Podręczniki akademickie
Przywództwo w administracji publicznej
Katarzyna Baran, Stanisław Mazur
Tego typu przeglądowe i porządkujące pozycje są niezwykle ważne i potrzebne zarówno dla badaczy jak i szerszego grona czytelników. Funkcjonują one jako swoiste ,,drogowskazy" czy punkty orientacyjne w gąszczu szczegółowych studiów i analiz. Wyróżniającą zaletą tej konkretnej monografii jest sposób pokazania dynamiki i powiązań dwóch kluczowych kategorii, czyli przywództwa i zarządzania w kontekście kryzysu, a więc stanu, który coraz częściej będzie towarzyszył naszemu życiu indywidualnemu i zbiorowemu, czy tego chcemy, czy nie. prof. UJ dr hab. Andrzej Bukowski, Uniwersytet Jagielloński Istotnym przedsięwzięciem zrealizowanym w ramach monografii jest wykorzystanie ustaleń naukowych dotyczących przywództwa, w nowej niejako odsłonie, pod którą kryją się sytuacje nadzwyczajne i momenty kryzysowe. [...] Monografia stanowi bardzo cenny wkład do badań nad przywództwem w administracji publicznej, szczególnie w perspektywie zarządzania kryzysowego. dr hab. Sebastian Kozłowski, Uniwersytet Warszawski
Regiony w prawie i praktyce Polska - Ukraina
Krzysztof Skotnicki, Katarzyna Wlaźlak
W kontekście coraz częściej pojawiających się pytań o cele i kierunki reformy administracji regionalnej na Ukrainie można wykorzystać w tym zakresie polskie doświadczenia. Funkcjonowanie regionów samorządowo-rządowych w Polsce, mimo nieustannie dokonywanych licznych zmian prawa, opiera się już bowiem na pewnych trwałych podstawach ustrojowych, chociaż kwestionowana jest słuszność różnych konkretnych ustawowych rozwiązań, w tym dotyczących wewnętrznej struktury regionu i in. Książka jest zbiorem opracowań powstałych na bazie referatów wygłoszonych podczas samorządowo-prawnej sesji tematycznej „Regiony w prawie i praktyce”, zorganizowanej przez Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego w ramach Międzynarodowej konferencji naukowej „Europa Wschodnia w XXI wieku. Polska – Ukraina: partnerstwo regionów” (Łódź, 21–22 października 2014). Autorzy zanalizowali i ocenili reformy prawa samorządu terytorialnego i kształtowanie się pozycji ustrojowej regionów oraz praktyki ich funkcjonowania w Polsce i na Ukrainie, w kontekście doświadczeń innych państw europejskich. Została podjęta różnorodna tematyka w szeroko rozumianym aspekcie regionalnym w prawie konstytucyjnym i administracyjnym. Doniosłe prawnie, teoretycznie i praktycznie problemy, nieraz budzące kontrowersje, wymagały od Autorów nie tylko przedstawienia własnego – często krytycznego – stanowiska, ale również wskazania pożądanych kierunków zmian legislacyjnych.
Samoobsługowe państwo dobrobytu
Dawid Sześciło
Komunikat płynący z książki Dawida Sześciły znacząco wykracza poza sferę rozważań nad technicznymi aspektami systemu usług publicznych. W istocie, na przykładzie ewolucji systemów usług publicznych, Autor opisuje przeobrażenia współczesnego państwa, w szczególności zaś postępujący demontaż tej jego postaci, którą zwyczajowo określa się mianem państwa dobrobytu. (...) Sześciło nie poprzestaje na surowej krytyce neoliberalnego konceptu świadczenia usług publicznych, co niestety czyni obecnie wielu badaczy zarządzania publicznego. Nie zadowalając się krytyką nowego zarządzania publicznego, podejmuje intelektualny trud poszukiwania innych rozwiązań. Czyni to w sposób rozważny i niedogmatyczny. Z jednej bowiem strony odrzuca etatystyczną pokusę powrotu do monopolu lub quasi-monopolu publicznego (zyskującą wielu wpływowych popleczników po ostatnim kryzysie finansowo-gospodarczym), z drugiej zaś przestrzega przed dezawuowaniem wartości rynku i związanych z nim mechanizmów. Z recenzji wydawniczej dr. hab. Stanisława Mazura, prof. UEK Dawid Sześciło, ur. 1985, dr nauk prawnych, adiunkt w Zakładzie Nauki Administracji na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Współpracuje z organizacjami pozarządowymi, a także z OECD Sigma jako ekspert do spraw administracji publicznej, wykłada w Krajowej Szkole Administracji Publicznej. Jest autorem ponad stu publikacji naukowych, w tym monografii, podręczników i artykułów w polskich i zagranicznych czasopismach.
