Ogólne

Siła woli. Autonomia, samoregulacja i kontrola działania

Romana Kadzikowska-Wrzosek

W książce autorka zajmuje się zagadnieniami siły woli, samoregulacji i kontroli działania, które stanowią obecnie jedne z najważniejszych tematów współczesnej psychologii. Dokonywane w tej dziedzinie ustalenia nie tylko mają doniosłe znaczenie teoretyczne, ale także niosą ze sobą istotne implikacje praktyczne. Podejmowana przez autorkę problematyka obejmuje poszukiwanie odpowiedzi na pytanie o czynniki odpowiedzialne za skuteczność w dążeniu do celu, radzenie sobie z własnymi słabościami czy na poziomie bardziej ogólnym określenie psychologicznego mechanizmu, który pozwala człowiekowi aktywnie wpływać zarówno na kształt osobowości, jak i bieg własnego życia. Problematyka motywacji, mimo (a może skutkiem) dużej różnorodności proponowanych teorii i ogromnego dorobku empirycznego, jest w psychologii dziedziną zaniedbaną.  Brak jest udanych syntez, brak rewolucyjnych pomysłów. W takiej sytuacji cenna jest każda próba uporządkowania materiału, pokazania nowych znaczeń i nowych możliwości. Co zatem powiedzieć o próbie tak udanej,  jak proponowana przez  Romanę Kadzikowską-Wrzosek? Pewnie tylko to, że jest bezcenna. Z recenzji wydawniczej prof. Wiesława Łukaszewskiego Książka przedstawia zagadnienia związane z uwarunkowaniami efektywności ludzkich działań. Autorka koncentruje się na osobowościowych i (w mniejszym stopniu) sytuacyjnych determinantach wytrwałości i skuteczności funkcjonowania. Romana Kadzikowska-Wrzosek doskonale zna literaturę przedmiotu, umiejętnie i w sposób syntetyczny przedstawia aktualny stan badań, nie unikając jednak sięgania po prace starsze, dziś już klasyczne. Na szczególną uwagę zasługują rozdziały trzeci i czwarty, które stanowią bardzo dobrze zaprojektowane i przedstawione przeglądy omawianych w nich zagadnień. Z recenzji prof. Dariusza Dolińskiego ROMANA KADZIKOWSKA-WRZOSEK jest adiunktem w Zakładzie Psychologii Ogólnej Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Wydziału Zamiejscowego w Sopocie. Jej zainteresowania naukowe obejmują psychologię osobowości oraz psychologię emocji i motywacji. Autorka prowadzi badania dotyczące istotnych według podejścia społeczno-poznawczego funkcji osobowości: planowania działań oraz kierowania ich przebiegiem. Napisała wiele artykułów naukowych, a także prac popularyzujących wiedzę psychologiczną, poświęconych takim zagadnieniom, jak proces samoregulacji, kontrola działania, wytrwałość, skuteczność działania oraz dobrostan psychofizyczny.

SŁOWNIK SAMO-ŚWIATO-WYRAŻEŃ - czy te pojęcia coś dziś opisują?

Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek

Autorzy: Kamila Biały, Piotr F.Piasek, Paweł Pieniążek Stworzony na podstawie projektu badawczego: Kształtowanie się podmiotowości biografii jednostek w obliczu przemian neonowoczesnego społeczeństwa. Wydany w koedycji Oficyny Związek Otwarty i Wydawnictwa Uniwersytetu Łódzkiego. Napisany z perspektywy filozoficznej i socjologicznej, odwołujący się do teorii pola i metodologii terapii Gestalt: Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego. "W centrum uwagi jest, można powiedzieć klasycznie, podmiot i świat, jednostka i społeczeństwo, tę relację tu też opisujemy, dostrzegając konieczność uwzględnienia znaczenia szerokiego kontekstu społeczno-kulturowego w rozumieniu symptomów indywidualnej biografii, w tym krytyki psychoterapii i kultury terapeutycznej, a jednocześnie otwieramy się na fenomenologiczny detal, który dezorientuje nierzadko krytyczny ogląd społeczny, nie porzucając go nigdy do końca. Z drugiej strony, w centrum uwagi jest coś bardziej aktualnego, wykraczającego poza sprawczość indywidualną czy znaczenie sił instytucjonalnych, coś co ma wektor mniej aktywny a bardziej pasywny, wiąże się z odbieraniem, rezonowaniem na innych i świat. Tym samym oznacza to przywrócenie ciału, cielesności roli w każdym naszym działaniu, myśleniu, czuciu czy postrzeganiu. Wyposażeni w takie epistemologiczne nastawienie, a także socjologiczną i filozoficzną wiedzę, jako badacze słuchamy indywidualnych biografii, dyskusji grupowych i teraźniejszych doświadczeń naszych narratorów, czyli tym samym uczestniczymy w ich stawianiu sobie pytań o to, kim byli i kim się stają w ciągu własnego życia, jaki świat chcą budować, i jaką rolę w tym pełnią inni. Klasyczna metodologia wywiadu narracyjnego i zogniskowanego wywiadu grupowego w połączeniu z metodologią terapii Gestalt jest propozycją tzw. enactive research czyli łączenia nauki i praktyki, tworzenia interwencji z obszaru aktywizmu społecznego". Zapraszamy do lektury i do dyskusji - spotkanie autorskie odbędzie się 18 kwietnia 2024 w czwartek o 17:30-19:30. Poprowadzi je Katarzyna Drzewiecka (online). O AUTORACH: KAMILA BIAŁY, psychoterapeutka Gestalt, socjolożka (Katedra Socjologii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego), jej obszar zainteresowań to inspirowane współczesną fenomenologią epistemologiczne, metodologiczne i etyczne problemy socjologicznego oglądu. PIOTR F. PIASEK, socjolog i filozof, jego zainteresowania naukowe obejmują problemy ontologiczne i epistemologiczne nauk społecznych (fenomenologia, teorie systemów). Obecnie przebywa na stypendium wyjazdowym rządu chińskiego w Central China Normal University, Wuhan. PAWEŁ PIENIĄŻEK, filozof (Katedra Filozofii Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego), zajmuje się filozofią współczesną i późnonowożytną (francuską i niemiecką) w szeroko rozumianej perspektywie egzystencjalnej oraz filozoficzno-kulturowych aspektów nowoczesności.

Socjologia dla bystrzaków

Jay Gabler

Rozpoznawaj podstawowe sposoby funkcjonowania społeczności Korzystaj z socjologicznych metod badawczych Identyfikuj społeczny charakter przestępczości i dewiacji Zrozum interakcje pojedynczych ludzi i grup społecznych Socjologia jest nauką o interakcjach społecznych. Bez względu na to, czy właśnie rozpoczynasz zajęcia z socjologii, czy też chcesz wykorzystywać wiedzę socjologiczną w życiu osobistym bądź zawodowym, Socjologia dla bystrzaków pomoże Ci zrozumieć, jak analizować naukowo organizacje społeczne i strukturę kulturową. W książce: historia badań socjologicznych, ruchy społeczne i socjologia polityczna, znaczenia i cele funkcjonowania think tanków oraz instytutów badawczych, wskazówki, jak myśleć o świecie w sposób obiektywny, koncepcje myślicieli: Karola Marksa, Émile’a Durkheima i Maksa Webera, role, jakie odgrywają w społeczeństwie rasa, płeć biologiczna i religia. Dr Jay Gabler jest autorem książek, redaktorem i wykładowcą w koledżu. Uzyskał doktorat na Harvardzie. Obecnie uczy w Rasmussen College w stanie Minnesota.

Solo: żyj szczęśliwie własnym życiem

Dorota Sawicka

"Solo: Żyj szczęśliwie własnym życiem" to książka skierowana do osób, które pragną znaleźć szczęście i spełnienie niezależnie od statusu związku. Podejmuje temat życia w pojedynkę jako świadomego wyboru, a nie tylko jako etapu przejściowego. Książka zachęca do odkrywania swojej tożsamości, rozwijania pasji i kształtowania życia według własnych wartości, pokazuje, jak można budować satysfakcjonujące życie jako singiel, podkreślając znaczenie samoakceptacji i samodzielności. To lektura dla tych, którzy chcą nauczyć się czerpać radość z życia na własnych warunkach i zobaczyć, że szczęście nie zawsze wymaga bycia w związku.

