznowić bicie dopiero z nadejściem wiosennych roztopów. Poznajemy historię kobiety, która po przeszczepie serca zagustowała w piwie i kurczaku z McDonalda. Ta napisana z werwą i znawstwem książka, splatająca fascynujące dzieje ewolucji z historią kultury, pokazuje nam serce w całkowicie nowym świetle.
Sergiusza Bułgakowa filozofia wszechjedności
Lilianna Kiejzik
Seria książkowa Filozofia Rosyjska (redaktorzy naukowi: Lilianna Kiejzik i Jacek Uglik), pomyślana przy Instytucie Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego, mieści w sobie prace badaczy polskich studiujących myśl rosyjską XIX i XX stulecia. Naukowcy, skupieni wokół internetowego serwisu www.filozofiarosyjska.uz.zgora.pl, upowszechniają omówienia klasycznych dzieł w postaci monografii, opracowań zbiorowych oraz translacji. Zasadniczy cel naszych poczynań sprowadza się do propagowania bogatych w treść idei, zrodzonych w umysłach wschodnich filozofów. Lilianna Kiejzik pracuje w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego na stanowisku profesora nadzwyczajnego. Autorka kilkudziesięciu publikacji (w tym przekładów) nt. specyfiki filozofii rosyjskiej, myśli filozoficznej i społecznej Włodzimierza Sołowjowa (monografia pt. Włodzimierz Sołowjow, Zielona Góra 1997), Sergiusza Bułgakowa, Aleksego Łosiewa i innych. Redagowała lub współredagowała także m.in. dwutomową antologię tekstów filozofów rosyjskich (Niemarksistowska filozofia rosyjska. Antologia tekstów filozoficznych XIX i pierwszej połowy XX wieku, część pierwsza, Łódź 2001; część druga 2002) oraz przewodnik po polskiej literaturze nt. filozofii rosyjskiej (Polskie badania filozofii rosyjskiej, część pierwsza, Warszawa 2009).
Serhij Żadan: konkwistador nowej Ukrainy
Agnieszka Matusiak-Bakuła, Mateusz Świetlicki
Serhij Żadan: konkwistador nowej Ukrainy to pierwsza w Polsce tak kompleksowa opowieść o twórcy, który stał się jednym z najważniejszych głosów współczesnej Europy. Pisarz, poeta, muzyk i aktywista - Żadan od ponad trzech dekad tworzy literaturę, która nie tylko opisuje rzeczywistość, lecz ją współkształtuje: zarówno w realnej przestrzeni Ukrainy, jak i w tej symbolicznej, w której dziś toczy się globalny spór o wolność i podmiotowość. Teksty zebrane w niniejszym tomie ukazują autora Internatu jako "konkwistadora" rozumianego metaforycznie: twórcę nowej mapy wyobraźni, który posługując się językiem literatury, muzyki i działań społecznych, przywraca Ukrainie jej własną narrację. Badacze z Polski i Ukrainy analizują poetykę Żadana, jego zaangażowanie obywatelskie, rolę w procesach dekolonizacji, a także zdolność łączenia lokalnego doświadczenia wojny z uniwersalnymi pytaniami o pamięć, wspólnotę i odpowiedzialność. To książka o pisarzu, który w czasach próby nie wycofał się do prywatności, lecz pozostając w Charkowie, pełniąc służbę i organizując pomoc, połączył literaturę z realnym działaniem na rzecz swojego kraju. Jego twórczość staje się tu nie tylko przedmiotem analizy, lecz również świadectwem epoki i narzędziem humanitarnego oporu. Prezentowana monografia to propozycja dla czytelników poszukujących literatury ważnej, formacyjnej i intelektualnie wymagającej. Dla wszystkich, którzy pragną zrozumieć, jak rodzi się nowa Ukraina i dlaczego głos Serhija Żadana rozbrzmiewa dziś tak mocno w europejskiej przestrzeni publicznej.
Seria w przekładzie. Polskie warianty prozy Josepha Conrada
Agnieszka Adamowicz-Pośpiech
Praca koncentruje się na zagadnieniu serii przekładowej. Na przykładzie polskich wariantów prozy Josepha Conrada przeanalizowano trzy serie przekładowe: Murzyna z załogi „Narcyza”, Tajfunu i Smugi cienia. Praca jest przeznaczona dla studentów filologii zainteresowanych przekładoznawstwem oraz najnowszymi trendami w obrębie Translation Studies. Wykorzystuje koncepcje manipulacji, patronatu, prze-pisania i refrakcji dla opisu odmiennej recepcji dzieł Conrada w kulturze polskiej na przestrzeni prawie stu lat. Praca zainteresuje także wnikliwych czytelników poszukujących odpowiedzi na pytanie dlaczego poszczególne wersje jednego i tego samego utworu niejednokrotnie bardzo się od siebie różnią.