Samorząd terytorialny (zagadnienia prawne). T. 1. Ustrój samorządu terytorialnego
Bolesław M. Ćwiertniak (red.)
W niniejszym tomie znajdziecie Państwo dwadzieścia rozdziałów poświęconych różnym aspektom ustroju samorządu terytorialnego, podzielonych na trzy konwencjonalnie wyodrębnione części. W części I „Modele i zasady samorządu terytorialnego” ujęte zostały rozdziały opracowane przez: J. Sozańskiego („Ponadkrajowe modele i zasady samorządu terytorialnego – wprowadzenie do zagadnienia”), A. Wilczyńską („Interes w prawie samorządowym”), J. Jagodę („Prawna ochrona samodzielności samorządu terytorialnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego”), A. Szewca („Samorządowe przepisy porządkowe – zagadnienia wybrane ze szczególnym uwzględnieniem orzecznictwa”) oraz ponownie J. Sozańskiego („Istotniejsze słabości samorządu terytorialnego w Polsce i ich oddziaływanie na demokrację lokalną”). Najobszerniejszą częścią tomu jest jego część II „Jednostki samorządu terytorialnego i ich organy”. Czytelnik znajdzie tu rozdziały poświęcone wybranym, istotnym problemom jednostek samorządu terytorialnego i ich ustroju. K. Bandarzewski analizuje tu „Nazwy jednostek samorządu terytorialnego”, M. Gubała „Upoważnienie ustawowe do wydawania rozporządzeń dotyczących tworzenia gmin…”, B. Dolnicki „Jednostki organizacyjne gmin”. Kolejne rozdziały poświęcone są regulacji zasad tworzenia jednostek pomocniczych gmin w badanych statutach (M. Stych), zasadom i trybowi wyboru oraz odwołania organu wykonawczego gminy (K. Płonka-Bielenin). T. Moll analizuje „Upoważnienia w świetle art. 39 ustawy o samorządzie gminnym”, M. Gurdek zaś „Obowiązek złożenia przez wójta i radnego oświadczenia majątkowego na dwa miesiące przed upływem kadencji”. K. Kliś analizuje status prawny marszałka województwa („Marszałek województwa jako organ samorządu województwa?”), P. Chmielnicki zaś relatywnie nową instytucję prawną rad seniorów („Gminne rady seniorów. Zarys wątpliwości badawczych”). E. Ura prezentuje natomiast dwudziestopięcioletnią historię ewolucji straży gminnych i miejskich („Straż gminna (miejska) – co zmieniono w regulacjach prawnych na przestrzeni 25 lat (kilka uwag)”; w podobnej konwencji o SKO pisze W. Pęksa („Historia pewnej instytucji – jak przebiegał proces ewolucji zadań i funkcji samorządowych kolegiów odwoławczych w świetle ustawodawstwa regulującego ich status”). Część tę zamyka opracowanie Ł. Jurka i B. Przywory „Konwent delegatów samorządu lokalnego w województwie w świetle prezydenckiego projektu ustawy samorządowej – próba oceny”). W momencie przygotowywania niniejszego tomu do druku toczyły się prace legislacyjne związane z tzw. ustawą metropolitalną. Przypomnieć można, że dyskusje o potrzebie i kształcie takiej ustawy, regulującej ustrój, zadania i kompetencje samorządu w wielkich miastach, toczyły się od wielu lat. Powstawały wówczas również różne projekty tego rodzaju regulacji prawnych. Sejm RP w ostatnich godzinach ostatniego dnia swojego ostatniego posiedzenia w mijającej kadencji uchwalił „ustawę metropolitalną”. Stąd też nie było możliwości dokonania analizy i oceny tej nader istotnej dla ustroju samorządu terytorialnego ustawy w ramach niniejszego tomu. Część III zatytułowana została „Wybory samorządowe 2014 r.” W części tej zawarto dwa rozdziały autorstwa M. Borskiego: „Agitacja wyborcza w miejscach niedozwolonych – kilka uwag w kontekście samorządowej kampanii wyborczej” oraz „Państwowa Komisja Wyborcza po wyborach samorządowych 2014 r. – wybrane zagadnienia”, a także rozdział autorstwa M. Półtorak „Udział kobiet w wyborach samorządowych 2014 r. na przykładzie województwa śląskiego w świetle rezultatów krajowych a efektywność kwotowego dyskursu”.