Spacer po emocjach. Przewodnik w drodze do spokoju i pewności siebie

Dominika Pawlik-Pyda

Krok za krokiem ku wewnętrznej harmonii Współczesny świat stawia przed nami ogrom wyzwań. Tempo życia nieustannie przyspiesza, rosną wymagania, którym musimy sprostać zarówno w pracy, jak i życiu prywatnym. I choć na co dzień zwykle staramy się nie zawieść, dać radę i dostarczyć to, czego się od nas oczekuje, pod wpływem nadmiernego stresu wiele osób dochodzi do momentu, w którym mówi sobie: Stop! Potrzebuję zwolnić. Złapać kontakt ze sobą. Zrozumieć, co czuję. Znasz to? Spacer po emocjach to zaproszenie do niespiesznej, refleksyjnej podróży przez świat emocji. Autorka krok po kroku prowadzi czytelnika przez proces ich rozpoznawania, rozumienia i akceptowania, pokazując przy tym, jak budować bardziej świadomą i wspierającą relację zarówno ze sobą, jak i z innymi ludźmi. Książka łączy rzetelną wiedzę psychologiczną z praktyką. Zawiera konkretne ćwiczenia do samodzielnej pracy, pytania skłaniające do refleksji, a także rozmowy z psycholożkami, które pogłębiają temat i przedstawiają różne perspektywy pracy z emocjami. To propozycja dla osób, które chcą odzyskać równowagę psychiczną, lepiej rozumieć własne stany emocjonalne i budować pewność siebie opartą na uważności. To przewodnik w drodze do wewnętrznego spokoju i lepszego rozumienia siebie.

Spokój

Fearne Cotton

Pragniesz przestać się denerwować z powodu każdego drobiazgu? Szukasz sposobu, by pogodzić swoje zawodowe i rodzinne obowiązki, nie tracąc przy tym gruntu pod nogami? Chcesz nauczyć się radzić sobie z negatywnymi myślami i spokojnie reagować na drobne potknięcia i niepowodzenia? Szalone tempo współczesnego świata, z jego codziennym stresem, wszechobecną presją i negatywnymi wiadomościami atakującymi nas ze wszystkich stron, sprawia, że osiągnięcie spokoju wydaje się prawie niemożliwe. A przecież właśnie w takich okolicznościach najbardziej potrzebujemy chwili wyciszenia, relaksu i wewnętrznej harmonii. Chwili, która pozwoli nam z dystansem i miłością spojrzeć na siebie samych i świat wokół nas. Bestsellerowa brytyjska autorka Fearne Cotton dzieli się w swojej książce prostymi pomysłami i praktycznymi ćwiczeniami, które zmieniły jej własne życie i nauczyły ją odczuwać spokój nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach. Rozmawia z ludźmi z różnych środowisk, szukając wskazówek pomagających znaleźć równowagę w każdym aspekcie życia od fizycznego samopoczucia po wystrój wnętrz. A przede wszystkim przypomina, że oaza spokoju istnieje w każdym z nas, musimy tylko odnaleźć do niej drogę.

Społeczne i emocjonalne funkcjonowanie w przestrzeni życiowej osób w okresie starości

Henryk Cudak

"W treściach opracowania monograficznego uwagę koncentruję na przestrzeni życiowej osób w podeszłym wieku w społecznym i emocjonalnym środowisku rodzinnym prokreacji własnych, dorosłych dzieci. [...] Przedstawione w opracowaniu monograficznym treści stanowić mogą pewne źródło do dyskusji i potrzeby reform polityki społecznej wzrastającej zbiorowości seniorów. Zwiększeniu obszaru przestrzeni życiowej i jakości społeczno-emocjonalnej funkcjonowania osób w podeszłym wieku mogą służyć rzeczywiste, a nie pozorne, działania polityki rządowej oraz podmiotów regionalnych i lokalnych, działających dla seniorów, wypełniając zadania optymalizujące pomyślność starzejącego się społeczeństwa." (Fragment wstępu)

Sposób bycia

Carl R. Rogers

Wizja człowieka przyszłości w duchu podejścia nastawionego na osobę. Sposób bycia jest najbardziej osobistą i filozoficzną książką Rogersa. Składają się na nią teksty odzwierciedlające jego rozwój zawodowy i osobisty od pierwszych lat pracy z młodzieżą, poprzez tworzenie systemu psychoterapii niedyrektywnej, aż po koncepcję grup spotkaniowych. Rogers nie ukrywa prywatnych opinii o psychologii akademickiej, którą traktuje jak skostniałą strukturę, otwarcie pisze o kontrowersjach, jakie wzbudzał on sam i jego koncepcje w środowisku psychologów i psychiatrów, ale także spogląda w przyszłość kreśli wizję człowieka przyszłości w duchu podejścia nastawionego na osobę.