Łukasz Ćwikła
The book presents the territorial-administrative past, the settlement landscape, and the ownership structure in the area of former Orłów County until the 16th century. On the basis of the so far unexplored manuscript sources from the Central Archives of Historical Records in Warsaw, and the records of the metropolitan chapter in Gniezno, the landscape of medieval settlement in Orłów County has been reconstructed and the estates of the most important local noble families have been discussed. In the course of the research, it was possible to identify new settlement sites and shift the metrics of some of them. The annexes include a list of all identifiable settlement points and genealogical tables. The iconographic section and the geographical index also constitute an important element of the publication. * The publication is scientific in nature. Not only is the author familiar with the latest literature on the subject but he also introduces a number of his own new findings and verifies many of the statements that have functioned in historiography to date, especially those regarding the chronology of the establishment of many settlements. From the review by Professor Zdzisław Noga The publication is scientific in nature and refers to the latest findings on the subject. It should be emphasized, however, that the author refers mainly to earlier publications, especially the 1996 one by Stanisław M. Zajączkowski. Thanks to his search in manuscript sources, he corrects, modifies, and - most importantly - supplements many of the earlier findings! From the review by Professor Jan Szymczak
Shakespeare 2014. W 450. rocznicę urodzin
Krystyna Kujawińska-Courtney, Monika Sosnowska
W książce przedstawiono wyniki interdyscyplinarnych badań nad dziełami i obecnością wielkiego dramaturga elżbietańskiego w Polsce w zmieniającym się kontekście historycznym i kulturowym. Jest ona po części efektem dyskusji naukowych prowadzonych w Międzynarodowym Centrum Badań Szekspirowskich utworzonym w Uniwersytecie Łódzkim w 2012 r. Interesująca tematyka (m.in. „mit Hamleta” w kulturze polskiej, sprawa autorstwa sztuk Szekspira i teoria spiskowa, Szekspir w Teatrze Telewizji Polskiej) oraz sposób, w jaki przedstawione zostały metamorfozy pisarza i jego twórczości w literaturze, filmie, telewizji i malarstwie, czynią z książki pasjonującą lekturę, która też pobudza refleksję nad kulturotwórczą funkcją dzieł Szekspira i coraz nowymi znaczeniami wydobywanymi z jego sztuk scenicznych. Światowe kultury uznano za uzasadnione płaszczyzny kulturowe, które nieustannie określają tożsamość, znaczenie i wartość dzieł Szekspira. Jakakolwiek praca poświęcona badaniu obecności Szekspira w kulturze światowej staje się źródłem wiedzy o wielokulturowości, demonstrując, jak powiedział to parę lat temu Terence Hawkes, nie tylko „[c]o Szekspir chciał nam powiedzieć”, lecz „[c]o my chcemy powiedzieć przez Szekspira”. Do tej kolorowej mozaiki kultur należy także polski Szekspir, ze swą odmiennością m.in. polityczną, socjologiczną oraz zdobyczami artystycznymi i filozoficznymi.
L. Newton Hayes
Smok to jedno z najbardziej zagadkowych i wielowymiarowych stworzeń w historii ludzkości. W podaniach, legendach i opowieściach te majestatyczne stworzenia przybierały różne formy i rozmiary. Jego obecność odznaczyła się w kulturze chińskiej i ogólnoświatowej a ta bogato ilustrowana książeczka stanowi przekrojowe studium kultury, sztuki, podań ustnych i chińskich wierzeń. Powstała równo sto lat temu i wciąż zaskakuje swoim bogactwem i różnorodnością, okazuje się bowiem, że jeszcze sto lat temu większość Chińczyków wierzyła w istnienie smoków, a relacje spotkaniach z nimi nie należały do rzadkości. Oddajmy jednak głos wybitnemu chińskiemu intelektualiście, który przygotował wprowadzenie do tej pozycji: Smok jest jednym z najbardziej powszechnych ornamentalnych wzorów w Chinach i można go spotkać w całym kraju. To tajemnicze stworzenie pobudza wyobraźnię i stało się inspiracją wielu gałęzi sztuki, [w ostatnich czasach zwłaszcza filmowej]. Jednakże, pomimo wielkiego znaczenia przywiązywanego do smoka, bardzo niewiele zostało napisane na jego temat, zarówno w języku chińskim, jak i angielskim. Istnieje tylko kilka ogólnych artykułów na ten temat zostało opublikowanych w czasopismach, a odniesienia do niego w książkach są bardzo krótkie. Aż do teraz w żadnym z tych dwóch języków, nie powstało niezależne studium smoka w formie książkowej. Autor posługuje się językiem chińskim jak rodowity Chińczyk. Dzięki temu posiadł on wiedzę z pierwszej ręki i znajomość języka, która pomagała mu w jego badaniach. Tematyką związaną z chińskim smokiem zajmuje się już od czternastu lat. W tym czasie odwiedził więcej niż połowę liczby wszystkich prowincji Chin. Studium to nie jest więc wynikiem jedynie kilkumiesięcznego badania, ani też nie jest produktem badań tylko w jednym mieście lub prowincji. Znajomość ludzi i języka chińskiego umożliwiła autorowi dotarcie do oryginalnych źródeł i zbadanie tematu pod każdym kątem. Być może ostatnie słowo na temat chińskiego smoka nie zostało jeszcze powiedziane, niemniej jednak można śmiało powiedzieć, że ta rozprawa jest tak kompletna, jak tylko pozwala na to nasza obecna wiedza. Ten mały tom powinien być wartościowy dla wszystkich, którzy w jakikolwiek sposób są zainteresowani Chinami, zaś relacja o smoku będzie wartościowa nie tylko dla obcokrajowców, ale także dla samych Chińczyków. Autor uczynił z tego studium swoją wieloletnią pasję i rezultat jego badań jest wspaniałym wkładem do literatury o Chinach. Byłoby dobrze, gdyby więcej osób zajęło się w ten sam sposób badaniem innych elementów chińskiego życia i dzięki temu pomogło w interpretacji całokształtu chińskiej kultury na Zachodzie. Fong Foo Sec [wybitny chiński intelektualista]