Podręczniki akademickie

"Silesian Journal of Legal Studies". Vol. 10

Joanna Nowakowska-Małusecka

Kolejny numer czasopisma Silesian Journal of Legal Studies stanowi kontynuację dyskursu prawniczego prowadzonego przez Autorów z całego świata. Numer 10 periodyku będąc doskonałą platformą wymiany myśli, poglądów oraz opinii środowisk akademickich, poświęcony jest rozważaniom z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, praw człowieka, prawa pracy oraz prawa Unii Europejskiej. Wśród artykułów znalazły się w głównej mierze opracowania poświęcone szeroko pojętym zagadnieniom ochrony praw człowieka, dla których punktem wyjścia są refleksje podkreślające znaczenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz roli Trybunału Sprawiedliwości w wyznaczaniu powszechnie obowiązujących standardów ochrony praw człowieka. W dalszej części, przedmiot rozważań stanowią wybrane zagadnienia dotyczące dyskryminacji rasowej oraz etnicznej Romów w sektorze zatrudnienia, a także międzynarodowej ochrony praw dzieci, w tym udzielanej im pomocy humanitarnej, w sytuacji zagrożenia konfliktami zbrojnymi. Należy także zwrócić uwagę na artykuł dotyczący analizy ukraińskiego prawa pracy z punktu widzenia obowiązujących norm międzynarodowych. W  każdym kolejnym numerze zamieszczane są także sprawozdania z konferencji naukowych, krajowych i zagranicznych, w których uczestniczyli pracownicy i doktoranci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, a także wykaz monografii autorstwa pracowników Wydziału i konferencji organizowanych przez Wydział oraz jego Fundację Facultas Iuridica, która współfinansuje wydanie periodyku. Materiały publikowane w czasopiśmie kierowane są do szerokiego grona prawników, zarówno teoretyków, jak i praktyków, a także do studentów i doktorantów.

Spory teoretyczne w prawoznawstwie

Adam Dyrda

Celem tej książki jest przedstawienie szerokiej koncepcji sporów teoretycznych w prawoznawstwie, która obejmowałaby nie tylko wyjaśnienie prawniczej natury tych sporów, lecz także ich filozoficznych podstaw. Znany amerykański teoretyk prawa Ronald Dworkin argumentował, że zjawisko sporów teoretycznych, rozumianych jako spory o ,,podstawy prawa", stanowi centralne zjawisko praktyki prawniczej. Jednak znaczenie tego typu sporów jest tradycyjnie kwestionowane przez pozytywistów prawniczych, którzy twierdzą, że duża część kontrowersji pojawiających się w sądach nie dotyczy ,,podstaw prawa", gdyż są one przez sędziów powszechnie, konwencjonalnie akceptowane. Autor niniejszej monografii udowadnia, że sytuacja wygląda inaczej, a problematyka sporów teoretycznych w pełni zasługuje na analizę naukową. Nie tylko omawia pewne współczesne teorie pozytywistyczne, które próbują rozpoznać znaczenie tego rodzaju sporów, ale też przedstawia dogłębne, filozoficzne wyjaśnienie natury owych sporów, odwołujące się do metodologii holistycznego pragmatyzmu. Adam Dyrda (ur. 1987), prawnik i filozof, adiunkt w Katedrze Teorii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor kilkudziesięciu prac z teorii prawa i filozofii kultury, w tym monografii Konwencja u podstaw prawa. Kontrowersje pozytywizmu prawniczego (2013) oraz współautor (wraz z T. Gizbert-Studnickim i A. Grabowskim) pracy Metodologiczne dychotomie. Krytyka pozytywistycznych teorii prawa (2016).