Spray na potwory. Jak unikać pułapek myślowych

Woo-kyoung Ahn

Wśród licznych książek o błędach myślenia ta jest nad wyraz godna uwagi. Ahn nie tylko ogranicza się do ośmiu głównych problemów myślenia, co pozwala obszernie przedstawić każdy z nich za pomocą wciągającej, konwersacyjnej prozy, ale również proponuje kluczowe, wsparte naukowo sposoby ograniczenia ich niechcianego wpływu. W efekcie możemy w nie wymierzyć imponujący podwójny cios. Robert Cialdini, autor bestsellera New York Timesa Wywieranie wpływu na ludzi Z jakiego powodu czasem nawet świetny lekarz upiera się przy błędnej diagnozie? Czemu mamy więcej zaufania do jednej negatywnej opinii niż dziesięciu pozytywnych? Dlaczego mamy naturalną skłonność do wiary w działanie sprayu na potwory?... Lubimy myśleć, że umiemy wyciągać logiczne wnioski, widzimy rzeczy takimi, jakie są, a podejmowane przez nas decyzje są dziełem rozsądku. W rzeczywistości każdy z nas ulega błędom poznawczym, które są efektem tego, jak zaprogramowane są nasze mózgi co nie znaczy, że nie możemy ich w porę wychwycić. Poznaj osiem najczęstszych pułapek myślowych, w które wszyscy wpadamy, zrozum zjawiska psychologiczne, jakie się za nimi kryją, i naucz się je omijać.

Stacjonarna psychoterapia grupowa

Irvin D. Yalom

W książce Stacjonarna psychoterapia grupowa Irvin Yalom proponuje nowe podejście do terapii grupowej, zaadaptowane do wymogów współczesnego oddziału psychiatrycznego i przytacza poparte badaniami naukowymi argumenty przemawiające za jego skutecznością. Autor szczegółowo omawia strukturę sesji terapeutycznej oraz rodzaj wsparcia, jakiego należy udzielać pacjentom. W swoim podejściu kładzie szczególny nacisk na środowisko tu-i-teraz, omawiając jego zalety w porównaniu z innymi technikami terapeutycznymi. Jako doświadczony klinicysta, Yalom nie ogranicza się do przekazywania suchej teorii, lecz z właściwą sobie wrażliwością ilustruje ją barwnymi przykładami klinicznymi, ułatwiającymi konceptualizację omawianych technik. Po omówieniu specyfiki prowadzenia terapii w warunkach szpitalnych oraz jej głównych założeń, przedstawia dwa jej modele, przeznaczone dla lepiej oraz gorzej funkcjonujących pacjentów. Lektura obowiązkowa dla wszystkich zajmujących się zawodowo psychoterapią grupową w środowisku szpitalnym. Irvin D. Yalom Wizjoner i autor międzynarodowych bestsellerów, jeden z czołowych współczesnych psychoterapeutów. Jest autorem bestsellerów New York Timesa Kat miłości, Mama i sens życia, Kiedy Nietzsche szlochał, Kuracja Schopenhauera. Niedawno opublikował Sprawę śmierci i życia, pamiętnik napisany wspólnie ze zmarłą żoną, Marylin Yalom. Jego podręczniki Psychoterapia grupowa. Teoria i praktyka oraz Psychoterapia egzystencjalna są standardowo wykorzystywane w szkoleniu psychoterapeutów na całym świecie. Doktor Yalom mieszka i tworzy w Północnej Kalifornii.

Stoicyzm. Jak zyskać zdrowy dystans, wpływ na własne życie i wewnętrzny spokój. Zeszyt ćwiczeń

Magdalena Król-Duclaye, Dagna Wysocka

Są sprawy, na które masz wpływ Są i takie, które znajdują się poza Twoją kontrolą Naucz się odróżniać jedne od drugich i odzyskaj wewnętrzny spokój Każdy z nas od czasu do czasu usiłuje brać odpowiedzialność za sytuacje lub zdarzenia, które pozostają poza naszą kontrolą. Koncentrujemy się na nich, poświęcamy im czas i energię życiową. Przy okazji tracimy z oczu to, co od nas zależy, co jest dla nas ważne i czym faktycznie powinniśmy się zająć. Też tak masz? Chcesz to zmienić? Sięgnij zatem po tę książkę, której treść opiera się na zasadach filozofii stoickiej i na najnowszych odkryciach z dziedziny psychologii i terapii poznawczo-behawioralnej, w tym terapii akceptacji i zaangażowania, a także terapii skoncentrowanej na współczuciu. Praca z Zeszytem ćwiczeń stoickich pozwoli Ci sprawnie odróżniać to, co znajduje się pod Twoją kontrolą, od tego, co jej nie podlega. Dzięki temu osiągniesz wewnętrzny spokój, zyskasz poczucie sprawczości i będziesz prowadzić takie życie, na jakim Ci zależy. Autorki współtworzą projekt Forma Minimalna ― przestrzeń, za której pośrednictwem przekładają wiedzę stoicką i psychologiczną na konkretne działania (formaminimalna.com).

Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać?

Jolanta Karbowniczek, Aneta Pierścińska-Maruszewska

Współczesne przemiany społeczne, kulturowe i organizacyjne sprawiają, że problematyka stresu oraz wypalenia zawodowego w przestrzeni człowieka staje się jednym z najważniejszych obszarów badań w naukach społecznych, pedagogicznych, psychologicznych i medycznych. Dynamicznie zmieniające się środowisko pracy, rosnące wymagania instytucjonalne, intensyfikacja obowiązków zawodowych oraz wzrastająca odpowiedzialność społeczna powodują, że coraz więcej osób doświadcza przewlekłego obciążenia psychofizycznego. Szczególnie wyraźnie zjawiska te uwidaczniają się w zawodach pomocowych i edukacyjnych, których istotą jest nieustanna praca z drugim człowiekiem, zaangażowanie emocjonalne oraz odpowiedzialność za rozwój i dobrostan innych osób. Monografia pt. Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać? stanowi wielowymiarowe opracowanie naukowe poświęcone analizie uwarunkowań, mechanizmów oraz konsekwencji stresu i wypalenia zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska edukacyjnego. Publikacja podejmuje aktualną i społecznie istotną problematykę, integrując perspektywy psychologiczne, pedagogiczne, medyczne oraz społeczne. Poszczególne rozdziały tworzą spójną całość ukazując zarówno źródła badanych zjawisk, jak i możliwości ich profilaktyki i skutecznego przeciwdziałania. Pierwszy rozdział otwiera artykuł Aleksandry Hilus pt. "Stres oraz wypalenie zawodowe w aspekcie medycznym. Jak skutecznie pomagać?". Autorka przedstawia kompleksową analizę stresu i wypalenia zawodowego z perspektywy medycznej, omawiając biologiczne mechanizmy reakcji stresowej, somatyczne konsekwencje przewlekłego napięcia oraz zależności pomiędzy stresem zawodowym a rozwojem syndromu wypalenia. Szczególną wartością opracowania jest połączenie klasycznych teorii stresu z praktycznymi rekomendacjami dotyczącymi profilaktyki i wsparcia nauczycieli. Artykuł wnosi do dyskursu naukowego istotne spojrzenie na zdrowotne konsekwencje funkcjonowania w warunkach długotrwałego obciążenia zawodowego. Drugi artykuł, autorstwa Ewy Smołki, zatytułowany "W cieniu tablicy - stres w pracy nauczyciela i możliwości przeciwdziałania", podejmuje problem stresu nauczycielskiego w szerokim kontekście psychospołecznym i organizacyjnym. Autorka analizuje współczesne źródła stresu wynikające z przemian społecznych, niskiego prestiżu zawodu nauczyciela, relacji z rodzicami oraz rosnących wymagań instytucjonalnych. Szczególnie istotne jest ukazanie stresu jako zjawiska wielowymiarowego, wymagającego zarówno interwencji systemowych, jak i indywidualnych strategii wzmacniania odporności psychicznej. Opracowanie wzbogaca literaturę przedmiotu o aktualne ujęcie problemu osadzone w realiach współczesnej edukacji. Rozdział drugi poświęcony został problematyce wypalenia zawodowego nauczycieli. Artykuł Katarzyny Opoki "Determinanty wypalenia zawodowego nauczycielek edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej - raport z badań" prezentuje wyniki badań empirycznych dotyczących uwarunkowań wypalenia zawodowego. Autorka analizuje znaczenie wieku, stażu pracy, typu placówki, poziomu wykształcenia oraz awansu zawodowego w kształtowaniu ryzyka wypalenia. Wartość naukowa opracowania wynika z połączenia metod ilościowych i jakościowych, co pozwala na pogłębione rozpoznanie specyfiki badanego zjawiska. Wyniki badań dostarczają istotnych przesłanek do projektowania działań profilaktycznych dostosowanych do różnych etapów kariery zawodowej nauczycieli. Kolejny tekst autorstwa Jolanty Karbowniczek pt. "Nauczyciel uprawiający dezintegrację w pracy dydaktyczno-wychowawczej z dziećmi w klasach I-III" podejmuje problem funkcjonowania nauczyciela w perspektywie pedagogicznej i aksjologicznej. Autorka analizuje znaczenie procesów dezintegracyjnych w pracy dydaktyczno-wychowawczej, wskazując na ich konsekwencje dla jakości edukacji oraz rozwoju dziecka. Artykuł rozszerza tradycyjne rozumienie wypalenia zawodowego o wymiar związany z jakością relacji edukacyjnych i realizacją zadań wychowawczych. Trzeci rozdział koncentruje się na psychologicznych konsekwencjach stresu oraz mechanizmach radzenia sobie. Artykuł Moniki Baryły-Matejczuk i Karoliny Domańskiej "Skuteczne zarządzanie wysoką wrażliwością jako czynnik chroniący przed wypaleniem zawodowym nauczycieli" przedstawia nowatorskie ujęcie wysokiej wrażliwości sensorycznej jako czynnika zarówno ryzyka, jak i potencjalnego zasobu osobistego. Autorki wykazują, że