Samorząd terytorialny (zagadnienia prawne). T. 2. Zadania i kompetencje samorządu terytorialnego
Bolesław M. Ćwiertniak (red.)
Tom niniejszy, zatytułowany „Zadania i kompetencje samorządu terytorialnego”, podzielony został konwencjonalnie na sześć części. Owe wyodrębnione części zdecydowałem się poprzedzić tekstem autorstwa M. Mączyńskiego, analizującym zagadnienia wpływu rozwiązań ustrojowych na zakres zadań i kompetencji przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego. Przyznam, iż zastanawiałem się, czy wspomniany tekst nie powinien się znaleźć w tomie I, poświęconym zagadnieniom ustroju samorządu terytorialnego. Uznałem jednak, że stanowi on sui generis wprowadzenie w problematykę niniejszego tomu. Część drugą, zatytułowaną „Własność i planowanie przestrzenne”, otwiera opracowanie J. Paśnika („Nabywanie prawa własności przez samorząd terytorialny – źródła patologii”). W części tej zawarto też opracowania M. Kotulskiego („Zasady w planowaniu i gospodarowaniu przestrzennym”) i Ł. Strzępka („Władztwo planistyczne gminy a tzw. granice prawa własności. Zarys problemu”). Część tę uzupełnia rozdział autorstwa J. Serwackiego „Kompetencje podatkowe organów gmin”. Część trzecia zatytułowana została „Przedsiębiorczość i usługi komunalne”. Czytelnik znajdzie w niej teksty L. Zacharko („Podstawy prawne przedsiębiorczości komunalnej. Kilka refleksji”) oraz poświęcone oświacie samorządowej opracowania G. Krawca („Prowadzenie szkół publicznych przez spółki komunalne”) oraz K. Początka („Od płatności tradycyjnych do płatności »masowych« w przedszkolach samorządowych”). Kolejna, czwarta część, nosi tytuł „Zabezpieczenie społeczne”. Zawarto w niej rozdziały autorstwa S. Niteckiego („Zadania administracji publicznej w zakresie wspierania rodzin przeżywających trudności w realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczych”), A. Barczyńskiego („Dylematy finansowania terapii zajęciowej na poziomie samorządu terytorialnego”) i A. Majznera („Koordynacja systemu zabezpieczenia społecznego w sprawach dotyczących świadczeń rodzinnych na tle orzecznictwa sądów administracyjnych”). Część piąta książki, o tytule „Ochrona przyrody i zabytków”, grupuje opracowania E. Nowackiej („Ustawa o ochronie zwierząt w Polsce (pytania i wątpliwości”), J. Rokickiego („Aspekt zielonych zamówień publicznych w działalności jednostek samorządu terytorialnego na przykładzie Gminy Dąbrowa Górnicza”), R. Płaszowskiej („Korzystanie z ustawowych form ochrony zabytków przez jednostki samorządu terytorialnego”). Kolejna część, pt. „Bezpieczeństwo w mieście (gminie)”, obejmuje dwa rozdziały autorstwa D. Fleszer: „Kompetencje rady gminy w zakresie ograniczenia spożycia napojów alkoholowych na gruncie orzecznictwa” oraz „Opłata za sprzedaż napojów alkoholowych”. P. Mączyński pisze o „Gminnych i miejskich systemach monitoringu w świetle obowiązków projektowanych w związku z regulacją monitoringu w Polsce”. Ostatnia, siódma część prezentowanej monografii zbiorowej, poświęcona jest kompetencjom związanym z nadzorem nad organami samorządu terytorialnego. Składają się na nią opracowanie J. Czerwa („Nadzór nad samorządem gminnym”), syntetycznie charakteryzujące ten nadzór oraz opracowanie bardziej szczegółowe E. Żelasko-Makowskiej („Konsekwencje prawne i faktyczne rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody (regionalnej izby obrachunkowej) związane z usunięciem z obrotu prawnego aktu normatywnego ze skutkiem ex tunc”).