Sprawca niepoczytalny w procesie karnym

Damian Krakowiak

Monografia stanowi kompleksowe ujęcie zagadnień związanych z niepoczytalnością sprawcy. Przedstawiono w niej kwestie zarówno karnomaterialne, jak i procesowe. Przyjęto, że niepoczytalność jest okolicznością dekompletującą stronę podmiotową czynu, a niekiedy winę. Główny nurt rozważań karnoprocesowych dotyczył charakteru wniosku prokuratora o umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających oraz samego postępowania nim zainicjowanego. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu niezdolności sprawcy do udziału w postępowaniu karnym lub do prowadzenia samodzielnej, rozsądnej obrony. Rozważania z zakresu standardu opiniowania sądowo-psychiatrycznego zostały zilustrowane przypadkami z praktyki sądowej. Część pracy [...] poświęcona prezentacji dziesięciu przypadków jest zdecydowanie unikatowa i bardzo wartościowa poznawczo. Praca może zainteresować osoby zajmujące się naukowo problematyką udziału niepoczytalnego sprawcy czynu zabronionego w procesie karnym, przy czym krąg tych osób nie jest ograniczony wyłącznie do prawników, obejmować może również lekarzy psychiatrów i psychologów klinicznych. Z recenzji prof. dr hab. Hanny Paluszkiewicz

Status prawnomiędzynarodowy Polski (1918-2018)

Lech Antonowicz

Monografia to syntetyczne przedstawienie statusu prawnomiędzynarodowego Polski w latach 1918–2018. Jest to praca z dziedziny prawa międzynarodowego, a nie historii dyplomatycznej Polski. Jej główną treścią jest próba uzasadnienia, że współczesne państwo polskie, mimo burzliwej historii oraz wielu zmian terytorialnych, ludnościowych, ustrojowych i innych, istnieje i funkcjonuje nieprzerwanie od 1918 roku jako ten sam podmiot prawa międzynarodowego. Status prawnomiędzynarodowy Polski analizowany jest w publikacji w warunkach radykalnych, wręcz dramatycznych zmian przestrzeni geopolitycznej, w której Polska funkcjonowała.

Stosunki państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczypospolitej Polskiej

Jakub Stępień

Stosunki pomiędzy państwem i Kościołem katolickim pozostają stałym elementem debaty publicznej w III Rzeczypospolitej Polskiej. Zagadnienie "właściwego kształtu" tych stosunków omawiane jest nie tylko w ramach dyskursu naukowego, lecz także w przestrzeni politycznej, medialnej oraz w prywatnych, nierzadko burzliwych rozmowach. Niniejsza publikacja stanowi próbę zabrania głosu w tej dyskusji poprzez kompleksowe przeanalizowanie współczesnego kształtu relacji wzajemnych państwa i Kościoła katolickiego w konstytucyjnym porządku III Rzeczypospolitej Polskiej. Badania przeprowadzono w oparciu o wykładnię przepisów prawa międzynarodowego, państwowego i kościelnego, a następnie zestawiono je z praktyką działania jednostek - członków wspólnoty państwowej i kościelnej, Kościoła katolickiego jako związku wyznaniowego oraz przedstawicieli władz kościelnych i państwowych. Przyjęta metoda pozwoliła na wyodrębnienie rodzajów i obszarów ewentualnych naruszeń, a także wskazanie możliwości zmian współczesnej regulacji w celu zagwarantowania przestrzegania konstytucyjnych standardów omawianych relacji.

STUDIA ADMINISTRACYJNE I CYWILNE

Dorota Fleszer, Anna Rogacka-Łukasik (red.)

Studia nad prawem - rozważania młodych naukowców. Tom I

Magdalena Gurdek (red.)

Grupa prawie 30 słuchaczy, prowadzących badania w różnych gałęziach prawa, poddała analizie szeroki zakres zagadnień – stąd uniwersalny tytuł, jakim została opatrzona całość. Znalazły się tutaj bowiem rozważania zarówno z prawa cywilnego, karnego, administracyjnego, finansowego, konstytucyjnego, jak i z historii prawa. Dlatego też książka ta jest skierowana do szerokiego grona odbiorców.

Studia nad prawem. Rozważania młodych naukowców.Tom II

red. Magdalena Gurdek

Niniejsza monografia stanowi już drugi zbiór opracowań naukowych przygotowanych przez młodych badaczy, pracujących nad swoimi doktoratami w ramach eksternistycznego trybu przygotowania rozprawy doktorskiej, prowadzonego przez Akademię Humanitas.