odpowiednie zarządzanie wysoką wrażliwością może pełnić funkcję ochronną wobec wypalenia zawodowego, sprzyjając rozwojowi kompetencji emocjonalnych, empatii i zaangażowania zawodowego. Opracowanie wnosi do literatury naukowej współczesne ujęcie psychologii różnic indywidualnych i psychologii pozytywnej. Ostatni artykuł autorstwa Michała Grzywacza i Jacka Łukasiewicza "Poziom lęku i strategie radzenia sobie ze stresem a postawy uczniów klas maturalnych wobec sięgania po substancje psychoaktywne" rozszerza perspektywę analiz o środowisko uczniowskie. Autorzy podejmują problem zależności pomiędzy poziomem lęku, sposobami radzenia sobie ze stresem oraz ryzykiem zachowań problemowych związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. Badania dostarczają cennych danych dotyczących psychospołecznych mechanizmów funkcjonowania młodzieży w sytuacjach obciążenia psychicznego, wskazując jednocześnie kierunki działań profilaktycznych i edukacyjnych. Przedstawione opracowania tworzą komplementarny obraz zjawisk stresu i wypalenia zawodowego, ukazując ich biologiczne, psychologiczne, pedagogiczne oraz społeczne determinanty. Szczególnym walorem monografii jest połączenie analiz teoretycznych z wynikami badań empirycznych oraz praktycznymi rekomendacjami dotyczącymi profilaktyki i interwencji. Monografia nie ogranicza się jedynie do diagnozy problemu, lecz wskazuje również konkretne strategie wspierania dobrostanu psychicznego nauczycieli i uczniów. Znaczenie niniejszej monografii dla rozwoju nauki polega przede wszystkim na interdyscyplinarnym ujęciu badanej problematyki oraz integracji aktualnej wiedzy teoretycznej z doświadczeniami praktyki edukacyjnej. Opracowanie stanowi cenne źródło wiedzy dla badaczy, pedagogów, psychologów, studentów oraz osób odpowiedzialnych za kształtowanie polityki edukacyjnej i zdrowotnej. Wyniki przedstawionych analiz mogą przyczynić się do dalszego rozwoju badań nad stresem zawodowym, wypaleniem oraz mechanizmami odporności psychicznej, a także do tworzenia skuteczniejszych programów profilaktycznych i pomocowych. Monografia stanowi ważny głos w dyskusji nad kondycją współczesnego środowiska edukacyjnego, wskazując, że troska o dobrostan psychiczny nauczycieli i uczniów jest nie tylko warunkiem efektywnego procesu kształcenia, ale również jednym z kluczowych wyzwań współczesnego społeczeństwa. Publikacja skierowana jest przede wszystkim do przedstawicieli środowiska naukowego zajmujących się problematyką pedagogiki, psychologii, nauk o zdrowiu oraz nauk społecznych. Stanowi wartościowe źródło wiedzy dla badaczy podejmujących zagadnienia związane ze stresem, wypaleniem zawodowym, odpornością psychiczną oraz dobrostanem jednostki w środowisku pracy. Opracowanie adresowane jest również do praktyków - nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych, pedagogów, psychologów szkolnych, terapeutów, pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych, kadry zarządzającej placówkami oświatowymi oraz specjalistów odpowiedzialnych za wspieranie zdrowia psychicznego i rozwoju zawodowego pracowników sektora edukacji. Zaprezentowane analizy teoretyczne, wyniki badań empirycznych oraz rekomendacje praktyczne mogą stanowić inspirację do projektowania działań profilaktycznych i interwencyjnych służących przeciwdziałaniu skutkom przewlekłego stresu i wypalenia zawodowego. Monografia może być również cenną pomocą dydaktyczną dla studentów kierunków pedagogicznych, psychologicznych, społecznych i medycznych, umożliwiając pogłębione poznanie współczesnych uwarunkowań funkcjonowania człowieka w środowisku edukacyjnym oraz mechanizmów wspierających dobrostan psychiczny. Redaktorzy naukowi składają serdeczne podziękowania Recenzentkom niniejszej monografii: Pani dr hab. Irenie Motow, prof. Akademii WSB Merito we Wrocławiu oraz Pani dr Agnieszce Leszcz-Krysiak z Uniwersytetu Jana Długosza Stres i wypalenie zawodowe w przestrzeni człowieka - Jak skutecznie pomagać? w Częstochowie za wnikliwą ocenę naukową publikacji, cenne uwagi merytoryczne, życzliwość oraz zaangażowanie w proces doskonalenia prezentowanych opracowań. Słowa podziękowania kierujemy również do wszystkich Autorów, którzy podjęli trud opracowania prezentowanych tekstów, dzieląc się swoją wiedzą, doświadczeniem badawczym oraz refleksją naukową nad problematyką stresu i wypalenia zawodowego. Dzięki ich zaangażowaniu powstała publikacja podejmująca aktualne i społecznie istotne zagadnienia, mogąca stanowić inspirację zarówno dla środowiska akademickiego, jak i praktyków.