Samorząd terytorialny (zagadnienia prawne). T. 3. Zatrudnienie w samorządzie terytorialnym
Bolesław M. Ćwiertniak (red.)
Prezentowana monografia podzielona została konwencjonalnie (poza częścią wprowadzającą) na pięć części grupujących poszczególne sekwencje rozdziałów. Pierwsza z nich, pt. „Modele i podstawy zatrudnienia w samorządzie terytorialnym”, obejmuje opracowania K. Chochowskiego, prezentującego ogólnie „Status prawny pracowników samorządowych”, A. Drala, omawiającego „Wymogi podmiotowe zdolności osoby fizycznej do nabycia statusu pracownika samorządowego”, M. Mędrali, analizującej „Roszczenia zwycięzcy konkursu oraz pozostałych kandydatów związane z postępowaniem konkursowym na samorządowe stanowiska urzędnicze”. Druga z nich zatytułowana została „Treść stosunku pracy pracowników samorządowych”. Składają się na nią rozdziały autorstwa K. Księżyk („Regulacja zadań publicznych samorządu terytorialnego a sposób regulacji wynagradzania pracowników samorządowych”), dwa rozdziały poświęcone problematyce czasu pracy pracowników samorządowych (B. Bury, M. Latos-Miłkowska), A. Ludera-Ruszel omawia „Telepracę jako formę zatrudnienia pracownika samorządowego”. Dwa kolejne rozdziały poświęcone zostały specyficznym statusom: sekretarza jednostki samorządu terytorialnego (S. Płażek) oraz radcy prawnego będącego pracownikiem samorządowym (M. Kaczmarczyk). Część tę kończy rozdział H. Szewczyk pt. „Prawne aspekty przeciwdziałania mobbingowi w administracji samorządowej”. Trzecia część, zatytułowana została „Zmiana i ustanie samorządowych stosunków pracy”. Otwiera ją rozdział autorstwa A. Dubowik pt. „Podstawy zatrudnienia a zmiana treści stosunków pracy urzędników samorządowych (na przykładzie urzędników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę)”. Szczegółowe formy zmiany samorządowych stosunków pracy omawiają w kolejnych rozdziałach A.M. Świątkowski („Charakter i następstwa przeniesienia pracownika samorządowego w drodze porozumienia pracodawców)” oraz K. Moras-Olaś („Zmiany w podziale terytorialnym państwa a przejście samorządowego zakładu pracy)”. Kolejne dwa rozdziały dotyczą szczególnych przypadków rozwiązania samorządowych stosunków pracy. Pierwszy z nich, mojego autorstwa, dotyczy „Obligatoryjnego rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym na stanowisku urzędniczym…” w trybie art. 6a ustawy o pracownikach samorządowych, drugi zaś, autorstwa P. Pakuły-Gawareckiej, „Rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem samorządowym na skutek negatywnej oceny okresowej”. Niepracowniczym formom zatrudnienia w samorządzie terytorialnym poświęcono kolejną część książki, zatytułowaną „Z zagadnień zatrudnienia niepracowniczego w samorządzie terytorialnym”. Czytelnik znajdzie tu rozdział autorstwa M. Gurdek („Powierzenie radnemu wykonywania pracy w rozumieniu art. 24d ustawy o samorządzie gminnym”) oraz T. Beśki, który analizuje „Zagadnienia nieodpłatnego zatrudnienia skazanychm przez samorząd terytorialny”. Ostatnia część książki, pt. „Zbiorowe prawo pracy w samorządzie terytorialnym”, zawiera rozdział autorstwa A. Kowalczyk („Regulacje prawne z zakresu zbiorowego prawa pracy dotyczące pracowników samorządowych a regulacje ogólne. Podobieństwa i różnice”) oraz dwa rozdziały autorstwa J. Żołyńskiego. Pierwszy dotyczy „Aksjologicznych i prawnych podstaw tworzenia związków zawodowych ad hoc na przykładzie samorządowego prawa pracy”, drugi zaś poświęcony jest „Stosowaniu kodeksu cywilnego w zbiorowym i samorządowym prawie pracy na przykładzie ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych”.
"Silesian Journal of Legal Studies". Vol. 10
Joanna Nowakowska-Małusecka
Kolejny numer czasopisma Silesian Journal of Legal Studies stanowi kontynuację dyskursu prawniczego prowadzonego przez Autorów z całego świata. Numer 10 periodyku będąc doskonałą platformą wymiany myśli, poglądów oraz opinii środowisk akademickich, poświęcony jest rozważaniom z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, praw człowieka, prawa pracy oraz prawa Unii Europejskiej. Wśród artykułów znalazły się w głównej mierze opracowania poświęcone szeroko pojętym zagadnieniom ochrony praw człowieka, dla których punktem wyjścia są refleksje podkreślające znaczenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz roli Trybunału Sprawiedliwości w wyznaczaniu powszechnie obowiązujących standardów ochrony praw człowieka. W dalszej części, przedmiot rozważań stanowią wybrane zagadnienia dotyczące dyskryminacji rasowej oraz etnicznej Romów w sektorze zatrudnienia, a także międzynarodowej ochrony praw dzieci, w tym udzielanej im pomocy humanitarnej, w sytuacji zagrożenia konfliktami zbrojnymi. Należy także zwrócić uwagę na artykuł dotyczący analizy ukraińskiego prawa pracy z punktu widzenia obowiązujących norm międzynarodowych. W każdym kolejnym numerze zamieszczane są także sprawozdania z konferencji naukowych, krajowych i zagranicznych, w których uczestniczyli pracownicy i doktoranci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, a także wykaz monografii autorstwa pracowników Wydziału i konferencji organizowanych przez Wydział oraz jego Fundację Facultas Iuridica, która współfinansuje wydanie periodyku. Materiały publikowane w czasopiśmie kierowane są do szerokiego grona prawników, zarówno teoretyków, jak i praktyków, a także do studentów i doktorantów.
Spory teoretyczne w prawoznawstwie
Adam Dyrda
Celem tej książki jest przedstawienie szerokiej koncepcji sporów teoretycznych w prawoznawstwie, która obejmowałaby nie tylko wyjaśnienie prawniczej natury tych sporów, lecz także ich filozoficznych podstaw. Znany amerykański teoretyk prawa Ronald Dworkin argumentował, że zjawisko sporów teoretycznych, rozumianych jako spory o ,,podstawy prawa", stanowi centralne zjawisko praktyki prawniczej. Jednak znaczenie tego typu sporów jest tradycyjnie kwestionowane przez pozytywistów prawniczych, którzy twierdzą, że duża część kontrowersji pojawiających się w sądach nie dotyczy ,,podstaw prawa", gdyż są one przez sędziów powszechnie, konwencjonalnie akceptowane. Autor niniejszej monografii udowadnia, że sytuacja wygląda inaczej, a problematyka sporów teoretycznych w pełni zasługuje na analizę naukową. Nie tylko omawia pewne współczesne teorie pozytywistyczne, które próbują rozpoznać znaczenie tego rodzaju sporów, ale też przedstawia dogłębne, filozoficzne wyjaśnienie natury owych sporów, odwołujące się do metodologii holistycznego pragmatyzmu. Adam Dyrda (ur. 1987), prawnik i filozof, adiunkt w Katedrze Teorii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor kilkudziesięciu prac z teorii prawa i filozofii kultury, w tym monografii Konwencja u podstaw prawa. Kontrowersje pozytywizmu prawniczego (2013) oraz współautor (wraz z T. Gizbert-Studnickim i A. Grabowskim) pracy Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa (2016).