Stres zawodowy u policjantów. Źródła - konsekwencje - zapobieganie

Nina Ogińska-Bulik

Książka jest spektrum zagadnień związanych ze stresem w pracy policjanta, zapoznaje ze źródłami stresu, ukazuje konsekwencje braku umiejętności radzenia sobie z nim oraz przybliża sposoby zapobiegania negatywnym następstwom stresu.

Sumienie i mózg. O wewnętrznym regulatorze zachowań moralnych

Ryszard Stach

Sumienie i mózg. O wewnętrznym regulatorze zachowań moralnych to publikacja posiadająca istotne walory poznawcze i praktyczne, stanowi także inspirację do planowania i podejmowania dalszych badań nad złożonymi i skomplikowanymi mechanizmami warunkującymi funkcjonowanie sumienia człowieka. Nie ma wątpliwości, iż wielu praktyków, klinicystów czy psychologów sądowo-penitencjarnych z wielkim zainteresowaniem i satysfakcją będzie sięgać do książki Ryszarda Stacha, stanowiącej kompendium wiedzy na temat mózgowych organizacji tych czynności psychicznych, które mają wpływ na pełnienie przez sumienie jego adaptacyjnych i regulacyjnych funkcji. Książka istotnie poszerza bowiem wiedzę na temat sumienia, konstruktu guasi-osobowościowego, pełniącego ważne funkcje poznawcze, oceniające, kontrolne oraz motywacyjne. Z recenzji prof. dr. hab. Józefa K. Gierowskiego

Superstymulowani Jak nauka i przemysł manipulują naszymi instynktami

Nicklas Brendborg

Dlaczego po obfitym obiedzie sięgamy jeszcze po deser? Jak to się stało, że meksykańskie kartele zainteresowały się środkiem do znieczulania słoni? Dlaczego rozwiązywanie równań matematycznych męczy bardziej niż granie w gry komputerowe? Odpowiedź na te pytania jest jedna: nadbodźce. Firma produkująca chipsy czy cukierki, którym tak trudno się oprzeć, ma jeden cel: zmusić Cię do jedzenia. Na przeszkodzie stoi Twój rozsądek, siła woli i uczucie sytości. Producenci muszą więc przełamać Twoją samokontrolę. Zatrudniają w tym celu cały sztab inżynierów i naukowców, których jedynym zadaniem jest zaprojektowanie żywności tak, by naciskać właściwe guziki w Twoim układzie nagrody - części mózgu, która wzmacnia określone zachowania, w wyniku czego, kiedy je powtarzamy, czujemy się wspaniale. Ten sam mechanizm wykorzystują twórcy mediów społecznościowych (nagrodą jest uznanie społeczne) oraz pornografii (zaspokojenie pożądania seksualnego). Z czasem zmniejsza się wrażliwość i potrzebne są jeszcze silniejsze bodźce, żeby czuć się równie dobrze. Czy zatem jesteś w pułapce bez wyjścia? Nie do końca. O tym, czy nadbodźce są dobre, czy złe, decyduje to, do jakich działań Cię skłaniają. Jeśli prowadzą na manowce, należy z nimi walczyć. Jeśli jednak wykażesz się sprytem, nauczysz się wykorzystywać je dla własnego dobra. Zacznij od przeczytania tej książki.

Supporting the development of Highly Sensitive Children

Monika Baryła-Matejczuk, Maria Fabiani, Rosario Ferrer-Cascales

Monografia jest wynikiem międzynarodowej współpracy naukowców i praktyków, którzy postawili sobie wspólny cel, jakim jest opracowanie zorientowanego na wsparcie podejścia do bardzo wrażliwych dzieci w ich najbliższym otoczeniu. Wysoka wrażliwość to cecha temperamentu, która charakteryzuje około 20% populacji. Badania potwierdzają, że osoby bardzo wrażliwe przetwarzają informacje i bodźce pochodzące z otoczenia silniej (intensywniej) i głębiej niż inni. Osoby te są bardziej wrażliwe, zarówno na pozytywne, jak i negatywne doświadczenia. Cecha ta nabiera szczególnego znaczenia, gdy mówimy o dzieciach. Dla dzieci bardzo wrażliwych nieodpowiednie warunki rozwoju mogą stać się szczególnie uciążliwe i w konsekwencji wpłynąć na ich przyszłość. Książka adresowana jest przede wszystkim do specjalistów, którzy na co dzień pracują z dziećmi w wieku 3–10 lat (nauczyciele, wychowawcy, psycholodzy, pedagodzy), także dla studentów psychologii i pedagogiki oraz do tych, którzy ze względu na swoje zainteresowania lub obowiązki zawodowe angażują się we wspieranie dzieci, jak również do rodziców. Wiedza i wskazówki zawarte w publikacji ułatwiają zarówno pełniejsze zrozumienie natury wrażliwości, jak i skuteczniejsze wsparcie dzieci. Książka przybliża problematykę wrażliwości (jej fachowej nazwy, znaczenia i definicji), a także specyfiki zachowań osób wysoce wrażliwych. Charakteryzuje funkcjonowanie wrażliwego dziecka w sferze fizycznej, emocjonalnej, poznawczej i interpersonalnej. Kompetencja w rozpoznaniu cechy (diagnoza pozytywna) powinna być początkiem procesu wspierania dzieci wysokowrażliwych, ich rodzin i najbliższego otoczenia. Książka zawiera również treści zorientowane na edukację i wsparcie wysoce wrażliwych dzieci. W badaniach nad rozwojem dziecka zwraca się szczególną uwagę na rolę warunków rozwoju, znaczenie odpowiedniej stymulacji. Źródłem stymulacji dla małego dziecka jest jego najbliższe otoczenie, zwłaszcza dom rodzinny, a następnie przedszkole i szkoła. Im młodsze dziecko, tym większe, ważniejsze dla rozwoju jest znaczenie stymulacji środowiskowej, a tym samym jakości środowiska. Publikacja przedstawia także perspektywę rodzicielską. Opisuje informacje, które wyjaśniają cechy dziecka, w tym aspekty funkcjonowania dziecka, które mogą być trudne dla rodzica. Szczególną uwagę zwraca się na sferę emocjonalną funkcjonowania dziecka, wyzwania rodzicielskie, a także specyficzne metody pracy z dzieckiem, w tym sugestie do działań zalecanych w pracy z bardzo wrażliwym dzieckiem. W monografii przedstawione zostały również ramy i praktyczne strategie, oparte na badaniach psychologicznych i neuronaukowych, mające na celu zrozumienie, w jaki sposób ucieleśniona edukacja ułatwia regulację i zintegrowane poczucie siebie oraz w ten sposób przyczynia się do zdrowia i dobrego samopoczucia bardzo wrażliwych dzieci. Treść obszaru wrażliwości temperamentalnej dziecka i umiejętności wspierające go mogą wzmocnić działania profilaktyczne szkoły, zwłaszcza w profilaktyce uniwersalnej. W związku z tym projektowanie wsparcia dla bardzo wrażliwych dzieci nie polega na modyfikowaniu ich cech. Świadoma praca nie oznacza ingerowania w tę cechę, akceptowania jej jako trudności lub problemu, z którym trzeba się uporać, ale polega na zapewnieniu warunków, w których bardzo wrażliwe dzieci będą miały równe szanse rozwoju swojego potencjału.